საქმე #330310015001097235

#ბს-372-369(კ-17) 29 ივნისი, 2017 წელი

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატამ

შემდეგი შემადგენლობით:

თავმჯდომარე მაია ვაჩაძე (მომხსენებელი)

მოსამართლეები: ნუგზარ სხირტლაძე

ვასილ როინიშვილი

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლისა და 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის საფუძველზე, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 408-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, ზეპირი განხილვის გარეშე, შეამოწმა გ. ნ-ის საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საფუძვლების არსებობა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2017 წლის 14 თებერვლის განჩინების გაუქმების თაობაზე.

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

2015 წლის 18 სექტემბერს გ. ნ-ემ სასარჩელო განცხადებით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას, მოპასუხის - თბილისის სააღსრულებო ბიუროს მიმართ.

მოსარჩელემ მოპასუხისათვის მის სასარგებლოდ გორის რაიონული სასამართლოს 2014 წლის 23 მაისის გადაწყვეტილების აღუსრულებლობით მიყენებული ზიანის - 70 000 აშშ დოლარისა და სარჩელის აღძვრიდან (2015 წლის სექტემბრიდან) გორის რაიონული სასამართლოს 2014 წლის 23 მაისის გადაწყვეტილების აღსრულებამდე ყოველთვიურად 1000 აშშ დოლარის ანაზღაურების დაკისრება მოითხოვა.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2016 წლის 14 აპრილის საოქმო განჩინებით საქმეში მოპასუხედ ჩაერთო საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს აღსრულების ეროვნული ბიურო.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2016 წლის 24 ივნისის გადაწყვეტილებით გ. ნ-ის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2016 წლის 24 ივნისის გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა გ. ნ-ემ, რომელმაც გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება მოითხოვა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2017 წლის 14 თებერვლის განჩინებით გ. ნ-ის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა; უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2016 წლის 24 ივნისის გადაწყვეტილება.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2017 წლის 14 თებერვლის განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა გ. ნ-ემ, რომელმაც გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება მოითხოვა.

კასატორის მოსაზრებით, სასამართლოს გადაწყევტილება არის ზოგადი და ტრაფარეტული ხასიათის იმ თვალსაზრისით, რომ მხოლოდ ციტირებას შეიცავს საქართველოს კანონმდებლობისა და დაწვრილებით არის მოყვანილი ციტატები კანონიდან, თუმცა მის მიერ სასამართლო სხდომაზე გაჟღერებულ და თავად სარჩელში მითითებულ გარემოებებზე სასამართლომ საერთოდ ვერ გასცა დამაჯერებელი და არგუმენტირებული პასუხი. უფრო მეტიც, იგი სასამართლოს ყურადღებას მიაპყრობდა ევროპული სასამართლოს პრაქტიკაზე, რომ სასამართლოს მიერ გამოტანილი გადაწყვეტილების აღუსრულებლობა ევროპული კონვენციის მე-6 მუხლის დარღვევას წარმოადგენდა.

კასატორის მითითებით, მოპასუხე კეთილსინდისიერად არ ასრულებს მასზედ დაკისრებულ მოვალეობას და არ ცდილობს სასამართლო გადაწყვეტილების აღსრულებას. ნ. მ-ემ 2015 წლის 7 ივლისს განცხადებით მიმართა თბილისის სააღსრულებო ბიუროს და აცნობა, რომ მის სახელზე არანაირი ქონება არ ირიცხებოდა და მუდმივი საცხოვრებელი ადგილი არ გააჩნდა. აღმასრულებელმა არ გამოიკვლია თუ სად ცხოვრობდა ფაქტობრივად მოვალე ნ. მ-ე და დასჯერდა მის განცხადებას. კასატორის მოსაზრებით, აღმასრულებელს უნდა მოეძია ინფორნაცია შესაბამისი სახელმწიფო სტრუქტურებიდან ნ. მ-ე ხომ არ იყო ბენეფიციარი უსახლკარო პირთათვის განკუთვნილი სოციალური სახლისა. კასატორის მითითებით, ნ. მ-ეს აქვს საცხოვრებელი ადგილი, მას ჰყავს ორი შვილი, აღნიშნული გარემოება კი უნდა დაედგიგნა აღმასრულებელს.

