საქმე №ბს-664-649(კ-14) 7 ივლისი, 2015 წელი

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ლევან მურუსიძე (თავმჯდომარე; მომხსენებელი)

მაია ვაჩაძე, ნუგზარ სხირტლაძე

სხდომის მდივანი – ა. ვარდიძე

კასატორი (მოპასუხე) – საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტრო; საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს გენერალური ინსპექცია

მოწინაღმდეგე მხარე (მოსარჩელე) – დ. გ-ე

გასაჩივრებული გადაწყვეტილება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2014 წლის 17 ივლისის გადაწყვეტილება

სარჩელის საგანი – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების ნაწილობრივ გაუქმება.

აღწერილობითი ნაწილი:

დ. გ-ემ 2013 წლის 25 ოქტომბერს სარჩელით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროსა და შინაგან საქმეთა სამინისტროს გენერალური ინსპექციის წინააღმდეგ, რომლითაც შ.ს.ს გენერალური ინსპექციის 2013 წლის 13 სექტემბრის №1811884 დასკვნისა და შინაგან საქმეთა მინისტრის 2013 წლის 17 სექტემბრის №1833376 ბრძანების ბათილად ცნობა, სამსახურში აღდგენა და განაცდურის ანაზღაურება მოითხოვა.

მოსარჩელემ აღნიშნა, რომ 1997 წლიდან 2013 წლის 17 სექტემბრამდე მუშაობდა შსს საექსპერტო-კრიმინალისტიკური მთავარი სამმართველოს სხვადასხვა დანაყოფებში. უკანასკნელი 7 წელი იყო შსს თბილისის საექსპერტო-კრიმინალისტიკური სამმართველოს ... . მას პირად საქმეში არ აქვს გადაცდომები. ამასთან, მიღებული აქვს არაერთი მადლობა და ფულადი პრემია. 2013 წლის 13 სექტემბერს გენინსპექციის შინდა №1811884 დასკვნის საფუძველზე 2013 წლის 17 სექტემბერს გამოცემული №1833376 ბრძანებით დ. გ-ე გათავისუფლდა დაკავებული თანამდებობიდან და დათხოვნილ იქნა შსს ორგანოებიდან.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2014 წლის 14 მარტის გადაწყვეტილებით დ. გ-ის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა. აღნიშნული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა დ. გ-ემ.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2014 წლის 17 ივლისის განჩინებით საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს გენერალური ინსპექციის 2013 წლის 13 სექტემბრის №1811884 დასკვნის ბათილად ცნობის შესახებ სასარჩელო მოთხოვნის ნაწილში ადმინისტრაციული საქმის წარმოება შეწყდა სარჩელის დაუშვებლობის გამო.

სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ შსს გენერალურმა ინსპექციამ დ. გ-ის მიმართ ჩაატარა სამსახურებრივი შემოწმება, რის შედეგადაც შედგა 2013 წლის 13 სექტემბრის №1811884 დასკვნა, რომლის საფუძველზეც შსს მინისტრის 2013 წლის 17 სექტემბრის №11833376 ბრძანებით შინაგან საქმეთა სამინისტროს საექსპერტო-კრიმინალისტიკური მთავარი სამმართველოს ქ. თბილისის საექსპერტო-კრიმინალისტკური სამმართველოს I განყოფილების ..., პოლიციის მაიორი – დ. გ-ე გათავისუფლდა დაკავებული თანამდებობიდან. სასამართლომ მიუთითა, რომ ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 22-ე მუხლით გათვალისწინებული სარჩელის ფარგლებში დავის საგანი შეიძლება იყოს მხოლოდ და მხოლოდ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის (როგორც ინდივიდუალური, ისე ნორმატიულის) შესაბამისობა საქართველოს კანონმდებლობასთან. სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ გასაჩივრებული წერილობითი დოკუმენტი - საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს გენერალური ინსპექციის 2013 წლის 13 სექტემბრის №1811884 დასკვნა არ წარმოადგენდა ინდივიდუალურ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივ აქტს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-2 მუხლის 1-ლი ნაწილის ,,დ“ პუნქტიდან გამომდინარე. დასკვნა არ არის მიმართული მკაცრად განსაზღვრული სამართლებრივი შედეგისაკენ, ანუ უშუალოდ დასკვნა არ აწესებს, ცვლის წყვეტს ან ადასტურებს პირის ან პირთა შეზღუდული წრის უფლებებსა და მოვალეობებს. აღნიშნულ დასაბუთებას ადასტურებს საქართველოს პრეზიდენტის 2004 წლის 27 დეკემბრის №614 ბრძანებულებით დამტკიცებული ,,საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს დებულების“ მე-4 თავის 21-ე პუნქტის ,,დ“ ქვეპუნქტი, ასევე ,,საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს თანამშრომელთა დისციპლინური წესდების“ მე-4 მუხლის მე-2 პუნქტი. ზემოაღნიშნული აქტების საფუძველზე სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ დასკვნა წარმოადგენს ე.წ. შუალედურ აქტს, რომლის გასაჩივრება მისი სამართლებრივი ბუნების გამო არ ხდება. იგი მხოლოდ სარეკომენდაციო ხასიათის მატარებელია, ხოლო სამსახურებრივ ურთიერთობებთან დაკავშირებულ საკითხებს საბოლოოდ წყვეტს და არეგულირებს შსს მინისტრი თავისი სამართლებრივი აქტით – ბრძანებით, რომელიც არის კიდეც ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს 2014 წლის 17 ივლისის გადაწყვეტილებით დ. გ-ის სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ, გაუქმდა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2014 წლის 14 მარტის გადაწყვეტილება და საქმეზე მიღებულ იქნა ახალი გადაწყვეტილება; დ. გ-ის სარჩელი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექისის 32-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, სადავო საკითხის გადაუწყვეტლად ბათილად იქნა ცნობილი საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს (მინისტრის) 2013 წლის 17 სექტემბრის №11833376 ბრძანება; მოპასუხეს - საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს დაევალა მოსარჩელის საქმესთან დაკავშირებული გარემოებების გამოკვლევისა და შეფასების შემდეგ ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემა; დ. გ-ეს უარი ეთქვა სამსახურში აღდგენაზე და იძულებითი განაცდურის ანაზღაურებაზე, მოპასუხეს -საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს დაევალა გადაწყვიტოს მოსარჩელისთვის იძულებითი განაცდურის ანაზღაურების საკითხი „საჯარო სამსახურის შესახებ“ საქართველოს კანონის 112-ე მუხლით, ასევე 127-ე მუხლის მე-6 პუნქტით დადგენილი წესების დაცვით.

სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ მოსარჩელე დ. გ-ე 1997 წლიდან 2013 წლის სექტემბრამდე მუშაობდა საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს სხვადასხვა სტრუქტურულ ერთეულებში სხვადასხვა თანამდებობებზე ... ; დ. გ-ე პროფესიით არის ექსპერტ-კრიმინალისტი. ასევე დადგენილია, რომ იგი საქართველოს შს ორგანოებიდან დათხოვნამდე იკავებდა შსს საექსპერტო-კრიმინალისტიკური მთავარი სამმართველოს თბილისის საექსპერტო-კრიმინალისტიკური სამმართველოს პირველი განყოფილების ... თანამდებობას. დადგენილია, რომ შსს გენერალურმა ინსპექციამ დ. გ-ის მიმართ ჩაატარა სამსახურებრივი შემოწმება, რის შედეგადაც შედგა 2013 წლის 13 სექტემბრის №1811884 დასკვნა, რომლის თანახმადაც 2013 წლის 18 აგვისტოს სამსახურიდან თავისუფალ დროს შსს თანამშრომელი დ. გ-ე მობილური ტელეფონით დაუკავშირდა სამსახურში მყოფ თანამშრომელს – რ. ნ-ს და სთხოვა მას შს სამინისტროს დაცულ კომპიუტერულ ბაზაში ინფორმაციის მოძებნა იმის შესახებ, მიმდინარე წლის 17-18 აგვისტოს იყო თუ არა ნარკოლოგიურ კაბინეტში ნარკოლოგიურ შემოწმებაზე წარდგენილი ა. მ-ი. აღნიშნული მოთხოვნის საპასუხოდ ნ-მა გადაამოწმა კომპიუტერში არსებული მონაცემები და გ-ეს შეატყობინა, რომ დასახელებულ დღეებში ა. მ-ი არ ყოფილა გადაყვანილი ნარკოლოგიურ კაბინეტში. ასევე 2013 წლის 19 აგვისტოს სამსახურში ყოფნისას დ. გ-ემ თავის თანამშრომელს – გ. ქ-ეს სთხოვა, რომ დაეთმო დროებით სამსახურის კომპიუტერი და თანხმობის მიღების შემდეგ პირადად გადაამოწმა რ. ნ-ის მიერ მიწოდებული ინფორმაცია, რომლის მართებულობის დადასტურების შემდეგაც აღნიშნული ინფორმაცია ტელეფონის საშუალებით შეატყობინა ა. გ-ს.

საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს მინისტრის 2013 წლის 17 სექტემბრის №11833376 ბრძანებით, შინაგან საქმეთა სამინისტროს გენერალური ინსპექციის დასკვნის საფუძველზე, შსს საექსპერტო-კრიმინალისტიკური მთავარი სამმართველოს თბილისის საექსპერტო-კრიმინალისტიკური სამმართველოს პირველი განყოფილების ..., პოლიციის მაიორი დ. გ-ე გათავისუფლდა დაკავებული თანამდებობიდან და დათხოვილ იქნა საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროდან საქართველოს სამხედრო ძალების რეზერვში.

გენერალურმა ინსპექციამ სამსახურებრივი შემოწმებისას ახნსა-განმარტება ჩამოართვა სამ პირს – რ. ნ-ს, გ. ქ-ეს და თავად დ. გ-ეს. სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ დ. გ-ემ, როგორც სარჩელში და სააპელაციო საჩივარში, ისე სასამართლოსთვის მიცემულ ზეპირ ახნსა-განმარტებებშიც უარყო რ. ნ-თან და გ. ქ-ესთან დაკავშირებული ეპიზოდების ნამდვილობა. მან განმარტა, რომ სამსახურში ყოფნისას დასაშვებია მოქალაქეებმა მიმართონ შეკითხვით, იყო თუ არა ნარკოლოგიურ შემოწმებაზე მათთან წარდგენილი ესა თუ ის პირი, იმ შემთხვევაში, თუ პირი მართლაც იყო წარდგენილი შემოწმებაზე, ინფორმაცია არ გაიცემა, საწინააღმდეგო შემთხვევაში კი შეკითხვის ავტორს უმარტავენ, რომ პირი მართლაც არ ყოფილა მათთან შემოწმებაზე წარდგენილი და ურჩევენ, მიმართოს სხვა ნარკოლოგიურ კაბინეტებს. დ. გ-ემ სააპელაციო სასამართლოსთვის მიცემულ განმარტებაში დაადასტურა, რომ მას ნამდვილად დაურეკა ა. გ-მა და სთხოვა ა. მ-ის შესახებ ინფორმაცია. მან ასევე დაადასტურა, რომ რამდენიმე დღის შემდეგ თავად დაურეკა ა. გ-ს და უთხრა, რომ ა. მ-ი არ ყოფილა სშს სამინისტროში ნარკოლოგიურ შემოწმებაზე წარდგენილი. დამატებით მანვე განმარტა, რომ აღნიშნული ინფორმაციის გადამოწმება არავისთვის უთხოვია და არც სამსახურის ბაზაში გადაუმოწმებია.

საქმეზე მოწმედ დაკითხულმა პირმა – რ. ნ-მა სასამართლოს წინაშე განმარტა, რომ იგი და დ. გ-ე ერთად მუშაობდნენ დაახლოებით ცხრა წელი ... . 2013 წლის აგვისტოს თვეში, 17-18 აგვისტოს ნარკოლოგიურ კაბინეტში მორიგეობისას მას დ. გ-ემ დაურეკა ტელეფონით და სთხოვა ინფორმაცია, იყო თუ არა შემოწმებაზე მიყვანილი ა. მ-ი, რ. ნ-ი დარეკვის მომენტში მუშაობდა, იგი იჯდა კომპიუტერთან, რომლის მონიტორზეც გახსნილი ჰქონდა იმ დღის ნარკოლოგიურ შემოწმებაზე წარდგენილი პირების სია, მან დაათვალიერა სია, რომელშიც ა. მ-ი არ აღმოჩნდა და ეს შეატყობინა დ. გ-ეს; მოწმემ ასევე დაადასტურა ის ფაქტი, რომ სამსახურში ყოფნისას დასაშვებია მოქალაქეებმა მიმართონ შეკითხვით იყო თუ არა ნარკოლოგიურ შემოწმებაზე მათთან წარდგენილი ესა თუ ის პირი. იმ შემთხვევაში, თუ პირი მართლაც იყო შემოწმებაზე წარდგენილი, ასეთი პირის შესახებ ინფორმაციას არ გასცემენ, ხოლო საპირისპირო შემთხვევაში შეკითხვის ავტორს უმარტავენ, რომ პირი არ ყოფილა მათთან შემოწმებაზე წარდგენილი და ურჩევენ, მიმართოს სხვა ნარკოლოგიურ კაბინეტებს.

სააპელაციო პალატა დაეყრდნო საქმეზე წარმოდგენილ წერილობით მტკიცებულებებს, ასევე მხარეთა განმარტებებსა და მოწმის ჩვენებას, დადგენილად მიიჩნია ის ფაქტი, რომ 2013 წლის 18 აგვისტოს სამსახურიდან თავისუფალ დროს შსს თანამშრომელი დ. გ-ე მობილური ტელეფონით დაუკავშირდა სამსახურში მყოფ თანამშრომელს – რ. ნ-ს და სთხოვა სშს სამინისტროს დაცულ კომპიუტერულ ბაზაში ინფორმაციის მოძებნა იყო თუ არა ა. მ-ი გადაყვანილი ნარკოლოგიურ შემოწმებაზე, რაზედაც მიიღო პასუხი ,რომ არ ყოფილა გადაყვანილი. ასევე 19 აგვისტოს დ. გ-ემ სამსახურში ყოფნისას ისარგებლა თავისი თანამშრომლის გ. ქ-ის სამსახურებრივი კომპიუტერით და გადაამოწმა რ. ნ-ის მიერ მიწოდებული ინფორმაცია, რის შემდეგაც აღნიშნული ტელეფონით გადასცა ა. გ-ს. პალატამ მიუთითა, რომ დ. გ-ისგან ვერ მოისმინა მოტივირებული, დასაბუთებული განმარტება, თუ რატომ მისცა გენერალურ ინსპექციას 2013 წლის 5 სექტემბერს იმ შინაარსის ახსნა-განმარტება, რაც საქმეშია წარმოდგენილი. სასამართლომ წარმოდგენილი მტკიცებულებების ერთობლიობაში გაანალიზების პირობებში მიიჩნია, რომ არ არსებობდა რ. ნ-ისა და გ. ქ-ის ახსნა-განმარტებების, ასევე მოწმის – რ. ნ-ის ჩვენების გაუთვალისწინებლობის საფუძველი.

სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ შესაფასებელი იყო ქმედების შინაარსი, რომელიც დ. გ-ეს დისციპლინურ გადაცდომად შეერაცხა, აგრეთვე დისციპლინური გადაცდომის იმ მაკვალიფიცირებელი ნორმის შინაარსი, რომელიც გამოიყენა მოპასუხე ადმინისტრაციულმა ორგანომ დისციპლინური დევნის საქმეზე. კერძოდ, საქართველოს სშს მინისტრის 04.01.2013 წლის №4 ბრძანებით დამტკიცებული ,,საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს დისციპლინური წესდების“ მე-2 მუხლის მე-2 პუნქტის „ბ“ და „ვ“ ქვეპუნქტები. ასევე თავად ნარკოლოგიურ კაბინეტში შემოწმებაზე გადაყვანის არარსებობის შესახებ ინფორმაციის სამართლებრივი ბუნება და ხასიათი.

სააპელაციო პალატამ მიუთითა, რომ „საჯარო სამსახურის შესახებ“ საქართველოს კანონის 59-ე მუხლით (2013 წლის აგვისტო-სექტემბერში მოქმედი რედაქციის) დადგენილია, რომ კანონმდებლობის შესაბამისად მოსამსახურე ვალდებულია, როგორც სამსახურებრივი ურთიერთობისას, ისე სამსახურიდან გათავისუფლების შემდეგ არ გაავრცელოს სახელმწიფო და კომერციული საიდუმლოება, სხვა პირთა ოჯახური და პირად ცხოვრებასთან დაკავშირებული, აგრეთვე სხვა ინფორმაცია, რაც მისთვის ცნობილი გახდა სამსახურებრივ მოვალეობათა შესრულებასთან დაკავშირებით. ასევე „პოლიციის შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-15 მუხლის მე-2 პუნქტით დადგენილია, რომ პოლიციამ არ უნდა გაახმაუროს სახელმწიფო, პროფესიული, კომერციული საიდუმლოების შემცველი ინფორმაცია, პერსონალური მონაცემები და გამოძიების მასალები, გარდა კანონით გათვალისწინებული შემთხვევებისა. „პერსონალურ მონაცემთა დაცვის შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-2 მუხლის „ა“ პუნქტით დადგენილია, რომ პერსონალური მონაცემი ეს არის ნებისმიერი ინფორმაცია, რომელიც უკავშირდება იდენტიფიცირებულ ან იდენტიფიცირებად ფიზიკურ პირს. ამდენად, სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ დ. გ-ის მიერ ა. გ-ისთვის გადაცემული ინფორმაცია, თუმცა არ მიეკუთვნება არც სახელმწიფო, არც პროფესიულ და არც კომერციულ საიდუმლოებას, იგი თავისი არსით წარმოადგენს პერსონალური ინფორმაციის შემცველ ისეთ ინფორმაციას, რომელიც დ. გ-ისთვის ცნობილი და ხელმისაწვდომი უნდა ყოფილიყო (იყო კიდეც) მხოლოდ და მხოლოდ მისი სამსახურებრივი საქმიანობიდან გამომდინარე, მისივე (დ. გ-ის) სამსახურებრივი მდგომარეობის, სამინისტროში დაკავებული თანამდებობის, მასზე დაკისრებული ფუნქციებისა და მოვალეობების გავლენითა და მეშვეობით. სწორედ ამიტომ, ამ ფაქტორების გათვალისწინებით სასამართლომ ა. მ-ის შესახებ დ. გ-ის მიერ ა. გ-ისთვის გადაცემული ინფორმაცია არა მარტო პერსონალური ხასიათის, არამედ სხვა ისეთი ინფორმაციის სტატუსის მატარებლადაც მიიჩნია, რაც დ. გ-ისთვის ცნობილი გახდა სამსახურებრივ მოვალეობათა შესრულებასთან დაკავშირებით. გ-ისთვის მიწოდებული ცნობები წარმოადგენდა იდენტიფიცირებული ფიზიკური პირის შესახებ ინფორმაციას ორი ძირითადი ასპექტის მიხედვით – გვარ-სახელის და იმ ფაქტორის მითითებით, რომ იგი კონკრეტულ დროს არ ყოფილა წარდგენილი ნარკოლოგიურ შემოწმებაზე. ამასთან, სააპელაციო პალატამ ხაზგასმით აღნიშნა შემდეგი: თავად აპელანტის – დ. გ-ის განამრტებებისა და მოწმის – რ. ნ-ის ჩვენების მოსმენის შემდეგ სასამართლოს ჩამოუყალიბდა მოსაზრება, შეხედულება მასზედ, რომ თავად სამინისტროს თანამშრომლებს არ აქვთ მკაცრად განსაზღვრული, პრინციპული, ნათლად გააზრებული დამოკიდებულება ზემოხსენებული ინფორმაციის გაცემის დაუშვებლობის საკითხისადმი. მოწმის დაკითხვით გამოირკვა, რომ ნარკოლოგიურ კაბინეტში მომუშავე თანამშრომლის მიერ მსგავსი ინფორმაციის გარეშე პირთათვის ადგილზე (ნარკოლოგიურ კაბინეტში) მიწოდება წარმოადგენს ქცევის სტანდარტულ წესს და რომ ასეთი ქცევა თანამშრომელთა მხრიდან არ განიხილება კანონდარღვევად. სასამართლომ მიუთითა, რომ სადავო ბრძანების საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 32-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, ბათილად ცნობისა და სამინისტროს მიერ დ. გ-ის დისციპლინური საქმის ხელახალი განხილვის პირობებში უფლებამოსილმა თანამდებობის პირმა სათანადო შეფასება უნდა მისცეს დ. გ-ის ქცევას არ აცალკე აღებული, არამედ სამინისტროს შესაბამის სტრუქტურულ ერთეულში ზოგადად დამკვიდრებულ თანამშრომელთა ქცევების, შეხედულებების კონტექსტში, რათა გაირკვეს, თავად დ. გ-ის სუბიექტური დამოკიდებულება საკუთარი ქცევისადმი, რაც ხელს შეუწყობდა სახდელის შესაბამისი სახის სწორად შერჩევასა და გამოყენების საკითხების კანონშესაბამისად გადაწყვეტას. აქვე პალატამ მიუთითა ,,საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს დისციპლინური წესდების“ მე-3, მე-4 მუხლებზე და ჩადენილი გადაცდომის შინარსისა და სიმძიმის, აგრეთვე ჩადენის გარემოებების, თანამშრომლის პიროვნებისა და დამსახურების შეფასებაზე გააკეთა აქცენტი. პალატამ მიიჩნია, რომ კანონქვემდებარე ნორამტიული აქტის დასახელებული ნორმები ფაქტობრივად უზრუნველყოფს და ემსახურება ადმინისტრაციული სამართლის ერთ-ერთი ფუნდამენტური პრინციპის – დისკრეციული უფლებამოსილების ფარგლებში გადაწყვეტილების მიღების პრინციპის სწორად გამოყენების მიზნებს. სააპელაციო პალატამ არ გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს პოზიცია და განმარტა, რომ მოპასუხე ადმინისტრაციული ორგანოს გადაწყვეტილება (სადავო ბრძანება) დ. გ-ისთვის სახდელის სახით – სშს ორგანოებიდან დათხოვნის შეფარდების თაობაზე დაუსაბუთებელია – არც ბრძანება და არც გენერალური ინსპექციის დასკვნა არ შეიცავს მსჯელობას მასზედ, რომ ჩადენილი გადაცდომა არის მძიმე, რომ გადაცდომამ გამოიწვია მძიმე შედეგები, რომ დ. გ-ეს გააჩნია უარყოფითი საქმიანი და პირადი რეპუტაცია და ამ პირობათა ერთიანობის ფონზე იგი იმსახურებს ყველაზე მკაცრ სასჯელს. პალატამ ყურადღება გაამახვილა იმ გარემოებაზეც, რომ დ. გ-ე 1997 წლიდან 2013 წლის 13 სექტემბრამდე საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროში უწყვეტად მუშაობის დროს არც ერთხელ არ ყოფილა სახდელდადებული; თავად მოპასუხეს არ შეუქმნია დ. გ-ის პიროვნული და საქმიანი თვისებების თაობაზე რაიმე სახის ანალიტიკური დასკვნა, რომელიც დაასაბუთებდა დისციპლინური სახდელის შერჩევისა და შეფარდების ნაწილში მოპასუხის გადაწყვეტილების კანონიერებას. სააპელაციო პალატამ არ დააკმაყოფილა სამსახურში აღდგენისა და იძულებითი განაცდურის ანაზღაურების შესახებ სასარჩელო მოთხოვნები, ვიანიდან „საჯარო სამსახურის შესახებ“ საქართველოს კანონის 127-ე მუხლის მე-6 პუნქტის თანახმად, სასამართლოს მიერ სამსახურიდან გათავისუფლებაზე ან გადაყვანაზე გაცემული ბრძანების, განკარგულების ან გადაწყვეტილების ბათილად ცნობა არ იწვევს მოხელის სამსახურში დაუყოვნებლივ აღდგენას. სასამართლო გადაწყვეტილების შესაბამისად, დაწესებულება ვალდებულია ახალი ბრძანება, განკარგულება ან გადაწყვეტილება გამოსცეს სამსახურიდან გათავისუფლებასთან ან გადაყვანასთან დაკავშირებულ გარემოებათა გამოკვლევისა და შეფასების შემდეგ. მოხელის მიერ მოთხოვნილი განაცდური ხელფასი კი ამავე კანონის 112-ე მუხლით დადგენილი ოდენობით ანაზღაურდება მხოლოდ დაწესებულების მიერ მოხელის სამსახურში აღდგენის შემთხვევაში.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2014 წლის 17 ივლისის გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრა საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტრომ, რომლითაც გასაჩივრებული გადაწყვეტილების ნაწილობრივ გაუქმება (მე-2, მე-3, მე-4 და მე-6 პუნქტები) და ახალი გადაწყვეტილებით მოსარჩელე დ. გ-ისთვის სარჩელის დაკმაყოფილებაზე სრულად უარის თქმა მოითხოვა.

