საქმე # 190310015813072

საქმე №ბს-198-196(კ-17) 16 მაისი, 2017 წელი

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატამ

შემდეგი შემადგენლობით:

ვასილ როინიშვილი (თავჯდომარე, მომხსენებელი)

მაია ვაჩაძე, ნუგზარ სხირტლაძე

საქმის განხილვის ფორმა - ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი - ქალაქ რუსთავის მუნიციპალიტეტის მერია(მოპასუხე)

მოწინააღმდეგე მხარეები: ა. ღ-ი, ნ. ღ-ი (მოსარჩელები)

მესამე პირი - ს. კ-ი

გასაჩივრებული გადაწყვეტილება - თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2016 წლის 2 ნოემბრის გადაწყვეტილება

კასატორის მოთხოვნა - გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღება

დავის საგანი - ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტების ბათილად ცნობა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

ა. ღ-მა და ნ. ღ-მა 2015 წლის 20 მაისს სარჩელი აღძრეს რუსთავის საქალაქო სასამართლოში მოპასუხე ქალაქ რუსთავის მუნიციპალიტეტის მერიის მიმართ. მოსარჩელეებმა ქალაქ რუსთავის მუნიციპალიტეტის მერიის 2015 წლის 21 აპრილის გადაწყვეტილების ბათილად ცნობა და მოპასუხისათვის ა. ღ-ისა და ნ. ღ-ის სახელზე ქ. რუსთავში, ... ქ. №4-ში, ბინა №47-ში მდებარე საცხოვრებელ ბინაზე საკუთრების მოწმობის გაცემის დავალება მოითხოვეს.

რუსთავის საქალაქო სასამართლოს 2015 წლის 28 მაისის განჩინებით მოცემულ საქმეზე სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტო და ს. კ-ი ჩაბმულ იქნენ მესამე პირებად.

რუსთავის საქალაქო სასამართლოს 2015 წლის 17 ივლისის გადაწყვეტილებით მოსარჩელეების ა. ღ-ისა და ნ. ღ-ის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა. აღნიშნული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრეს ა. და ნ. ღ-ებმა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2016 წლის 2 ნოემბრის გადაწყვეტილებით ა. ღ-ისა და ნ. ღ-ის სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა; გაუქმდა რუსთავის საქალაქო სასამართლოს 2015 წლის 17 ივლისის გადაწყვეტილება; ა. ღ-ისა და ნ. ღ-ის სარჩელი დაკმაყოფილდა; ბათილად იქნა ცნობილი ქ. რუსთავის მერიის 2015 წლის 21 აპრილის გადაწყვეტილება და ქალაქ რუსთავის მერიას დაევალა, გამოსცეს ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი ა. ღ-ისა და ნ. ღ-ისათვის ქალაქ რუსთავში, ... ქ. №4, ბინა №47-ის საკუთრებაში გადაცემის თაობაზე.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2016 წლის 2 ნოემბრის გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრა ქალაქ რუსთავის მუნიციპალიტეტის მერიამ, რომლითაც გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღება მოითხოვა.

