ბს-398-395 (კ-17) 26 ოქტომბერი, 2017წ.

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატამ

შემდეგი შემადგენლობით:

ნუგზარ სხირტლაძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

მოსამართლეები: მაია ვაჩაძე, ვასილ როინიშვილი

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლისა და 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის საფუძველზე ზეპირი განხილვის გარეშე, განიხილა ა. კ-ის საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საფუძვლები თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 01.02.2017წ. განჩინებაზე.

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

ა. კ-მა 29.09.2015წ. სარჩელით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას მოპასუხეების ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მთავრობისა და ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მიმართ. მოსარჩელის 30.10.2015წ. განცხადებით მოთხოვნების დაზუსტების შედეგად, თბილისის საქალაქო სასამართლომ წარმოებაში მიიღო ა. კ-ის სარჩელი, ქ. თბილისის მთავრობის 09.11.2007წ. N23.21.754 დადგენილებისა და ქ. თბილისის მერიასა და შპს „...“ შორის 07.12.2007წ. გაფორმებული ხელშეკრულების ბათილად ცნობის თაობაზე. 06.05.2016წ. სასამართლო სხდომაზე მოპასუხეთა წრის დაზუსტების შემდეგ, მოპასუხედ დასახელდა ასევე შპს „...“.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს 12.01.2016წ. განჩინებით 09.11.2007წ. №23.21.754 დადგენილების ბათილად ცნობის შესახებ მოთხოვნის ნაწილში (მოპასუხე ქ. თბილისის მთავრობა) შეწყდა საქმის წარმოება, დაუშვებლობის გამო. 29.03.2016წ. განცხადებით მოსარჩელემ აღნიშნული განჩინების გასაჩივრებაზე უარი განაცხადა.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 30.06.2016წ. გადაწყვეტილებით ა. კ-ის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა. თბილისის საქალაქო სასამართლომ საქმეზე დადგენილად მიიჩნია, რომ ქ. თბილისის მთავრობის 09.11.07წ. N23.21.754 დადგენილებით დამტკიცდა მერიის 2007 წლის 1,8,15 და 19 ოქტომბრის სხდომის ოქმები, გამარჯვებულად გამოცხადდა შპს „ა...“ და შპს „შ...“ კონსორციუმები, რომლებსაც ეთხოვათ კანონმდებლობის შესაბამისად იურიდიული პირის დაფუძნება შემდგომი საქმიანობის წარმართვისათვის, ადგილობრივი ქონების მართვის საქალაქო სამსახურს დაევალა კონსორციუმების მიერ დაფუძნებულ იურიდიულ პირთან გასაფორმებელი ხელშეკრულების მომზადება. კონსორციუმების მიერ დაფუძნდა შპს „...“, 07.12.07წ. ქ. თბილისის მთავრობასა და შპს „...“ შორის გაფორმდა ხელშეკრულება ქ. თბილისის გზებზე ავტოსატრანსპორტო საშუალებათა პარკირების რეგულირების მიზნით, პარკირების სფეროს მართვის უფლების იჯარით გადაცემის შესახებ. ხელშეკრულების საგნად განისაზღვრა მეიჯარის (ქ. თბილისის მთავრობის) მიერ მოიჯარისათვის (შპს „...“) ქ. თბილისის გზებზე ავტოსატრანსპორტო საშუალებათა პარკირების რეგულირების მიზნით, პარკირების სფეროს ექსკლიუზიური მართვის უფლება. ხელშეკრულებით დადგინდა, რომ მეიჯარე ხელშეკრულების მოქმედების ვადის განმავლობაში მესამე პირებს არ გადასცემდა ხელშეკრულების საგნით განსაზღვრულ უფლებებს.

სასამართლომ აღნიშნა, რომ ადმინისტრაციული ხელშეკრულების ბათილობის ორი ძირითადი საფუძველი არსებობს: სამოქალაქოსამართლებრივი (სკ-ის 54-59, 63, 72-89) და ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი (ზაკ-ის 70-ე მუხ.). ვინაიდან ძალაშია აქტი, რომლის საფუძველზეც დაიდო ხელშეკრულება, სასამართლომ მიიჩნია, რომ არ არსებობს ხელშეკრულების ბათილად ცნობის ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი საფუძველი. სასამართლომ მიუთითა, რომ არ დასტურდება ადმინისტრაციული ხელშეკრულების ბათილობის სამოქალაქო-სამართლებრივი საფუძვლების არსებობაც. ადმინისტრაციული ორგანო ადმინისტრაციულ ხელშეკრულებას დებს მისთვის კანონმდებლობით მინიჭებული უფლებამოსილების ფარგლებში (ზაკ-ის 65-ე, 66-ე მუხ.), ადგილობრივი მნიშვნელობის საავტომობილო გზების მართვა და ადგილობრივი მნიშვნელობის გზებზე საგზაო მოძრაობის ორგანიზება, პარკირების ადგილებით უზრუნველყოფა და დგომის/გაჩერების წესების რეგულირება შეადგენს მუნიციპალიტეტის საკუთარ უფლებამოსილებას, მუნიციპალიტეტი უფლებამოსილია საკუთარი ინიციატივით გადაწყვიტოს ნებისმიერი საკითხი, რომლის გადაწყვეტაც არ არის ხელისუფლების სხვა ორგანოს უფლებამოსილება და არ არის აკრძალული კანონით.

ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსის 125², 239.27, 242.4 მუხლების საფუძველზე, სასამართლომ მიიჩნია, რომ დედაქალაქის ტერიტორიაზე ავტოტრანსპორტის პარკირების წესების დარღვევის გამო ადმინისტრაციული სამართალდარღვევის ოქმის შედგენისა და მის თანმდევ შედეგებთან დაკავშირებული ქმედებების განხორციელების კანონით გათვალისწინებული უფლებამოსილება შეიძლება გააჩნდეთ როგორც ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანოს შესაბამის სამსახურებს, ისე მათ მიერ უფლებამოსილ ფიზიკურ ან/და იურიდიულ პირს. შესაბამისად არ იქნა გაზიარებული მოსარჩელის მოსაზრება კერძო პირის მიერ სახელმწიფოს სახელით დაჯარიმების დაუშვებლობის შესახებ. საქალაქო სასამართლომ აღნიშნა აგრეთვე, რომ საქართველოს კონსტიტუციის 30.2 მუხლით დადგენილი აკრძალვა მონოპოლიურ საქმიანობასთან მიმართებით არ არის აბსოლიუტური ხასიათის და ითვალისწინებს მონოპოლიური საქმიანობის გამონაკლის შემთხვევებსაც. ადგილი აქვს უფლებამოსილების დელეგირებას და მისი განხორციელების მიზნით საწარმოსთან ხელშეკრულების გაფორმებას. აღნიშნულის არარსებობის შემთხვევაში ორგანო თავად იქნებოდა შესაბამისი უფლებამოსილების განმახორციელებელი. 07.12.07წ. ხელშეკრულება ადასტურებს შპს „...“ უფლებამოსილებას პარკირების სფეროში ურთიერთობის წარმართვაზე, პრეტენზიის წარმოშობის შემთხვევაში პირის უფლებების რეალური დაცვის საშუალება შეიძლება გახდეს არა დადებული ხელშეკრულებით განსაზღვრული ურთიერთვალდებულებების კანონშესაბამისობით შესრულების შემოწმების მოთხოვნა, არამედ შპს „...“ მიერ ავტოსატრანსპორტო საშუალების მფლობელის მიმართ გამოცემული აქტის ბათილად ცნობის მოთხოვნა ან განხორციელებული ქმედების უკანონოდ აღიარების მოთხოვნა. ვინაიდან არ დასტურდება სადავო ხელშეკრულების ბათილად ცნობის საფუძველი და მოსარჩელის მოთხოვნას არ წარმოადგენს მის მიმართ შპს „...“ მიერ გამოცემული აქტის გაუქმება ან ქმედების უკანონოდ აღიარება, სასამართლომ მიუთითა, რომ არ არსებობს ხელშეკრულების ბათილად ცნობის საფუძველი. საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გასაჩივრდა ა. კ-ის მიერ.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 01.02.17წ. განჩინებით სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა.

