საქმე # 330310015816442

№ბ-705-17 26 ივნისი, 2017 წელი

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატამ

შემდეგი შემადგენლობით:

ვასილ როინიშვილი (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

მაია ვაჩაძე, ნუგზარ სხირტლაძე

საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 429-ე მუხლის შესაბამისად შეამოწმა ქ. გ-ის 2017 წლის 23 ივნისის განცხადების დასაშვებობის საკითხი.

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

ქ. გ-მა 2015 წლის 25 მაისს სარჩელი აღძრა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიაში მოპასუხე სსიპ საქართველოს ინოვაციებისა და ტექნოლოგიების სააგენტოს მიმართ. მოსარჩელემ სსიპ ინოვაციებისა და ტექნოლოგიების სააგენტოს საგრანტო საბჭოს 2014 წლის 15 დეკემბრის სხდომის № 4 ოქმის ბათილად ცნობა და მოპასუხისათვის ახალი კონკურსის ჩატარების დავალება მოითხოვა.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2016 წლის 3 მაისის გადწყვეტილებით ქ. გ-ის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა. აღნიშნული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა ქ. გ-მა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2016 წლის 19 აგვისტოს განჩინებით აპელანტ - ქ. გ-ს განესაზღვრა ვადა განჩინების ასლის ჩაბარებიდან 7 (შვიდი) დღე, სასამართლოს მიერ მითითებული ხარვეზის შესავსებად და დაევალა სახელმწიფო ბაჟის, დავის საგნის ღირებულების 4%, მაგრამ არანაკლებ 150 (ას ორმოცდაათი) ლარის გადახდის (დედნის სახით) დამადასტურებელი მტკიცებულების სასამართლოსთვის წარდგენა; განემარტა მხარეს, რომ თუ სააპელაციო სასამართლოს მიერ განსაზღვრულ ვადაში ხარვეზი არ იქნებოდა შევსებული, სააპელაციო საჩივარი დარჩებოდა განუხილველი.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2016 წლის 30 სექტემბრის განჩინებით ქ. გ-ის სააპელაციო საჩივარი თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2016 წლის 3 მაისის გადაწყვეტილებაზე დატოვებულ იქნა განუხილველად, ხარვეზის დადგენილ ვადაში გამოუსწორებლობის გამო.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2016 წლის 27 დეკემბრის განჩინებით ქ. გ-ის კერძო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, უცვლელად დარჩა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2016 წლის 30 სექტემბრის განჩინება.

ქ. გ-მა 2017 წლის 2 მარტს, 6 მარტს, 14 მარტს, 15 მარტს, 17 მარტს, 24 მარტს და 27 მარტს განცხადებებით მიმართა საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატას, რომლითაც მოითხოვა საკასაციო სასამართლოს 2016 წლის 27 დეკემბრის განჩინების გაუქმება, საქმის წარმოების განახლება და სარჩელის დაკმაყოფილება.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2017 წლის 3 მაისის განჩინებით ქ. გ-ის განცხადება დარჩა განუხილველად დაუშვებლობის გამო.

2017 წლის 23 ივნისს ქ. გ-მა კვლავ მომართა განცხადებით საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატას. განმცხადებელი საკასაციო პალატისგან ითხოვს შესაბამისი მითითებების მიცემას სწორი და უტყუარი გზის აღმოსაჩენად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ შეისწავლა საქმის მასალები, შეამოწმა ქ. გ-ის განცხადების საფუძვლიანობა და მიიჩნევს, რომ ქ. გ-ის განცხადება უნდა დარჩეს განუხილველად, ხოლო აღნიშნულ საქმეზე ქ. გ-ის მიერ სასამართლოში სამომავლოდ შემოტანილი ყველა განცხადება თუ საჩივარი უნდა დარჩეს რეაგირების გარეშე შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-2 მუხლი ადგენს სამოქალაქო საპროცესო კანონმდებლობის ერთ-ერთ ყველაზე ფუნდამენტურ პრინციპს პირის მიერ უფლების სასამართლო წესით დაცვის შესახებ. აღნიშნული ნორმის მიხედვით, ყოველი პირისათვის უზრუნველყოფილია უფლების სასამართლო წესით დაცვა. საქმის განხილვას სასამართლო შეუდგება იმ პირის განცხადებით, რომელიც მიმართავს მას თავისი უფლების ან კანონით გათვალისწინებული ინტერესების დასაცავად.

კანონის დასახელებული დანაწესი გულისხმობს პირის უფლებას, დაიცვას თავისი კანონიერი ინტერესები სასამართლოს მეშვეობით. ამასთან, მნიშვნელოვანია, რომ მხარემ მართლზომიერად გამოიყენოს აღნიშნული უფლება, იდავოს ისეთ საკითხებზე, რომელთა გადაწყვეტაც უზრუნველყოფს მისი დარღვეული უფლების აღდგენას და ამ მიზნით გაასაჩივროს სასამართლო გადაწყვეტილებები ზემდგომ ინსტანციაში.

