№ბს-408-403(2კ-14) 14 ივლისი, 2015 წელი
ქ. თბილისი
ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატა
შემადგენლობა:
თავმჯდომარე მაია ვაჩაძე (მომხსენებელი)
მოსამართლეები: ლევან მურუსიძე
ნუგზარ სხირტლაძე
სხდომის მდივანი _ ანა ვარდიძე
კასატორები _ 1) კ. ჯ-ე; წარმომადგენელი - თ. ბ-ი
2) სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტო;
წარმომადგენელი - ნ. კ-ე
მოპასუხე - სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს სიღნაღის სარეგისტრაციო სამსახური
მესამე პირები - ნ. ფ-ი; სს „...“; ი. ჯ-ი
გასაჩივრებული გადაწყვეტილება _ თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2013 წლის 12 დეკემბრის გადაწყვეტილება
სარჩელის საგანი _ ინდივიდუალურ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის არარა აქტად აღიარება; ინდივიდუალურ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ბათილად ცნობა
ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:
2013 წლის 25 თებერვალს კ. ჯ-ემ სასარჩელო განცხადებით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას, მოპასუხეების – საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს სიღნაღის სარეგისტრაციო, სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს და ნ. ფ-ის მიმართ.
მოსარჩელის მითითებით, მან 2010 წლის 5 მარტს კანონით დადგენილი წესით, ნოტარიულად დამოწმებული ნასყიდობის ხელშეკრულების საფუძველზე ი. ჯ-ისაგან შეიძინა სიღნაღის რაიონში, ქ. წნორში, ... ქ. №49-ში მდებარე ბინა, რომელიც სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს სიღნაღის სარეგისტრაციო სამსახურის 2011 წლის 5 მაისის გადაწყვეტილებით საჯარო რეესტრში დარეგისტრირდა მის საკუთრებად. მოსარჩელის განმარტებით, 2013 წლის თებერვალში, პოლიციისგან გამოსახლების გაფრთხილების შეტყობინებით მოსარჩელისათვის ცნობილი გახდა ის გარემოება, რომ უძრავი ქონების მის სახელზე რეგისტრაციიდან ერთი წლის გასვლის შემდეგ, სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს 2012 წლის 25 მაისის გადაწყვეტილებით ბათილად იქნა ცნობილი შესაბამისი უძრავი ქონების მის სახელზე არსებული რეგისტრაცია, უძრავი ქონება გაიყიდა აუქციონზე და 2013 წლის 4 თებერვლის განკარგულებით შეიძინა ნ. ფ-მა, რომლის საკუთრების უფლებაც სადავო ქონებაზე სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს სიღნაღის სარეგისტრაციო სამსახურის 2013 წლის 11 თებერვლის გადაწყვეტილებით დარეგისტრირდა.
მოსარჩელის მოსაზრებით, მოპასუხე ადმინისტრაციულმა ორგანომ 2012 წლის 25 მაისის გადაწყვეტილებით უკანონოდ სცნო ბათილად უძრავი ქონებაზე მის სახელზე განხორციელებული საკუთრების უფლების რეგისტრაცია. მოსარჩელის მოსაზრებით, მოპასუხის მიერ ჩადენილი იყო თვითნებობა, დარღვეული იყო - როგორც მატერიალური, ისე - ფორმალურ სამართლებრივი ნორმები, რეგისტრაციაზე უარის თქმა და რეგისტრაციის ბათილად ცნობა გაიგივებული იყო ერთმანეთთან, თუმცა, გარდა მათი სხვადასხვა გასაჩივრების რეჟიმებისა, რეგისტრაციაზე უარის თქმის და უკვე განხორციელებული რეგისტრაციის ბათილად ცნობა, წლისა და 20 დღის შემდეგ, მითუმეტეს არაუფლებამოსილი პირის მიერ იყო ზღვარგადასული უკანონობა. მოსარჩელის მითითებით, სასამართლოს არ დაუყადაღებია ი. ჯ-ის სახელზე საჯარო რეესტრში რიცხული სახლი. მას (ი. ჯ-ს), როგორც მოპასუხეს, აუკრძალა მისი გასხვისება. კ. ჯ-ე მოპასუხე არ ყოფილა, ის არსად არავის დაუბარებია. ადმინისტრაციული ორგანოს საბოლოო გადაწყვეტილება კ. ჯ-ეს არ ჩაბარებია. სანოტარო აქტი კი ბინის ნასყიდობის შესახებ იყო დოკუმენტი, რომელიც წარმოშობდა საკუთრების უფლების რეგისტრაციის მოთხოვნის უფლებას, არც 2010 წელს და არც 2011 წლის მაისში არავითარი შეზღუდვა უშუალოდ ბინაზე არ ყოფილა რეგისტრირებული. ამდენად, მოსარჩელის მოსაზრებით, კანონმდებელმა სწორედ ამიტომ რეგისტრაციაზე დავის გადაწყვეტა მკაცრად და უალტერნატივოდ სასამართლოს კომპეტენციას მიაკუთვნა, შესაბამისად, სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს 2012 წლის 25 მაისის გადაწყვეტილება იყო არაუფლებამოსილი ორგანოს მიერ მიღებული გადაწყვეტილება, რაც ამ აქტის არარა აქტად აღიარების საფუძველს, ხოლო ნ. ფ-ზე განხორციელებული რეგისტრაციის ბათილად ცნობის საფუძველს წარმოადგენდა.
აღნიშნულიდან გამომდინარე, მოსარჩელემ სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს 2012 წლის 25 მაისის №80516 გადაწყვეტილების არარა აქტად აღიარება და და სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს სიღნაღის სარეგისტრაციო სამსახურის 2013 წლის 11 თებერვლის №882013042690-03 გადაწყვეტილების ბათილად ცნობა მოითხოვა.
თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2013 წლის 26 მარტის განჩინებით მოცემული საქმე განსჯადობით განსახილველად გადაეგზავნა სიღნაღის რაიონულ სასამართლოს.
სიღნაღის რაიონული სასამართლოს 2013 წლის 2 აპრილის განჩინებით მოცემულ საქმეში საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-16 მუხლის მე-2 ნაწილის შესაბამისად, მესამე პირად ჩაება ნ. ფ-ი.
სიღნაღის რაიონული სასამართლოს 2013 წლის 20 ივნისის განჩინებით მოცემულ საქმეში საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-16 მუხლის მე-2 ნაწილის შესაბამისად, მესამე პირად ჩაება სს „...“ და ი. ჯ-ი.
სიღნაღის რაიონული სასამართლოს 2013 წლის 31 ივლისის გადაწყვეტილებით კ. ჯ-ის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.
რაიონულმა სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს სიღნაღის სარეგისტრაციო სამსახურის 2011 წლის 14 თებერვლის №102011016350/3 გადაწყვეტილებით დაკმაყოფილდა სს „...“ განცხადება და ი. ჯ-ის საკუთრებაში არსებულ ქონებაზე მდებარე - ქალაქი წნორი, ... ქუჩა N49, სართული 3, ფართი 28.00 კვ.მ, უძრავი ქონების საკადასტრო კოდი №..., „საჯარო რეესტრის შესახებ“ საქართველოს კანონის შესაბამისად დარეგისტრირდა უფლება/შეზღუდვა, ვინაიდან, არსებობდა თბილისის საქალაქო სასამართლოს 2011 წლის 9 თებერვლის განჩინება სარჩელის უზრუნველყოფის შესახებ, რომლის მიხედვითაც მოპასუხე ი. ჯ-ს აეკრძალა სიღნაღის რაიონში, ქალაქ წნორში, ... ქ. N49-ში მდებარე უძრავი ქონების (საკადასტრო კოდით №...) გასხვისება.
სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს სიღნაღის სარეგისტრაციო სამსახურის 2011 წლის 5 მაისის №882011210159-03 გადაწყვეტილებით სიღნაღის რაიონის, ქალაქ წნორში, ... ქ. N49-ში მდებარე უძრავი ქონება (საკადასტრო კოდი №...) დარეგისტრირდა კ. ჯ-ის სახელზე, უფლების დამდგენ საბუთად მიეთითა ნასყიდობის ხელშეკრულება დამოწმებული 2010 წლის 05 მარტს ნოტარიუს თ.ხ-ის მიერ. აღნიშნული ნასყიდობის ხელშეკრულება დაიდო ი. ჯ-სა და კ. ჯ-ეს შორის, რომლის მიხედვითაც ნასყიდობის საგანს სიღნაღის რაიონის, ქალაქ წნორში, ... ქ. №49-ში მდებარე 28 კვ.მ ფართის ბინა (საკადასტრო კოდი №...) წარმოადგენდა.