სააპელაციო პალატამ მიუთითა, რომ მტკიცების ტვირთს აქვს არა მხოლოდ საპროცესო-სამართლებრივი, არამედ მატერიალურ-სამართლებრივი მნიშვნელობა, მხარეები თავად განსაზღვრავენ, თუ რომელი ფაქტები უნდა დაედოს საფუძვლად მათ მოთხოვნებს ან რომელი მტკიცებულებებით უნდა იქნეს დადასტურებული ეს ფაქტები. პალატამ მიიჩნია, რომ აპელანტმა ვერ შეძლო იმ მტკიცებულებების წარმოდგენა და იმ გარემოებებზე მითითება, რომლებიც დაადასტურებდნენ გარიგების მართლწინააღმდეგობას. პარკირების ადგილებით უზრუნველყოფა და დგომის/გაჩერების წესების რეგულირება მუნიციპალიტეტის ექსკლიუზიური უფლებამოსილებაა, „ადგილობრივი თვითმმართველობის კოდექსის“ 16.3 მუხლის თანახმად, მუნიციპალიტეტი უფლებამოსილია საკუთარი ინიციატივით გადაწყვიტოს ნებისმიერი საკითხი, რომლის გადაწყვეტაც კანონმდებლობით არ არის სხვა ორგანოს უფლებამოსილება და აკრძალული არ არის კანონით. ამდენად, პალატამ არ გაიზიარა აპელანტის მოსაზრება, რომ მერია გასცდა ქ. თბილისის მთავრობის მიერ მინიჭებული უფლებამოსილების ფარგლებს. საქართველოს ეკონომიკური განვითარების მინისტრის 28.09.07წ. N1-1/1476 ბრძანებით დამტკიცებული „ადგილობრივი თვითმმართველი ერთეულის საკუთრებაში არსებული ქონების სარგებლობის უფლებით გადაცემის წესის“ 1.2 მუხლის „ა“ ქვეპუნქტის თანახმად, ქონების სარგებლობის უფლებით გადაცემის ინიციატორი შეიძლება იყოს შესაბამისი ადგილობრივი თვითმმართველი ერთეულის აღმასრულებელი ორგანო. სადავო ხელშეკრულების საგნად განისაზღვრა მეიჯარის (ქ. თბილისის მთავრობის) მიერ მოიჯარისათვის (შპს „...“) ქ. თბილისის გზებზე ავტოსატრანსპორტო საშუალებათა პარკირების რეგულირების მიზნით, პარკირების სფეროს ექსკლიუზიური მართვის უფლება. აღნიშნულის გათვალისწინებით, პალატამ არ გაიზიარა აპელანტის მოსაზრება იმის თაობაზე, რომ ხელშეკრულების დადებისას მერია გასცდა ქ. თბილისის მთავრობის მიერ მინიჭებული უფლებამოსილების ფარგლებს.

სააპელაციო პალატამ სრულად გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს მოსაზრება დაჯარიმების უფლებამოსილებასთან დაკავშირებით და აღნიშნა, რომ სამართალდარღვევის ოქმის შედგენისა და მის თანმდევ შედეგებთან დაკავშირებული ქმედებების განხორციელების კანონით გათვალისწინებული უფლებამოსილება შეიძლება გააჩნდეს როგორც ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანოს შესაბამის სამსახურს, ისე უფლებამოსილ ფიზიკურ ან/და იურიდიულ პირს. პალატამ გაიზიარა აგრეთვე საქალაქო სასამართლოს მოსაზრება, რომ ხელშეკრულების დადებით ორგანომ მოახდინა თავისი უფლებამოსილების დელეგირება, შესაბამისად ადგილი არ აქვს აკრძალულ მონოპოლიურ საქმიანობას.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 01.02.2017წ. განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა ა. კ-მა.

კასატორმა აღნიშნა, რომ საკასაციო საჩივარს არსებითი მნიშვნელობა აქვს სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის. მხოლოდ აღნიშნული საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად შეიძლება განიმარტოს საქართველოს კონსტიტუციის 30.2 მუხლი გონივრულად და დაზუსტდეს მისი არსი, ამასთან შეიძლება ჩამოყალიბდეს მკაფიო კრიტერიუმები „მონოპოლისტური საქმიანობის“ საკითხზე. სასამართლომ უნდა განმარტოს, რა იგულისხმება საქართველოს კონსტიტუციის 30-ე მუხლში ნახსენებ „მონოპოლიურ საქმიანობაში“ და რა შემთხვევაშია დაშვებული კანონით „მონოპოლია“. კასატორი აღნიშნავს, რომ სადავო ხელშეკრულება დადებულია სზაკ-ის 66-ე მუხლის მოთხოვნათა უგულველყოფით. ხელშეკრულება არღვევს საქართველოს კონსტიტუციის მე-2 თავში მითითებულ ადამიანის უფლებებს. უგულველყოფილია კონსტიტუციის 30.2 მუხლი, რომლის თანახმად, აკრძალულია მონოპოლიური საქმიანობა, გარდა კანონით დაშვებული შემთხვევებისა. სასამართლომ არასწორედ განმარტა, რომ ქ. თბილისის მერიასა და შპს „...“ შორის გაფორმებული ხელშეკრულება კანონით დაშვებული ის გამონაკლისი შემთხვევაა, როდესაც კონსტიტუცია მონოპოლიურ საქმიანობას დასაშვებად მიიჩნევს. კასატორის მოსაზრებით, რეალურად, გამონაკლისებში ის შემთხვევები მოიაზრება, როდესაც სახელმწიფოს ინტერესში არსებული რაიმე საქმიანობა შესაძლოა ერთ საწარმოს დაევალოს და ეს კანონში კონკრეტულად უნდა აისახოს. ამ სახის საწარმოს უნდა აკონტროლებდეს სახელმწიფო და მასში ფლობდეს აქციებს, წილებს. კასატორის მოსაზრებით, დედაქალაქში ავტომობილების პარკირება არ წარმოადგენს იმ უკიდურეს აუცილებლობას, როდესაც კონკურენციის შეზღუდვას საკანონმდებლო ორგანო გონივრულად მიიჩნევს და კერძო სამართლის რომელიმე იურიდიულ პირს კანონით ცნობს ამ სფეროს მონოპოლისტად. შესაბამისი გამონაკლისის არსებობის დამადასტურებლად, მოცემულ შემთხვევასთან მიმართებით არ არსებობს კანონი, ამიტომ შპს „...“ ან რომელიმე საწარმოსათვის პარკირების სფეროს მონოპოლისტის სტატუსის მინიჭების უფლება ქ. თბილისის მერიას არ ჰქონდა. შპს „...“ კერძო სამართლის იურიდიული პირია, რომლის მიზანიც მოგების მიღებაა, ხოლო გზებზე წესრიგის დამყარება და მოძრაობის უსაფრთხოება სახელმწიფოს და ადგილობრივი მმართველობის ორგანოების ერთ-ერთი ძირითადი მოვალეობაა. თუ თვითმმართველ ერთეულს რომელიმე სფეროში სურს პრობლემების მოგვარება, ეს საქართველოს კონსტიტუციით აღიარებული სამართლიანი კონკურენციის პრინციპების დაცვით უნდა განხორციელდეს.

