საქმე #330310014471213
#ბს-354-351(კ-17) 29 ივნისი, 2017 წელი
ქ. თბილისი
ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატამ
შემდეგი შემადგენლობით:
თავმჯდომარე მაია ვაჩაძე (მომხსენებელი)
მოსამართლეები: ნუგზარ სხირტლაძე
ვასილ როინიშვილი
საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლისა და 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის საფუძველზე, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 408-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, ზეპირი განხილვის გარეშე, შეამოწმა სსიპ შემოსავლების სამსახურის საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საფუძვლების არსებობა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2017 წლის 11 იანვრის განჩინების გაუქმების თაობაზე.
ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:
2014 წლის 3 აპრილს სსიპ შემოსავლების სამსახურმა სასარჩელო განცხადებით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას, მოპასუხის - შპს „ზ...“ და შპს „...“ მიმართ.
მოსარჩელემ შპს „ზ...“ და შპს „...“ ერთმანეთის ცრუმაგიერ პირებად ცნობა მოითხოვა.
2014 წლის 4 აპრილს სსიპ შემოსავლების სამსახურმა შუამდგომლბით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას და მოითხოვა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 191-ე და 198-ე მუხლების შესაბამისად შპს „ზ...“ უძრავ ქონებაზე (მდებარე ქ. თბილისი, ... ქ. #15, დაზუსტებული ფართი: 26795კვ.მ. საკადასტრო კოდი: ...) ყადაღის დადება.
თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2014 წლის 4 აპრილის განჩინებით სსიპ შემოსავლების სამსახურის განცხადება სარჩელის უზრუნველყოფის ღონისძიების გამოყენების თაობაზე არ დაკმაყოფილდა.
თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2014 წლის 4 აპრილის განჩინება საჩივრით გაასაჩივრა სსიპ შემოსავლების სამსახურმა და მოითხოვა გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება.
თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2014 წლის 28 აპრილის განჩინებით სსიპ შემოსავლების სამსახურის საჩივარი თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2014 წლის 4 აპრილის განჩინების გაუქმების თაობაზე არ დაკმაყოფილდა და საჩივარი საქმის მასალებთან ერთად გადაეგზავნა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2017 წლის 30 სექტემბრის განჩინებით სსიპ შემოსავლების სამსახურის საჩივარი არ დაკმაყოფილდა; უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2014 წლის 4 აპრილის განჩინება.
თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2015 წლის 12 მარტის გადაწყვეტილებით სსიპ შემოსავლების სამსახურის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.
თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2015 წლის 12 მარტის გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა სსიპ შემოსავლების სამსახურმა, რომელმაც გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება მოითხოვა.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2017 წლის 11 იანვრის განჩინებით სსიპ შემოსავლების სამსახურის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა; უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2015 წლის 12 მარტის გადაწყვეტილება.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2017 წლის 11 იანვრის განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა სსიპ შემოსავლების სამსახურმა, რომელმაც გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება მოითხოვა.
კასატორის მითითებით, შემოსავლების სამსახურის სარჩელის საფუძველს წარმოადგენს საგადასახადო კოდექსის 246-ე მუხლი, სადაც იმპერატიულად არის გაწერილი ცრუმაგიერობის დადგენის საფუძვლები, თუმცა მთავარი პრობლემა და დავის საგანი არის თუ რა ფაქტობრივი გარემოებები უნდა ჩაითვალოს მოცემული ნორმის სამართლებრივ წინაპირობად, რაც მთლიანად უნდა იქნას განმარტებული სასამართლოს მიერ ყოველ კონკრეტულ შემთხვევაში. კასატორის განმარტებით, მითითებული მუხლის მიზანია ერთი მხრივ დაიცვას სახელმწიფო, როგორც კრედიტორი, ხოლო მეორე მხრივ თავისთავად გამორიცხავს არაჯანსაღ კონკურენციას და ახდენს ინტერესთა დაბალანსებას სასამართლო სისტემის შიგნით.