რაიონულმა სასამართლომ ასევე დადგენილად მიიჩნია ის გარემოება, რომ 2012 წლის 27 თებერვალს სს „...“ განცხადებით მიმართა სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოს და იმის განმარტება მოითხოვა, თუ რის საფუძველზე განხორციელდა განკარგვისუფლება შეზღუდულ ქონებაზე კ. ჯ-ის საკუთრების უფლების რეგისტრაცია.
2012 წლის 27 თებერვალს სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოში შემოსულ სს „...“ განცხადებასთან დაკავშირებით, საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს 2012 წლის 27 მარტის №47974 გადაწყვეტილებით ადმინისტრაციული წარმოებაში დაინტერესებულ პირებად ჩართულნი იქნენ - სს „...“, სიღნაღის სარეგისტრაციო სამსახური, კ. ჯ-ე, ი. ჯ-ი. კ. ჯ-ეს წარმოების დაწყების თაობაზე შეტყობინება 02.05.2012 წელს ჩაბარდა.
სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნულმა სააგენტომ 2012 წლის 26 აპრილს მიიღო გადაწყვეტილება ადმინისტრაციული წარმოების შესახებ ცნობის საჯაროდ გამოცხადების თაობაზე და აღნიშნული აქტი გაეგზავნათ დაინტერსებულ მხარეებს.
სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს 2012 წლის 25 მაისის გადაწყვეტილებით, საჯარო რეესტრის ეროვნულმა სააგენტომ საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 76-ე მუხლის პირველი ნაწილის ,,ბ“ ქვეპუნქტისა და მე-601 მუხლის საფუძველზე ბათილად ცნო სიღნაღის სარეგისტრაციო სამსახურის რეგისტრაციის შესახებ 2011 წლის 5 მაისის №882011210159-03 გადაწყვეტილება და მისი მოქმედება შეწყვიტა ძალაში შესვლის დღიდან.
რაიონულმა სასამართლომ ასევე მიუთითა იმ გარემოებაზე, რომ საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს აღსრულების ეროვნული ბიუროს კახეთის სააღსრულებო ბიუროს 2013 წლის 4 თებერვლის განკარგულებით მოვალე ი. ჯ-ის საკუთრებაში არსებული უძრავი ქონების (მდებარე: სიღნარის რაიონი, ქ. წნორი ... ქ. №49, საკადასტრო კოდი №...) შემძენი გახდა ნ. ფ-ი, მან უძრავი ნივთი 3640 ლარად შეიძინა.
სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს სიღნაღის სარეგისტრაციო სამსახურის 2013 წლის 11 თებერვლის გადაწყვეტილებით ნ. ფ-ის საკუთრებად დარეგისტრირდა სიღნარის რაიონში, ქ. წნორში, ... ქ. N49-ში მდებარე უძრავი ქონება საერთო ფართით 28 კვ.მ - საკადასტრო კოდი №.... უფლების დამდგენ დოკუმენტად მიეთითა - კახეთის სააღსრულებო ბიუროს 2013 წლის 4 თებერვლის განკარგულება.
რაიონულმა სასამართლომ განმარტა, რომ ,,საჯარო რეესტრის შესახებ’’ საქართველოს კანონი განსაზღვრავდა საჯარო რეესტრის წარმოების ორგანიზაციულ-სამართლებრივ საფუძვლებს, საჯარო რეესტრის მწარმოებელი ორგანოს – საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს მმართველობის სფეროში მოქმედი საჯარო სამართლის იურიდიული პირის – საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს (შემდგომ – სააგენტო) უფლება-მოვალეობებს.
,,საჯარო რეესტრის შესახებ“ ინტრუქციის მე-2 მუხლის თანახმად, ინსტრუქციის მიზანი იყო საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს მიერ ადმინისტრაციული წარმოებისა და ინფორმაციის გაცემის ფორმალური და პროცედურული საკითხების განსაზღვრა, სარეგისტრაციო დოკუმენტაციის, საჯარო ინფორმაციისა და საკადასტრო მონაცემების შემცველი დოკუმენტების შინაარსის, ფორმებისა და ტექნიკური პირობების დადგენა, მართვის ავტომატური საშუალებების გამოყენებით ადმინისტრაციული წარმოებებისა და ინფორმაციის გაცემის რეგულირება. ამავე ინსტრუქციის მე-18 მუხლის პირველი ნაწილის შესაბამისად სააგენტო იღებდა გადაწყვეტილებას რეგისტრაციის (მოთხოვნის დაკმაყოფილების) შესახებ, თუ არ არსებობდა რეგისტრაციაზე უარის თქმის, სარეგისტრაციო წარმოების შეჩერების ან შეწყვეტის საფუძვლები.
,,საჯარო რეესტრის შესახებ” საქართველოს კანონის მე-3 მუხლის მე-3 პუნქტის მიხედვით სააგენტო თავის უფლებამოსილებებს ახორციელებდა უშუალოდ ან თავისი ტერიტორიული სარეგისტრაციო სამსახურებისა და ავტორიზებული პირების მეშვეობით.
ამავე საკანონმდებლო აქტის 26-ე მუხლით განსაზღვრული იყო რეგისტრაციის გაუქმების საფუძვლები. ხსენებული მუხლის პირველი პუნქტის თანახმად, რეგისტრაცია ძალადაკარგულად უნდა გამოცხადებულიყო, თუ: ა) წარმოდგენილი იყო სარეგისტრაციო დოკუმენტი, რომელიც ადასტურებდა უფლების გადასვლის ან/და შეწყვეტის ფაქტს; ბ) ძალადაკარგულად, ბათილად ან არარად იყო ცნობილი რეგისტრაციის საფუძვლად არსებული უფლების დამადასტურებელი დოკუმენტი; გ) ძალადაკარგულად იყო ცნობილი რეგისტრაციის შესახებ გადაწყვეტილება; დ) ამოწურული იყო უფლების მოქმედების განსაზღვრული ვადა; ე) არსებობდა საქართველოს კანონმდებლობით გათვალისწინებული სხვა საფუძვლები.
რაიონული სასამართლოს მითითებით, ,,საჯარო რეესტრის შესახებ’’ საქართველოს კანონის 27-ე მუხლის პირველი ნაწილის შესაბამისად, მარეგისტრირებელი ორგანო რეგისტრაციის საკითხზე გამოსცემდა გადაწყვეტილებას. ამავე კანონის 29-ე მუხლის მე-3 ნაწილის თანახმად, მარეგისტრირებელი ორგანოს გადაწყვეტილება უფლების რეგისტრაციის, ასევე მოძრავ ნივთსა და არამატერიალურ ქონებრივ სიკეთეზე უფლების რეგისტრაციაზე უარის თქმის, სარეგისტრაციო წარმოების შეჩერების ან შეწყვეტის შესახებ საჩივრდებოდა სასამართლო წესით. რეგისტრაციის შესახებ მარეგისტრირებელი ორგანოს გადაწყვეტილება საჩივრდებოდა სასამართლო წესით.
რაიონული სასამართლოს განმარტებით, საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-601 მუხლის თანახმად ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი იყო ბათილი, თუ იგი ეწინააღმდეგებოდა კანონს ან არსებითად დარღვეული იყო მისი მომზადების ან გამოცემის კანონმდებლობით დადგენილი სხვა მოთხოვნები. ამავე მუხლის მე-3 ნაწილის მიხედვით კი ადმინისტრაციულ-სამართლებრივ აქტს ბათილად ცნობდა მისი გამომცემი ადმინისტრაციული ორგანო, ხოლო საჩივრის ან სარჩელის შემთხვევაში – ზემდგომი ადმინისტრაციული ორგანო ან სასამართლო. შესაბამისად, რაიონულმა სასამართლომ მიაჩნია, რომ ზემოაღნიშნულ მუხლებში საუბარი იყო სააგენტოზე, როგორც ერთიან ადმინისტრაციულ ორგანოზე, შესაბამისად, ადმინისტრაციულ ორგანოს - საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოს სრული უფლება ჰქონდა დაინტერესებული მხარის განცხადების საფუძველზე, მისი უფლებამოსილების ფარგლებში, როგორც ადმინისტრაციულ ორგანოს დაეწყო ადმინისტრაციული წარმოება მისი სტრუქტურული ერთეულის ტერიტორიული სარეგისტრაციო სამსახურის, ან მის მიერ მიღებული გადაწყვეტილებებზე და გადაემოწმებინა აქტის კანონიერება. რაიონულმა სასამართლომ მიიჩნია, რომ მითითებულ ნორმათა სხვაგვარი განმარტება გამოიწვევდა მცდარ შეხედულებას და საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს უფლებების შეზღუდვას, როგორც ადმინისტრაციული აქტის გამომცემი ორგანოსთვის, შესაბამისად, რაიონულმა სასამართლომ მიიჩნია, რომ მას როგორც ადმინისტრაციულ ორგანოს სრული უფლება ჰქონდა განეხორციელებინა სისტემის თვითკონტროლის საშუალება, რაც საშუალებას აძლევდა ადმინისტრაციულ ორგანოს თავადვე გამოესწორებინა საკუთარი შეცდომა, რომელსაც იგი აღმოაჩენდა ადმინისტრაციული აქტის გამოცემის დროს.