კასატორი თვლის, რომ სააპელაციო საჩივარში დასმული კითხვები და არგუმენტები პასუხგაუცემელი დარჩა სააპელაციო სასამართლოს მიერ, სასამართლომ არ გამოიკვლია მტკიცებულებები (მათ შორის აუქციონის ოქმი, რომლითაც შპს „...“ ქ. თბილისის მერიას ქონება უნდა გადაეცა), რომლებსაც ემყარებოდა თბილისის საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილების მიმართ პრეტენზია. წარმოდგენილი მტკიცებულებებით და განმარტებებით დადგენილია, რომ ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიასა და შპს „...“ შორის გაფორმებული 07.12.2007წ. ხელშეკრულება ეწინააღმდეგება საქართველოს კონსტიტუციას, დადებულია გავლენების ბოროტად გამოყენების გზით და ამორალური გარიგებაა. არ იქნა გათვალისწინებული ის გარემოება, რომ შპს „...“ დაარღვია ხელშეკრულებით აღებული ვალდებულებები: არ განახორციელა ინვესტიციები ავტოსადგომების მოსაწყობად, ბევრ ქუჩაზე თვითნებურად ახდენს მოქალაქეთა დაჯარიმებას და ავტომანქანების ევაკუაციას იმ ადგილებიდან ახდენს, რომლებიც მერიის შესაბამის სამსახურთან შეთანხმებული არ არის, ახდენს ისეთი ავტომობილების დაჯარიმებას და ევაკუაციას, რომლებიც რეალურად საფრთხეს არ ქმნიან, კომპანიას არ დაუმონტაჟებია სპეციალური ავტომატები პარკირების მოსაწესრიგებლად, არ იყენებს თვლების ბლოკირების მოწყობილობებს, არ გასცემს პარკირების ერთდღიან უფლებას, არ შეაქვს დედაქალაქის ბიუჯეტში ხელშეკრულებით გათვალისწინებული თანხები და სხვ. დედაქალაქში მრავალ ადგილზე სრულიად გაუმართლებლად დგას საგზაო ნიშნები „გაჩერება აკრძალულია“, თუმცა გზის ამ მონაკვეთებზე გაჩერებული ავტომობილები არც სხვა ტრანსპორტს აფერხებენ და არც ფეხით მოსიარულეებს უქმნიან საფრთხეს. ამასთან, პარკირების ადგილები სრულიად არაგონივრულად არის მოწყობილ-მონიშნული. საგზაო მოძრაობის შესახებ ევროპული კონვენციის თანახმად, დაუშვებელია საგზაო ნიშნებზე კომერციული სტრუქტურების ინფორმაციის განთავსება. ამასთან, საგზაო ნიშნები დაფარული უნდა იყოს სინათლის ამრეკლი სპეციალური საშუალებებით. საგზაო ნიშნებზე მიმაგრებული შპს „...“ ფირნიშები არ შეესაბამება პარლამენტის მიერ რატიფიცირებულ საერთაშორისო შეთანხმებით განსაზღვრულ მოთხოვნებს, რის გამოც, მათი დემონტაჟი უნდა მოხდეს და არ შეიძლება მათდამი დაუმორჩილებლობა ჩაითვალოს დარღვევად.

