საქმე # 330310014655457

საქმე ¹ბს-834-826(2კ-16) 16 მარტი, 2017 წ.

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატამ

შემადგენლობა:

ნუგზარ სხირტლაძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

მოსამართლეები: მაია ვაჩაძე, ვასილ როინიშვილი

საქმის განხილვის ფორმა - ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორები - ნ. ა-ე

ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერია

მოწინააღმდეგე მხარე - ნ. ა-ე

ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერია

გასაჩივრებული გადაწყვეტილება - თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 10.08.2016წ. განჩინება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

22.11.2014წ. ნ. ა-ემ სარჩელით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას თბილისის მუნიციპალიტეტეის მერიის, თბილისის მერიის კადრების განყოფილების უფროსის - ნ. ს-ასა და თბილისის მერიის კადრების განყოფილების უფროსის მოადგილის - ვ. გ-ას მიმართ და მოითხოვა თბილისის მერიის, თბილისის მერიის კადრების განყოფილების უფროსის - ნ. ს-ასა და თბილისის მერიის კადრების განყოფილების უფროსის მოადგილის - ვ. გ-ას მიერ ნ. ა-ის მიმართ განხორციელებული დისკრიმინაციის ფაქტის დადასტურება; სამსახურიდან გათავისუფლების შესახებ 24.10.2014წ. N1318 ბრძანების ბათილად ცნობა მისი ძალაში შესვლის დღიდან; ნ. ა-ის სამსახურიდან გათავისუფლებაზე ბრძანების არაკანონიერად აღიარება, თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიისათვის ქმედების განხორციელების დავალება - ნ. ა-ის სამსახურში აღდგენა და განაცდური ხელფასის ანაზღაურება სრულად; საჯარო მოხელეების - ნ. ს-ასა და ვ. გ-ას განზრახი მოქმედებით მიყენებული ზიანის გამო, დისკრიმინაციული შევიწროებისა და მოპყრობის შედეგად ნ. ა-ისათვის მიყენებული მორალური ზიანის ანაზღაურების დაკისრება ნ. ს-ასა და ვ. გ-ასთვის, თბილისის მერიასთან სოლიდარულად - 3 000 ლარის ოდენობით.

27.01.2015წ. განცხადებით ნ. ა-ის წარმომადგენელმა დააზუსტა სასარჩელო მოთხოვნა და აღნიშნა, რომ ითხოვს ნ. ა-ის სამსახურიდან გათავისუფლების შესახებ თბილისის მერიის 24.10.2014წ. N1318 ბრძანების ბათილად ცნობას მისი ძალაში შესვლის დღიდან; მერიისათვის მოქმედების განხორციელების დავალებას, კერძოდ - მოსარჩელე ნ. ა-ის სამსახურში აღდგენას და განაცდური ხელფასის ანაზღაურებას სრულად, ნ. ა-ის თანამდებობიდან გათავისუფლების დღიდან მის სამსახურში აღდგენის დღემდე; თბილისის მუნიციალიტეტის მერიის მიერ მოსარჩელე ნ. ა-ის მიმართ განხორციელებული დისკრიმინაციული მოპყრობისა და შევიწროების დადასტურების შემთხვევაში თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიისათვის მოსარჩელის სასარგებლოდ 5 000 ლარის ოდენობით მორალური ზიანის ანაზღაურების დაკისრებას. ამავე განცხადებით, მოსარჩელემ შეამცირა მოპასუხეთა წრე და მოპასუხედ მხოლოდ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერია დაასახელა.

მოსარჩელემ აღნიშნა, რომ იყო თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მომსახურებისა და კულტურის საქალაქო სამსახურის განათლებისა და კულტურის განყოფილების წამყვანი სპეციალისტი, თბილისის მერიაში სამსახური ადგილობრივ თვითმმართველობაში პოლიტიკური ორგანიზაცია ,,ერთიანი ნაციონალური მოძრაობის“ მმართველობის დროს დაიწყო, კერძოდ, 2009 წლიდან მოყოლებული იგი მერიაში სხვადასხვა თანამდებობებზე მუშაობდა. ნ. ა-ე 24.10.2014წ. N1318 თბილისის მერის ბრძანებით გათავისუფლდა დაკავებული თანამდებობიდან. მოსარჩელიემ აღნიშნა, რომ 2014 წლის ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანოების არჩევნების შემდეგ, როგორც დედაქალაქში, ისე სხვადასხვა რეგიონში, თვითმმართველობის ორგანოებიდან საჯარო მოხელეების მასობრივი გათავისუფლებები დაიწყო, რაც ბადებს ეჭვს და იძლევა მაღალი ალბათობით ვარაუდის საფუძველს, რომ სამსახურიდან მოხელეების მსგავს გათავისუფლებებში ადგილი აქვს მიკერძოებულ, დისკრიმინაციულ მიდგომებს, პოლიტიკური პარტიისადმი ,,კუთვნილების“ გამო. თავდაპირველად მას სამსახურიდან წასვლის განცხადების დაწერა შესთავაზეს, რის შემდეგაც, მათი განმარტებით, მოვალეობის შემსრულებლად უფრო დაბალი თანრიგის პოზიციაზე აიყვანდნენ. აღნიშნულზე ნ. ა-ემ კატეგორიული უარი განაცხადა, რის შემდეგეც მოხდა მისი გათავისუფლება. გათავისუფლების ბრძანებაში საფუძვლად მითითებულია რეორგანიზაცია, რომელსაც მოყვა შემცირება, თუმცა სინამდვილეში რეორგანიზაციას არათუ შემცირება, არამედ კადრების გაზრდა მოჰყვა. რეორგანიზაციის შემდეგ ცალკე ჩამოყალიბებულ - განათლების, სპორტისა და ახალგაზრდულ საქმთა საქალაქო სამსახური დამატებით კიდევ ერთი წამყვანი სპეციალისტის შტატს ითვალისწინებს, განათლების პროგრამების განყოფილებაში. შესაბამისად, რეორგანიზაციის შედეგად ჯამში სულ ოთხი საშტატო ერთეული განისაზღვრა იმ თანამდებობებისთვის, რომლებიც მსგავსი და ექვივალენტურია მოსარჩელის ყოფილი თანამდებობისა. ამდენად, აღნიშნულ თანამდებობაზე მოსარჩელე თავისუფლად შეძლებდა თავისი სამსახურებრივი მოვალეობის შესრულებას და არ არსებობდა დაბალი თანრიგის თანამდებობაზე მისი მოვალეობის შემსრულებლად გადაყვანის საჭიროება. სამასახურიდან გაათავისუფლეს იგი რეორგანიზაციის შედეგად ჩამოყალიბებულ შესაბამის თანამდებობაზე მუშაობის გაგრძელების, მისი შესაძლებლობის გამოკვლევის გარეშე. ამდენად, მოსარჩელე თვლის, რომ მისი გათავიფულება მოხდა დისკრიმინაციული შევიწროებისა და მოპყრობის პირობებში, პოლიტიკური შეხედულების ნიშნით.