მოცემულ ნორმათა განმარტებიდან გამომდინარე, რაიონულმა სასამართლომ არ გაიზიარა მოსარჩელის მოსაზრება იმის თაობაზე, რომ სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს მიერ დარღვეულ იქნა ,,საჯარო რეესტრის შესახებ” საქართველოს კანონის 29-ე მუხლის მე-3 პუნქტი, რომლის თანახმადაც, უძრავ ქონებაზე რეგისტრაციის გაუქმება წარმოადგენდა მხოლოდ სასამართლოს კომპეტენციას და ამიტომ სააგენტო იყო არაუფლებამოსილი ორგანო, რაც თავის მხრივ სარეგისტრაციო სამსახურის 2012 წლის 25 მაისის გადაწყვეტილების არარა აქტად ცნობას იწვევდა.
ამასთან, რაიონულმა სასამართლომ მიუთითა, რომ ,,საჯარო რეესტრის შესახებ’’ საქართველოს კანონის 23-ე მუხლის ,,ბ’’ ქვეპუნქტის თანახმად, სარეგისტრაციო წარმოების განმავლობაში მარეგისტრირებელი ორგანო იღებდა გადაწყვეტილებას რეგისტრაციაზე უარის თქმის შესახებ, თუ რეგისტრირებული უფლება, უძრავ ნივთზე საკუთრების უფლებასთან დაკავშირებული ვალდებულება, მათში ცვლილება და მათი შეწყვეტა, საჯარო-სამართლებრივი შეზღუდვა ან საგადასახადო გირავნობა/იპოთეკა გამორიცხავდა იმავე უძრავ ნივთზე სარეგისტრაციოდ წარდგენილი უფლების, საჯარო-სამართლებრივი შეზღუდვის ან საგადასახადო გირავნობის/იპოთეკის რეგისტრაციას.
,,საჯარო რეესტრის შესახებ” საქართველოს კანონის მე-19 მუხლის მე-2 პუნქტის თანახმად, ნივთსა და არამატერიალურ ქონებრივ სიკეთეზე საჯარო-სამართლებრივი შეზღუდვის რეგისტრაცია გამორიცხავდა ამ ნივთსა და არამატერიალურ ქონებრივ სიკეთეზე რაიმე სხვა უფლების ან საკუთრების უფლების მიტოვების რეგისტრაციას, თუ შესაბამისი სარეგისტრაციო დოკუმენტით სხვა რამ არ იყო დადგენილი. ამავე მუხლის მე-3 პუნქტის მიხედვით თუ საჯარო-სამართლებრივი შეზღუდვის შესახებ სამართლებრივ აქტში პირდაპირ არ იყო მითითებული უფლების შეწყვეტის რეგისტრაციის აკრძალვის შესახებ ან/და ეს უფლება არ იყო საჯარო-სამართლებრივი შეზღუდვის ობიექტი, ამ მუხლის მე-2 პუნქტით განსაზღვრული შეზღუდვა არ ვრცელდებოდა: ა) ყადაღადადებული და განკარგვააკრძალული უძრავი ნივთის მართლზომიერი მფლობელის საკუთრების უფლების ან ყადაღადადებული ნივთისა და არამატერიალური ქონებრივი სიკეთის საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით იძულებითი განკარგვის შედეგად წარმოშობილი უფლების რეგისტრაციაზე (3.11.2009 N 1962), ხოლო მე-4 პუნქტის მიხედვით დაუშვებელი იყო საჯარო-სამართლებრივი შეზღუდვის რეგისტრაცია, თუ ნივთზე და არამატერიალურ ქონებრივ სიკეთეზე საჯარო-სამართლებრივი შეზღუდვის რეგისტრაციის მოთხოვნის წარდგენის მომენტისათვის ეს ნივთი ან არამატერიალური ქონებრივი სიკეთე სხვა პირის საკუთრებაში იყო, ან/და სარეგისტრაციო დოკუმენტი, რომელიც წარმოშობდა საკუთრების უფლების რეგისტრაციის მოთხოვნის უფლებას, გამოცემული, მიღებული ან შედგენილი იყო სარეგისტრაციო ობიექტზე ყადაღის, განკარგვის აკრძალვის წარმოშობის რეგისტრაციამდე, ამასთანავე, სარეგისტრაციო დოკუმენტი გამოცემული, მიღებული ან შედგენილი იყო ამ კანონის ამოქმედებამდე (3.11.2009 N 1962).
რაიონულმა სასამართლომ განმარტა, რომ 2009 წლის 3 ნოემბერს განხორციელებული ცვლილებებით დაკონკრეტდა მართლზომიერი მფლობელის ცნების დეფინიცია, კერძოდ სარეგისტრაციო დოკუმენტების გამოცემის, მიღების ან შედგენის თარიღი გარკვეულ პირობას დაუკავშირდა, კერძოდ, სარეგისტრაციო დოკუმენტი არა მარტო სარეგისტრაციო ობიექტზე ყადაღის, განკარგვის აკრძალვის წარმოშობის რეგისტრაციამდე უნდა ყოფილიყო შედგენილი, არამედ სარეგისტრაციო დოკუმენტი გამოცემული, მიღებული ან შედგენილი უნდა ყოფილიყო ,,ამ კანონის ამოქმედებამდე”. ამდენად, 2009 წლის 3 ნოემბრის საკანონმდებლო ცვლილებებით მართლზომიერი მფლობელის ცნების განსაზღვრებაში გაკეთდა კუმულაციური დათქმა, რის საფუძველზეც პირი იმ შემთხვევაში ჩაითვლებოდა მართლზომიერ მფლობელად, თუ ერთდროულად სახეზე იქნებოდა „საჯარო რეესტრის შესახებ“ საქართველოს კანონით განსაზღვრული მართლზომიერი მფლობელის ცნებით გათვალისწინებული ორი სავალდებულო პირობა, კერძოდ, სარეგისტრაციო დოკუმენტი შედგენილი უნდა ყოფილიყო სარეგისტრაციო ობიექტზე ყადაღის რეგისტრაციამდე და „ამ კანონის ამოქმედებამდე“. „ამ კანონის ამოქმედებამდე“ იგულისხმებოდა არა „საჯარო რეესტრის შესახებ“ საქართველოს კანონი (რომელიც ამოქმედდა 2009 წლის 14 იანვარს), არამედ 2009 წლის 3 ნოემბრის კანონი, რადგან ახალი წესრიგი კანონში შემოღებულ იქნა სწორედ განხორციელებული საკანონმდებლო ცვლილებით და ამ ახალი წესრიგის ამოქმედებით განსხვავებული რეგულირება შემოიღო კანონმა, კერძოდ, მართლზომიერი მფლობელის ცნების დეფინიციაში განხორციელებული ცვლილებით დადგენილი სარეგისტრაციო დოკუმენტის შედგენის თარიღი ახალი რეგულირების შემოღების თარიღს დაუკავშირდა, ვინაიდან, თუ პირის მართლზომიერ მფლობელად მიჩნევისათვის შეზღუდვა 2009 წლის 3 ნოემბრის №1962 კანონით დაწესდა, მაშინ განხორციელებული ცვლილების მოქმედების სფერო ვერ დაუკავშირდებოდა იმ კანონის ამოქმედების თარიღს („საჯარო რეესტრის შესახებ“ საქართველოს კანონი ამოქმედდა 2009 წლის 14 იანვარს), რომელიც საკანონმდებლო ცვლილებით დადგენილ ახლებურ რეგულირებას არ ითვალისწინებდა.
რაიონული სასამართლოს მსჯელობით, თავის მხრივ, რეგისტრაციის შესახებ გადაწყვეტილების ბათილად გამოცხადებით ადგილი ჰქონდა აღმჭურველი ინდივიდუალურ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ბათილობას, რომელიც, ამავე აქტში მითითებული გარემოებებიდან გამომდინარე მიზნად ისახავდა კანონიერების აღდგენას, მათ შორის კი უმნიშვნელოვანესი იყო დაინტერესებული პირის მონაწილეობა ადმინისტრაციულ წარმოებაში. ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 95-ე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, ადმინისტრაციული ორგანო ვალდებული იყო, ადმინისტრაციული წარმოების დაწყების შესახებ ეცნობებინა დაინტერესებულ მხარისათვის, თუ ინდივიდუალურ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტით შეიძლება გაუარესებულიყო მისი სამართლებრივი მდგომარეობა და უზრუნველეყო მისი მონაწილეობა ადმინისტრაციულ წარმოებაში.