კასატორის განმარტებით, საგადასახადო კოდექსის მოცემული ნორმა ითვალისწინებს ცრუმაგიერობის დაკვალიფიცირებისთვის ორი წინაპირობის კუმულაციურ არსებობას, კერძოდ 1-ლი - პრაქტიკულად შეუძლებელი უნდა იყოს გადასახადის გადამხდელის განსხვავება სხვა პირისგან და მე-2 - სხვა პირი გამოყენებული უნდა იყოს გადასახადის გადახდევინების უზრუნველყოფის ღონისძიებებისთვის თავის არიდების მიზნით. მითითებული ნორმის მხოლოდ გრამატიკული განმარტება არის დაუშვებელი, ნორმის მხოლოდ აღნიშნული მეთოდით განმარტება სხვა მეთოდებისგან დამოუკიდებლად მიგვიყვნას დანაწესის არასწორ გამოყენებასთან და საბოლოოდ ინსტიტუტის ფაქტობრივ გაუქმებასთან.
კონკრეტულ შემთხვევაში ცალსახად ფიგურირებს ერთი ნების/ადმინისტრირების ქვეშ მოქცეული ორი ფიქტიურად დამოუკიდებელი სტატუსის მქონე სუბიექტი. მართალია ზოგადი თვალსაზრისით ფორმალურად ისინი წარმოადგენენ ერთმანეთისაგან დამოუკიდებელ სუბიექტებს, როგორც პირობითად ორი სხვადასხვა პიროვნება, თუმცა თავისი არსით ექცევიან ერთი ადმინისტრირების/მმართველობის ქვეშ, რომელიც განაპირობებს მათი, როგორც ერთი სუბიექტის აღქმას. კონკრეტულ შემთხვევაში სასამართლოს მიერ გაკეთდა დასკვნა, რომ გადამხდელის ერთმანეთისაგან „პრაქტიკული გამიჯვნის შეუძლებლობა“ დაკავშირებულია მათი ერთი და იმავე საქმინობის სფეროსთან, რაც არ არის მართებული.
კასატორის მითითებით, გამიჯვნის შემოწმებისას წარმოდგენილი ფაქტობრივი გარემოებანი საკმარისია საგადასახადო კოდექსის 246-ე მუხლის პირველი ალტერნატივის დასამტკიცებლად, კერძოდ პირველი ურთიერთდამოკიდებული სუბიექტების საქმიანობის ერთი და იგივე მისამართი, რაც სასამართლოს მიერ არ იქნა მიჩნეული საყურადღებო არგუმენტად.
კასატორის განმარტებით, იურიდიული მისამართი არის ადგილი, სადაც ხდება კომპანიის საქმიანობის ადმინისტრირება, სადაც იგი იღებს ოფიციალურ დოკუმენტებს და სხვა გარემოებანი, რომელიც დაკავშირებულია, როგორც ადმინისტრაციულ ასევე საწარმოო პროცესთან. კონკრეტულ შემთხვევაში კი უდავო ფაქტობრივ გარემოებას წარმოადგენს, რომ ორი ურთიერთდამოკიდებული სუბიექტის ადმინისტრირების ადგილი არის ერთი და იმავე მისამართზე, რაც თავისთავად გამოიწვევდა ადმინისტრირების დაღრევას და საერთო ინტერესების ქვეშ მოქცევას. მართალია საზოგადოებამ საქმიანობის კონკრეტული სფერო მიანდო სხვა სუბიექტს, თუმცა ეს საზოგადოება დატოვა საკუთარ იურიდიულ მისამართზე, რაც შესაძლებელი იყო სხვა სუბიექტის შექმნის და აქტივის გარიდების გარეშეც.
ამასთან, კასატორის მითითებით, აღსანიშნავია, რომ შეიძლება სუბიექტები არ საქმიანობდნენ ერთი და იმავე სფეროში, მაგრამ ისინი ინაწილებდნენ სხვადასხვა სფეროებს სიმეტრიულად და აღნიშნული თავისუფლად შეიძლება იყოს მოქცეული ერთი ფაქტობრივი ადმინისტრირების, ერთი ხელმძღვანელობის ქვეშ, რაც არის ცრუმაგიერობის კვლევის რეალური ობიექტი.