15.04.2015წ. მოსარჩელე ნ. ა-ის წარმომადგენელმა შუამდგომლობით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას და მოითხოვა ნ. ა-ის სამასახურიდან გათავისუფლების არაკანონიერად აღიარების შემთხვევაში იგი დაუყოვნებლივ იქნეს აღდგენილი სამსახურში, წამყვანი სპეციალისტის თანამდებაზე მერიის კულტურის საქალაქო სამსახურში ან მერიის განათლების, სპორტისა და ახალგაზრდული საქმეთა საქალაქო სამსახურში ან შესაბამის სამსახურში, რამეთუ დავის საბოლოოდ დასრულებამდე ნ. ა-ეს მიადგება გაუმართლებელი და მნიშვნელოვანი ზიანი.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 06.01.2016წ. განჩინებით ნ. ა-ის სარჩელიდან თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მიმართ ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ბათილად ცნობის, სამუშაოზე აღდგენის, განაცდურის ანაზღაურების, დისკრიმინაციული მოპყრობის ფაქტის დადგენისა და მორალური ზიანის ანაზღაურების თაობაზე ცალკე წარმოებად გამოიყო დისკრიმინაციის ფაქტის დადგენისა და მორალური ზიანის ანაზღაურების თაობაზე მოთხოვნები და ნ. ა-ის სარჩელი თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მიმართ დისკრიმინაციული მოპყრობის ფაქტის დადგენისა და მორალური ზიანის ანაზღაურების თაობაზე განსახილველად გადაეგზავნა განსჯად თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიას.

თბილისისი საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 22.01.2016წ. განჩინებით გასწორდა მოცემულ საქმეზე ამავე კოლეგიის 06.01.2016წ. განჩინებაში დაშვებული უსწორობა და დასახელებულ განჩინებაში მისი მიღების თარიღად 06.01.2015წ.-ს ნაცვლად მიეთითა 06.01.2016წ.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 29.01.2016წ. გადაწყვეტილებით ნ. ა-ის სარჩელი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; სადავო საკითხის გადაუწყვეტლად ბათილად იქნა ცნობილი ქ. თბილისის მერიის 24.10.2014წ. N1318 ბრძანება და მოპასუხეს დაევალა ერთი თვის ვადაში საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე გარემოებების გამოკვლევისა და შეფასების შედეგად ნ. ა-ის მიმართ ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტების გამოცემა. დანარჩენ ნაწილში სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.

სასამართლო კოლეგიის მითითებით, ,,საჯარო სამსახურის შესახებ“ საქართველოს კანონის 96.2, 96.3 და 97.1 მუხლების თანახმად, დაწესებულებაში განხორციელებული რეორგანიზაცია მოხელის თანამდებობიდან გათავისუფლების უპირობო საფუძველს მხოლოდ იმ შემთხვევაში ქმნის, თუ მის მიერ დაკავებული თანამდებობის შესაბამისი საშტატო ერთეული უქმდება. საშტატო ერთეული გაუქმებულად შეიძლება ჩაითვალოს, თუ ფუნქციური დატვირთვით ამგვარი თანამდებობა აღარ არსებობს და ახალი საშტატო ერთეულით განისაზღვრება სხვა უფლება-მოვალეობები და ამგავრი საშტატო ერთეული დასაკავებლად სხვა კრიტერიუმები უნდა იქნეს დაკმაყოფილებული.

კოლეგიის განმარტებით, მოცემულ შემთხვევაში მოპასუხე ადმინისტრაციულ ორგანოში განხორციელებული რეორგანიზაციით ქ. თბილისის მერიის სოციალური მომსახურების და კულტურის საქალაქო სამსახურის ნაცვლადს ცალ-ცალკე ჩამოყალიბდა ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის ჯანდაცვისა და სოციალური მომსახურების საქალაქო სამსახური და ქ. თბილისის მერიის კულტურის საქალაქო სამსახური. ამასთან, დასახელებული საქალაქო სამსახურების დებულებებიდან გამომდინარე, არ მომხდარა ფუნქციურად ახალი სტრუქტურის ჩამოყალიბება, არამედ ერთი საქალაქო სამსახურიდან გამოეყო დარგობრივად განსხვავებული ორი სამსახური, რაც მეტყველებს იმაზე, რომ ამ სამსახურებში შექმნილი შტატებიც შესაბამიშობაში დარჩა იმ ამოცანებთან და ფუნქციებთან, რასაც თავდაპირველ გაერთიანებულ სამსახურში ერთი მხრივ განათლებისა და კულტურის განყოფილებას, ხოლო მეორე მხრივ - სპორტის, სოციალური მომსახურებისა და ჯანდაცვის განყოფილებებს გააჩნდათ. დადგენილი გარემოებებიდან გამომდინარე, რეორგანიზაციის შედეგად შტატების რაოდენობა, საერთო ჯამში, მართალია შემცირდა, თუმცა შტატი, რომლიდანაც მოსარჩელე გათავისუფლდა, დაწესებულებაში შენარჩუნდა. რეორგანიზაციამდე განათლებისა და კულტურის განყოფილებაში იყო წამყვანი სპეციალისტის სამი შტატი, რეორგანიზაციის შემდეგ კი კულტურის საქალაქო სამსახურის კულტურისა და ხელოვნების მუნიციპალური დაწესებულებების მართვის და კოორდინაციის განყოფილებაში წამყვანი სპეციალისტის ორი შტატი, ხოლო კულტურისა და ხელოვნების მუნიციპალური ობიექტების განვითარების ხელშეწყობის განყოფილებაში ერთი შტატია. ამგვარ პირობებში, მოპასუხე ადმინისტრაციულ ორგანოს ჰქონდა ვალდებულება, ემსჯელა მოსარჩელის რეორგანიზაციის შედეგად შექმნილ სამსახურში გადაყვანის თაობაზე, გადაყვანის შეუძლებლობა თუ მიზანშეუწონლობა კი დაესაბუთებინა სათანადო წესით, რასაც ადგილი არ ჰქონია.