რაიონული სასამართლოს მსჯელობით, საქმეზე წარმოდგენილი მტკიცებულებებით დადგენილი იყო, რომ ადმინისტრაციული ორგანოს მხრიდან არ დარღვეულა ადმინისტრაციული წარმოების წესი. ამასთან, სასამართლოს მითითებით სარეგისტრაციო დოკუმენტი (25.03.2010წ. ნასყიდობის ხელშეკრულება) შედგენილი იყო უფლების შეზღუდვის აკრძალვის რეგისტრაციამდე (14.02.2011 წლის №102011016350/3 გადაწყვეტილება) თუმცა იგი არ იყო შედგენილი „ამ კანონის ამოქმედებამდე“ ანუ 2009 წლის 3 ნოემბრამდე, რაც თავის მხრივ უფლებას არ აძლევდა საჯარო რეესტრს უძრავი ქონების რეგისტრაცია განეხორციელებინა კ. ჯ-ის სახელზე.
რაიონულმა სასამართლომ ასევე მიუთითა იმ გარემოებაზე, რომ სადავო ქონების 2013 წლის 24 იანვარს ნ. ფ-ის მიერ შეძენის ფაქტი მოსარჩელეს სადავოდ არ გაუხდია. შესაბამისად, კანონით დადგენილი წესით სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს სიღნაღის სარეგისტრაციო სამსახურის 2013 წლის 11 თებერვლის №882013042690-03 გადაწყვეტილებით ნ. ფ-ის საკუთრებად დარეგისტრირდა სიღნარის რაიონში, ქ. წნორში ... ქ. N49-ში მდებარე უძრავი ქონება, საერთო ფართით 28 კვ.მ - საკადასტრო კოდი №... და შესაბამისად, იგი უძრავი ქონების კეთილსინდისიერი შემძენი იყო, რომელსაც იცავდა კანონი.
ზემოაღნიშნული გარემოებების გათვალისწინებით, რაიონულმა სასამართლომ მიიჩნია, რომ სარჩელი იყო უსაფუძვლო და არ არსებობდა მისი დაკმაყოფილების სამართლებრივი საფუძველი.
სიღნაღის რაიონული სასამართლოს 2013 წლის 31 ივლისის გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა კ. ჯ-ემ, რომელმაც გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება მოითხოვა.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2013 წლის 12 დეკემბრის გადაწყვეტილებით აპელანტის - კ. ჯ-ის სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; გაუქმდა სიღნაღის რაიონული სასამართლოს 2013 წლის 31 ივლისის გადაწყვეტილება და საქმეზე მიღებულ იქნა ახალი გადაწყვეტილება; მოსარჩელის - კ. ჯ-ის სარჩელი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; არარა აქტად იქნა აღიარებული სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს ინდივიდუალურ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი - 2012 წლის 25 მაისის №80516 გადაწყვეტილება; მოსარჩელეს - კ. ჯ-ეს უარი ეთქვა სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს სიღნაღის სარეგისტრაციო სამსახურის 2013 წლის 11 თებერვლის №882013042690-03 გადაწყვეტილების ბათილად ცნობაზე.
სააპელაციო სასამართლომ გაიზიარა აპელანტის მოსაზრება დავის საგნის ერთ ნაწილთან დაკავშირებით და მიიჩნია, რომ მოპასუხე - სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტო არ იყო უფლებამოსილი, მისი 2012 წლის 25 მაისის გადაწყვეტილებით ბათილად ეცნო სიღნაღის სარეგისტრაციო სამსახურის 2011 წლის 05 მაისის №882011210159-03 გადაწყვეტილება.
სააპელაციო სასამართლოს მითითებით, ,,საჯარო რეესტრის შესახებ’’ საქართველოს კანონის 29-ე მუხლის პირველი პუნქტით დადგენილი იყო, რომ დაინტერესებულ პირს უფლება ჰქონდა მარეგისტრირებელი ორგანოს გადაწყვეტილება გაესაჩივრებინა მისი ოფიციალურად გაცნობიდან, ხოლო გადაწყვეტილების გამოქვეყნების შემთხვევაში – გამოქვეყნებიდან 30 კალენდარული დღის ვადაში. იმავე 29-ე მუხლის მე-2 პუნქტით დადგენილი იყო, რომ რეგისტრაციაზე უარის თქმის, სარეგისტრაციო წარმოების შეჩერების ან შეწყვეტის შესახებ მარეგისტრირებელი ორგანოს გადაწყვეტილება, გარდა მოძრავ ნივთსა და არამატერიალურ ქონებრივ სიკეთეზე უფლების რეგისტრაციის შესახებ გადაწყვეტილებისა, საჩივრდებოდა საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით. იმავე 29-ე მუხლის მე-3 პუნქტით დადგენილი იყო, რომ მარეგისტრირებელი ორგანოს გადაწყვეტილება უფლების რეგისტრაციის, ასევე მოძრავ ნივთსა და არამატერიალურ ქონებრივ სიკეთეზე უფლების რეგისტრაციაზე უარის თქმის, სარეგისტრაციო წარმოების შეჩერების ან შეწყვეტის შესახებ საჩივრდებოდა სასამართლო წესით. რეგისტრაციის შესახებ მარეგისტრირებელი ორგანოს გადაწყვეტილება საჩივრდებოდა სასამართლო წესით.
ამდენად, სააპელაციო სასამართლოს განმარტებით ,,საჯარო რეესტრის შესახებ’’ საქართველოს კანონის 29-ე მუხლის თანახმად, კანონში (29-ე მუხლში) გაკეთებული პირდაპირი ჩანაწერის საფუძველზე კანონმდებელმა ერთმანეთისგან გამიჯნა სასამართლოს, როგორც დავის განხილვასა და გადაწყვეტაზე უფლებამოსილი ორგანოს და ზემდგომი ადმინისტრაციული ორგანოს (სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს), როგორც ადმინისტრაციული საჩივრების განხილვა-გადაწყვეტის გზით ქვემდგომი ადმინისტრაციული ორგანოების მიერ გამოცემული აქტების კანონიერების შემოწმებაზე უფლებამოსილი პირის კომპეტენციები.
სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ მოპასუხე - სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტო საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 76-ე მუხლზე მითითებით ცდილობდა, რომ ზოგიერთ შემთხვევაში თავი აერიდებინა, არ დამორჩილებოდა ,,საჯარო რეესტრის შესახებ’’ საქართველოს კანონის 29-ე მუხლით მისთვის, სასამართლოსთვის და ყველა დაინტერესებული პირისთვის დადგენილ სპეციალურ პროცედურულ მართლწესრიგს, კერძოდ, მოცემულ სადავო შემთხვევაში მოპასუხე სზაკ-ის 76-ე მუხლზე დაყრდნობით მიიჩნევდა, რომ იგი 2012 წლის 25 მაისის N80516 გადაწყვეტილების გამოტანისას მოქმედებდა არა როგორც ადმინისტრაციული საჩივრის განმხილველი ზემდგომი ადმინისტრაციული ორგანო, არამედ როგორც ადმინისტრაციული ორგანო, რომელსაც დაკისრებული ჰქონდა დაინტერესებული პირის განცხადების საფუძვლზე ადმინისტრაციული წარმოების ჩატარებისა და მის კომპეტენციას დაქვემდებარებული საკითხის გადაწყვეტის, მოწესრიგების მიზნით ინდივიდუალურ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემის ვალდებულება, რასაც სააპელაციო სასამართლო არ დაეთანხმა გამომდინარე იმ მოსაზრებიდან, რომ სადავო ინდივიდუალურ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი, სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს 2012 წლის 25 მაისის №80516 გადაწყვეტილება თავისი შედეგებით ფაქტიურად უტოლდებოდა ადმინისტრაციული საჩივრის განხილვის და გადაწყვეტის შედეგად მიღებული ინდივიუალურ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის თანმდევ სამართლებრივ შედეგებს. კერძოდ, საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-601 მუხლის მე-3 ნაწილი ადგენდა იმ პირების ვინაობას, რომლებსაც კანონით მინიჭებული ჰქონდათ უკვე გამოცემული ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტების ბათილად ცნობის უფლებამოსილება; კერძოდ, მე-601.3 მუხლის თანახმად, ადმინისტრაციულ-სამართლებრივ აქტს ბათილად ცნობდა მისი გამომცემი ადმინისტრაციული ორგანო, ხოლო საჩივრის ან სარჩელის შემთხვევაში – ზემდგომი ადმინისტრაციული ორგანო ან სასამართლო. ამდენად, კანონის თანახმად, ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ბათილად ცნობა შეეძლო: 1) თავად აქტის გამომცემ ადმინისტრაციულ ორგანოს (კანონი არ ადგენდა ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ ამ უფლებამოსილების გამოყენებისთვის აუცილებელ რაიმე განსაკუთრებულ წინაპირობას, მინიმალურ დონეზე ინფორმირებულობაც კი საკმარისი იყო იმისთვის, რომ ადმინისტრაციულს ორგანოს საკუთარი ინიციატივით დაეწყო ადმინისტრაციული წარმოება თავისივე ინდივიდუალურ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის კანონიერების შესამოწმებლად, გასაბათილებლად); 2) ზემდგომ ადმინისტრაციულ ორგანოს (ამ შემთხვევაში სავალდებულო იყო, რომ ზემდგომ ორგანოს წარდგენოდა დაინტერესებული პირის ადმინისტრაციული საჩივარი უკვე გამოცემული ინდივიდუალურ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის კანონთან შესაბამისობის შემოწმების, გაბათილების მოთხოვნით); 3) სასამართლოს (საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსით დადგენილი ერთ-ერთი ფუნდამენტური პროცესუალური პრინციპის - დისპოზიციურობის პრინციპის თანახმად, მხოლოდ დაინტერესებული პირის (მოსარჩელის) მიერ სასამართლოში წარდგენილ სარჩელს შეეძლო დაედო სათავე ადმინისტრაციულ სამართალწარმოებისათვის, რომლის ფარგლებშიც სასამართლო ამოწმებდა გასაჩივრებული ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის კანონთან შესაბამისობის საკითხს, იღებდა გადაწყვეტილებას უკანონო აქტის გაბათილების შესახებ). სზაკ-ის მე-601.3. მუხლი წარმოადგენდა საბაზისო პროცედურულ ნორმას, მხოლოდ ამ ნორმის ფარგლებში და ნორმის საფუძველზე ირკვეოდა იმ სუბიექტების ვინაობა, რომლებსაც კანონით მინიჭებული ჰქონდათ უკვე გამოცემული ინდივიდუალურ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტების კანონიერების შემოწმებისა და გაბათილების უფლებამოსილება.