კასატორის მოსაზრებით, გადასახადის გადამხდელები მოქმედებდნენ იმ საერთო მიზნის მისაღწევად, რომ ეკონომიკური საქმიანობა განეხორციელებინათ იმგვარად, რომ თავი აერიდებინათ გადასახადის გადახდევინების უზრუნველყოფის ღონისძიებებისათვის. სხვა პირი გამოყენებულია უზრუნველყოფის ღონისძიებებისაგან თავის არიდების მიზნით. ამასთან, გასათვალისწინებელია, რომ ერთი სუბიექტის მიერ მეორეზე გადაცემული იქნა მხოლოდ აქტივები, პროპორციული ვალდებულებების გარეშე.
კასატორის განმარტებით, საგადასახადო კოდექსის მე-19 მუხლის შესაბამისად „ურთიერთდამოკიდებულ პირებად ითვლებიან ის პირები, რომელთა შორის განსაკუთრებულ ურთიერთობათა არსებობამ შეიძლება გავლენა მოახდინოს მათი ან მათ მიერ წარმოდგენილი პირების საქმიანობის პირობებზე ან ეკონომიკურ შედეგებზე,“ მართალია დამოუკიდებელად სხვა გარემოებებისაგან არ წარმოადგენს ცრუმაგიერობის დადგენის საფუძველს, თუმცა უნდა ითქვას, რომ სასამართლოს დამოკიდებულება ამ საკითხის მიმართ ცრუმაგიერობის დადგენისას და მისი, როგორც რწმენის შექმნისას მნიშვნელოვანი ფაქტობრივი გარემოების იგნორირება არ არის მართებული, რადგანაც როდესაც სახეზე არის ურთიერთდამოკიდებულება განსხვავებით სხვა პირებისაგან მათ შორის განხორციელებულ ოპერაციების მიმართ ყოველთვის არსებობს პრეზუმციული ვარაუდი, რომ ურთიერთობამ „შეიძლება გავლენა მოახდინოს მათი ან მათ მიერ წარმოდგენილი პირების საქმიანობის პირობებზე ან ეკონომიკურ შედეგებზე“.
საზოგადოება, რომელსაც აქვს დამოუკიდებელი პასუხისმგებლობა არის სამართლის დამოუკიდებელი სუბიექტი. მისი საქმიანობა მთლიანად და სრულად განპირობებული უნდა იყოს საზოგადოებისთვის მოგების მიღების მიზნით და არა მაგალითად, თუნდაც 100%-იანი მეწილის კერძო ინტერესებში. მას შემდეგ, რაც აქციონერი აფუძნებს საზოგადოებას მას ამ საზოგადოებასთან ისეთივე ურთიერთობა უნდა ქონდეს, როგორიც სამართლის სხვა დამოუკიდებელ სუბიექტთან. ამასთანავე, მას, როგორც მეწილეს კანონით და წესდებით აქვს გაწერილი მთელი რიგი უფლება-მოვალეობები, რომელიც არ უნდა ლახავდეს სამართლის დამოუკიდებელი სუბიექტის, კომპანიის უფლებებს/ბიზნეს ინტერესებს. იმ პირობებში, როდესაც სახეზე არის ე.წ. „არასკმარისი კაპიტალიზაცია“ (კაპიტალის მოსალოდნელ მოთხოვნებთან შეფარდებით არაშესაბამისობა) მოცემული ნიშნავს, რომ იურიდიული პირი, რეალურად არის ფიქციური საფარველი და სიცრუე, რათა ბოროტად იქნას გამოყენებული საზოგადოების დამოუკიდებელი პასუხისმგებლობა და რეალურად გამიჯნულობა იურიდიულ პირსა და სხვა სუბიექტს შორის არ არის.