მხარის მიერ სასამართლოსათვის მიმართვის უფლების რეალიზებისას სასამართლო თანაბარწილად იცავს ორივე მოდავე მხარის კანონიერ ინტერესებს. ერთი მხარის მიერ უფლების გადამეტება (ბოროტად გამოყენება) პირდაპირ ხელყოფს მეორე მხარის უფლებებს თუნდაც დავის გაჭიანურების თვალსაზრისით. სასამართლო ვალდებულია გონივრულ ვადაში გადაწყვიტოს დაწყებული დავა და დაუსვას მას საბოლოო წერტილი. მოცემულ შემთხვევაში კი მხარის დაუსრულებელი განცხადებებით თუ საჩივრებით ამ შედეგის მიღწევა სცილდება სასამართლოს შესაძლებლობებს. შესაბამისად, ილახება მეორე მხარის ინტერესები.

ზემოაღნიშნულის გამო ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრაქტიკაც კი (ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს 2005 წლის 30 ნოემბრის გადაწყვეტილება საქმეზე - იედემსკი და იედემსკა პოლონეთის წინააღმდეგ) დასაშვებად მიიჩნევს, გარკვეულ შემთხვევაში პირის სასამართლოსათვის მიმართვის უფლების შეზღუდვის შესაძლებლობას.

სასამართლოს განმარტებით, დასაშვებია გამონაკლისი „ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციის“ მე-6 მუხლის პირველი ნაწილით გარანტირებული სამოქალაქო უფლებებისა და ვალდებულებების დასაცავად მომჩივანი მხარის სასამართლოს ხელმისაწვდომობის ეფექტური უფლების გამოყენებისას. სასამართლოსათვის მიმართვის უფლების შეზღუდვა შეესაბამება კონვენციის მე-6 მუხლის პირველ ნაწილს, თუ ის ისახავს კანონიერ მიზანს და არსებობს გონივრული თანაფარდობა ამ საშუალებების გამოყენებასა და კანონიერ მიზანს შორის.

მოცემულ შემთხვევაში განმცხადებელმა ქ. გ-მა ისარგებლა სასამართლოსათვის მიმართვის უფლებით, მისი სასარჩელო მოთხოვნები განიხილა პირველი ინსტანციის სასამართლომ, მოსარჩელეს ასევე მიეცა პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილების გასაჩივრების შესაძლებლობა, რაც მან გამოიყენა და წარადგინა სააპელაციო საჩივარი, თუმცა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს 2016 წლის 19 აგვისტოს განჩინებით დადგენილი ხარვეზის ვადაში შეუვსებლობის გამო სააპელაციო საჩივრის განუხილველად დატოვების შესახებ სასამართლოს განმარტების მიუხედავად, ქ. გ-მა არ შეავსო ხარვეზი კანონით დადგენილი წესით სასამართლოს მიერ განსაზღვრულ ვადაში და შესაბამისად არ ისარგებლა სააპელაციო საჩივრის განხილვის უფლებით. საბოლოოდ კი, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2016 წლის 27 დეკემბრის განჩინებით ქ. გ-ის კერძო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა; უცვლელად დარჩა სააპელაციო საჩივრის განუხილველად დატოვების შესახებ თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2016 წლის 30 სექტემბრის განჩინება. აღნიშნულის შემდგომ მოსარჩელე განუწყვეტლივ მიმართავს სასამართლოს საქმის წარმოების განახლებისა და სხვადასხვა სახის განმარტებების მოთხოვნით.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2017 წლის 3 მაისის განჩინებით ქ. გ-ის განცხადება საქმის წარმოების განახლების თაობაზე განუხილველად იქნა დატოვებული.

განსახილველი განცხადებაც თავისი შინაარსით ეხება სწორედ საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის მიერ მოცემულ საქმეზე მიღებულ 2016 წლის 27 დეკემბრისა და 2017 წლის 3 მაისის განჩინებებს. საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ ქ. გ-ის ასეთი სახის მოქმედებები არ ემსახურება მართლმსაჯულების განხორციელების ამოცანას, ამასთან, სასამართლოსათვის მიმართული მისი განცხადებები შინაარსობრივად ერთგვაროვანია და თითოეული მათგანი წარმოადგენს მხოლოდ და მხოლოდ დავის გაგრძელებისა და საქმის სასამართლოს წარმოებაში ყოფნის გახანგრძლივების მცდელობას. აღნიშნული კი, როგორც ზემოთ უკვე აღვნიშნეთ, სცილდება მართლმსაჯულების და მითუმეტეს, სწრაფი მართლმსაჯულების განხორციელების ფარგლებს.

რაც შეეხება განსახილველ განცხადებას, პალატა, ისევე როგორც არაერთხელ, ამ შემთხვევაშიც განმარტავს, რომ სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 421-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილებით ან განჩინებით დამთავრებული საქმის წარმოების განახლება დასაშვებია მხოლოდ მაშინ, როდესაც არსებობს გადაწყვეტილების ბათილად ცნობის (422-ე მუხლი) ან ახლად აღმოჩენილ გარემოებათა გამო საქმის წარმოების განახლების შესახებ (423-ე მუხლი) განცხადების წანამძღვრები.