სააპელაციო სასამართლოს განმარტებით, მოცემულ სადავო შემთხვევაში საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტო არ გვევლინებოდა სზაკ-ის მე-601.3. მუხლის სუბიეტად გამომდინარე იმ მოსაზრებიდან, რომ: 1) სიღნაღის სარეგისტრაციო სამსახურის 2011 წლის 05 მაისის №882011210159-03 გადაწყვეტილება პოზიტიური შინაარსის ინდივიდუალურ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი იყო, ამ გადაწყვეტილებით განხორციელდა კ. ჯ-ის საკუთრების უფლების საჯარო რეესტრში რეგისტრაცია, შესაბამისად, სააგენტო არ იყო უფლებამოსილი, რომ შეემოწმებინა უკვე რეგისტრირებული უფლების რეგისტრაციის კანონიერება, მას ეს უფლება ჩამორთმეული ჰქონდა ,,საჯარო რეესტრის შესახებ’’ საქართველოს კანონის 29-ე მუხლით; 2) სიღნაღის სარეგისტრაციო სამსახურის 2011 წლის 05 მაისის N882011210159-03 გადაწყვეტილების უშუალო ავტორი და გამომცემი იყო არა სააგენტო (ზემდგომი ადმინისტრაციული ორგანო), არამედ ქვემდგომი ადმინისტრაციული ორგანო - სიღნაღის სარეგისტრაციო სამსახური და რადგან კანონის 29-ე მუხლმა ერთმანეთს დაუპირისპირა, ერთმანეთისგან გამიჯნა მხოლოდ სასამართლოს და ზემდგომი ადმინისტრაციული ორგანოს - საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს კომპეტენციები, სადავო შემთხვევაში სიღნაღის სარეგისტრაციო სამსახურის 2011 წლის 05 მაისის №882011210159-03 გადაწყვეტილების კანონიერების შემოწმების უფლება სზაკ-ის მე-601.3. მუხლის თანახმად, გააჩნდა მხოლოდ და მხოლოდ აქტის გამომცემ ქვემდგომ ადმინისტრაციულ ორგანოს - სიღნაღის სარეგისტრაციო სამსახურს.
სააპელაციო სასამართლოს განმარტებით, საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-60 მუხლის 1-ლი ნაწილის ,,ბ’’ პუნქტით დადგენილი იყო, რომ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი გამოცემისთანავე ითვლებოდა არარად, თუ: გამოცემული იყო არაუფლებამოსილი ორგანოს ან არაუფლებამოსილი პირის მიერ.
სააპელაციო სასამართლომ გაიზიარა აპელანტის მოსაზრება და მიიჩნია, რომ სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს ინდივიდუალურ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი - 2012 წლის 25 მაისის №80516 გადაწყვეტილება გამოცემული იყო არაუფლებამოსილი პირის მიერ, რაც ამ გადაწყვეტილების არარა აქტად აღიარების საფუძველს წარმოადგენდა.
სააპელაციო სასამართლოს განმარტებით, რაც შეეხებოდა, რიგით მეორე სასარჩელო მოთხოვნას სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს სიღნაღის სარეგისტრაციო სამსახურის 2013 წლის 11 თებერვლის №882013042690-03 გადაწყვეტილების ბათილად ცნობის შესახებ, ეს უკანასკნელი არ უნდა დაკმაყოფილებულიყო, რადგან სიღნაღის სარეგისტრაციო სამსახურში წარდგენილი უფლების დამდგენი დოკუმენტი - კახეთის სააღსრულებო ბიუროს 2013 წლის 4 თებერვლის განკარგულება, ასევე განკარგულების წარდგენის მომენტში უძრავი ქონების - ქ. წნორში, ... ქ. №49-ში მდებარე ფართის საჯარო რეესტრში არსებული ჩანაწერის შინაარსი და მდგომარეობა მარეგისტრირებელ ორგანოს ანიჭებდა იმის უფლებას, რომ მას ინდივიდუალურ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემის გზით შეეცვალა არსებული ჩანაწერი ახალი ჩანაწერით, ანუ საჯარო რეესტრში დაერეგისტრირებინა უძრავი ნივთის ახალი შემძენი ისე, როგორც ეს დადგენილი იყო ,,საჯარო რეესტრის შესახებ’’ საქართველოს კანონის მე-9 და მე-11 მუხლებით.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2013 წლის 12 დეკემბრის გადაწყვეტილება საკასაციო წესით ცალ-ცალკე გაასაჩივრეს კ. ჯ-ემ და სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნულმა სააგენტომ.
კასატორის - სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს მითითებით, „საჯარო რეესტრის შესახებ” საქართველოს კანონის 3.3 მუხლის შესაბამისად, სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტო თავის უფლებამოსილებას ახორციელებს უშუალოდ ან თავისი ტერიტორიული სარეგისტრაციო სამსახურების და ავტორიზირებული პირების მეშვეობით. შესაბამისად, ზემოაღნიშნულ მუხლში საუბარია სააგენტოზე, როგორც ერთიან ადმინისტრაციულ ორგანოზე, რაც არ შეიძლება გაგებულ იქნას იმგვარად, რომ მას არა აქვს უფლება ადმინისტრაციული საჩივრის საფუძველზე გადაამოწმოს მის მიერვე მიღებული აქტის კანონიერება.
კასატორმა - სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნულმა სააგენტომ მიუთითა საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2011 წლის 25 მაისის №ბს-1695-1651(კ-10) გადაწყვეტილებაზე და აღნიშნა, რომ საკასაციო სასამართლოს განმარტების შესაბამისად, გასაჩივრების ადმინისტრაციული წესი იძლევა ადმინისტრაციულ სფეროში პრევენციული ზომების მიღების, ადმინისტრაციული ორგანოს სისტემის თვითკონტროლის საშუალებას, იძლევა შესაძლებლობას ადმინისტრაციულმა ორგანომ თავადვე გამოასწოროს საკუთარი შეცდომა, რაც წარმოადგენს ადმინისტრაციული წარმოების მთავარ მახასიათებელს, საერთოა მმართველობითი საქმიანობის ყველა სფეროსთვის და აძლევს დაინტერესებულ მხარეს შესაძლებლობას, მოითხოვოს ადმინისტრაციული წარმოების შედეგად მიღებული საბოლოო გადაწყვეტილების გადასინჯვა. სწორედ ამ გარემოებითაა განპირობებული სზაკ-ის 178-ე მუხლში განხორციელებული ჩანაწერი, რომლის შესაბამისადაც დადგენილია, რომ ადმინისტრაციულ საჩივარს განიხილავს და გადაწყვეტს ადმინისტრაციულ სამართლებრივი აქტის გამომცემი ადმინისტრაციული ორგანო, თუ იქ არსებობს ადმინისტრაციულ სამართლებრივი აქტის გამომცემი თანამდებობის პირის ან სტრუქტურული ქვედანაყოფის ზემდგომი თანამდებობის პირი ...... ამასთან, იმის გათვალისწინებით, რომ ადმინისტრაციულ ორგანოსა და პირებს შორის არსებობს უფლებამოსილებათა დისბალანსი, მათ შორის ურთიერთობა საჭიროებს ეფექტურ კონტროლს, რაც გამოვლენას ჰპოვებს ერთის მხრივ ადმინისტრაციული ორგანოს ვალდებულებაში საკუთარ გადაწყვეტილებებსა თუ მოქმედებებზე განახორციელოს თვითკონტროლი და მეორეს მხრივ, იძლევა შესაძლებლობას ამ მოქმედებათა სრული ციკლი მოექცეს სასამართლო კონტროლქვეშ.