კასატორის მითითებით, ფაქტობრივი გარემოებებიდან ასევე დასტურდება, რომ სახეზე არის ე.წ. „აქტივებით და პასივებით ერთობლივი მანიპულაცია“, რაც გამოიხატა იმ გარემოებაში, რომ მოხდა საზოგადოებიდან მხოლოდ აქტივის გარიდება მისი წილი პროპორციული პასივის გარეშე. ამასთან, კასატორის მითითებით, იმისათვის, რომ დავინახოთ უზრუნველყოფის ღონისძიებისაგან თავის არიდების მიზანი, მთავარია თავად ქმედება, რომ გადამხდელმა განახორციელოს მოქმედება, რომელიც კომპანიას ტოვებს აქტივების გარეშე და საგადასახადო ვალდებულების წარმოშობის შემდეგ საგადასახადო უზრუნველყოფის ღონისძიებებს გადამხდელის ზემოთქმული ქმედების გამო ეცლება გამოყენების არსი, რაც ქმედების განხორციელბისას იყო გადამხდელის მიზანი.
კასატორი აღნიშნავს, რომ კონკრეტულ სადავო შემთხვევასთან დაკავშირებით საგადასახადო კოდექსის 246-ე მუხლის გაგებისას გაანალიზებული უნდა იყოს ზემოთქმული გარემოებანი და აღნიშნულის საფუძველზე უნდა გაკეთდეს დასკვნა თუ რას ნიშნავს გარემოება, რომ პრაქტიკულად შეუძლებელია გადასახადის გადამხდელის განსხვავება სხვა პირისაგან, ხოლო რაც შეეხება მეორე წინაპირობას, უზრუნველყოფის ღინისძიებებისაგან თავის არიდების მიზანი უნდა გამომდინარეობდეს თავად ოპერაციის არსიდან და არ აქვს მნიშვნელობა, მაგალითად იმ გარემოებას, აქტივები საწარმომ საგადასახადო ვალდებულებამდე განარიდა თუ მას შემდეგ, მთავარია თავად ეს მიზანი დანახული ფაქტობრივი გარემოებიდან გამომდინარე.
კასატორს მოსაზრებით, საგადასახადო კოდექსის 246-ე მუხლის მეორე ალტერნატივის არსებობა/არარსებობის შეფასებისას სასამართლოს მიერ უნდა შეფასდეს საკითხი, მოიცავს თუ არა უზრუნველყოფის ღონისძიებებისაგან თავის არიდების მიზანი უზრუნველყოფის ღონისძიებების დროში დაბრკოლებას ან მის საერთოდ შეუძლებლობას (ადმინისტრირების გართულებას) და ასევე ფაქტობრივი თვალსაზრისით შესაფასებელია რა წარმოადგენს უფრო ლიკვიდურ აქტივს - კომპანიის წილი თუ ამ წილის უკან მდგომი ქონება, რაც სასამართლოს არ გაუკეთებია.
კასატორი არ იზიარებს სასამართლოს მსჯელობას იმასთან მიმართებაში, რომ შპს „ზ...“ მიერ შვილობილი კომპანიის დაფუძნება და მის კაპიტალში აქტივების შეტანა არ წარმოადგენს აქტივების გასხვისებას, მით უფრო იმ პირობებში, როდესაც შპს „ზ...“ წარმოადგენს შპს „...“ 100% წილის მფლობელს და შესაბამისად მის ქონებაზე, მათ შორის წილზე უზრუნველყოფის ღონისძიების განხორციელება შესაძლებელია. მოცემულ შემთხვევაში აქტივები გარიდებულია სხვა კომპანიაში, ხოლო ის გარემოება, რომ შპს „ზ...“ შპს „...“ გააჩნია 100% წილი, გულისხმობს იმას რომ უზრუნველყოფის ღონისძიების გატარების შემთხვევაში საგადასახადო ვალდებულება შესაძლებელია უზრუნველყოფილ იქნეს წილით და არა იმ კონკრეტული აქტივით, რისი გარიდებაც მოხდა საწარმოდან, ვინაიდან აღნიშნული წარმოადგენს სხვა საწარმოს საკუთრებას, რაზეც შპს „ზ...“ საგადასახადო ვალდებულების გამო უზრუნველყოფის ღონისძიება ვერ გავრცელდება.