კასატორის განმარტებით, საქართველოს კონსტიტუციის 85-ე მუხლის შესაბამისად სასამართლოს გადაწყვეტილების აღსრულება არის სავალდებულო.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2017 წლის 28 აპრილის განჩინებით საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული გ. ნ-ის საკასაციო საჩივარი.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ გ. ნ-ის ნ-ის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს და არ ექვემდებარება დასაშვებად ცნობას შემდეგ გარემოებათა გამო:

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის ამომწურავ საფუძვლებს, კერძოდ, აღნიშნული ნორმის თანახმად, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ საკასაციო საჩივარი დაიშვება, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს მიერ დამკვიდრებული პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით და ამასთან, არ არსებობს საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღების ვარაუდი. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება ასევე არ ეწინააღმდეგება ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს. ამასთან, საქმის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების თვალსაზრისით.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ კასატორი ვერ ასაბუთებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით. კასატორი საკასაციო საჩივარში ვერ აქარწყლებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და დასკვნებს.

ამასთან, საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ ადამიანის უფლებათა ევროპული კონვენციის მე-6 მუხლის პირველი პარაგრაფი ავალდებულებს სასამართლოს დაასაბუთოს თავისი გადაწყვეტილება, რაც არ უნდა იქნეს გაგებული თითოეულ არგუმენტზე დეტალური პასუხის გაცემად (იხ. ჯღარკავა საქართველოს წინააღმდეგ, №7932/03; Van de Hurk v. Netherlands, par.61, Garcia Ruiz v. Spain [GC] par.26; Jahnke and Lenoble v France (dec.); Perez v France [GC], par. 81).

განსახილველ შემთხვევაში დავის საგანია მოპასუხეებისათვის მოსარჩელის სასარგებლოდ გორის რაიონული სასამართლოს 2014 წლის 23 მაისის გადაწყვეტილების აღუსრულებლობით მიყენებული ზიანის - 70 000 აშშ დოლარისა და სარჩელის აღძვრიდან (2015 წლის სექტემბრიდან) გორის რაიონული სასამართლოს 2014 წლის 23 მაისის გადაწყვეტილების აღსრულებამდე ყოველთვიურად 1000 აშშ დოლარის ანაზღაურების დაკისრება. მოსარჩელე დავის საგნისადმი კანონიერ ინტერესს ასაბუთებს იმ საფუძვლით, რომ თბილისის სააღსრულებო ბიურო კეთილსინდისიერად არ ასრულებს თავის მოვალეობებს გორის რაიონული სასამართლოს გადაწყვეტილების აღსრულების მიზნით, რის გამოც მას მიადგა ზიანი.

საკასაციო სასამართლო იზიარებს მოცემულ საქმეზე სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და ამ გარემოებებთან დაკავშირებით გაკეთებულ სამართლებრივ შეფასებებს და მიიჩნევს, რომ სასამართლომ არსებითად სწორად გადაწყვიტა მოცემული დავა. წარმოდგენილი მასალების მიხედვით, საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს აღსრულების ეროვნული ბიუროს თბილისის სააღსრულებო ბიუროს საქმიანობაში არ ვლინდებოდა კანონსაწინააღმდეგო ქმედების ნიშნები, რის გამოც სასამართლომ მართებულად მიიჩნია, რომ ზიანის ანაზღაურების პირობები არ არსებობდა.