ამდენად, კასატორმა - სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნულმა სააგენტომ, საკასაციო სასამართლოს დადგენილი პრაქტიკის შესაბამისად, გასაჩივრებული გადაწყვეტილების სარჩელის დაკმაყოფილების ნაწილში გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე სრულად უარის თქმა მოითხოვა.
ამასთან, კასატორის - კ. ჯ-ის განმარტებით, უსაფუძვლო და დაუსაბუთებელია სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ნ. ფ-ის სახელზე განხორციელებული სარეგისტრაციო ჩანაწერის ბათილად ცნობაზე უარის თქმის ნაწილში. კასატორის მითითებით, საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-60 მუხლის შესაბამისად, არარა ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი გამოცემისთანავე ითვლება არარად და არ წარმოშობს არანაირ სამართლებრივ შედეგს, მის შემდგომ განხორციელებული ნებისმიერი იურიდიული მნიშვნელობის ქმედება ბათილია (საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატის №ბს-1300-876(კ-05) გადაწყვეტილება), ამდენად, კასატორის მოსაზრებით, სადავო უძრავ ქონებაზე კ. ჯ-ის რეგისტრაციის ბათილად ცნობის შემდგომ განხორციელებული ყველა მოქმედება - აუქციონი, სააღსრულებო ბიუროს განკარგულება ავტომატურად იურიდიული ძალის არმქონე აქტებს წარმოადგენდნენ და შესაბამისად, მოსარჩელის მიერ მათ ბათილად ცნობასთან დაკავშირებით დამატებით სასარჩელო მოთხოვნის დაყენება საჭირო არ იყო.
აღნიშნულიდან გამომდინარე, კასატორმა - კ. ჯ-ემ გასაჩივრებული გადაწყვეტილების სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის ნაწილში გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის სრულად დაკმაყოფილება მოითხოვა.
საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2014 წლის 8 აგვისტოს და 26 სექტემბრის განჩინებებით საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს და კ. ჯ-ის საკასაციო საჩივრები.
საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2014 წლის 24 ნოემბრის განჩინებით საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, დასაშვებად იქნა ცნობილი სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს და კ. ჯ-ის საკასაციო საჩივრები და მათი განხილვა დაინიშნა მხარეთა დასწრებით 2015 წლის 3 თებერვალს 13:00 საათზე.
ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:
საკასაციო სასამართლო საქმის მასალების გაცნობის, მხარეთა ახსნა-განმარტებების მოსმენის, საკასაციო საჩივრების საფუძვლიანობის შესწავლის და გასაჩივრებული გადაწყვეტილების კანონიერება-დასაბუთებულობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს და კ. ჯ-ის საკასაციო საჩივრები უნდა დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ, უნდა გაუქმდეს გასაჩივრებული გადაწყვეტილება და საქმე ხელახლა განსახილველად უნდა დაუბრუნდეს იმავე სასამართლოს.
საკასაციო სასამართლო დადგენილად მიიჩნევს იმ გარემოებას, რომ სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს სიღნაღის სარეგისტრაციო სამსახურის 2011 წლის 14 თებერვლის №102011016350/3 გადაწყვეტილებით დაკმაყოფილდა სს ,,საქართველოს ბანკის“ განცხადება და ი. ჯ-ის საკუთრებაში არსებულ ქონებაზე მდებარე - ქალაქი წნორი, ... ქუჩა №49, სართული 3, ფართი 28.00 კვ.მ, უძრავი ქონების საკადასტრო კოდი №..., „საჯარო რეესტრის შესახებ“ საქართველოს კანონის შესაბამისად დარეგისტრირდა უფლება/შეზღუდვა, ვინაიდან, არსებობდა თბილისის საქალაქო სასამართლოს 2011 წლის 9 თებერვლის განჩინება სარჩელის უზრუნველყოფის შესახებ, რომლის მიხედვითაც მოპასუხე ი. ჯ-ს აეკრძალა სიღნაღის რაიონში, ქალაქ წნორში, ... ქ. N49-ში მდებარე უძრავი ქონების (საკადასტრო კოდით №...) გასხვისება.
სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს სიღნაღის სარეგისტრაციო სამსახურის 2011 წლის 5 მაისის №882011210159-03 გადაწყვეტილებით სიღნაღის რაიონის, ქალაქ წნორში, ... ქ. №49-ში მდებარე უძრავი ქონება (საკადასტრო კოდი №...) დარეგისტრირდა კ. ჯ-ის სახელზე, უფლების დამდგენ საბუთად მიეთითა ნასყიდობის ხელშეკრულება დამოწმებული 2010 წლის 05 მარტს ნოტარიუს თ.ხ-ის მიერ. აღნიშნული ნასყიდობის ხელშეკრულება დაიდო ი. ჯ-სა და კ. ჯ-ეს შორის, რომლის მიხედვითაც ნასყიდობის საგანს სიღნაღის რაიონის, ქალაქ წნორში, ... ქ. №49-ში მდებარე 28 კვ.მ ფართის ბინა (საკადასტრო კოდი №...) წარმოადგენდა.
საკასაციო სასამართლო ასევე დადგენილად მიიჩნევს იმ გარემოებას, რომ 2012 წლის 27 თებერვალს სს „...“ განცხადებით მიმართა სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოს და მოითხოვა განმარტება იმის თაობაზე, თუ რის საფუძველზე განხორციელდა განკარგვისუფლება შეზღუდულ ქონებაზე კ. ჯ-ის საკუთრების უფლების რეგისტრაცია.
2012 წლის 27 თებერვალს სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოში შემოსულ სს „...“ განცხადებასთან დაკავშირებით, საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს 2012 წლის 27 მარტის №47974 გადაწყვეტილებით ადმინისტრაციული წარმოებაში დაინტერესებულ პირებად ჩართულნი იქნენ - სს „...“, სიღნაღის სარეგისტრაციო სამსახური, კ. ჯ-ე, ი. ჯ-ი.
სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნულმა სააგენტომ 2012 წლის 26 აპრილს მიიღო გადაწყვეტილება ადმინისტრაციული წარმოების შესახებ ცნობის საჯაროდ გამოცხადების თაობაზე.
სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს 2012 წლის 25 მაისის №80516 გადაწყვეტილებით, საჯარო რეესტრის ეროვნულმა სააგენტომ საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 76-ე მუხლის პირველი ნაწილის ,,ბ“ ქვეპუნქტისა და მე-601 მუხლის საფუძველზე ბათილად ცნო სიღნაღის სარეგისტრაციო სამსახურის რეგისტრაციის შესახებ 2011 წლის 5 მაისის №882011210159-03 გადაწყვეტილება და მისი მოქმედება შეწყვიტა ძალაში შესვლის დღიდან.
საკასაციო სასამართლო ასევე მიუთითებს იმ გარემოებაზე, რომ საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს აღსრულების ეროვნული ბიუროს კახეთის სააღსრულებო ბიუროს 2013 წლის 4 თებერვლის განკარგულებით მოვალე ი. ჯ-ის საკუთრებაში არსებული უძრავი ქონების (მდებარე: სიღნარის რაიონი, ქ. წნორი ... ქ. N49, საკადასტრო კოდი ...) შემძენი გახდა ნ. ფ-ი, მან უძრავი ნივთი აუქციონზე 3640 ლარად შეიძინა. სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს სიღნაღის სარეგისტრაციო სამსახურის 2013 წლის 11 თებერვლის გადაწყვეტილებით ნ. ფ-ის საკუთრებად დარეგისტრირდა სიღნაღის რაიონში, ქ. წნორში, ... ქ. N49-ში მდებარე უძრავი ქონება, საერთო ფართით 28 კვ.მ - საკადასტრო კოდი №.... უფლების დამდგენ დოკუმენტად მიეთითა - კახეთის სააღსრულებო ბიუროს 2013 წლის 4 თებერვლის განკარგულება.