კასატორის მოსაზრებით, დასახელებული სადავო საკითხი საჭიროებს საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მხრიდან შესაბამისი განმარტების გაკეთებას, ვინაიდან კონკრეტულ საქმეს გააჩნია პრინციპული მნიშვნელობა სასამართლოს პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის.
ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, კასატორს მიაჩნია, რომ სააპელაციო სასამართლოს განჩინება არის დაუსაბუთებელი, უსაფუძვლო და კანონშეუსაბამო, სასამართლომ არ გამოიყენა კანონი, რომელიც უნდა გამოეყენებინა, გადაწყვეტილება არ არის იურიდიულად საკმარისად დასაბუთებული.
საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2017 წლის 28 აპრილის განჩინებით საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული სსიპ შემოსავლების სამსახურის საკასაციო საჩივარი.
ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:
საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ სსიპ შემოსავლების სამსახურის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს და არ ექვემდებარება დასაშვებად ცნობას შემდეგ გარემოებათა გამო:
საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის ამომწურავ საფუძვლებს, კერძოდ, აღნიშნული ნორმის თანახმად, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ საკასაციო საჩივარი დაიშვება, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს.
საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.
საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს მიერ დამკვიდრებული პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით და ამასთან, არ არსებობს საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღების ვარაუდი. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება ასევე არ ეწინააღმდეგება ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს. ამასთან, საქმის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების თვალსაზრისით.
საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ კასატორი ვერ ასაბუთებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით. კასატორი საკასაციო საჩივარში ვერ აქარწყლებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და დასკვნებს.
ამასთან, საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ ადამიანის უფლებათა ევროპული კონვენციის მე-6 მუხლის პირველი პარაგრაფი ავალდებულებს სასამართლოს დაასაბუთოს თავისი გადაწყვეტილება, რაც არ უნდა იქნეს გაგებული თითოეულ არგუმენტზე დეტალური პასუხის გაცემად (იხ. ჯღარკავა საქართველოს წინააღმდეგ, #7932/03; Van de Hurk v. Netherlands, par.61, Garcia Ruiz v. Spain [GC] par.26; Jahnke and Lenoble v France (dec.); Perez v France [GC], par. 81).
საკასაციო სასამართლო იზიარებს მოცემულ საქმეზე ქვედა ინსტანციის სასამართლოების მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და ამ გარემოებებთან დაკავშირებით გაკეთებულ სამართლებრივ შეფასებებს და მიიჩნევს, რომ ქვედა ინსტანციის სასამართლოებმა არსებითად სწორად გადაწყვიტეს მოცემული დავა.
საკასაციო სასამართლო მიუთითებს, რომ მოცემულ შემთხვევაში დავის საგანს წარმოადგენს საგადასახადო კოდექსის 246–ე მუხლის საფუძველზე შპს „ზ...“ და შპს „...“ ცრუმაგიერ პირებად აღიარება. მოსარჩელე სასარჩელო განცხადებას აფუძნებს იმ გარემოებაზე, რომ შპს „ზ...“ ერიცხება სალდირებული საგადასახადო დავალიანება 3355010,18 ლარის ოდენობით, რომელსაც ფაქტობრივად შეწყვეტილი აქვს სამეწარმეო საქმიანობა, მან დააფუძნა ახალი საწარმო - შპს „...“, რომლის სახელით აგრძელებს იმავე სამეწარმეო საქმიანობას.