კასატორმა აღნიშნა, რომ გადაწყვეტილება არ არის იურიდიულად საკმარისად დასაბუთებული, ვინაიდან სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების 4.9 პუნქტის თანახმად სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია ის ფაქტი, რომ დ. გ-ის მიერ ისეთი სახის ინფორმაცია იქნა გადაცემული მესამე პირისთვის, რომელიც თავისი არსით წარმოადგენს პერსონალური მონაცემების შემცველ ინფორმაციას, რომელიც დ. გ-ისთვის ხელმისაწვდომი მხოლოდ სამსახურებრივი საქმიანობიდან გამომდინარე იყო. შსს-ს წარმომადგენლის მითითებით, როგორც ადმინისტრაციული წარმოების, ისე სასამართლო განხილვისას დადასტურებულია დ. გ-ის მიერ დისციპლინური გადაცდომის ჩადენის ფაქტი. თუმცა მომდევნო 4.10 პუნქტში სასამართლო ადგენს, რომ ასეთი ქცევა სამინისტროს თანამშრომელთა მხრიდან არ განიხილება კანონდარღვევად. აღნიშნული მსჯელობა არასწორია, რადგან თუ ასეთ ქმედებას კანონდარღვევად არ განვიხილავთ, ასეთ შემთხვევაში სამინისტროს გენერალური ინსპექციის მხრიდან არ იქნებოდა საკითხი შესწავლილი და შესაბამისი დასკვნები გაკეთებული. კასატორი კიდევ ერთხელ მიუთითებს, რომ საკითხი ეხება საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს მოსამსახურეების მიერ სამინისტროს სისტემაში დაცული ინფორმაციის მესამე პირებზე გაცემას. ,,საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს დისციპლინური წესდების დამტკიცების შესახებ“ სშს მინისტრის 2013 წლის 4 იანვრის №4 ბრძანების პირველ მუხლზე მითითებით კასატორი განმარტავს სისტემის თანამშრომელთა დისციპლინური პასუხისმგებლობისა და წახალისების საფუძვლებს, სახდელებისა და წახალისების სახეებს, საქმისწარმოებისა და თანამშრომელთათვის დისციპლინური სახდელების შეფარდებისა და მოხსნისს წესს. ამავე ბრძანების მე-2 მუხლის შესაბამისად, კასატორი უთითებს, რომ თანამშრომლისთვის შეუფერებელი ქმედების, რომელიც ლახავს შსს-ს ავტორიტეტს, ჩადენისთვის გათვალისწინებულ დისციპლინურ პასუხისმგებლობის ერთ-ერთ სახედ სწორედ შს ორგანოებიდან დათხოვნა წარმოადგენს. საკსაციო საჩივარში მითითებულია, რომ სააპელაციო სასამართლომ არასწორად განმარტა სამინისტროს მიერ დისკრეციის გამოყენების საკითხი და მიუთითა, რომ დ. გ-ის სახდელის სახის – შს ორგანოებიდან დათხოვნის შეფარდების თაობაზე გადაწყვეტილება დაუსაბუთებელია. სამინისტრო არ ეთანხმება სასამართლოს შეფასებას, რადგან საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-2 მუხლის პირველი ნაწილის „ლ“ ქვეპუნქტის თანახმად, დისკრეციული უფლებამოსილება არის უფლებამოსილება, რომელიც ადმინისტრაციულ ორგანოს ან თანამდებობის პირს ანიჭებს უფლებამოსილებას, საჯარო და კერძო ინტერესების დაცვის საფუძველზე შეარჩიოს ყველაზე მისაღები გადაწყვეტილება. ამავე კოდექსის მე-7 მუხლის მე-2 ნაწილის მიხედვით დისკრეციული უფლებამოსილების განხორციელებისას გამოცემული ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტით გათვალისწინებულმა ზომებმა არ შეიძლება გამოიწვიოს პირის კანონიერი უფლებებისა და ინტერესების დაუსაბუთებელი შეზღუდვა. სამინისტრო, დ. გ-ის გათავისუფლებისას მოქმედებდა მისივე დისკრეციის ფარგლებში და სადავო ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემისას სრულყოფილად იქნა გამოკვლეული საქმისთვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე გარემოებები და სათანადო შეფასების შედეგად გამოიცა სადავო აქტი დ. გ-ესთან მიმართებით. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, კასატორი მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლოს იურიდიულად საკმარისად არ დაუსაბუთებია გადაწყვეტილება, რაც გასაჩივრებულ ნაწილში მისი მოთხოვნის დაკმაყოფილების საფუძველს წარმოადგენს.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლო საქმის მასალების გაცნობის, მხარეთა ახსნა-განმარტებების მოსმენის, წარმოდგენილი საკასაციო საჩივრის საფუძვლების შესწავლისა და გასაჩივრებული გადაწყვეტილების კანონიერება-დასაბუთებულობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს საკასაციო საჩივარი უნდა დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ და საქმე ხელახლა განსახილველად დაუბრუნდეს სააპელაციო სასამართლოს შემდეგ გარემოებათა გამო:

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლომ არ გამოიკვლია საქმის გარემოებები, რომლებსაც არსებითი მნიშვნელობა ჰქონდა დავის გადაწყვეტისათვის, არ გამოიყენა კანონი, რომელიც უნდა გამოეყენებინა და გამოიყენა კანონი, რომელიც არ უნდა გამოეყენებინა, სააპელაციო სასამართლოს განჩინება დაუსაბუთებელია, რაც საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 393-ე მუხლისა და 394-ე მუხლის „ე“ ქვეპუნქტის შესაბამისად, მისი გაუქმების აბსოლუტურ პროცესუალურ საფუძველს ქმნის. საქმის მასალების თანახმად, სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული გადაწყვეტილებით საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 32-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, სადავო საკითხის გადაუწყვეტლად ბათილად იქნა ცნობილი საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს (მინისტრის) 2013 წლის 17 სექტემბრის №1183376 ბრძანება; მოპასუხეს -საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს დაევალა მოსარჩელის საქმესთან დაკავშირებული გარემოებების გამოკვლევისა და შეფასების შემდეგ ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემა.

საკასაციო სასამართლო მიუთითებს საქმის მასალებში ასახულ შემდეგ ფაქტობრივ გარემოებებზე: პოლიციის მაიორ დ. გ-ის მიმართ ჩატარებული სამსახურებრივი შემოწმების შედეგებზე შს სამინისტროს გენერალური ინსპექციის უფროსის დასკვნის თანახმად, შს სამინისტროს გენერალურ ინსპექციაში, შესული ინფორმაციის პოლიციის მაიორ დ. გ-ის მიერ შეუფერებელი ქმედების ჩადენის ფაქტზე ჩატარებული სამსახურებრივი შემოწმებით გაირკვა, რომ 2013 წლის 18 აგვისტოს, სამსახურიდან თავისუფალ დროს, შს სამინისტროს თანამშრომელი დ. გ-ე მობილური ტელეფონის საშუალებით დაუკავშირდა სამსახურში მყოფ თავის თანამშრომელს რ. ნ-ს, რომელსაც სთხოვა შს სამინისტროს დაცული კომპიუტერული ბაზიდან ინფორმაციის მოპოვება მოქალაქე ა. მ-ის შესახებ, კერძოდ, 2013 წლის 17 ან 18 აგვისტოს, ეს უკანასკნელი ჰყავდათ თუ არა თანამშრომლებს წარდგენილი ნარკოლოგიურ კაბინეტში, ნარკოლოგიურ შემოწმებაზე. დ. გ-ის თხოვნით რ. ნ-მა გადაამოწმა აღნიშნული ინფორმაცია შს სამინისტროს დაცულ კომპიუტერულ ბაზაში და დ. გ-ეს შეატყობინა, რომ ა. მ-ი აღნიშნულ დღეებში არ იყო წარდგენილი ნარკოლოგიურ კაბინეტში, ნარკოლოგიურ შემოწმებაზე. 2013 წლის 19 აგვისტოს, სამსახურში ყოფნისას, დ. გ-ემ თავის თანამშრომელს გ. ქ-ეს სთხოვა მისთვის დროებით დაეთმო სამსახურებრივი კომპიუტერი. აღნიშნული კომპიუტერის საშუალებით დ. გ-ე შევიდა შს სამინისტროს დაცულ კომპიუტერულ ბაზაში, სადაც არასამსახურებრივად და თვითნებურად მოიძია ინფორმაცია, კერძოდ, გადაამოწმა ნარკოლოგიურ კაბინეტში, ნარკოლოგიურ შემოწმებაზე იყო თუ არა ნამყოფი მოქალაქე ა. მ-ი. დ. გ-ემ დაადგინა, რომ ა. მ-ი არ ჰყავდათ პოლიციის თანამშრომლებს მიყვანილი ნარკოლოგიურ კაბინეტში ნარკოლოგიურ შემოწმებაზე. აღნიშნული ინფორმაცია მან მობილური ტელეფონის საშუალებით შეატყობინა მოქალაქე ა. გ-ს. ზემოაღნიშნული გარემოებები დასტურდება სამსახურებრივი შემოწმების პროცესში გამოკითხული დ. გ-ის, რ. ნ-ისა და გ. ქ-ის ახსნა-განმარტებებით. ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, მიზანშეწონილად იქნა მიჩნეული პოლიციის მაიორ დ. გ-ისათვის საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს თანამშრომელთა დისციპლინური წესდების მე-3 მუხლის „ზ“ პუნქტით გათვალისწინებული დისციპლინური სახდელის - შს ორგანოებიდან დათხოვნის შეფარდება.

დისციპლინური წესით დასჯისა და შს სამინისტროდან დათხოვნის შესახებ საქართველოს შინაგან საქმეთა მინისტრის 2013 წლის 17 სექტემბრის ბრძანებით „საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს დისციპლინური წესდების დამტკიცების შესახებ“ საქართველოს შინაგან საქმეთა მინისტრის 2013 წლის 4 იანვრის №4 ბრძანებით დამტკიცებული წესდების მე-2 მუხლის მე-2 პუნქტის „ბ“ (სამსახურებრივი მოვალეობებისადმი დაუდევარი დამოკიდებულება), „ვ“ (თანამშრომლისათვის შეუფერებელი ქმედება, რომელიც ლახავს შს სამინისტროს სისტემის ავტორიტეტს) ქვეპუნქტებით გათვალისწინებული დისციპლინური გადაცდომისათვის, მე-3 მუხლის „ზ“ პუნქტის (შს ორგანოებიდან დათხოვნა) და „საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს დებულების დამტკიცების შესახებ“ საქართველოს პრეზიდენტის 2004 წლის 27 დეკემბრის №614 ბრძანებულებით დამტკიცებული დებულების მე-11 პუნქტის „ა“, „ე“, „ნ“ ქვეპუნქტების შესაბამისად, შსს საექსპერტო-კრიმინალისტიკური მთავარი სამმართველოს ქ. თბილისის საექსპერტო-კრიმინალისტიკური სამმართველოს პირველი განყოფილების ..., პოლიციის მაიორი დ. ო. გ-ე გათავისუფლდა დაკავებული თანამდებობიდან და დათხოვნილ იქნა შინაგან საქმეთა სამინისტროდან საქართველოს სამხედრო ძალების რეზერვში.