საქმის მასალებით დადგენილია, რომ გორის რაიონული სასამართლოს გადაწყვეტილების აღსრულების მიზნით, აღმასრულების მიერ განხორციელებულ იქნა შემდეგი ქმედებები: მოვალე ნ. მ-ეს გაეგზავნა 2015 წლის 20 მაისის #A15036227-005/001 წინადადება გადაწყვეტილების ნებაყოფლობით შესრულების შესახებ, ამავე წერილით მოვალე ნ. მ-ეს გაეგზავნა ინფორმაცია სააღსრულებო წარმოების მხარეთა უფლებების და სააღსრულებო წარმოების განხორციელების პროცედურების შესახებ; ვინაიდან დოკუმენტი ადრესატს არ ჩაბარდა, წინადადება გადაწყვეტილების შესრულების შესახებ გამოქვეყნდა საჯაროდ www.nbe.gov.ge-ზე; აღმასრულებელმა 2015 წლის 20 მაისის #A15036227-006 წერილით მიმართა სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოს და მოითხოვა ინფორმაცია ნ. მ-ის სახელზე რეგისტრირებული უძრავი ქონების თაობაზე, ასევე, მეწარმეთა და არასამეწარმეო იურიდიულ პირთა რეესტრიდან ინფორმაცია - იყო თუ არა მოვალე რეგისტრირებული მეწარმე-გადამხდელად, ფლობდა თუ არა წილს კომერციულ საწარმო-დაწესებულებებსა და ორგანიზაციებში, ვინ იყო საწარმოს პარტნიორები და წარმომადგენლობაზე უფლებამოსილი პირები; 2015 წლის 21 მაისის #44381 წერილით მიმართა ბანკებს და მოითხოვა მოვალე ნ. მ-ის ანგარიშების შესახებ ინფორმაცია, ხოლო ასეთის არსებობის შემთხვევაში, მათზე აღსრულების ეროვნული ბიუროს მიერ დადებული ყადაღის რეგისტრაცია; 2015 წლის 20 მაისს შეადგინა ქონებრივი ნუსხის წარდგენის თაობაზე A15036227-007/001 შეტყობინება, რომლითაც მოვალე ნ. მ-ეს „სააღსრულებო წარმოებათა შესახებ“ საქართველოს კანონის 42-ე მუხლის საფუძველზე დაავალა სააღსრულებო ბიუროსათვის წარედგინა წერილობითი ინფორმაცია მისი ქონების შესახებ (როგორც დადებითი, ასევე უარყოფითი პასუხის შემთხვევაში); შუამდგომლობით მიმართა გორის რაიონული სასამართლოს მოვალე ნ. მ-ის ძებნის გამოცხადების მოთხოვნით; ნ. მ-ის პირადად გადაეცა 2015 წლის 20 მაისის A15036227-007/001 შეტყობინება ქონებრივი ნუსხის წარდგენის თაობაზე; მოვალე შეყვანილ იქნა მოვალეთა რეესტრში.

საკასაციო სასამართლო საქმის მასალებიდან გამომდინარე დადგენილად მიიჩნევს, რომ აღმასრულებლის მიერ გატარებულ იქნა თანხის გადახდევინების შესახებ სასამართლოს გადაწყვეტილების აღსრულების მიზნით „სააღსრულებო წარმოებათა შესახებ“ საქართველოს კანონით გათვალისწინებული ყველა ღონისძიება, თუმცა მოვალის ქონების (მათ შორის მოძრავი ქონების) მოძიება ვერ მოხერხდა.

საკასაციო სასამართლო საქართველოს კონსტიტუციის 42.9 მუხლის საფუძველზე განმარტავს, რომ სახელმწიფო და თვითმმართველობის ორგანოთა და მოსამსახურეთაგან მიყენებული ზარალის სასამართლო წესით სრული ანაზღაურების უფლება სახელმწიფო სახსრებიდან ყველასთვის გარანტირებულია. ხოლო სახელმწიფო ადმინისტრაციული ორგანოს, აგრეთვე მისი თანამდებობის პირის ან სხვა პირის სახელმწიფო მოსამსახურის მიერ მისი სამსახურებრივი მოვალეობის განხორციელებისას მიყენებული ზიანისათვის სახელმწიფოს პასუხისმგებლობის განსაკუთრებულ წესს ადგენს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 207-209-ე მუხლები.