საკასაციო სასამართლო მიუთითებს საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის მიერ #ბს-103-96(კ-13) ადმინისტრაციულ საქმეზე გაკეთებულ განმარტებებზე და აღნიშნავს, საგადასახადო კოდექსის 246–ე მუხლის შინაარსიდან გამომდინარე, ცრუმაგიერ პირებად აღიარებისათვის სახეზე უნდა იყოს გადასახადის გადამხდელის განსხვავების შეუძლებლობა სხვა იმ პირისაგან, რომელიც გამოყენებული არის გადასახადის გადახდევინების უზრუნველყოფის ღონისძიებისათვის თავის არიდების მიზნით ანუ გადასახადის გადამხდელი პირი, რომელსაც გააჩნია საგადასახადო ვალდებულებები, მისი გადახდისაგან თავის არიდების მიზნით ისეთ კავშირში შედის სხვა პირთან, რომ პრაქტიკულად შეუძლებელი არის მათი განსხვავება. მოცემულ შემთხვევაში სახეზე არ არის და საქმის მასალებით არ დასტურდება ის გარემოება, რომ გადასახადის გადამხდელ შპს „ზ...“ გააჩნდა შეუსრულებელი საგადასახადო ვალდებულებები, რომლის გადახდისაგან თავის არიდების მიზნით მან მოახდინა შპს „...“ დაფუძნება და მასთან ისეთი კავშირის შექმნა, რომ საგადასახადო ორგანო ვერ ახდენს გადასახადის გადამხდელი პირის იდენტიფიცირებას კონკრეტულ დასაბეგრ ოპერაციებზე.
საკასაციო სასამართლო იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადასტურებულ გარემოებებს, რომ საქმის მასალებში წარმოდგენილი შედარების აქტის თანახმად შპს „ზ...“ მოცემული დავის დაწყების მომენტში ერიცხება სალდირებული საგადასახადო დავალიანება 3 355 010,18 ლარის ოდენობით; ამასთან, დადგენილია, რომ 2010 წელს შპს „ზ...“ მთელს ქონებაზე გავრცელდა საგადასახადო გირავნობა/იპოთეკა, ხოლო 2014 წლის 2 თებერვალს ყადაღა დაედო მის მატერიალურ და არამატერიალურ აქტივებს, მათ შორის შპს „ზ...“ 100% წილს შპს „...“, შვილობილი კომპანია, რომლის საწესდებო კაპიტალი შეადგენს 5 500 400 ლარს; 2014 წლის 31 იანვრის ამონაწერით საჯარო რეესტრიდან დასტურდება, რომ შპს „ზ...“ წარმოადგენს ქ. თბილისში ... ქუჩა #15 მდებარე არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების 26 795 კვ.მ. მიწის ნაკვეთის და მასზე განთავსებული შენობა-ნაგებობების მესაკუთრეს, რომლის ღირებულება 2013 წლის თებერვლის თვის მდგომარეობით სსიპ ლევან სამხარაულის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს 2013 წლის 25 თებერვლის დასკვნით საორიენტაციოდ შეადგენს 6 771 214.8 ლარს. სსიპ ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს 25.08.2015 წლის #005016315 დასკვნის მიხედვით შპს „ზ...“ საკუთრებაში დარჩენილი ... ნაკეთობების საბაზრო ღირებულება შეადგენს 282 654 ლარს, აღსრულების ეროვნული ბიუროს 24.08.2015 წლის #76892 დასკვნის მიხედვით შპს „ზ...“ საკუთრებაში დარჩენილი მოძრავის ქონების საბაზრო ღირებულება შეადგენს 51 575 ლარს, ხოლო იმავე ბიუროს 24.08.2015 წლის #76890 დასკვნით შპს „ზ...“ საკუთრებაში დარჩენილი უძრავის ქონების საბაზრო ღირებულებაა 15 970 000 ლარი. შესაბამისად, საგადასახადო ორგანოს გააჩნია რეალური შესაძლებლობა უზრუნველყოს საგადასახადო კოდექსით მინიჭებული უფლების რეალიზება შპს „ზ...“ საგადასახადო დავალიანების ამოღების მიზნით და არ არსებობს წინპირობები იმის სამტკიცებლად, რომ უშუალოდ შპს „ზ...“ მატერიალური რესურსებით უზრუნველყოფილი არ არის მისი საგადასახადო ვალდებულებები.