კოლეგიამ მიუთითა, რომ ,,საჯარო სამსახურის შესახებ“ საქართველოს კანონი დაწესებულებაში შტატების შემცირების პირობებშიც ადმინისტრაციას ანიჭებს დისკრეციას, მოახდინოს თანამშრომელთა პროფესიული ჩვევების, კვალიფიკაციის, შრომის დისციპლინის და ა.შ. ადეკვატური, ობიექტური შეფასება და მიიღოს შესაბამისი მოტივირებული გადაწყვეტილება. აქედან გამომდინარე, მოცემულ შემთხვევაში ადმინისტრაციული ორგანოს გადაწყვეტილება ნ. ა-ის გათავისუფლების თაობაზე არ ემყარება ზემოაღნიშნული პრინციპით საქმის განხილვასა და მიღებული ბრძანების დასაბუთებას. ადმინისტრაციული ორგანო ვალდებული იყო საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 96.1 და 96.2 მუხლების შესაბამისად გამოეკვლია საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე ყველა გარემოება, გადაწყვეტილება მიეღო ამ გარემოებათა შეფასებისა და ურთიერთშეჯერების საფუძველზე და საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 53.4 მუხლის მიხედვით დაესაბუთებინა ყველა ის ფაქტობრივი გარემოება, რომელსაც არსებითი მნიშვნელობა ჰქონდა ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემისას.

ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, კოლეგიამ მიიჩნია, რომ სადავო აქტი გამოცემულია კანონმდებლობის დანაწესების უგულებელყოფით, იგი სადავო საკითხის გადაუწყვეტლად ბათილად იქნა ცნობილი ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 32.4. მუხლის საფუძველზე და მოპასუხეს დაევალა საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე გარემოებების გამოკვლევისა და შეფასების შედეგად ახალი აქტის გამოცემა.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 29.01.2016წ. გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გასაჩივრდა მხარეების მიერ. აპელანტმა ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიამ მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება იმ ნაწილში, რომლითაც დაკმაყოფილდა ნ. ა-ის სარჩელი და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა. ხოლო აპელანტმა ნ. ა-ემ მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სადავო საკითხის არსებითად გადაწყვეტის გზით სარჩელის დაკმაყოფილება.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტარციულ საქმეთა პალატის 10.08.2016წ. განჩინებით ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიისა და ნ. ა-ის სააპელაციო საჩივრები არ დაკმაყოფილდა და უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 29.01.2016წ. გადაწყვეტილება.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის მითითებით, მან გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს დასკვნები საქმის ფაქტობრივ და სამართლებრივ გარემოებებთან დაკავშირებით, გასაჩივრებული გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების დასაბუთებისას შემოიფარგლა მათზე მითითებით და დამატებით აღნიშნა, რომ მოცემულ შემთხვევაში დავის საგანია ქ. თბილისის მერის 24.10.2014წ. N1318 ბრძანება, რომლითაც ნ. ა-ე განთავისუფლდა ქ. თბილისის მერიის სოციალური მომსახურებისა და კულტურის საქალაქო სამსახურის განათლებისა და კულტურის განყოფილებაში სპეციალისტის თანამდებობიდან. აღნიშნული ბრძანების გამოცემის სამართლებრივი საფუძველია ,,საჯარო სამსახურის შესახებ“ საქართველოს კანონის 97.1 მუხლი და ბრძანების კანონიერება შეფასებულ უნდა იქნას ზემოაღნიშნული კანონის მოთხოვნებთან შესაბამისობაში. მერიის 01.04.11წ. N420 ბრძანებით ნ. ა-ე დაინიშნა მერიის სოციალური მომსახურებისა და კულტურის საქალაქო სამსახურის განათლების და კულტურის განყოფილებაში სპეციალისტის თანამდებობაზე. ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს 23.09.14წ. N9-17 და 23.09.14წ. N9-18 დადგენილებით დამტკიცებული დებულებების მიხედვით, ქ. თბილისის მერიაში ჩამოყალიბდა ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის ჯანდაცვისა და სოციალური მომსახურების საქალაქო სამსახური და ქ. თბილისის მერიის კულტურის საქალაქო სამსახური. სააპელაციო პალატამ მიუთითა, რომ საქმის მასალებით არ დასტურდება შეეთავაზა თუ არა რეორგანიზაციის პროცესში სხვა თანამდებობაზე დანიშვნა, 24.10.14წ. ოქმი არ შეიცავს შესაბამის ინფორმაციას.

სააპელაციო პალატამ აღნიშნა, რომ ,,საჯარო სამსახურის შესახებ“ საქართველოს კანონის 97.2 მუხლი ამკრძალავი ხასიათისაა და დაუშვებლად მიიჩნევს მოხელის გათავისუფლებას, თუ იგი თანახმაა სხვა თანამდებობაზე დანიშვნაზე, ამგვარი თანხმობა კი თავისთავად განაპირობებეს ადმინისტრაციის მხრიდან შეთავაზების აუცილებლობას. პალატამ მიუთითა, რომ მოცემულ შემთხვევაში ნ. ა-ის სამსახურიდან გათავისუფლების შესახებ ბრძანების მიღებისას ადმინისტრაციულმა ორგანოს მიერ დაირღვა კანონის ზემოაღნიშნული იმპერატიიული დანაწესი, რადგან საქმის მასალებით არ დასტურდება ნ. ა-ეს რეორგანიზაციის პროცესში შეეთავაზა თუ არა სხვა თანამდებობაზე დანიშვნა. საქმეში არ მოიპოვება ადმინისტრაციული წარმოების ჩატარების მტკიცებულებები. ორგანოს არ გაურკვევია ასრულებდა თუ არა მოსარჩელე სამსახურებრივ მოვალეობას კეთილსინდისიერად, კვალიფიციურად, საქმის მასალებიდან არ დგინდება, მისცა თუ არა ობიექტური შეფასება ადმინისტრაციულმა ორგანომ მოხელის გათავისუფლებისას მისი პროფესიონალიზმისა და კომპეტენტურობის ხარისხს. პალატამ გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს მოსაზრება სადავო აქტის უკანონობისა და დაუსაბუთებლობის თაობაზე და აღნიშნა, რომ მოპასუხე ვალდებულებული იყო ჩაეტარებინა შესაბამისი სახის ადმინისტრაციული წარმოება.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტარციულ საქმეთა პალატის 10.08.2016წ. განჩინება საკასაციო საჩივრით გასაჩივრდა მხარეების მიერ.