საკასაციო სასამართლო ყურადღებას ამახვილებს იმ გარემოებაზე, რომ მოცემულ შემთხვევაში დავის არსს და სასამართლოს მსჯელობის ძირითად საგანს, იმ გარემოების შეფასება წარმოადგენს, „საჯარო რეესტრის შესახებ“ საქართველოს კანონის 29-ე მუხლის მე-3 პუნქტის დანაწესის არსებობის პირობებში, რამდენად გააჩნდა სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოს - მარეგისტრირებელი ორგანოს მიერ რეგისტრაციის შესახებ მიღებული გადაწყვეტილების ბათილად ცნობის უფლებამოსილება და თუ გააჩნდა, რა შემთხვევაში.
აღნიშნულ საკითხთან დაკავშირებით, საკასაციო სასამართლო პირველ რიგში მიუთითებს საკასაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ პრაქტიკაზე და კერძოდ, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2011 წლის 25 მაისის №ბს-1695-1651(კ-10) გადაწყვეტილებაზე, რომელშიც სასამართლოს მიერ განიმარტა, რომ - „ „საჯარო რეესტრის შესახებ“ საქართველოს კანონის 3.3 მუხლზე დაყრდნობით საკასაციო სასამართლო საგულისხმოდ მიიჩნევს იმ გარემოებას, რომ სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტო თავის უფლებამოსილებას ახორციელებს უშუალოდ ან თავისი ტერიტორიული სარეგისტრაციო სამსახურების და ავტორიზირებული პირების მეშვეობით. შესაბამისად, ზემოაღნიშნულ მუხლში საუბარია სააგენტოზე, როგორც ერთიან ადმინისტრაციულ ორგანოზე, თუმცა საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ საჯარო რეესტრის სტრუქტურული წყობა არ შეიძლება გაგებულ იქნას იმგვარად, რომ მას არა აქვს უფლება ადმინისტრაციული საჩივრის საფუძველზე გადაამოწმოს მის მიერვე მიღებული აქტის კანონიერება. გასაჩივრების ადმინისტრაციული წესი იძლევა ადმინისტრაციულ სფეროში პრევენციული ზომების მიღების, ადმინისტრაციული ორგანოს სისტემის თვითკონტროლის საშუალებას, იძლევა შესაძლებლობას ადმინისტრაციულმა ორგანომ თავადვე გამოასწოროს საკუთარი შეცდომა, რაც წარმოადგენს ადმინისტრაციული წარმოების მთავარ მახასიათებელს, საერთოა მმართველობითი საქმიანობის ყველა სფეროსთვის და აძლევს დაინტერესებულ მხარეს შესაძლებლობას, მოითხოვოს ადმინისტრაციული წარმოების შედეგად მიღებული საბოლოო გადაწყვეტილების გადასინჯვა. სწორედ ამ გარემოებითაა განპირობებული სზაკ-ის 178-ე მუხლში განხორციელებული ჩანაწერი, რომლის შესაბამისადაც დადგენილია, რომ ადმინისტრაციულ საჩივარს განიხილავს და გადაწყვეტს ადმინისტრაციულ სამართლებრივი აქტის გამომცემი ადმინისტრაციული ორგანო, თუ იქ არსებობს ადმინისტრაციულ სამართლებრივი აქტის გამომცემი თანამდებობის პირის ან სტრუქტურული ქვედანაყოფის ზემდგომი თანამდებობის პირი.
საკასაციო სასამართლო ვერ გაიზიარებს ,,საჯარო რეესტრის შესახებ” საქართველოს კანონის 29-ე მუხლის მე-3 პუნქტის განმარტების თაობაზე სააპელაციო სასამართლოს მიერ წარმოდგენილ მოსაზრებას და აღნიშნავს, იმის გათვალისწინებით, რომ ადმინისტრაციულ ორგანოსა და პირებს შორის არსებობს უფლებამოსილებათა დისბალანსი, მათ შორის ურთიერთობა საჭიროებს ეფექტურ კონტროლს, რაც გამოვლენას ჰპოვებს ერთის მხრივ ადმინისტრაციული ორგანოს ვალდებულებაში საკუთარ გადაწყვეტილებებსა თუ მოქმედებებზე განახორციელოს თვითკონტროლი და მეორეს მხრივ იძლევა შესაძლებლობას ამ მოქმედებათა სრული ციკლი მოექცეს სასამართლო კონტროლქვეშ.
აღნიშნული მოსაზრებიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო ვერ გამორიცხავს საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს უფლებას კანონით დადგენილი პროცედურების დაცვით უზრუნველყოს ტერიტორიული სამსახურების მიერ მიღებული გადაწყვეტილებების კონტროლი“.
ამდენად, ზემოაღნიშნულ გადაწყვეტილებაში გაკეთებული განმარტებისა და დადგენილი პრაქტიკის შესაბამისად, საკასაციო სასამართლო დასაშვებად მიიჩნევს, სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს მიერ ტერიტორიული სამსახურების მიერ მიღებული გადაწყვეტილების (მათ შორის, საკუთრების უფლების რეგისტრაციის შესახებ გადაწყვეტილების) კონტროლის/გადამოწმების შესაძლებლობას.
აღნიშნულ საკითხთან დაკავშირებით, საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ მოცემული დავის სწორად გადაწყვეტისათვის არსებითი მნიშვნელობა კონტროლის განხორციელების წესს ენიჭება, ამდენად, ამ მიმართებით საჭიროა საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის უფრო დეტალურად განხილვა.
საკასაციო სასამართლო განსაკუთრებულ ყურადღებას ამახვილებს იმ გარემოებაზე, რომ ადმინისტრაციული ორგანოს მითითებით სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს მიერ სადავო ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ბათილად ცნობასთან დაკავშირებით ადმინისტრაციული წარმოების დაწყების და შემდგომ რეგისტრაციის შესახებ გადაწყვეტილების (კ. ჯ-ის სახელზე საკუთრების უფლების რეგისტრაციის შესახებ 2011 წლის 5 მაისის გადაწყვეტილების) ბათილად ცნობის საფუძველს სს „...“ განცხადება და საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 76-ე მუხლის „ბ“ ქვეპუნქტი (ადმინისტრაციული ორგანოსათვის კანონმდებლობით დაკისრებული ვალდებულება გამოსცეს ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი) წარმოადგენდა.
საკასაციო სასამართლო მიუთითებს საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-601 მუხლის მე-3 ნაწილზე, რომლის თანახმადაც, ადმინისტრაციულ-სამართლებრივ აქტს ბათილად ცნობს მისი გამომცემი ადმინისტრაციული ორგანო, ხოლო საჩივრის ან სარჩელის შემთხვევაში – ზემდგომი ადმინისტრაციული ორგანო ან სასამართლო. ამდენად, საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ბათილად ცნობისათვის აუცილებელია, რომ ერთ შემთხვევაში (ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამომცემი ორგანოს მიერ აქტის ბათილად ცნობა) სახეზე გვქონდეს ადმინისტრაციული ორგანოს ინიციატივა შეამოწმოს მის მიერ გამოცემული ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის კანონიერება, მეორე შემთხვევაში კი (ზემდგომი ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ბათილად ცნობა) დაინტერესებული პირის საჩივარი უკვე გამოცემული ინდივიდუალურ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის კანონთან შესაბამისობის შემოწმების, გაბათილების მოთხოვნით.
საკასაციო სასამართლო ვერ გაიზიარებს სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს პოზიციას ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ბათილად ცნობასთან დაკავშირებულ პროცედურასთან მიმართებაში და განმარტავს, რომ დაინტერესებული პირის განცხადება ვერანაირად ვერ გახდება ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ბათილად ცნობის და ბათილად ცნობასთან დაკავშირებით ადმინისტრაციული წარმოების დაწყების საფუძველი, რადგან საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-2 მუხლის პირველი ნაწილის „თ“ ქვეპუნქტის თანახმად, დაინტერესებული პირის განცხადება ეს არის - უფლების მოპოვებაზე ინდივიდუალურ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემით დაინტერესებული მხარის მიერ ამ კოდექსით დადგენილი წესით შეტანილი წერილობითი მოთხოვნა. ამავე მუხლის პირველი ნაწილის „ი“ ქვეპუნქტით განსაზღვრული - დაინტერესებული მხარის მიერ უფლებამოსილ ადმინისტრაციულ ორგანოში ამ კოდექსით დადგენილი წესით წარდგენილი წერილობითი მოთხოვნა დარღვეული უფლების აღდგენის მიზნით იმავე ან ქვემდგომი ორგანოს მიერ გამოცემული ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ბათილად გამოცხადების ... შესახებ - კი არის ადმინისტრაციული საჩივარი. ამდენად, დაინტერესებული მხარის ინიციატივის საფუძველზე ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ბათილად ცნობასთან დაკავშირებით ადმინისტრაციული წარმოების დაწყების და ბათილად ცნობის საფუძველი შეიძლება გახდეს მხოლოდ და მხოლოდ ადმინისტრაციული საჩივარი და არა განცხადება. ამასთან, ადმინისტრაციული საჩივრის არსებობის შემთხვევაში აუცილებელია საჩივარი პასუხობდეს კანონით დადგენილ მთელ რიგ მოთხოვნებს, კერძოდ, დაცული იყოს საჩივრის წარდგენის ვადა, ფორმა, შინაარსი. გარდა ამისა, საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 185-ე მუხლის შესაბამისად, ადმინისტრაციულ საჩივართან დაკავშირებით ადმინისტრაციული წარმოებისას გამოყენებული უნდა იქნას ამ კოდექსის მე-6 თავით დადგენილი წესები.
