№ბს-212-210(კ-17) 11 მაისი, 2017 წელი

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატამ

შემდეგი შემადგენლობით:

თავმჯდომარე მაია ვაჩაძე (მომხსენებელი)

მოსამართლეები: ნუგზარ სხირტლაძე

ვასილ როინიშვილი

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლისა და 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის საფუძველზე, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 408-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, ზეპირი განხილვის გარეშე, შეამოწმა ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საფუძვლების არსებობა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2016 წლის 7 დეკემბრის გადაწყვეტილების გაუქმების თაობაზე.

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

2015 წლის 26 თებერვალს თ. თ-ემ სასარჩელო განცხადებით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას, მოპასუხის - ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მიმართ.

მოსარჩელემ ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის 2015 წლის 26 იანვრის №28 ბრძანების ბათილად ცნობა მოითხოვა.

2015 წლის 18 მარტს მოსარჩელე თ. თ-ის წარმომადგენელმა შუამდგომლობით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას, რომლითაც დავის საბოლოო გადაწყვეტამდე 2011 წლის 8 ივლისის №01/1758 ბრძანებისა და №ნ/1859 მშენებლობის ნებართვის მოქმედების შეჩერება მოითხოვა.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2015 წლის 20 მარტის განჩინებით თ. თ-ის წარმომადგენლის შუამდგომლობა არ დაკმაყოფილდა.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2015 წლის 12 ივნისის გადაწყვეტილებით თ. თ-ის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2015 წლის 12 ივნისის გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა თ. თ-ემ, რომელმაც გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება მოითხოვა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2016 წლის 7 დეკემბრის გადაწყვეტილებით თ. თ-ის სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა; გაუქმდა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2015 წლის 12 ივნისის გადაწყვეტილება და მიღებულ იქნა ახალი გადაწყვეტილება, რომლითაც თ. თ-ის სარჩელი დაკმაყოფილდა; ბათილად იქნა ცნობილი ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის 2015 წლის 26 იანვრის №28 ბრძანება „მოქალაქე თ. თ-ის წარმომადგენლის - გ. ღ-ის ადმინისტრაციული საჩივრის განუხილველად დატოვების თაობაზე“.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2016 წლის 7 დეკემბრის გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრა ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიამ, რომელმაც გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა მოითხოვა.

კასატორის განმარტებით, საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 102-ე მუხლის დეფინიციიდან გამომდინარე, ახლად აღმოჩენილ გარემოებად შეიძლება მიჩნეულ იქნეს ისეთი გარემოება, რომელიც არსებობდა ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ საკითხის გადაწყვეტის დროს, თუმცა მის შესახებ ინფორმაციის ან დოკუმენტის წარდგენა ადმინისტრაციულ ორგანოში საპატიო მიზეზით მხარის მიერ არ მომხდარა. განსახილველ შემთხვევაში კი ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიაში, ადმინისტრაციული წარმოების დროს, მხარის მიერ ვერ იქნა წარდგენილი ისეთი სახის მტკიცებულებები, რაც გახდებოდა საფუძველი ადმინისტრაციულ ორგანოს ხელახლა ემსჯელა სადავო აქტის კანონიერების თაობაზე, რადგან სამშენებლო მიწის ნაკვეთზე სერვიტუტის არსებობის შესახებ მოსარჩელისთვის ცნობილი იყო 2013 წლის 25 მარტის №12/30350-17 ადმინისტრაციული საჩივრის წარდგენის დროისთვის და აღნიშნული ვერ ჩაითვლება ახლად აღმოჩენილ გარემოებად, კერძოდ, ზეპირი მოსმენის სხდომის ოქმში იგი მიუთითებდა, რომ „კარის ღიობის წინ ტერიტორია არის სერვიტუტით დატვირთული, ხოლო გასაჩივრებული ბრძანების თანახმად, იქ უნდა განთავსდეს შენობა, რაც შეზღუდავს მის საკუთრებაში შესვლის შესაძლებლობას“.

კასატორის მითითებით, სააპელაციო სასამართლომ ყოველგვარი მტკიცებულებების გარეშე, გადაწყვეტილების სამართლებრივი შეფასების დროს მხოლოდ აპელანტის ზეპირსიტყვიერი განმარტებით დაადასტურა ის ფაქტი, რომ თ. თ-ემ მის სასარგებლოდ რეგისტრირებული სერვიტუტის შესახებ შეიტყო ქ. თბილისის არქიტექტურის სამსახურის 2014 წლის 10 სექტემბრის წერილით. ამასთან, სააპელაციო პალატამ წერილიდან გამომდინარე განმარტა, რომ სერვიტუტის კუთვნილების ფაქტის დადგენით შეიცვალა არსებული ფაქტობრივი თუ სამართლებრივი მდგომარეობა თ. თ-ის სასარგებლოდ, მხარეს მიეცა უფლება და გაუჩნდა ინტერესი სამართლებრივი გზებით დაეცვა მისი უფლება.