კასატორი ნ. ა-ე აღნიშნავს, რომ არსებობს გასაჩივრებული განჩინების გაუქმების საფუძველი, რადგან სააპელაციო პალატამ არასწორად გამოიყენა სასკ-ის 32.4 მუხლი. აღნიშნულ მუხლს სასამართლო იყენებს მხოლოდ ისეთ შემთხვევებში, როდესაც სახეზეა საქმის გადაწყვეტისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე რომელიმე ისეთი კონკრეტული გარემოება, რომლის შესწავლა და გამოკვლევა სცილდება სასამართლოს შესაძლებლობის ფარგლებს და რომლიც ადმინიტრაციულ ორგანოს შესწავლილი და გამოკვლეული უნდა ჰქონოდა. კასატორი აღნიშნავს, რომ მოცემულ საქმეში სახეზე არ არის რომელიმე ისეთი გარემოება, რომლის გამოკვლევა სცილდება სასამართლოს შესაძლებლობებს და აღნიშნული დავის ბედს მთლიანად წყვეტს მარტოოდენ იმ გარემოების დადგენა, ნ. ა-ის გათავისუფლების დროს ჰქონდა თუ არა ადგილი კადრების შემცირებას რეორგანიზაციის პროცესში, თუმცა სასამართლოს საერთოდ არ უმსჯელია და გამოუკვლევია აღნიშნული გარემოება.

კასატორი ქ. თბილისის მუნციაპლიტეტის მერია ითხოვს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტარციულ საქმეთა პალატის 10.08.2016წ. განჩინების გაუქმებას გასაჩივრებულ ნაწილში და ახალი გადაწყვეტილებით ნ. ა-ის სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმას. კასატორის მითითებით საქმეში დაცული დოკუმენტებიდან დასტურდება, რომ დაწესებულებაში ადგილი ჰქონდა შტატების შემცირებას. ამასთან, მოხელეთათვის შეთავაზებულ იქნა შესაბამისი თანამდებობები დაწესებულებაში მოხელეთა უპირატესი დარჩენის საკითხის გათვალისწინებით, თუმცა მოხელეთა ნაწილმა არ გამოთქვა შეთავაზებული თანამდებობის დაკავების სურვილი, მათ შორის ნ. ა-ემ. შესაბამისად, იგი თანამდებობიდან გათავისუფლდა ,,საჯარო სამსახურის შესახებ“ საქართველოს კანონის 97.1 მუხლის თანახმად. კასატორის განმარტებით, აღნიშნული ნორმა ითვალისწინებს მოხელის სამსახურიდან გათავისუფლებას დაწესებულების შტატებით გათვალისწინებულ თანამდებობათა შემცირებისას და სასამართლოს მითითებას თანამშრომლის კვალიფიციურობის და სამსახურებრივი მოვალეობის კეთილსინდისიერების გამოკვლევასთან დაკავშირებით არანაირი კავშირი არ აქვს მოცემულ შემთხვევასთან. როდესაც ხდება დაწესებულებიდან შტატების შემცირების გამო თანამშრომლის გათავისუფლება, კანონმდებლობა არ აკეთებს არანაირ დათქმას მოხელის კვალიფიციურობასთან დაკავშირებით. აქედან გამომდინარე, კასატორი მიიჩნევს, რომ თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტარციულ საქმეთა პალატის 10.08.2016წ. განჩინება გასაჩივრებულ ნაწილში არის დაუსაბუთებელი და სასამართლოს მიერ არასწორად იქნა დადგენილი საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე გარემოებები.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საქმის მასალების და საკასაციო საჩივრების საფუძვლების შესწავლის შედეგად საკასაციო პალატა თვლის, რომ საკასაციო საჩივრები უნდა დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ, შემდეგ გარემოებათა გამო:

საქმის მასალებით დასტურდება, რომ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მიმართ ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ბათილად ცნობის, სამუშაოზე აღდგენის, განაცდურის ანაზღაურების, დისკრიმინაციული მოპყრობის ფაქტის დადგენისა და მორალური ზიანის ანაზღაურების თაობაზე ნ. ა-ის მიერ აღძრულ სარჩელზე თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 06.01.2016წ. განჩინებით ცალკე წარმოებად გამოიყო დისკრიმინაციის ფაქტის დადგენისა და მორალური ზიანის ანაზღაურების თაობაზე მოთხოვნები და ნ. ა-ის სარჩელი თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მიმართ დისკრიმინაციული მოპყრობის ფაქტის დადგენისა და მორალური ზიანის ანაზღაურების თაობაზე განსახილველად განსჯადობით გადაეგზავნა თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიას, რომელმაც სადავოდ გახადა განსჯადობა და სასკ-ის 26-ე მუხლის საფუძველზე სასამართლოთა შორის განსჯადობის შესახებ დავის გადასაწყვეტად მიმართა საკასაციო სასამართლოს.

საკასაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 22.09.2016წ. განჩინებით ნ. ა-ის სარჩელი თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მიმართ დისკრიმინაციული მოპყრობის ფაქტის დადგენისა და მორალური ზიანის ანაზღაურების თაობაზე განსჯადობით განსახილვევლად დაექვემდებარა თბილისის საქალაქო სასამართლოს არა სამოქალაქო, არამედ ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას. საკასაციო პალატამ მიუთითა, რომ კონკრეტულ შემთხვევაში, მოსარჩელე ითხოვს არა დამოუკიდებლად დისკრიმინაციის ფაქტის დადგენას და აღნიშნულიდან გამომდინარე ზიანის ანაზღაურებას ან დისკრიმინაციული ქმედების შეწყვეტას, არამედ ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ბათილად ცნობას, რის საფუძვლადაც უთითებს დამსაქმებლის მხრიდან დისკრიმინაციულ მოპყრობას. საკასაციო პალატის მიერ განსჯადობის შესახებ დავის გადაწყვეტამდე, პირველი და სააპელაციო ინსტანციების სასამართლოებმა დავის დანარჩენი ნაწილი გადაწყვიტეს. ამდენად, საკასაციო პალატა თვლის, რომ დაზუსტებას მოითხოვს დავის საგანი. ვინაიდან, ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ბათილად ცნობის მოთხოვნის საფუძვლიანობისა და აქტის კანონიერების შემოწმების ფარგლებში უნდა მოხდეს დისკრიმინაციის ფაქტის არსებობაზე მსჯელობა, სადავო ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის კანონიერებასთან დაკავშირებით სასამართლოს გადაწყვეტილება უნდა დაეყრდნოს დისკრიმინაციის ფაქტის დადასტურებას ან უარყოფას. ქვედა ინსტანციის სასამართლოების მიერ სრულად არ იქნა გამოკვლეული გარემოება, რომლის სამართლებრივი ანალიზისა და მისგან მიღებული დასკვნის გარეშე შეუძლებელია დავის გადაწყვეტა.