შპს „ზ...“ 2008 წელს 100% წილობრივი მონაწილეობით დააფუძნა შვილობილი კომპანია შპს „...“, რა დროსაც მას შეუსრულებელი ვადაგადაცილებული საგადასხადო ვალდებულებები არ ერიცხებოდა (დადგენილია, რომ საგადასახადო ვალდეუბლებების გადახდის პრობლემა მას შეექმნა 2010 წლის სექტემბრიდან, შვილობილი კომპანიის დაფუძვნებიდან 2 წლის და 6 თვის შემდეგ, ამ დროისათვის კომპანიის საგადასახადო ვალდებულების შესასრულებლად უკვე გადახდილი ჰქონდა 916 000 ლარი). ამასთან, აღნიშნული საწარმოს წესდებით საქმიანობის მთავარ სფეროდ განისაზღვრა მონეტების, ორდენების, მედლების სხვა სახელმწიფო ჯილდოების საიუბილეო ნიშნების წარმოება და რეალიზაცია როგორც ძვირფასი თვლების, ძვირფასი ლითონების და მათი შენადნობების გამოყენებით, ისე საიუველირო ქვებისა და არაძვირფასი ლითონების გამოყენებით, ხოლო შპს „ზ...“ წესდების ცვლილებით კომპანიის საქმიანობის მთავარ ობიექტად განისაზღვრა შპს „ზ...“ საკუთრებაში არსებული შენობა-ნაგებობებისა და მიწის ნაკვეთის განვითარების მიზნით მათი დაგეგმარება, რეკონსტრუქცია, კეთილმწყობა შემდგომში იჯარით გაცემის თვალსაზრისით. ამასთან, შპს „...“ გადაეცა მხოლოდ პროფილური აქტივები, ის რაც საჭირო იქნებოდა საიუველირო ნაწარმის საწარმოებლად, შპს „ზ...“ დარჩა ყველა სხვა დარჩენილი ქონება, მათ შორის უძრავი ქონება, დებიტორული მოთხოვნები, ძვირფასი თვლები და ნაკეთობები. ასევე დადგენილია, რომ 2015 წლის 20 მარტს შპს „ზ...“ მიმართ გაიხსნა გადახდისუუნარობის საქმის წარმოება, გადაწყვეტის რეჟიმშია შპს „ზ...“ გაკოტრებისა თუ რეაბილატიციის საკითხი, ხოლო შპს „...“ ჩვეულებრივ რეჟიმში აგრძელებს სამეწარმეო საქმანობას. ამდენად, ფაქტია, რომ შვილობილი და დამფუძნებელი კომპანიები არსებობენ ურთიერთდამოუკიდებლად, მათი საქმიანობის სფეროები და საქმიანობის რეჟიმები განსხავავებულია, შესაბამისად, სახეზე არ არის მათ შორის ისეთი კავშირის შექმნა, რომ საგადასახადო ორგანო ვერ ახდენს გადასახადის გადამხდელი პირის იდენტიფიცირებას კონკრეტულ დასაბეგრ ოპერაციებზე.
საკასაციო სასამართლო ასევე ეთანხმება სააპელაციო სასამართლოს განმარტებას საგადასახადო კოდექსის მე-19 მუხლთან მიმართებაში და არ იზიარებს კასატორის - სსიპ შემოსავლების სამსახურის საკასაციო პრეტენზიებს.
ამდენად, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ მოცემულ საქმეს არ გააჩნია არავითარი პრინციპული მნიშვნელობა სასამართლო პრაქტიკისათვის, ხოლო საკასაციო საჩივარს _ წარმატების პერსპექტივა.
ზემოთქმულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ არ არსებობს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით რეგლამენტირებული არც ერთი საფუძველი, რის გამოც საკასაციო საჩივარი არ უნდა იქნეს დაშვებული განსახილველად.
ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:
საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლით, 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით და
დ ა ა დ გ ი ნ ა:
1. სსიპ შემოსავლების სამსახურის საკასაციო საჩივარი მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;
2. უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2017 წლის 11 იანვრის განჩინება;
3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.
თავმჯდომარე მ. ვაჩაძე
მოსამართლეები: ნ. სხირტლაძე
ვ. როინიშვილი