გარდა ზემოაღნიშნულისა, კასატორის განმარტებით, მნიშვნელოვანია თუ რამდენად შეეძლო ადმინისტრაციულ ორგანოს საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 102-ე მუხლიდან გამომდინარე ხელახლა, არსებითად ემსჯელა იმავე საკითხზე, იმ პირობებში, როდესაც კანონის იმპერატიულ მოთხოვნას წარმოადგენს, რომ უნდა არსებობდეს არა მხოლოდ ახლად აღმოჩენილი გარემოება, არამედ სახეზე უნდა იყოს ახლად აღმოჩენილი ან გამოვლენილი გარემოებით უფრო ხელსაყრელი გადაწყვეტილების მიღების შესაძლებლობა. მოცემულ შემთხვევაში, საგულისხმოა ის ფაქტი, თუ რამდენად გადამწყვეტი მნიშვნელობა ჰქონდა ვის სასარგებლოდ იყო სერვიტუტით დატვირთული მიწის ნაკვეთი, მით უმეტეს იმ პირობებში, როცა თ. თ-ეს, როგორც მშენებლობის პირობებში, ასევე დასრულებული სამშენებლო სამუშაოების შემდგომაც არ ეზღუდებოდა მისასვლელი გზით სარგებლობა.

ამასთან, კასატორის მითითებით, თ. თ-ის ადმინისტრაციული საჩივარი ქ. თბილისის მერიის არქიტექტურის სამსახურს 04.09.2012 წლის №335648 ბრძანების ბათილად ცნობის ნაწილში, განუხილველი დარჩა ხანდაზმულობის საფუძვლით. შესაბამისად, კასატორისთვის გაუგებარია რა საფუძვლით ცნო სასამართლომ აღნიშნულ ნაწილში ქ. თბილისის მერიის ადმინისტრაციული აქტი ბათილად, საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 102-ე მუხლზე მითითებით.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2017 წლის 10 მარტის განჩინებით საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის საკასაციო საჩივარი.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს და არ ექვემდებარება დასაშვებად ცნობას შემდეგ გარემოებათა გამო:

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის ამომწურავ საფუძვლებს, კერძოდ, აღნიშნული ნორმის თანახმად, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ საკასაციო საჩივარი დაიშვება, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს მიერ დამკვიდრებული პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით და ამასთან, არ არსებობს საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღების ვარაუდი. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული გადაწყვეტილება ასევე არ ეწინააღმდეგება ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს. ამასთან, საქმის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების თვალსაზრისით.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ კასატორი ვერ ასაბუთებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით. კასატორი საკასაციო საჩივარში ვერ აქარწყლებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და დასკვნებს.

ამასთან, საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ ადამიანის უფლებათა ევროპული კონვენციის მე-6 მუხლის პირველი პარაგრაფი ავალდებულებს სასამართლოს დაასაბუთოს თავისი გადაწყვეტილება, რაც არ უნდა იქნეს გაგებული თითოეულ არგუმენტზე დეტალური პასუხის გაცემად (იხ. ჯღარკავა საქართველოს წინააღმდეგ, #7932/03; Van de Hurk v. Netherlands, par.61, Garcia Ruiz v. Spain [GC] par.26; Jahnke and Lenoble v France (dec.); Perez v France [GC], par. 81).

საკასაციო სასამართლო იზიარებს მოცემულ საქმეზე სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და ამ გარემოებებთან დაკავშირებით გაკეთებულ სამართლებრივ შეფასებებს და მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლომ არსებითად სწორად გადაწყვიტა მოცემული დავა.

საკასაციო სასამართლოს განმარტებით, დავის სწორად გადაწყვეტისას მნიშვნელოვანია ის გარემობა, რომ მოსარჩელე თ. თ-ე ქ. თბილისის მერიაში 2013 წლის 25 მარტს წარდგენილი საჩივრით ქ.თბილისის მერიის სსიპ ქალაქ თბილისის არქიტექტურის სამსახურის 2011 წლის 8 ივლისის №01/1758 ბრძანებისა და №ნ/1859 -1 მშენებლობის სანებართვო მოწმობის ბათილად ცნობის საფუძვლად უთითებდა იმ გარემოებას, რომ მის საკუთრებაში არსებულ ფართს საპროექტო ობიექტის მხარეს აქვს კარის ღიობი და ორი საჰაერო, რომელიც ახალი მშენებლობით დაიფარება. ასევე, კარის ღიობის წინ ტერიტორია დატვირთულია სერვიტუტით, ხოლო გასაჩივრებული ბრძანების თანახმად, იქ შენობა უნდა განთავსდეს; ხოლო მეორეჯერ 2014 წლის 15 ოქტომბერს წარდგენილ საჩივარში მიუთითებდა, რომ ქ. თბილისის არქიტექტურის სამსახურის 2014 წლის 26 სექტემბრის 07/7555-13 წერილით მისთვის ცნობილი გახდა, რომ მიწის ნაკვეთი სერვიტუტით დატვირთული იყო მის სასარგებლოდ. ანუ პირველი საჩივრის წარდგენის დროს, მართალია, ცნობილი იყო სერვიტუტის არსებობის შესახებ, მაგრამ არ იყო დადგენილი სერვიტუტით მოსარგებლე პირები.