მითითებული ნორმიდან გამომდინარეობს, რომ კანონიერ ძალაში შესული სასამართლო გადაწყვეტილებისა თუ განჩინების გაუქმების ან ბათილად ცნობის შესახებ განცხადება შეიძლება ეფუძნებოდეს მხოლოდ კანონით - სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 422-ე და 423-ე მუხლებით ზუსტად განსაზღვრულ წანამძღვრებს. აღნიშნულ დათქმაში კანონმდებელი გულისხმობს, რომ საქმის წარმოების განახლება სასამართლო გადაწყვეტილების გასაჩივრების მორიგ ეტაპს არ წარმოადგენს, არამედ დასაშვებია მხოლოდ გამონაკლის შემთხვევაში, კანონით ზუსტად განსაზღვრული წინაპირობების არსებობისას.

მოცემულ შემთხვევაში განმცხადებელი აკრიტიკებს თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2016 წლის 3 მაისის გადაწყვეტილებას და უკმაყოფილებას გამოთქვამს მის დასაბუთებასთან დაკავშირებით, ასევე მიიჩნევს, რომ პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილება დაუსაბუთებელია და არ პასუხობს მის დასაბუთებულ შეკითხვებს.

ამასთან, საკასაციო პალატა კიდევ ერთხელ განუმარტავს მხარეს, რომ მოქმედი საპროცესო კანონმდებლობა არ ითვალისწინებს საზედამხედველო წარმოების წესს, ახლად აღმოჩენილ გარემოებათა გამო საქმის წარმოების განახლების და განხილვის წესი არ გულისხმობს კანონიერ ძალაში მყოფ გადაწყვეტილებაში სასამართლოს მიერ კანონმდებლობის ნორმის გამოყენების მართლზომიერების გადასინჯვის შესაძლებლობას. ახლად აღმოჩენილ გარემოებათა გამო საქმის წარმოების დროს კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილების გაუქმების საფუძველს წარმოადგენს არა მატერიალური სამართლის ნორმის გამოყენების არამართლზომიერება, არამედ ისეთი გარემოებებისა და მტკიცებულებების არსებობის დადგენა, რომლებიც ადრე რომ ყოფილიყო წარდგენილი სასამართლოში, გამოიწვევდა სხვაგვარი გადაწყვეტილების გამოტანას. ამდენად, ახლად აღმოჩენილ გარემოებათა გამო საქმის წარმოების ფარგლებს სცილდება განცხადებაში აღნიშნული თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2016 წლის 3 მაისის კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილების უსამართლოდ და დაუსაბუთებლად განხილვა. ქ. გ-ის განცხადება სამართლებრივი დახმარების გაწევის თაობაზე ისევე, როგორც უკვე განხილული წინა შემთხვევები, დაფუძნებულია განმცხადებლის სუბიექტურ შეხედულებებზე სასამართლოს მიერ გამოტანილი გადაწყვეტილებების თაობაზე და არ გამომდინარეობს საპროცესო სამართლებრივი შეფასებებიდან, რის გამოც არ არსებობს, რომელიმე საპროცესო სამართლებირვი საფუძვლით ქ. გ-ის განცხადების დასაშვებად ცნობის საფუძველი.

ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ ქ. გ-ი ბოროტად იყენებს სასამართლოსათვის მიმართვის უფლებას, რადგან მისი განცხადებები და საჩივრები, როგორც ზემოთ უკვე აღვნიშნეთ, მიზნად არ ისახავს მხარის კანონიერი უფლების დაცვას და ლახავს მოწინააღმდეგე მხარის ინტერესებს. ამდენად, მოცემულ შემთხვევაში მიზანშეწონილი და მართებულია ქ. გ-ის მიმართ განსახილველ საქმეზე სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-2 მუხლით მინიჭებული უფლების შეზღუდვა. აღნიშნული კი იმაში გამოიხატება, რომ ქ. გ-ის მიერ სასამართლოში მოცემულ დავაზე შეტანილი ნებისმიერი სახის კორესპოდენცია (განცხადება, საჩივარი) დარჩება რეაგირების გარეშე.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლის მე-2 ნაწილით, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-2, 430-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. ქ. გ-ის განცხადება დარჩეს განუხილველი.

2. ქ. გ-ის მიერ სასამართლოში შეტანილი ნებისმიერი სახის კორესპოდენცია (განცხადება, საჩივარი) ადმინისტრაციულ საქმეზე - ქ. გ-ის სარჩელის გამო მოპასუხე - სსიპ საქართველოს ინოვაციებისა და ტექნოლოგიების სააგენტოს მიმართ, სსიპ ინოვაციებისა და ტექნოლოგიების სააგენტოს საგრანტო საბჭოს 2014 წლის 15 დეკემბრის სხდომის №4 ოქმის ბათილად ცნობისა და მოპასუხისათვის ახალი კონკურსის ჩატარების დავალების თაობაზე დარჩეს რეაგირების გარეშე.

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.

თავმჯდომარე ვ. როინიშვილი

მოსამართლეები: მ. ვაჩაძე

ნ. სხირტლაძე