კასატორმა აღნიშნა, რომ სადავო ხელშეკრულების გაფორმებისას ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერია გასცდა უფლებამოსილების ფარგლებს, რომელიც მას ქ. თბილისის მთავრობამ განუსაზღვრა. ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიას შპს „...“ ქონება არ გადაუცია, თუმცა პირველ რიგში ხელშეკრულებით ქონების გადაცემა უნდა მომხდარიყო სარგებლობაში. სააპელაციო სასამართლოს მსჯელობა მცდარია იმასთან დაკავშირებით, რომ ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერია მოქმედებდა უფლებამოსილებისა და კანონის ფარგლებში. სასამართლომ არასწორედ მიუთითა, რომ პროცედურები კანონთან შესაბამისობით განხორციელდა და არასწორედ მოიხმო საქართველოს ეკონომიკური განვითარების მინისტრის 28.09.2007წ. N1-1/1476 ბრძანებით დამტკიცებული წესი „ადგილობრივი თვითმმართველი ერთეულის საკუთრებაში არსებული ქონების სარგებლობის უფლებით გადაცემის შესახებ“. ფაქტობრივად, ქონების გადაცემის ნაცვლად, შპს „...“ კორუფციული გარიგებით გადაეცა პარკირების სფეროს ექსკლუზიური მართვის უფლება, რაც გაცილებით ფართო ინსტიტუტია და მოიცავს ქონების სარგებლობასთან ერთად სხვა საქმიანობასაც (პარკირების გადასახადის აკრეფვა, ავტომობილების ევაკუირება, იჯარით გადაცემული ტერიტორიების გარეთ მდგარი ავტომობილების მძღოლების დაჯარიმება და სხვ.). კასატორი აღნიშნავს, რომ დედაქალაქის ცალკეულ გზებზე ავტომობილით გადაადგილების ან სავალ ნაწილზე პარკირებისათვის მოსაკრებლის (საფასურის) დადგენა მხოლოდ ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანოს შეუძლია და აკრეფილი თანხა მის ბიუჯეტში უნდა შედიოდეს. ამდენად, შპს „...“ მიერ მერიასთან შეთანხმებით დაწესებული 50 ლარი, როგორც „პარკირების საფასური“ ფაქტობრივად ამორალური გარიგებაა და თაღლითობის გზით მითვისებული ფულია. სააპელაციო პალატამ არ იმსჯელა პრეტენზიაზე, რომელიც მდგომარეობდა იმაში, რომ სადავო ხელშეკრულება არაუფლებამოსილი პირის მიერ არის ხელმოწერილი (საქართველოს კონსტიტუციის 2007 წლის რედაქციის თანახმად, თვითმმართველი ორგანოს ხელმძღვანელი პირი თანამდებობაზე მხოლოდ არჩევნების გზით უნდა განმწესებულიყო. 2007 წლის 7 ნოემბრამდე (ქ. თბილისის მთავრობის დადგენილების მიღებამდე) გ. უ-ა ხალხს არ აურჩევია ქ. თბილისის მერად, შესაბამისად, მას არ ჰქონდა უფლება თბილისის მერის სახელით ხელი მოეწერა ოფიციალური დოკუმენტისათვის.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლო გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაცნობის, საქმის მასალების შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ ა. კ-ის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს და არ ექვემდებარება დასაშვებად ცნობას შემდეგ გარემოებათა გამო:

კასატორი ვერ ასაბუთებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით. კასატორი საკასაციო საჩივარში ვერ აქარწყლებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებსა და დასკვნებს. საკასაციო სასამართლო იზიარებს მოცემულ საქმეზე ქვედა ინსტანციის სასამართლოების მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და ამ გარემოებებთან დაკავშირებით გაკეთებულ სამართლებრივ შეფასებებს და მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლომ არსებითად სწორად გადაწყვიტა მოცემული დავა.

საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ ადმინისტრაციული ხელშეკრულების დადება შეიძლება მოხდეს ადმინისტრაციული აქტის საფუძველზე ან მის გარეშე. პირველ შემთხვევაში ადმინისტრაციული ხელშეკრულების დადება ორი სტადიისაგან შედგება: ადმინისტრაციული ხელშეკრულების დადების შესახებ ადმინისტრაციული აქტის გამოცემა და თვით ადმინისტრაციული ხელშეკრულების დადება. ადმინისტრაციული აქტის ბათილად ცნობა, რომლის საფუძველზეც მოხდა ადმინისტრაციული ხელშეკრულების დადება, სზაკ-ის 70.2 მუხლის თანახმად, იწვევს ადმინისტრაციული ხელშეკრულების ბათილად ცნობას, რამდენადაც ადმინისტრაციული აქტის ბათილობა იწვევს მისი სამართლებრივი შედეგის ბათილობას, აქტის ბათილად გამოცხადებით დასტურდება, რომ ადმინისტრაციული ხელშეკრულების დადებას არ გააჩნდა კანონიერი საფუძველი (სუსგ N600-589 (4კ-12)). საკასაციო სასამართლო ყურადღებას ამახვილებს იმ გარემოებაზე, რომ სადღეისოდ ძალაშია სადავო ხელშეკრულების დადების კანონიერი საფუძველი - ქ. თბილისის მთავრობის 09.11.2007წ. N23.21.754 დადგენილება (თბილისის საქალაქო სასამართლოს 12.01.2016წ. განჩინებით აღნიშნული დადგენილების ბათილად ცნობის შესახებ მოთხოვნის ნაწილში შეწყდა საქმის წარმოება, ა. კ-მა 29.03.2016წ.განცხადებით განჩინების გასაჩივრებაზე უარი განაცხადა), შესაბამისად, მართებულია სააპელაციო პალატის მოსაზრება იმასთან დაკავშირებით, რომ სზაკ-ის 70.2 მუხლიდან გამომდინარე, შეუძლებელია მსჯელობა სადავო ხელშეკრულების ბათილად ცნობის ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი საფუძვლის არსებობაზე.

საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ ადამიანის უფლებათა ევროპული კონვენციის 6.1 მუხლი ავალდებულებს სასამართლოს დაასაბუთოს თავისი გადაწყვეტილება, რაც არ ნიშნავს ყოველგვარ მოსაზრებაზე დეტალური პასუხის გაცემას (იხ. ჯღარკავა საქართველოს წინააღმდეგ §71; Van de Hurk v. Netherlands, §61, Garcia Ruiz v. Spain §26; Perez v France [GC], §81). ამასთანავე, მოცემული დავის ფარგლებს სცილდება სადავო ხელშეკრულების ბათილად ცნობის ერთ-ერთ წინაპირობად კასატორის მიერ იმ გარემოებაზე მითითება, რომ სადავო პერიოდში ქ. თბილისის მერი არ იყო უფლებამოსილი ხელი მოეწერა ოფიციალური დოკუმენტებისათვის და დაედო გარიგებები. საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ ქ. თბილისის მერი უშუალოდ არ წარმოადგენს სადავო ხელშეკრულებაზე ხელმომწერ პირს, ხელშეკრულების გაფორმების უფლებამოსილება ქ. თბილისის მთავრობის 27.08.2007წ. N18.04.606 და 09.11.2007წ. N23.21.754 დადგენილებებით ქ. თბილისის მერმა გ. უ-ამ მიანიჭა პირველ მოადგილეს (ვიცე-მერს) - მ. ა-ს. რაც შეეხება იმას თუ რამდენად იყო უფლებამოსილი გ. უ-ა, როგორც თბილისის მერი, ხელი მოეწერა მითითებული დადგენილებისათვის და მიენიჭებინა სადავო ხელშეკრულების გაფორმების უფლებამოსილება ვიცე-მერისათვის, საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ ძალაშია 09.10.2006წ. საქართველოს ცენტრალური საარჩევნო კომისიის „საქართველოს დედაქალაქის – თბილისის თვითმმართველობის ორგანოს - საკრებულოს 05.10.2006წ. არჩევნების შედეგების შემაჯამებელი ოქმი“, რომლის თანახმად, თბილისის საკრებულოს პროპორციული წესით არჩეულ პირებს შორის მითითებული იყო გ. უ-ა, ხოლო ქ. თბილისის მერის არჩევის უფლება სადავო ხელშეკრულების გაფორმების დროს მოქმედი „საქართველოს დედაქალაქის - თბილისის შესახებ“ საქართველოს კანონის 12.1 მუხლის „კ“ ქვეპუნქტის, 22-ე მუხლის თანახმად, მინიჭებული ჰქონდა ქ. თბილისის საკრებულოს. მხარეს სადავოდ არ გაუხდია ქ. თბილისის საკრებულოს მიერ გ. უ-ას მერად არჩევის კანონიერება, ამასთან, არ მოუთხოვია ქ. თბილისის მთავრობის 27.08.2007წ. N18.04.606 და 09.11.2007წ. N23.21.754 დადგენილებების არარად აღიარება იმ საფუძვლით, რომ აქტები გამოცემულია არაუფლებამოსილი პირის მიერ (სზაკ-ის 60.1 მუხლის „ბ“ ქვეპუნქტი). მერის თანამდებობის დაკავების წესის შეცვლას, „საქართველოს დედაქალაქის-თბილისის შესახებ“ კანონში 28.12.09წ. კანონით, აგრეთვე 28.12.09წ. ორგანული კანონით საარჩევნო კოდექსში შეტანილი ცვლილებების შედეგად მერის თანამდებობის დასაკავებლად პირდაპირი არჩევნების წესის შემოღებას არ გამოუწვევია მერის უფლებამოსილების ვადამდე შეწყვეტა.