ამასთან, იმ შემთხვევაში თუ ადმინისტრაციული ორგანო საკუთარი ინიციატივით ახდენს მიღებული გადაწყვეტილების კანონიერების გადამოწმებას, ეს ხორციელდება არა ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-13 თავის, არამედ მე-60-62-ე მუხლების შესაბამისად. ამასთან, აუცილებელია, რომ ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ საკუთარი ინიციატივით აქტის კანონიერების გადამოწმებისას დაცული იყოს გონივრული ვადა, რათა არ მოხდეს აღმჭურველი ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის წლების შემდეგ, ყოველგვარი გონივრული ვადის დაცვის გარეშე ბათილად ცნობა და დაინტერესებული მხარის უფლებების დაუსაბუთებელი შეზღუდვა.
მოცემულ შემთხვევაში უდავოდ დადგენილია ის გარემოება, რომ სახეზე არ გვაქვს არც დაინტერესებული პირის საჩივრის საფუძველზე დაწყებული ადმინისტრაციული წარმოება და არც ადმინისტრაციული ორგანოს ინიციატივით დაწყებული ადმინისტრაციული წარმოება. ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ ადმინისტრაციული წარმოების დაწყების საფუძვლად მითითებულია სს „საქართველოს ბანკის“ განცხადება და ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 76-ე მუხლის „ბ“ ქვეპუნქტი (ადმინისტრაციული ორგანოს ვალდებულება აქტის გამოცემასთან დაკავშირებით). ბუნდოვანია, ამ შემთხვევაში ადმინისტრაციული ორგანოსათვის ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემის რომელ კანონმდებლობით დაკისრებულ ვალდებულებაზე მიუთითებს ადმინისტრაციული ორგანო, იმ პირობებში, როდესაც ინდივიდუალურ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ბათილად ცნობა მხოლოდ ზემოაღნიშნულ ორ შემთხვევაშია შესაძლებელი. ამასთან, მეტად საყურადღებოა ის გარემოება, რომ სადავო ქონებაზე კ. ჯ-ის საკუთრების უფლება ყოველგვარი გონივრული ვადის დაცვის გარეშე, კერძოდ, საკუთრების უფლების რეგისტრაციის შესახებ გადაწყვეტილების მიღებიდან ერთი წლის შემდეგ, ხოლო უძრავი ნივთის კანონით დადგენილი წესით შეძენიდან ორი წლის შემდგომ გაუქმდა, რაც ცალსახად არღვევს დაინტერესებული მხარის მიერ აღმჭურველი ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის მიმართ არსებულ კანონიერი ნდობის პრინციპს.
ამასთან, რაც შეეხება, კ. ჯ-ის საკასაციო საჩივრის მოთხოვნას - სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს სიღნაღის სარეგისტრაციო სამსახურის 2013 წლის 11 თებერვლის №882013042690-03 გადაწყვეტილების ბათილად ცნობის თაობაზე, საკასაციო სასამართლო ვერ გაიზიარებს კასატორის მოსაზრებას იმის შესახებ, რომ სადავო აქტის არარად აღიარება (რომლის საფუძველიც, საკასაციო სასამართლოს მოსაზრებით მოცემულ შემთხვევაში სადავოა) ავტომატურად იწვევს მის შემდგომ გამოცემული ყველა ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ბათილად ცნობას და შესაბამისად, ცალკე აუქციონისა და სააღსრულებო ბიუროს განკარგულების ბათილად ცნობის მოთხოვნა საჭირო არ იყო. საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ ინდივიდუალურ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის არარა აქტად აღიარება ავტომატურად არ იწვევს მის შემდგომ განხორციელებული ყველა იურიდიული მნიშვნელობის ქმედების გაუქმებას, ამისათვის, საჭიროა დაინტერესებულმა პირმა/მოსარჩელემ სადავოდ გახადოს არარა აქტის საფუძველზე განხორციელებული თითოეული ქმედება. ამდენად, საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს სიღნაღის სარეგისტრაციო სამსახურის 2013 წლის 11 თებერვლის გადაწყვეტილების კანონიერების შეფასება შეუძლებელია მის საფუძვლად არსებული უფლების დამდგენი დოკუმენტის - კახეთის სააღსრულებო ბიუროს 2013 წლის 4 თებერვლის განკარგულების კანონიერების შემოწმების გარეშე, აღნიშნული უფლების დამდგენი დოკუმენტი კი მოსარჩელის მიერ სადავოდ არ გამხდარა და დღემდე იურიდიული ძალის მქონეა, რის გამოც, სამართალწარმოების დისპოზიციურობის პრინციპიდან გამომდინარე, სასამართლო არ არის უფლებამოსილი გასცდეს სარჩელის ფარგლებს და შეაფასოს რეგისტრაციის საფუძვლად არსებული აუქციონის და განკარგულების კანონიერება, შესაბამისად, კახეთის სააღსრულებო ბიუროს 2013 წლის 4 თებერვლის განკარგულების წარდგენის მომენტში უძრავი ქონების - ქ. წნორში, ... ქ. №49-ში მდებარე ფართის საჯარო რეესტრში არსებული ჩანაწერის შინაარსი და მდგომარეობა, მარეგისტრირებელ ორგანოს ანიჭებდა უფლებამოსილებას, საჯარო რეესტრში დაერეგისტრირებინა უძრავი ნივთის ახალი შემძენი ისე, როგორც ეს დადგენილი იყო ,,საჯარო რეესტრის შესახებ’’ საქართველოს კანონის შესაბამისად.
ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ დავის გადაწყვეტისას სააპელაციო სასამართლომ სათანადოდ არ გამოიკვლია საქმის გარემოებები, საქმეში არსებულ მტკიცებულებებს არ მისცა ობიექტური შეფასება, რის შედეგადაც არასწორი სამართლებრივი შეფასება მისცა განსახილველ სამართალურთიერთობას, ამდენად, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს და კ. ჯ-ის საკასაციო საჩივრები უნდა დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ, უნდა გაუქმდეს გასაჩივრებული გადაწყვეტილება და საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 412-ე მუხლის საფუძველზე, საქმე ხელახლა განსახილველად უნდა დაუბრუნდეს იმავე სასამართლოს. საკასაციო სასამართლო თვითონ ვერ მიიღებს გადაწყვეტილებას საქმეზე, რადგან არსებობს გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმებისა და სააპელაციო სასამართლოში საქმის ხელახლა განსახილველად დაბრუნების საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 412-ე მუხლით გათვალისწინებული საფუძვლები. სააპელაციო სასამართლომ თავისმხრივ, საქმის ხელახლა განხილვისას საკასაციო სასამართლოს მითითებების გათვალისწინებით, საქმეზე უნდა მიიღოს დასაბუთებული გადაწყვეტილება.
ამასთან, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 53-ე მუხლის მე-4 ნაწილის შესაბამისად, საქმის ხელახლა განსახილველად დაბრუნების შემთხვევაში სასამართლო ხარჯების საკითხი წყდება საქმეზე საბოლოო გადაწყვეტილების მიღებისას, ამდენად, ვინაიდან, მოცემულ შემთხვევაში საქმე ხელახლა განსახილველად სააპელაციო სასამართლოს უბრუნდება, სასამართლო ხარჯების საკითხი საქმეზე საბოლოო გადაწყვეტილების მიღებისას უნდა გადაწყდეს.
ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:
საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლის მე-2 ნაწილით, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 53-ე მუხლის მე-4 ნაწილით, 412-ე მუხლით და
დ ა ა დ გ ი ნ ა:
1. სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს და კ. ჯ-ის საკასაციო საჩივრები დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ;
2. გაუქმდეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2013 წლის 12 დეკემბრის გადაწყვეტილება და საქმე ხელახლა განსახილველად დაუბრუნდეს იმავე სასამართლოს;
3. სასამართლო ხარჯები გადანაწილდეს მოცემულ საქმეზე საბოლოო გადაწყვეტილების მიღებისას;
4. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.
თავმჯდომარე მ. ვაჩაძე
მოსამართლეები: ლ. მურუსიძე
ნ. სხირტლაძე