სახელმწიფოს პასუხისმგებლობა მისი ორგანოების მიერ მიყენებული ზიანისათვის დადგენილია ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის XIV თავის დებულებებით, იქედან გამომდინარე, რომ ადმინისტრაციული ორგანოს ზიანის მიმყენებელი ქმედება არსებითად არ განსხვავდება კერძო-პირის ანალოგიური ქმედებისაგან, კოდექსის 207-ე მუხლით განსაზღვრულ იქნა კერძო სამართალში დადგენილი პასუხისმგებლობის ფორმებისა და პრინციპების გავრცელება სახელმწიფოს პასუხისმგებლობის შემთხვევებზეც, რაც გამოიხატა პასუხისმგებლობის სახეების დადგენით სამოქალაქო კოდექსზე მითითებით, იმ გამონაკლისის გარდა, რაც თავად ამ კოდექსით არის გათვალისწინებული.

საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 208-ე მუხლის პირველი ნაწილის შესაბამისად, სახელმწიფო ადმინისტრაციული ორგანოს, აგრეთვე მისი თანამდებობის პირის ან სხვა სახელმწიფო მოსამსახურის მიერ მისი სამსახურებრივი მოვალეობის განხორციელებისას მიყენებული ზიანისათვის პასუხისმგებელია სახელმწიფო.

ამდენად, მოქმედი კანონმდებლობა ადგენს საჯარო მოხელის ქმედებით ან გადაწყვეტილებით მიყენებული ზიანის სახელმწიფოს მხრიდან ანაზღაურების ვალდებულებას. ზიანის ანაზღაურების ვალდებულების წარმოშობისათვის კი აუცილებელია შემდეგი პირობების არსებობა: ქმედება, რამაც ზიანის ანაზღაურების ვალდებულება წარმოშვა, დაკავშირებული უნდა იყოს საჯარო-სამართლებრივი უფლებამოსილების განხორციელებასთან, ამ უფლებამოსილების განხორციელების პროცესში დაშვებული დარღვევა მიმართული უნდა იყოს სხვა პირის უფლებების შელახვისკენ, სახეზე უნდა იყოს ზიანის მიმყენებლის ბრალი და მართლსაწინააღმდეგო მოქმედებასა და ზიანს შორის მიზეზობრივი კავშირი. საქმის მასალების შესაბამისად, კი არ დასტურდება სსიპ აღსრულების ეროვნული ბიუროს თბილისის სააღსრულებო ბიუროს ბრალეული ქმედებით მოსარჩელისათვის ზიანის მიყენების ფაქტი.

ამასთან, როგორც საქმის მასალებით დასტურდება, მოვალე რეგისტრირებულია მოვალეთა რეესტრში და საქმეს მინიჭებული აქვს პასიურის სტატუსი. სააღსრულებო ფურცელი ისევ სააღსრულებო ბიუროს წარმოებაშია.

ამდენად, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ მოცემულ საქმეს არ გააჩნია არავითარი პრინციპული მნიშვნელობა სასამართლო პრაქტიკისათვის, ხოლო საკასაციო საჩივარს _ წარმატების პერსპექტივა.

ზემოთქმულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ არ არსებობს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით რეგლამენტირებული არც ერთი საფუძველი, რის გამოც საკასაციო საჩივარი არ უნდა იქნეს დაშვებული განსახილველად.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლით, 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. გ. ნ-ის საკასაციო საჩივარი მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;

2. უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2017 წლის 14 თებერვლის განჩინება;

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე მ. ვაჩაძე

მოსამართლეები: ნ. სხირტლაძე

ვ. როინიშვილი