კასატორი თვლის, რომ საკასაციო სასამართლომ უნდა განმარტოს თუ რა იგულისხმება საქართველოს კონსტიტუციის 30-ე მუხლში ნახსენებ „მონოპოლიურ საქმიანობაში“ და რა შემთხვევაშია დაშვებული კანონით „მონოპოლია“. საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ სასამართლო კონკრეტული განსახილველი დავის ფარგლებში აფასებს სამართლებრივ საკითხებს, საკასაციო სასამართლოს განმარტება კაზუალურია, საკასაციო სასამართლო არ ახდენს ნორმათა აბსტრაქტულ, ზოგად განმარტებას. საფუძვლიანია სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრება, რომ სადავო ხელშეკრულების დადებით სახელმწიფო ორგანომ კანონით გათვალისწინებული მიზნებიდან გამომდინარე მოახდინა საკუთარი უფლებამოსილების დელეგირება და გააფორმა საწარმოსთან ხელშეკრულება. უფლებამოსილების გადაცემის მიზანი მოცემულ შემთხვევაში უკავშირდებოდა საწარმოსათვის იმ უფლებამოსილების დელეგირებას, რომლის შესრულებასაც, დელეგირების არარსებობის შემთხვევაში, სახელმწიფო ორგანო თავად მოახდენდა, კანონით დადგენილ ფარგლებში. სადავო საკითხი უკავშირდება თვითმმართველობის მიერ უფლებამოსილების დელეგირებას და არა კონკურენციის სფეროს. პარკირების სფეროს მართვის უფლება თვითმმართველობის ორგანოს უფლებამოსილებას განეკუთვნება, ადგილი აქვს ჩატარებული კონკურსის საფუძველზე თვითმმართველობის უფლებამოსილების დელეგირებას მესამე პირისათვის და არა კონკურენციის შეზღუდვას. ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ თავისი საჯარო-სამართლებრივი ფუნქციის კერძო პირისათვის, მოცემულ შემთხვევაში შპს „...“, დელეგირების შედეგად შპს „...“, დელეგირებული უფლებამოსილების ფარგლებში, არის ადმინისტრაციული ორგანო ფუნქციონალური გაგებით, რადგან იგი კერძო სამართლის იურიდიული პირია, რომელიც კანონმდებლობის საფუძველზე ასრულებს საჯარო-სამართლებრივ უფლებამოსილებებს (სზაკ-ის 2.1 მუხ. „ა“ ქვ.პ.). ლეგალური დეფინიციის მიხედვით ადმინისტრაციული ორგანოს ცნება არამარტო იმ სუბიექტებს აერთიანებს, რომლებიც ორგანიზაციული მოწყობის თვალსაზრისით სახელმწიფო ან ადგილობრივი თვითმმართველობის სისტემის შემადგენლობაში არიან, არამედ აგრეთვე იმ ფიზიკურ და იურიდიულ პირებსაც, რომლებიც მართალია ორგანიზაციულად არ არიან საჯარო მმართველობის სისტემაში შემავალი პირები, თუმცა უფლებამოსილების დელეგირების საფუძველზე, ან კანონით გათვალისწინებულ სხვა შემთხვევებში ახორციელებენ საჯარო-სამართლებრივ უფლებამოსილებებს და ამდენად, ფუნქციურად მოქმედებენ როგორც ადმინისტრაციული ორგანოები. პარკირების სფეროს მართვის უფლება ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანოს უფლებამოსილებათაგანია და ამ უფლებამოსილების დელეგირება არ უკავშირდება თავისუფალი კონკურენციის განვითარებას.