საკასაციო სასამართლო იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს სამართლებრივ შეფასებებს და მიუთითებს, რომ „საჯარო სამსახურის შესახებ“ საქართველოს კანონის 59-ე მუხლის (2013 წლის აგვისტო-სექტემბერში მოქმედი რედაქციის) თანახმად, კანონმდებლობის შესაბამისად მოსამსახურე ვალდებულია, როგორც სამსახურებრივი ურთიერთობისას, ისე სამსახურიდან განთავისუფლების შემდეგ არ გაავრცელოს სახელმწიფო და კომერციული საიდუმლოება, სხვა პირთა ოჯახურ და პირად ცხოვრებასთან დაკავშირებული, აგრეთვე სხვა ინფორმაცია, რაც მისთვის ცნობილი გახდა სამსახურებრივ მოვალეობათა შესრულებასთან დაკავშირებით. ამასთან, ,,პოლიციის შესახებ’’ საქართველოს კანონის მე-15 მუხლის (პოლიციის საქმიანობის გამჭვირვალობის პრინციპი) მე-2 პუნქტით დადგენილია, რომ პოლიცია ვალდებულია საზოგადოებასა და მასობრივი ინფორმაციის საშუალებებს სწრაფად მიაწოდოს ობიექტური ინფორმაცია თავისი საქმიანობის შესახებ, იმგვარად, რომ არ გაახმაუროს სახელმწიფო, პროფესიული, კომერციული საიდუმლოების შემცველი ინფორმაცია, პერსონალური მონაცემები და გამოძიების მასალები, გარდა კანონით გათვალისწინებული შემთხვევებისა. ასევე, ,,პერსონალურ მონაცემთა დაცვის შესახებ’’ საქართველოს კანონის მე-2 მუხლის ,,ა’’ პუნქტით დადგენილია, რომ პერსონალური მონაცემი (შემდგომ − მონაცემი) − ეს არის ნებისმიერი ინფორმაცია, რომელიც უკავშირდება იდენტიფიცირებულ ან იდენტიფიცირებად ფიზიკურ პირს. პირი იდენტიფიცირებადია, როდესაც შესაძლებელია მისი იდენტიფიცირება პირდაპირ ან არაპირდაპირ, კერძოდ, საიდენტიფიკაციო ნომრით ან პირის მახასიათებელი ფიზიკური, ფიზიოლოგიური, ფსიქოლოგიური, ეკონომიკური, კულტურული ან სოციალური ნიშნებით.

საკასაციო სასამართლო იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს განმარტებას, რომ დ. გ-ის მიერ ა. გ-ისთვის გადაცემული ინფორმაცია თავისი არსით წარმოადგენს პერსონალური მონაცემების შემცველ ისეთ ინფორმაციას, რომელიც დ. გ-ისთვის ცნობილი და ხელმისაწვდომი უნდა ყოფილიყო მხოლოდ და მხოლოდ მისი სამსახურებრივი საქმიანობიდან გამომდინარე, მისივე - დ. გ-ის სამსახურებრივი მდგომარეობის, სამინისტროში დაკავებული თანამდებობის, მასზე დაკისრებული სამსახურებრივი ფუნქციებისა და მოვალეობების გავლენით და მეშვეობით; სწორედ ამიტომ, ამ გარემოებების გათვალისწინებით, ა. მ-ის შესახებ დ. გ-ის მიერ ა. გ-ისთვის გადაცემულმა ინფორმაციამ შეიძინა არა მარტო პერსონალური ხასიათი, არამედ სხვა ისეთი ინფორმაციის სტატუსი, რაც დ. გ-ისთვის ცნობილი გახდა სამსახურებრივ მოვალეობათა შესრულებასთან დაკავშირებით. ა. გ-ისთვის მიწოდებული ინფორმაცია წარმოადგენდა იდენტიფიცირებული ფიზიკური პირის შესახებ ინფორმაციას ორი ძირითადი ასპექტის მიხედვით - პირის გვარ-სახელის და აგრეთვე იმ ფაქტორის მიხედვით, რომ იგი (გვარ-სახელის მიხედვით იდენტიფიცირებული პირი) კონკრეტულ დროს არ ყოფილა წარდგენილი ნარკოლოგიურ შემოწმებაზე. ამდენად, საუბარია არა მხოლოდ პირის მონაცემთა დაცვაზე, არამედ სამსახურებრივი და ოპერატიულ სამძებრო საიდუმლოების დაცვაზე (ოპერატიული საქმიანობის უფლებამოსილი სახელმწიფო უწყებების ინფორმაცია იმ პირთა შესახებ, რომლებიც კონფიდენციალურ საფუძველზე თანამშრომლობენ მათთან ან ადრე თანამშრომლობდნენ), ადგილი აქვს პირის მონაცემთა დაცვიდან რეჟიმის ტრანსფორმირებას სამსახურებრივი და ოპერატიულ-სამძებრო საიდუმლოების დაცვაზე, რამდენადაც სააპელაციო სასამართლოს არ უმსჯელია, რომ დ. გ-ის მიერ გაცემული ინფორმაცია წარმოადგენდა 2013 წელს მოქმედი საქართველოს პრეზიდენტის 1997 წლის 21 იანვრის №42 ბრძანებულებით დამტკიცებული „სახელმწიფო საიდუმლოებას მიკუთვნებული ცნობათა ნუსხით“ გათვალისწინებულ სახელმწიფო საიდუმლოებას.

საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლომ, მართალია, გამოიყენა კანონი რომელიც უნდა გამოეყენებინა, მაგრამ არასწორად განმარტა იგი და გადაწყვეტილება იურიდიული თვალსაზრისით დაუსაბუთებელია. სააპელაციო სასამართლომ სრულყოფილად არ გამოიკვლია საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე გარემოებები. საკასაციო სასამართლო არ იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს მხრიდან საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 32-ე მუხლის მე-4 ნაწილის გამოყენებას და თვლის, რომ საქმის მასალებში ასახული მტკიცებულებები, სააპელაციო სასამართლოს აძლევს საკმარის საფუძველს წარმოადგინოს სამართლებრივი დასკვნები და შეფასებები და სადავო საკითხთან მიმართებაში მიიღოს არსებითი გადაწყვეტილება.