საკასაციო საჩივრის საფუძველს წარმოადგენს სააპელაციო სასამართლოს მხრიდან გარკვეული გარემოებების უგულებელყოფა. კერძოდ, ქალაქ რუსთავის მუნიციპალიტეტის მერიის განმარტებით სასამართლომ არ გაითვალისწინა, რომ „კანონიერი მოსარგებლეებისთვის გადასაცემი არაპრივატიზირებული საცხოვრებელი და არასაცხოვრებელი (იზოლირებული და არაიზოლირებული) ფართობის ადგილობრივი თვითმმართველობის აღმასრულებელი ორგანოების მიერ კანონიერი მოსარგებლეებისთვის უსასყიდლოდ საკუთრებაში გადაცემის წესის დამტკიცების შესახებ საქართველოს მთავრობის 2014 წლის 20 თებერვლის №189 დადგენილებიდან გამომდინარე, კანონიერი მოსარგებლე არის ფიზიკური პირი, რომელიც უფლებამოსილი ორგანოს მიერ გაცემული დოკუმენტის (ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი, ბინის ორდერი, საბინაო წიგნი და სხვ.) საფუძველზე კანონიერად სარგებლობს საცხოვრებელი და არასაცხოვრებელი (იზოლირებული და არაიზოლირებული) ფართობით, ხოლო კანონიერი მოსარგებლის გარდაცვალების შემთხვევაში, ამ უფლებით აღიჭურვება მისი მემკვიდრე. სასამართლომ უგულებელყო დადგენილების ეს განმარტება და ის გარემოება, რომ საქმეში არსებობს ს. კ-ის სახელზე 1968 წელს გაცემული ბინის ორდერი, რომელიც ცალსახად ადასტურებს ს. კ-ის, როგორც კანონიერი მოსარგებლის, არსებობის ფაქტს, რაც გამორიცხავს ა. და ნ. ღ-ების სახელზე ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ სადავო ბინის პრივატიზებას. კასატორი ასევე მიუთითებს, რომ საბინაო კოდექსის მიერ დადგენილი მოთხოვნებით, სახელმწიფო საბინაო ფონდის მართვის განმახორრციელებელი ორგანოები არიან სახალხო დებუტატთა საბჭოების აღმასრულებელი კომიტეტები და მათ მიერ შექმნილი მმართველობის ორგანოები. შესაბამისად, „მრგვალი მაგიდის“ საპარლამენტო კომისია არ იყო უფლებამოსილი გამოეცა აქტი მოქალაქის ბინაში შესახლების თაობაზე, ამიტომ საქმეში არსებული „მრგვალი მაგიდის“ საპარლამენტო კომისიის საბინაო-სამშენებლო დარგობრივი კომისიის 1991 წლის 13 მარტის მიმართვა თხოვნა) ვ. ღ-ისა და მისი ოჯახის შესახლების თაობაზე არ წარმოადგენს უფლების დამდგენ დოკუმენტს. გარდა ამისა, კასატორი უთითებს, რომ სააპელაციო სასამართლომ არ გაითვალისწინა ის გარემოება, რომ საქმეში არსებული ორედერები ერთ პირზე გაცემული არ არის, ამასთანავე ს. კ-ის სახელზე 1968 წელს გაცემულ ორდერში მითითებული არიან ს. კ-ის და და ძმა. აღნიშნულ პირებს კი საბიანო კოდექსის თანახმად, დამქირავებლის მსგავსად წარმოეშობათ საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობის უფლება. გარდა ამისა, ს. კ-ის სახელზე ბინის ორდერის გაცემიდან ვ. ღ-ისა და მისი ოჯახის შესახლების შესახებ საპარლამენტო კომისიის თხოვნამდე დროის საკმაოდ ხანგრძლივი პერიოდი კ-ი ფლობდნენ საპრივატიზებო ბინას და ის ფაქტი, რომ დღეს შესაძლოა, ფაქტიურად არ იმყოფებოდნენ სადავო ბინაში არ წარმოშობს მათი უფლების ხელყოფის დასაშვებობას.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2017 წლის 2 მარტის განჩინებით ქალაქ რუსთავის მუნიციპალიტეტის მერიის საკასაციო საჩივარი ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ ქ. რუსტავის მუნიციპალიტეტის მერიის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს და არ ექვემდებარება დასაშვებად ცნობას შემდეგ გარემოებათა გამო:

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრის განსახილველად დასაშვებობის ამომწურავ საფუძვლებს, კერძოდ, აღნიშნული ნორმის თანახმად, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ საკასაციო საჩივარი დაიშვება, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს მიერ დამკვიდრებული პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით და ამასთან, არ არსებობს საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღების ვარაუდი. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული გადაწყვეტილება არ ეწინააღმდეგება ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს. ამასთან, საქმის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების თვალსაზრისით.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ კასატორი ვერ ასაბუთებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით. კასატორი საკასაციო საჩივარში ვერ აქარწყლებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებსა და დასკვნებს.

საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ ადამიანის უფლებათა ევროპული კონვენციის მე-6 მუხლის პირველი ნაწილი ავალდებულებს სასამართლოს, დაასაბუთოს თავისი გადაწყვეტილება, რაც არ უნდა იქნეს გაგებული თითოეულ არგუმენტზე დეტალური პასუხის გაცემად (იხ. ჯღარკავა საქართველოს წინააღმდეგ, №7932/03; Van de Hurk v. Netherlands, par.61, Garcia Ruiz v. Spain [GC] par.26; Jahnke and Lenoble v France (dec.); Perez v France [GC], par. 81).

საკასაციო სასამართლო იზიარებს მოცემულ საქმეზე ქვედა ინსტანციის სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და ამ გარემოებებთან დაკავშირებით გაკეთებულ სამართლებრივ შეფასებებს და მიუთითებს, რომ საქართველოს მთავრობის 2014 წლის 20 თებერვლის №189 დადგენილებით დამტკიცებული „კანონიერი მოსარგებლეებისათვის გადასაცემი არაპრივატიზებული საცხოვრებელი და არასაცხოვრებელი (იზოლირებული და არაიზოლირებული) ფართობის ადგილობრივი თვითმმართველობის აღმასრულებელი ორგანოების მიერ კანონიერი მოსარგებლეებისათვის უსასყიდლოდ საკუთრებაში გადაცემის წესის“ პირველი მუხლის პირველი პუნქტის მიხედვით, ეს წესი არეგულირებს სახელმწიფო საბინაო ფონდში საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის ამოქმედებამდე და ადგილობრივი თვითმმართველი ერთეულის საცხოვრებელ ფონდში არსებული, მათ შორის 2007 წლის 2 თებერვლამდე დროებით გადაცემული, არაპრივატიზებული საცხოვრებელი და არასაცხოვრებელი (იზოლირებული და არაიზოლირებული) ფართობის კანონიერი მოსარგებლისათვის უსასყიდლოდ საკუთრებაში გადაცემის წესსა და პირობებს, ამ პროცესში წარმოშობილ ურთიერთობებს და განსაზღვრავს წესით გათვალისწინებული ურთიერთობის მხარეებსა და მათ უფლებამოსილებებს. მითითებული წესის მე-2 მუხლის „ე“ ქვეპუნქტის თანახმად, კანონიერი მოსარგებლე არის ფიზიკური პირი, რომელიც უფლებამოსილი ორგანოს მიერ გაცემული დოკუმენტის (ინდივიდუალურ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი, ბინის ორდერი, საბინაო წიგნი და სხვ.) საფუძველზე კანონიერად სარგებლობს საცხოვრებელი და არასაცხოვრებელი (იზოლირებული ან არაიზოლირებული) ფართობით, ხოლო კანონიერი მოსარგებლის გარდაცვალების შემთხვევაში, მისი მემკვიდრე.