საკასაციო სასამართლო მიუთითებს საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 102.1 მუხლზე და განმარტავს, რომ აღნიშნული მუხლი ითვალისწინებს ახლად აღმოჩენილი ან ახლად გამოვლენილი გარემოებების არსებობის საფუძვლით ადმინისტრაციული ორგანოსათვის განმეორებითი მიმართვის შესაძლებლობას. საქმის მასალებით დადგენილია, რომ თ. თ-ისთვის პირველი ადმინისტრაციული საჩივრის წარდგენის დროს არ იყო და არც შეიძლებოდა ყოფილიყო ცნობილი იმ გარემოების შესახებ, რომ სადავო საპროექტო ტერიტორია (საკადასტრო კოდი: №...) დატვირთული იყო სერვიტუტით მის სასარგებლოდ, რადგან აღნიშნულის შესახებ მას არ აცნობეს შესაბამისმა ადმინისტრაციულმა ორგანოებმა და არც საჯარო რეესტრში იყო დაცული შესაბამისი ინფორმაცია.

საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ მიწის სერვიტუტი წარმოადგენს სანივთო უფლებას, რომელიც უფლებამოსილ პირს - მიწის ნაკვეთის მესაკუთრეს ანიჭებს უფლებას, განსაზღვრულ ფარგლებში ისარგებლოს სხვა პირის კუთვნილი მიწის ნაკვეთით. საქართველოს სამოქალაქო კოდექსი ადგენს, რომ მიწის ნაკვეთი ან სხვა უძრავი ქონება შეიძლება სხვა მიწის ნაკვეთის ან სხვა უძრავი ქონების მესაკუთრის სასარგებლოდ ისე იქნეს გამოყენებული (დატვირთული), რომ ამ მესაკუთრეს უფლება ჰქონდეს, ცალკეულ შემთხვევებში ისარგებლოს ამ ნაკვეთით, ან აიკრძალოს ამ ნაკვეთზე ზოგიერთი მოქმედების განხორციელება, ანდა გამოირიცხოს დატვირთული ნაკვეთის მესაკუთრის ზოგიერთი უფლების გამოყენება სხვა ნაკვეთის მიმართ. სერვიტუტის შინაარსის ერთ-ერთი აუცილებელი ნიშანია შეღავათი, რომელსაც უფლებამოსილი პირი იღებს დატვირთული უძრავი ქონების გამოყენებისაგან თავისი მიწის ნაკვეთით სარგებლობის დროს.

შესაბამისად, საკასაციო სასამართლო იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრებას, რომ განსახილველ შემთხვევაში თბილისის არქიტექტურის სამსახურის 2014 წლის 10 სექტემბრის წერილი და მასში მოცემული გარემოება იმის შესახებ, რომ სადავო საპროექტო ტერიტორიაზე (საკადასტრო კოდი: №...) ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ დადგენილია სერვიტუტი თ. თ-ის კუთვნილ მომიჯნავე მიწის ნაკვეთზე (საკადასტრო კოდი: №...) მდებარე შენობის ფასადზე არსებული კარის ღიობის სასარგებლოდ, თ. თ-ისთვის წარმოადგენს ისეთ ახლად აღმოჩენილ მტკიცებულებას, გარემოებას, რომელიც განაპირობებს მისთვის უფრო ხელსაყრელი ინდივიდუალურ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემას, რაც საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 102-ე მუხლის შესაბამისად, ადმინისტრაციული წარმოების განახლების საფუძველია.

ამდენად, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ მოცემულ საქმეს არ გააჩნია არავითარი პრინციპული მნიშვნელობა სასამართლო პრაქტიკისათვის, ხოლო საკასაციო საჩივარს _ წარმატების პერსპექტივა.

ზემოთქმულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ არ არსებობს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით რეგლამენტირებული არც ერთი საფუძველი, რის გამოც საკასაციო საჩივარი არ უნდა იქნეს დაშვებული განსახილველად.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლით, 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის საკასაციო საჩივარი მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;

2. უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2016 წლის 7 დეკემბრის გადაწყვეტილება;

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე მ. ვაჩაძე

მოსამართლეები: ნ. სხირტლაძე

ვ. როინიშვილი