საქმეში დაცული მასალებიდან ირკვევა, რომ სააპელაციო პალატა ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის კანონიერების განხილვისას შემოიფარგლა აქტის მხოლოდ ,,საჯარო სამსახურის შესახებ“ კანონის ნორმებთან შესაბამისობის შემოწმებით, რაც მოცემულ შემთხვევაში არ არის საკმარისი სადავო აქტის გამოცემის სამართლებრივი საფუძვლების დასადგენად. დისკრიმინაციის ფაქტის დადგენას მოცემული დავისთვის გადამწყვეტი მნიშვნელობა აქვს, რადგან აღნიშნული ფაქტის დადგენა უკავშირდება სადავო აქტის ბათილად ცნობას, სამსახურში აღდგენასა და ზიანის ანაზღაურებას. დისკრიმინაციის ფაქტის დადგენა და ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ბათილად ცნობის მოთხოვნა ურთიერთდაკავშირებული და ურთიერთგამომდინარე მოთხოვნებია და ისინი ერთად უნდა განხილულიყო. სასარჩელო მოთხოვნა კომპლექსურია და უკავშირდება არა მხოლოდ დისკრიმინაციის ფაქტის დადგენას, არამედ იმ ძირითადი უფლების აღდგენას, რომელიც დისკრიმინაციის შედეგად დაირღვა, ფაქტის დადგენა უკავშირდება მის შეწყვეტას ან/და მისი შედეგების აღმოფხვრას.

დავის გადაწყვეტა, გასაჩივრებული აქტის კანონიერების შემოწმება საჭიროებდა აქტის მატერიალური კანონიერების გარკვევას, ანუ უნდა დადგენილიყო სადავო აქტის გამოცემის ფაქტობრივი და სამართლებრივი საფუძვლები. ვინაიდან მოსარჩელე სადავო აქტის გამოცემას მის მიმართ განხორციელებულ დისკრიმინაციულ მოპყრობას უკავშირებს, სააპელაციო პალატას უნდა ემსჯელა აღნიშნულ საკითხზე და აქტის კანონერების შემოწმების ფარგლებში დაედგინა სავარაუდო დისკრიმინაციის ფაქტის არსებობა ან არ არსებობა, რადგან ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის კანონიერებასთან დაკავშირებით სასამართლოს გადაწყვეტილება სწორედ დისკრიმინაციის დადასტურებას ან უარყოფას უნდა დაყრდნობოდა. სსკ-ის 4.1 მუხლის თანახმად, მხარეები თავად განსაზღვრავენ, თუ რომელი ფაქტები უნდა დაედოს საფუძვლად მათ მოთხოვნებს და რომელი მტკიცებულებებით უნდა იქნეს დადასტურებული ეს ფაქტები. კონკრეტულ შემთხვევაში, მოსარჩელე ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის 24.10.2014წ. N1318 ბრძანების გაუქმებას აქტის დისკრიმინაციული მოპყობის შედეგად გამოცემის საფუძველზე მოითხოვს. შესაბამისად, დისკრიმინაციის არსებობის ფაქტის გარკვევის გარეშე შეუძლებელია აქტის კანონიერებაზე მსჯელობა. სსკ-ის 363³ მუხლის თანახმად, სარჩელის აღძვრისას პირმა სასამართლოს უნდა წარუდგინოს ფაქტები და შესაბამისი მტკიცებულებები, რომლებიც დისკრიმინაციული ქმედების განხორციელების ვარაუდის საფუძველს იძლევა, რის შემდეგაც მოპასუხეს ეკისრება იმის მტკიცების ტვირთი, რომ დისკრიმინაციას ადგილი არ ჰქონდა. აღნიშნული პროცედურის გარეშე სასამართლო აქტის მიღება ადასტურებს გადაწყვეტილების კანონით დარღვევით მიღებას.

დისკრიმინაციის ფაქტი გამოვლინებას პოულობს მოქმედებაში/უმოქმედობაში, აქტის გამოცემაში. ამდენად, მოცემულ შემთხვევაში დისკრიმინაციის დადგენის საკითხი იმდენად მჭიდროდ არის დაკავშირებული სამსახურიდან გათავისუფლებასთან, რომ მათი განცალკევებულად განხილვა შეუძლებელია. დისკრიმინაციის მოტივით გამოცემული აქტი ვერ ჩაითვლება კანონიერად, რამდენადაც დისკრიმინაცია არღვევს საქართველოს კონსტიტუციის მე-14 მუხლით დაცული თანასწორობის უფლებას, არღვევს აგრეთვე „დისკრიმინაციის ყველა ფორმის აღმოფხვრის შესახებ“ კანონის მოთხოვნას ნებისმიერი ნიშნით დისკრიმინაციის დაუშვებლობის შესახებ. შესაბამისად, შეუძლებელია აქტის კანონიერებისა და დისკრიმინაციის ფაქტის არსებობის განცალკევებულად განხილვა, რაც დადასტურდა საკასაციო სასამართლოს 22.09.16წ. განჩინებით, რომელშიც აღინიშნა არა მხოლოდ დისკრიმინაციის ფაქტის დადგენის და ზიანის ანაზღაურების მოთხოვნის ადმინისტრაციულ საქმეთა კატეგორიის განმხილველი სასამართლოს განსჯადობა, არამედ აგრეთვე მოცემული დავის გადაწყვეტისათვის სავარაუდო დისკრიმინაციის ფაქტთან დაკავშირებული შედეგის ერთად განხილვის საჭიროება.