ამდენად, პირის კანონიერ მოსარგებლედ მიჩნევისათვის საჭიროა კუმულაციურად ორი პირობის არსებობა: 1. პირს უნდა ჰქონდეს უფლებამოსილი ორგანოს მიერ გაცემული დოკუმენტი (ინდივიდუალურ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი, ბინის ორდერი, საბინაო წიგნი და სხვ.) და 2. ამ დოკუმენტის საფუძველზე კანონიერად უნდა სარგებლობდეს სადავო ფართით. ქვედა ინსტანციის სასამართლოებმა მართებულად მიიჩნიეს, რომ განსახილველ შემთხვევაში, მოსარჩელესთან მიმართებით სახეზეა ორივე პირობა. საბინაო საექსპლუატაციო უბნის უფროსის რ. ლ-ისადმი „მრგვალი მაგიდის“ საპარლამენტო კომისიის საბინაო-სამშენებლო დარგობრივი კომისიის 1991 წლის 13 მარტის №4 მიმართვით, მოთხოვნილია ვ. ღ-ი, შემადგენლობით სამი სული, შესახლებული იქნას მისამართზე, ... 4-47, ფართით ერთი ოთახი, 16,8 კვ.მ. რ. ლ-ი ადასტურებს, რომ №4 სსუ უფროსად მუშაობის პერიოდში მის უბანში, „მრგვალი მაგიდის“ საპარლამენტო კომისიის მიერ გაცემული საბუთის საფუძველზე, ... 4-47-ში მოხდა ვ. ღ-ის ოჯახის შესახლება. 1991 წლიდან ქ. რუსთავში, ... 4-47-ში მოსარჩელეთა ცხოვრების ფაქტს ასევე ადასტურებენ მითითებულ მისამართზე მცხოვრები პირები, საკუთარი ხელმოწერებით. კასატორი არ უარყოფს, რომ რუსთავში, ... 4-47-ში მდებარე ერთოთახიანი ბინა 1991 წლიდან დაკავებული აქვს ღ-ების ოჯახს, აღნიშნულის გამომრიცხავი მტკიცებულებები საქმეში ადმინისტრაციული ორგანოს მხრიდან წარმოდგენილი არ არის. იმის გათვალისწინებით, რომ ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ წარდგენილი არ ყოფილა მოთხოვნა მოსარჩელეთა გამოსახლების, ფართის უკანონო მფლობელობიდან გამოთხოვის ან „მრგვალი მაგიდის“ საპარლამენტო კომისიის საბინაო-სამშენებლო დარგობრივი კომისიის 1991 წლის 13 მარტის №4 მიმართვის გაუქმების თაობაზე, ქმნის მტკიცების საფუძველს, რომ მოსარჩელეები 1991 წლიდან მართლზომიერად ფლობენ ზემოაღნიშნულ მისამართზე მდებარე ფართს.

ქ. კ-ას სახელზე 1968 წელს გაცემულ ბინის ორდერთან მიმართებაში საკასაციო პალატა სრულად იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს განმარტებას, რომ მოქმედი კანონმდებლობა გამორიცხავდა ერთ პირზე ორი ორდერის გაწერის შესაძლებლობას, რამეთუ პირზე ახალი ორდერის გაცემა და სხვა ბინით დაკმაყოფილება ქმნიდა ძველი ორდერის გაუქმების უპირობო საფუძველს. შესაბამისად, იმ პირობებში, როდესაც ერთ ოჯახზე საბინაო კოდექსი უშვებდა მხოლოდ ერთი ბინის ქონის შესაძლებლობას, ს. კ-ის მეუღლეზე, ს. კ-ის მონაწილეობით 1991 წლის 17 იანვარს ბინის ორდერის გაცემა, გამორიცხავს იმის დაშვების შესაძლებლობას, რომ საქმეში დაცული 1968 წლის ორდერი წარმოშობს ს. კ-ის მოთხოვნის საფუძველს და სასამართლოს მიერ მოცემული დავის გადაწყვეტა არ განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან (საქართველოს უზენაესი სასამართლოს 08.12.2010წ. №ბს-818-792(კ-10) განჩინება; 21.05.2015წ. №ბს-658-643(კ-14) განჩინება).

კონკრეტულ შემთხვევაში სასამართლოების მიერ დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების გათვალისწინებით საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ კასატორის მიერ მითითებული გარემოებები არ ქმნის საკასაციო საჩივრის დასაშვებად ცნობის საფუძველს.

ამდენად, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ მოცემულ საქმეს არ გააჩნია არავითარი პრინციპული მნიშვნელობა სასამართლო პრაქტიკისათვის, ხოლო საკასაციო საჩივარს - წარმატების პერსპექტივა.

ზემოთქმულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ არ არსებობს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით რეგლამენტირებული არც ერთი საფუძველი, რის გამოც საკასაციო საჩივარი არ უნდა იქნეს დაშვებული განსახილველად.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლით, 34-ემუხლის მე-3 ნაწილით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. ქ. რუსთავის მუნიციპალიტეტის მერიის საკასაციო საჩივარი მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;

2. უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2016 წლის 2 ნოემბრის განჩინება;

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე ვ. როინიშვილი

მოსამართლეები: მ. ვაჩაძე

ნ. სხირტლაძე