საკასაციო სასამართლო ყურადღებას მიაქცევს სააპელაციო სასამართლოს შეფასებას, რომელშიც სასამართლო ხაზგასმით მიუთითებს, რომ მოპასუხე ადმინისტრაციული ორგანოს გადაწყვეტილება (სადავო ბრძანება) დ. გ-ისთვის სახდელის სახის - შს ორგანოებიდან დათხოვნის შეფარდების თაობაზე დაუსაბუთებელია - არც ბრძანება და არც გენ. ინსპექციის დასკვნა არ შეიცავს მსჯელობას მასზედ, რომ ჩადენილი გადაცდომა არის მძიმე, რომ გადაცდომამ გამოიწვია მძიმე შედეგები, რომ დ. გ-ეს გააჩნია ცუდი/უარყოფითი საქმიანი და პირადი რეპუტაცია და რომ ამ ყველაფრის გამო დ. გ-ე იმსახურებს ყველაზე მკაცრ სახდელს. სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია მოსარჩელის მიერ დისციპლინური გადაცდომის ჩადენის ფაქტი. ამასთან, სამართლებრივი საფუძვლის გარეშე გააუქმა დ. გ-ის მიმართ გამოყენებული პასუხისმგებლობის ზომის შეფარდების შესახებ გადაწყვეტილება და მოპასუხე ადმინისტრაციულ ორგანოს ისე დაავალა მოსარჩელის საქმესთან დაკავშირებული გარემოებების გამოკვლევისა და შეფასების შემდეგ ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემა, რომ არ გამოუკვლევია ობიექტურად არსებობდა თუ არა სხვა უფრო მსუბუქი დისციპლინური სასჯელის გამოყენების შესაძლებლობა. ასეთ პირობებში, როდესაც სასამართლოს შეფასება დ. გ-ის მიერ დისციპლინური გადაცდომის ჩადენის შესახებ ცალსახაა და ფაქტობრივად უარყოფილია მოსარჩელის სამუშაოზე აღდგენის საფუძვლების არსებობის ფაქტი, სასამართლო დაუსაბუთებლად მიიჩნევს საქართველოს ადმინისტრაციულ საპროცესო კოდექსის 32-ე მუხლის 4-ე ნაწილზე მითითებით ადმინისტრაციული ორგანოს დავალდებულებას, გამოიკვლიოს საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე გარემოებები და გამოსცეს ახალი აქტი.

საკასაციო სასამართლო მიიჩევს, რომ სააპელაციო სასამართლომ, მხარეთა მიერ წარმოდგენილი არგუმენტებისა და მტკიცებულებების შეჯერების საფუძველზე, ჩადენილი გადაცდომის შინაარსისა და სიმძიმის გათვალისწინებით, თავად უნდა განსაზღვროს გამოყენებული პასუხისმგებლობის ადეკვატურობა და მიიღოს არსებითი გადაწყვეტილება. ამასთან, საკასაციო სასამართლო საჭიროდ მიიჩნევს ყურადღება მიექცეს დ. გ-ის სამსახურებრივ სტატუსს და საკითხი გადაწყდეს „საჯარო სამსახურის შესახებ” საქართველოს კანონისა და იმ სპეციალური კანონმდებლობის ურთიერთშეჯერების საფუძველზე, რომელიც არეგულირებს შინაგან საქმეთა სამინისტროს თანამშრომელთა შრომით სამართლებრივი მოწყობის საკითხებს.

საქართველოს პრეზიდენტის 2004 წლის 27 დეკემბრის №614 ბრძანებულებით დამტკიცებული საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს დებულების პირველი პუნქტის შესაბამისად, საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტრო (შემდგომში – სამინისტრო) არის აღმასრულებელი ხელისუფლების განმახორციელებელი სპეციალური, გასამხედროებულ დაწესებულებათა სისტემა, რომელიც კანონმდებლობით მინიჭებული კომპეტენციის ფარგლებში უზრუნველყოფს სახელმწიფო უსაფრთხოებისა და საზოგადოებრივი წესრიგის, ადამიანის უფლებებისა და თავისუფლებების დაცვას მართლსაწინააღმდეგო ხელყოფისაგან. დებულების მე-9 პუნქტის „ს“ ქვეპუნქტით განსაზღვრული საექსპერტო-კრიმინალისტიკური საქმიანობის უზრუნველყოფის მიზნით დებულების მე-17 პუნქტის „ზ“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებულია საექსპერტო–კრიმინალისტიკური მთავარი სამმართველო. საქართველოს შინაგან საქმეთა მინისტრის 2012 წლის 13 დეკემბრის №979 ბრძანებით დამტკიცებული საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს საექსპერტო-კრიმინალისტიკური მთავარი სამმართველოს დებულების მე-7 მუხლის პირველი პუნქტის „ბ“ ქვეპუნქტის შესაბამისად, ქ. თბილისის საექსპერტო-კიმინალისტიკური სამმართველო წარმოადგენს საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს საექსპერტო-კრიმინალისტიკური მთავარი სამმართველოს სტუქტურულ დანაყოფს. დებულების მე-9 მუხლის პირველი პუნქტის თანახმად ქ. თბილისის საექსპერტო-კრიმინალისტიკური სამმართველოს კომპეტენციაა: ა) დანაშაულის კვალისა და ნივთიერ მტკიცებულებათა აღმოჩენის, დაფიქსირების, ამოღებისა და მათი შემდეგი გამოკვლევის მიზნით შემთხვევის ადგილის დათვალიერება, ასევე სხვა საგამოძიებო და ოპერატიულ-სამძებრო ღონისძიებებში მონაწილეობა; ბ) კანონით დადგენილი წესით, პიროვნებების დაქტილოსკოპირება, ფოტო და ვიდეო გადაღებების წარმოება; გ) გაწეული საქმიანობის სტატისტიკის წარმოება; დ) დანაშაულის შესახებ შეტყობინება-გამოძახების მიღება, აღრიცხვა-რეგისტრაცია და შესაბამისი რეაგირების ორგანიზება.

ჩამოთვლილი კომპეტენციებიდან გამომდინარე, ქ. თბილისის საექსპერტო-კრიმინალისტიკური სამმართველოს საქმიანობაზე ვრცელდება „ოპერატიულ-სამძებრო საქმიანობის შესახებ“ საქართველოს კანონი, რომლის მე-12 მუხლის პირველი პუნქტის „ა“ ქვეპუნქტის შესაბამისად, თავიანთი კომპეტენციის ფარგლებში ოპერატიულ-სამძებრო საქმიანობის განხორციელების უფლება აქვთ საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს ოპერატიულ ორგანოებსა და საგამოძიებო დანაყოფებს. აღნიშნული კანონის მე-5 მუხლის თანახმად, ოპერატიულ-სამძებრო საქმიანობა მკაცრად გასაიდუმლოებულია. ასეთი საქმიანობის ამსახველი მონაცემების, დოკუმენტებისა და წყაროების დადგენილი წესით გაცნობის უფლება აქვთ მხოლოდ ამ კანონით განსაზღვრულ პირებს, აგრეთვე „პერსონალურ მონაცემთა დაცვის შესახებ“ საქართველოს კანონით გათვალისწინებულ ფარგლებში − პერსონალურ მონაცემთა დაცვის ინსპექტორს და მის მიერ უფლებამოსილ პირს. მე-13 მუხლის პირველი ნაწილის „ე“ ქვეპუნქტით დადგენილია, რომ ამ კანონით განსაზღვრულ ოპერატიულ-სამძებრო საქმიანობის ამოცანათა შესრულებისას, საამისოდ უფლებამოსილი ორგანოები ვალდებულნი არიან ოპერატიულ-სამძებრო საქმიანობის განხორციელებისას დაიცვან კონსპირაციის წესები.