სააპელაციო პალატამ არ შეაფასა საქმეში დაცული მასალები, არ დაადგინა სრულყოფილად საქმის გარემოებები. სააპელაციო პალატამ გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს დასკვნები ფაქტობრივ და სამართლებრივ გარემოებებთან დაკავშირებით და გასაჩივრებულ გადაწყვეტილებაში მიუთითა, რომ ქ. თბილისის მუნიციპალიეტეტის საკრებულოს 23.09.2014წ. N9-17 და 23.09.2014წ. N9-18 დადგენილებით დამტკიცებული დებულებების შესაბამისად, ქ. თბილისის მერიაში ჩამოყალიბდა ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის ჯანდაცვისა და სოციალური მომსახურების საქალაქო სამსახური და ქ. თბილისის მერიის კულტურის საქალაქო სამსახური. სააპელაციო სასამართლოს ეს დასკვნა არ ემყარება საქმის მასალებს, რომელთა მიხედვით ქ. თბილისის მერიის სოციალური მომსახურებისა და კულტურის საქალაქო სამსახურის რეორგანიზაციის შედეგად ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის სისტემაში შეიქმნა ახალი სტუქტურული ერთეულები: ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის ჯანდაცვისა და სოციალური დაცვის საქალაქო სამსახური (ქ.თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს 23.09.14წ. N9-17 დადგენილება); ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის კულტურის საქალაქო სამსახური (საკრებულოს 23.09.14წ. N9-18 დადგენილება) და ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის განათლების, სპორტისა და ახალგაზრდულ საქმეთა საქალაქო სამსახური (საკრებულოს 23.09.14წ. N9-19 დადგენილება). რეორგანიზაციამდე არსებულ ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის სოციალური მომსახურების, კულტურის საქალაქო სამსახურში ასევე არსებობდა სოციალური მომსახურებისა და ჯანდაცვის, განათლების, კულტურის და სპორტის განყოფილებები. საჯარო სამსახურის დაწესებულების რეორგანიზაცია არის საჯარო სამსახურის დაწესებულების შიდა სტრუქტურული ან/და ფუნქციონალური გარდაქმნა, რასაც შეიძლება მოსდევდეს დაწესებულების მთლიანად ან მისი სტრუქტურული ქვედანაყოფების სტატუსის, დაქვემდებარების ან/და ფუნქციონალური დატვირთვის ცვლილება. რეორგანიზაციის შედეგად სამსახურის ან საშტატო ერთეულის მხოლოდ სახელწოდების შეცვლა დაქვემდებარებისა და ფუნქციური ცვლილების გარეშე, არ ნიშნავს საშტატო ერთეულის გაუქმებას. რეორგანიიზაციის შედეგად შესაძლოა შეიცვალოს ადმინისტრაციული ორგანოს სტრუქტურა, განსხვავებულად ჩამოყალიბდეს კონკრეტული სამსახურები, მაგრამ მოხელის მიერ დაკავებული შტატი არსებითად უცვლელად დარჩეს. შესაბამისად, კონკრეტული თანამდებობის იდენტურობის დადგენის მიზნით სააპელაციო პალატას დეტალურად უნდა გაეანალიზებინა რეორგანიზაციის შედეგად ჩამოყალიბებული ყველა სტუქტურული ერთეული. სააპელაციო პალატამ სათანადოდ არ გამოიკვლია და არ შეაფასა ახალი საშტატო ერთეულების წარმოქმნის საკითხიც.

სააპელაციო პალატამ დადგენილად მიიჩნია, რომ ნ. ა-ე 01.04.11წ. N420 განკარგულებით დაინიშნა სპეციალისტის თანამდებობაზე. საქმეში დაცული ქ. თბილისის მერიის ადმინისტრაციის უფროსის 08.08.11წ. N1052 განკარგულებით ნ. ა-ე დაინიშნა მერიის სოციალური მომსახურებისა და კულტურის საქალაქო სამსახურის განათლებისა და კულტურის განყოფილებაში წამყვანი სპეციალისტის თანამდებობაზე, „საჯარო სამსახურის შესახებ“ კანონის 23-ე მუხლის 1-ლი პუნტის შესაბამისად (ვაკანტურ თანამდებობაზე დანიშვნა განუსაზღვრელი ვადით). სწორედ წამყვანი სპეციალისტის თანამდებობიდან გათავისუფლდა ნ. ა-ე მერიის სადავო 24.10.14წ. N1318 ბრძანებით.

სააპელაციო პალატა „საჯარო სამსახურის შესახებ“ კანონის 97-ე მუხლის მე-2 პუნქტის მოშველიებით განმარტავ, რომ მითითებული ნორმა ამკრძალავი ხასიათისაა და დაუშვებლად მიიჩნევს მოხელის გათავისუფლებას, თუ იგი თანახმაა სხვა თანამდებობაზე დანიშვნაზე, ამგვარი თანხმობა თავისთავად განაპირობებს ადმინისტრაციის მხრიდან შეთავაზების აუცილებლობას, აღნიშნული პირობა, სააპელაციო პალატის აზრით, არის საჯარო მოხელეთათვის კანონით დადგენილი გარანტიების ერთ-ერთი სახე, რაც უნდა იქნეს დაცული ადმინისტრაციის მიერ. „საჯარო სამსახურის შესახებ“ კანონის 97-ე მუხლის მე-2 პუნქტის საფუძველზე სააპელაციო პალატა ასკვნის, რომ პირის გათავისუფლება არ დაიშვებოდა, თუ იგი თანახმა იყო სხვა თანამდებობაზე დანიშვნაზე. ვინაიდან შეთავაზებას ადგილი არ ჰქონია, სააპელაციო პალატა უთითებს, რომ ნ.ა-ის სამსახურიდან გათავისუფლების შესახებ ბრძანების მიღებისას მოპასუხე ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ დაირღვა ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ გათავისუფლებული პირისათვის სხვა თანამდებობის შეთავაზების თაობაზე კანონის ზემოაღნიშნული იმპერატიული დანაწესი. საკასაციო პალატა თვლის, რომ სააპელაციო სასამართლოს აღნიშნული დასკვნა არ ითვალისწინებს კანონმდებლობაში შეტანილ ცვლილებებს, კერძოდ, „საჯარო სამსახურის შესახებ“ საქართველოს კანონში 23.12.05წ. კანონით შეტანილი ცვლილებებით გაუქმდა 97-ე მუხლის მე-2 პუნქტი. შესაბამისად, გათავისუფლების პირობად ადმინისტრაციის მიერ თანამდებობაზე გადაყვანის შეთავაზების ვალდებულების მითითება მოკლებულია სამართლებრივ საფუძველს. სააპელაციო პალატის ეს მოსაზრება არ ემყარება აგრეთვე საქმის მასალებს. საქმეში დაცულია 24.10.14წ. შეხვედრის ოქმი, რომლითაც დასტურდება, რომ ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის სოციალური მომსახურებისა და კულტურის საქალაქო სამსახურში მომუშავე თანამშრომლებისათვის რეორგანიზაციის შედეგად სხვადასხვა თანამდებობებზე შეთავაზებისა და თანხმობის მიღების მიზნით გაიმართა შეხვედრა. მოსარჩელე სასარჩელო განცხადებაში თავად აღნიშნავს, რომ მას შესთავაზეს მოვალეობის შემსრულებლად უფრო დაბალი თანრიგის პოზიციაზე აყვანა, რაზედაც ნ. ა-ემ უარი განაცხადა. საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ „საჯარო სამსახურის შესახებ“ კანონის 43-ე მუხლის თანახმად, სხვა თანამდებობაზე ან სხვა ადგილმდებარეობის სამუშაოზე მოხელის გადაყვანა, აგრეთვე მისთვის დაკავებული თანამდებობით გაუთვალისწინებელი დავალების დაკისრება დასაშვებია მხოლოდ მოხელის თანხმობით. „საჯარო სამსახურის შესახებ“ კანონის 96-ე მუხლის შესაბამისად, დაწესებულების რეორგანიზაცია არ ქმნის საფუძველს მოხელის გასათავისუფლებლად. მოხელე შეიძლება გათავისუფლდეს სამსახურიდან 97-ე მუხლის შესაბამისად თუ მას თან სდევს შტატებით გათვალისწინებული თანამდებობის შემცირება, გაუქმდა საშტატო ერთეული. საშტატო ერთეული გაუქმებულად ითვლება ადრინდელი ფუნქციური დატვირთვის მქონე თანამდებობის არარსებობის, სხვა საშტატო ერთეულით სხვა უფლება-მოვალეობების მქონე ახალი საშტატო ერთეულის შემოღებით, რომლის დასაკავებლად პირი სხვა კრიტერიუმებს უნდა პასუხობდეს. აღნიშნული ფაქტობრივი გარემოების არსებითი სამართლებრივი მნიშვნელობის მიუხედავად, სააპელაციო სასამართლოს არ გაურკვევია ჰქონდა თუ არა ადგილი რეორგანიზაციის შედეგად შტატების შემცირებას. ადმინისტრაციულ ორგანოს თავის მხრივ არ დაუსაბუთებია რეორგანიზაციის შედეგად შექმნილ მსგავს საშტატო ერთეულზე ნ. ა-ის გადაყვანის შეუძლებლობა. შესაბამისი სამსახურის ექვივალენტური თანამდებობის დასადგენად სამსახურს არ მოუხდენია სამსახურიდან გათავისუფლებამდე ნ. ა-ეზე დაკისრებული ფუნქციების და ახლად შექმნილი შესაბამისი სამსახურების შტატების ფუნქციონალური ანალიზი.

იმის გათვალისწინებით, რომ მოსარჩელე სადავო ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ბათილად ცნობის მოთხოვნას ამყარებს ადმინისტრაციის მხრიდან მის მიმართ დისკრიმინაციულ მოპყრობას და ცალკე მოთხოვნის სახით აყენებს დისკრიმინაციის ფაქტის დადგენას, ამასთანავე, ვინაიდან დისკრიმინაციის ფაქტის დადგენა ერთ-ერთი სასარჩელო მოთხოვნაა, ხოლო საკასაციო სასამართლოს 22.09.16წ. განჩინებით დადგენილია მოსარჩელის მოთხოვნების ერთად განხილვა, აგრეთვე იმის გათვალისწინებით, რომ სასკ-ის 32.4 მუხლის გამოყენება შესაძლებელია აქტის და არა ქმედების (მოცემულ შემთხვევაში სავარაუდო დისკრიმინაციის ფაქტის) დადგენის მიმართ, საკასაციო პალატა თვლის, რომ დისკრიმინაციის ფაქტის დადგენის მოთხოვნის განხილვა სასამართლოს და არა ადმინისტრაციის მიერ უნდა მოხდეს. „დისკრიმინაციის ყველა ფორმის აღმოფხვრის შესახებ“ კანონის მე-10 მუხლის თანახმად, ნებისმიერ პირს, რომელიც თავს დისკრიმინაციის მსხვერპლად მიიჩნევს, უფლება აქვს სასამართლოში შეიტანოს სარჩელი იმ პირის/დაწესებულების წინააღმდეგ, რომელმაც მისი ვარაუდით მის მიმართ დისკრიმინაცია განახორციელა და მოითხოვოს მორალური ან/და მატერიალური ზიანის ანაზღაურება. სასამართლოსათვის სარჩელით მიმართვის წესი განისაზღვრება საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსით. სსკ-ის 363⁵ მუხლის თანახმად, სასამართლოს გამოაქვს გადაწყვეტილება დისკრიმინაციის ფაქტის დადასტურებისა და დისკრიმინაციის მსხვერპლის სარჩელის მთლიანად ან ნაწილობრივ დაკმაყოფილების შესახებ ან გადაწყვეტილება დისკრიმინაციის მსხვერპლის სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის შესახებ. შესაბამისად, საფუძველს არის მოკლებული სასკ-ის 32.4 მუხლზე დაყრდნობით, სადავო საკითხის გადაუწყვეტლად, ადმინისტრცაიული ორგანოსათვის საკითხის ხელახალი განხილვისათვის დაბრუნება.

საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ ყოველი დავის გადაწყვეტა საჭიროებს გარკვეული ფაქტების დადგენას, ვინაიდან სამართლით რეგულირებული ურთიერთობა შეიძლება აღმოცენდეს, განვითარდეს ან შეწყდეს მხოლოდ ფაქტების საფუძველზე, ე.ი. ისეთი ფაქტების საფუძველზე, რომლებსაც სამართლის ნორმა გარკვეულ იურიდიულ შედეგს უკავშირებს. მოცემულ შემთხვევაში სამართლებრივ და ფაქტობრივ გარემოებებს შორის სხვაობა პირობითია, დავის გადაწყვეტისათვის საჭირო დისკრიმინაციის ფაქტის დადგენას სწორედ რომ სამართლებრივი დატვირთვა აქვს, დასადგენ ფაქტებს, სახელდობრ სამართლებრივი ასპექტის გამო აქვს მნიშვნელობა, ვინაიდან დისკრიმინაციის ფაქტის დადასტურებას ავტომატურად მოყვება დისკრიმინაციის შედეგის აღმოფხვრა. დისკრიმინაციის ფაქტის დადგენის შემთხვევაში საქმის სხვა გარემოებებს, რომელთა გამოსაკვლევად სასკ-ის 32.4 მუხლის საფუძველზე სასამართლომ დავის გადაუწყვეტლად საქმე დაუბრუნა ადმინისტრაციას, მოსარჩელის მოთხოვნების დაკმაყოფილებისათვის არ ექნებათ არსებითი მნიშვნელობა. თუმცა აქვე უნდა აღინიშნოს, რომ სააპელაციო პალატა არ უთითებს კონკრეტულ გარემოებებს, რომლებიც უნდა იქნეს გამოკვლეული ადმინისტრაციის მიერ, განჩინება არ შეიცავს არგუმენტაციას იმასთან დაკავშირებით თუ რატომ არ იყო შესაძლებელი სააპელაციო სასამართლოსათვის, როგორც ფაქტობრივი და სამართლებრივი საკითხების დამდგენი სასამართლოსათვის, საქმის ფაქტობრივი გარემოებების დადგენა. სასკ-ის 32.4 მუხლის საფუძველზე დავის გადაუწყვეტლად აქტის ბათილად ცნობა ხდება იმ შემთხვევაში, როდესაც ადმინისტრაციას არსებითი მნიშვნელობის მქონე რომელიმე კონკრეტული გარემოების გამოკვლევის გარეშე აქვს გამოცემული აქტი. მოცემულ შემთხვევაში დისკრიმინაციის ფაქტის დადგენა სასამართლოს კომპეტენციის სფეროს განეკუთვნება. სააპელაციო სასამართლო, საკასაციო ინსტანციის სასამართლოსგან განსხვავებით, არაა შებოჭილი პროცესუალური შესაძლებლობით დაადგინოს საქმის ფაქტობრივი გარემოებები და შეაფასოს მტკიცებულებები. სსკ-ის 105.2 მუხლის საფუძველზე სასამართლომ მტკიცებულებების შეფასების შედეგად სარწმუნოდ უნდა დაადგინოს საქმის ფაქტობრივი გარემოებები, მისცეს მათ სამართლებრივი შეფასება და გამოიტანოს დასკვნა საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე გარემოებების არსებობის ან არარსებობის შესახებ. სასამართლოს მიერ სარჩელის განხილვა დავის უმნიშვნელოვანეს გარემოებაზე მსჯელობის - დისკრიმინაციის ფაქტის არსებობის გარკვევის გარეშე, ქმნის სსკ-ის 394-ე მუხლის „ე“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებულ გასაჩივრებული განჩინების გაუქმების აბსოლუტურ საფუძველს - გასაჩივრებული განჩინება იმდენად არასრულია, რომ მისი სამართლებრივი საფუძვლიანობის შემოწმება შეუძლებელია. სსკ-ის 249-ე მუხლის თანახმად, სასამართლო გადაწყვეტილება უნდა ასახავდეს სასამართლოს შემეცნებით მსჯელობას ფაქტებთან დაკავშირებით (ფაქტობრივი დასაბუთება) და შეფასებით მსჯელობას დადგენილი ფაქტების იურიდიული მნიშვნელობის შესახებ (სამართლებრივი დასაბუთება). სააპელაციო პალატის გასაჩივრებული განჩინება არ პასუხობს ხსენებულ მოთხოვნებს. საკასაციო სასამართლო თვლის, რომ სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული გადაწყვეტილება მოკლებულია სამართლებრივ და ფაქტობრივ წინამძღვრებს, გადაწყვეტილების დასაბუთება იმდენად არასრულია, რომ მისი სამართლებრივი საფუძვლების შემოწმება შეუძლებელია. ზემოაღნიშნული, თავისმხრივ, გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმებისა და სსკ-ის 412-ე მუხლის საფუძველზე ხელახალი განხილვისათვის იმავე სასამართლოსათვის დაბრუნების პირობაა.

მოქმედი საპროცესო კანონმდებლობით საკასაციო სასამართლო მსჯელობს მხოლოდ სააპელაციო სასამართლოს აქტების კანონიერებაზე და არა აქვს მინიჭებული პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილების, თუ წინმსწრები განჩინებების გაუქმების უფლბამოსილება. სსკ-ის 404.2 მუხლის შესაბამისად, საკასაციო სასამართლოს განხილვის საგანი შემაჯამებელ გადაწყვეტილებასთან ერთად შესაძლოა აგრეთვე იყოს სააპელაციო სასამართლოს ის განჩინებები, რომლებიც წინ უსწრებს სააპელაციო სასამართლოს შემაჯამებელ გადაწყვეტილებას. ამდენად, საქმის თბილისის საქალაქო სასამართლოსათვის ხელახლა განსახილველად დაბრუნების შესახებ მოთხოვნა არ ემყარება საპროცესო კანონმდებლობის რაიმე დანაწესს.

ყოველივე ზემოთქმულიდან გამომდინარე, საკასაციო პალატა თვლის, რომ საკასაციო საჩივრები უნდა დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ, უნდა გაუქმდეს სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება და თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატას საქმე უნდა დაუბრუნდეს ხელახალი განხილვისთვის.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 1-ლი მუხლის მე-2 ნაწილით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 412-ე მუხლით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. ნ. ა-ისა და ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის საკასაციო საჩივრები დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ;

2. გაუქმდეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 10.08.2016წ. განჩინება და საქმე ხელახალი განხილვისთვის დაუბრუნდეს იმავე სასამართლოს.

3. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე: ნ. სხირტლაძე

მოსამართლეები: მ. ვაჩაძე

ვ.როინიშვილი