საქმეზე დადგენილია, რომ დ. გ-ის მიერ ა. მ-ის შესახებ ა. გ-ისათვის გადაცემული ინფორმაცია წარმოადგენდა ოპერატიულ-სამძებრო საქმიანობის განხორციელების პროცესში მოპოვებულ კონსპირაციულ ინფრომაციას, რომლის დაცვის მოვალეობა მას კანონით ეკისრებოდა.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ შს ორგანოებში სამსახურის გავლის სპეციფიკა და მუშაობის გასამხედროებული რეჟიმი, შს ორგანოს თანამშრომლებს მკვეთრად გამიჯნავს საჯარო სამსახურის სხვა მოხელეებისაგან. რაც ძირითადად გამოიხატება სამსახურებრივი დისციპლინის, თანამდებობრივი სუბორდინაციისა და წოდებრივი ქვემდებარეობის განუხრელ დაცვაში.

საკასაციო სასამართლო მიუთითებს, რომ ქ. თბილისის საექსპერტო-კრიმინალისტიკური სამმართველოს ფუნქციას წარმოადგენს საგამოძიებო და ოპერატიულ-სამძებრო ღონისძიებებში მონაწილეობა, რაც საჭიროებს სააპელაციო სასამართლოს მხრიდან იმის გათვალისწინებას, რომ ოპერატიულ-სამძებრო საქმიანობა არის ოპერატიულ-სამძებრო საქმიანობის შესახებ კანონით დადგენილი სახელმწიფო ორგანოების სპეციალური სამსახურების მიერ თავიანთი კომპეტენციის ფარგლებში ღია თუ ფარული მეთოდით ჩატარებული ღონისძიებების სისტემა, რომლის მიზანია ადამიანის უფლებებისა და თავისუფლებების, იურიდიული პირის უფლებების, საზოგადოებრივი უშიშროების დაცვა დანაშაულებრივი და სხვა მართლსაწინააღმდეგო ხელყოფისაგან. შს ორგანოს თანამშრომელთა მიმართ მაღალი სადისციპლინო-საშემსრულებლო მოთხოვნებიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო საჭიროდ მიიჩნევს, სააპელაციო სასამართლომ გამოიკვლიოს და შეაფასოს დ. გ-ის მხრიდან ა. მ-ის შესახებ პერსონალური მონაცემების შემცველი ოპერატიულ-სამძებრო საქმიანობის განხორციელების პროცესში მოპოვებული ინფორმაციის გაცემა ქმნის თუ არა მისი დისციპლინური პასუხისმგებლობის - შს ორგანოებიდან დათხოვნის საკმარის საფუძველს.

საკასაციო სასამართლო ასევე ყურადღებას მიაქცევს სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილებაში ასახულ ინფორმაცია; რომელიც შეეხება სასამართლოს შეხედულებას მასზედ, რომ თავად სამინისტროს, სამინისტროს თანამშრომლებს არ აქვთ მკაცრად განსაზღვრული, პრინციპული, ნათლად გააზრებული დამოკიდებულება სადავო ინფორმაციის გაცემის დაუშვებლობის საკითხზე. მოწმის დაკითხვით გაირკვა, რომ ნარკოლოგიურ კაბინეტში მომუშავე თანამშრომლის მიერ მსგავსი ინფორმაციის გარეშე პირთათვის ადგილზე (ნარკოლოგიურ კაბინეტში) მიწოდება წარმოადგენს ქცევის სტანდარტულ წესს და რომ ასეთი ქცევა თანამშრომელთა მხრიდან არ განიხილება კანონდარღვევად. საკასაციო სასამართლო თვლის, რომ აღნიშნულ მსჯელობას არ გააჩნია სამართლებრივი საფუძველი, რადგან „კანონის წინაშე თანასწორობის პრინციპი“ გულისხმობს პირის კანონიერი უფლებებისა და თავისუფლებების, კანონიერი ინტერესის შეზღუდვის ან მათი განხორციელებისათვის ხელშეშლის აკრძალვას, რამდენადაც „არ არსებობს თანასწორობა უკანონობაში“. შესაბამისად, გარემოება საჭიროებს სასამართლოს შეფასებას, კერძოდ, დ. გ-ის მხრიდან მისი სამსახურეობრივი მდგომარეობის გამოყენებით მიღებული ინფორმაციის მესამე პირისათვის გადაცემა ნიშნავს თუ არა სამსახურებრივი დისციპლინის უხეშ დარღვევას და პოლიციელისთვის შეუფერებელ საქციელს და მის მიერ ჩადენილი ქმედება რამდენად შეესაბამება მის თანამდებობრივ სტატუსს.

„პოლიციის შესახებ“ საქართველოს კანონის 30-ე მუხლი განსაზღვრავს სამინისტროს მოსამსახურის პასუხისმგებლობის სახეებს, რომლის „ზ“ პუნქტის თანახმად, სამსახურიდან დათხოვნა წარმოადგენს სამსახურებრივი დისციპლინის დარღვევისათვის სამინისტროს მოსამსახურის მიმართ დისციპლინური სახდელის სახეს. აღნიშნული სახდელის გამოყენების წესი მოცემულია 22-ე მუხლში, რომლის პირველი პუნქტის „დ“ და „ზ“ ქვეპუნქტების შესაბამისად სამინისტროს მოსამსახურის სამსახურიდან დათხოვნა შესაძლებელია: სამსახურებრივი დისციპლინის უხეში ან სისტემატური დარღვევისათვის და ფიცის გატეხისათვის, პოლიციელისთვის შეუფერებელი საქციელისათვის.

საგულისხმოა, რომ „პოლიციელის ფიცის დამტკიცების თაობაზე“ საქართველოს შინაგან საქმეთა მინისტრის 2013 წლის 31 დეკემბრის №1010 ბრძანებით დამტკიცებული პოლიციელის ფიცი ასევე შეიცავს დათქმას სახელმწიფო და სამსახურებრივი საიდუმლოების დაცვის ვალდებულების შესახებ.

საკასაციო სასამართლო მნიშვნელოვნად მიიჩნევს დადგინდეს, პოლიციის მაიორის - დ. გ-ის მიერ გაცემული ინფორმაცია, რამდენად წარმოადგენდა სამსახურებრივ საიდუმლოებას და აღნიშნული გარემოების დადასტურების შემთხვევაში საქმის გარემოებების სრულყოფილი გამოკვლევის საფუძველზე დადგინდეს, მის მიერ ჩადენილი ქმედება წარმოადგენს თუ არა სამსახურებრივ მოვალეობის უხეშ დარღვევას და შეფასდეს არსებობდა თუ არა „პოლიციის შესახებ“ საქართველოს კანონის 22-ე მუხლის პირველი პუნქტის „დ“ და „ზ“ ქვეპუნქტებით გათვალისწინებული საფუძვლები.

ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ საქმე ხელახალი გამოკვლევის მიზნით საჭიროებს იმავე სასამართლოში დაბრუნებას.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლის მე-2 ნაწილით, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 408-ე მუხლის მე-3 ნაწილით, 412-ე მუხლით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს საკასაციო საჩივარი დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ;

2. გაუქმდეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2014 წლის 17 ივლისის განჩინება და საქმე ხელახლა განსახილველად დაუბრუნდეს იმავე სასამართლოს;

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე ლ. მურუსიძე

მოსამართლეები: მ. ვაჩაძე

ნ. სხირტლაძე