სკ-ის 147-ე მუხლის თანახმად, ქონება არის ყველა ნივთი და არამატერიალური ქონებრივი სიკეთე, რომელთა ფლობა, სარგებლობა და განკარგვა შესაძლებელია და რომელიც წარმოადგენს სამოქალაქო ბრუნვის ობიექტს. ბრუნვაუნარიანია ყველაფერი, რაც კანონის შესაბამისად ბრუნვიდან არ არის ამოღებული. ქონების ლეგალური დეფინიციის მიხედვით ქონება მოიცავს არა მხოლოდ სხეულებრივ ნივთებს, არამედ არამატერიალურ ქონებრივ სიკეთეებსაც. თავის მხრივ არამატერიალურ ქონებრივ სიკეთეებს განეკუთვნება ის მოთხოვნები და უფლებები, რომლებიც შეიძლება გადაეცეს სხვა პირებს (სკ-ის 152-ე მუხ.). კანონმდებლობით დადგენილია სამართლის სუბიექტებისათვის ქონებაზე უფლებათა განხორციელების ნორმატიული ფარგლები. ქონებით, მათ შორის უფლებით, სარგებლობის ან განკარგვის შეზღუდვა განიხილება საკუთრების უფლების შეზღუდვად, რომელიც მოითხოვს საკანონმდებლო საფუძველს ან სახელშეკრულებო ბოჭვას. მოცემულ შემთხვევაში დასტურდება ქ. თბილისის გზებზე ავტოსატრანსპორტო საშუალებათა პარკირების სფეროს მესამე პირთა მეშვეობით ქ. თბილისის მერიის რეგულირების უფლებამოსილება. 2017 წლის პირველ იანვრამდე მოქმედი ქ. თბილისის საკრებულოს 03.08.2007წ. N9-48 გადაწყვეტილებით დამტკიცებული „ქალაქ თბილისის ტერიტორიაზე ავტოსატრანსპორტო საშუალებების პარკირების წესი“ ადგენდა, რომ პარკირების სფეროს მართვას ქ. თბილისის ტერიტორიაზე ახორციელებს ქ. თბილისის მთავრობა, შესაბამისი სამსახურების მეშვეობით, თუმცა აღნიშნული ნორმატიული აქტი ითვალისწინებდა აგრეთვე ქ. თბილისის მთავრობის მიერ დადგენილი პირობებით პარკირების სფეროს სხვა პირებისთვის სამართავად გადაცემის შესაძლებლობას (მე-4 მუხ., მე-2 მუხ. „ვ“ ქვ.პ.). ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მთავრობის მიერ პარკირების სფეროს სხვა იურიდიული პირისათვის გადაცემის შესაძლებლობას ითვალისწინებს ასევე ამჟამად მოქმედი (01.01.2017წ. ძალაში შესული) ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს 27.12.2016წ. №33-99 დადგენილებით დამტკიცებული „ქალაქ თბილისის ადმინისტრაციულ საზღვრებში სატრანსპორტო საშუალებების პარკირების რეგულირების წესი“ (მე-4 მუხ.). ორგანული კანონის „ადგილობრივი თვითმმართველობის კოდექსის“ მე-16 მუხლი მუნიციპალიტეტის საკუთარ უფლებამოსილებებს შორის მოიაზრებს ადგილობრივი მნიშვნელობის საავტომობილო გზების მართვას და ადგილობრივი მნიშვნელობის გზებზე საგზაო მოძრაობის ორგანიზებას, ავტოსატრანსპორტო საშუალებების პარკირების ადგილებით უზრუნველყოფას და დგომის/გაჩერების წესების რეგულირებას (16.1 მუხ. „კ“ ქვეპუნქტი), აგრეთვე მუნიციპალიტეტის უფლებამოსილებას საკუთარი ინიციატივით გადაწყვიტოს ნებისმიერი საკითხი, რომლის გადაწყვეტაც საქართველოს კანონმდებლობით არ არის ხელისუფლების სხვა ორგანოს უფლებამოსილება და აკრძალული არ არის კანონით (16.3. მუხ.). ამდენად, საფუძვლიანია სააპელაციო პალატის მოსაზრება იმასთან დაკავშირებით, რომ პარკირების სფეროს მართვის უფლებამოსილების გადაცემა სხვა პირისათვის (შპს „...“) კანონმდებლობის საფუძველზე მოხდა, ქ. თბილისის მერიას ჰქონდა ქ. თბილისის გზებზე ავტოსატრანსპორტო საშუალებათა პარკირების რეგულირების მიზნით პარკირების სფეროს მართვის უფლების მესამე პირისათვის გადაცემის უფლებამოსილება. ამდენად, პარკირების სფეროს რეგულირების უფლება, როგორც ქონება შესაძლოა იყოს გარიგების საგანი, რადგან არამატერიალური ქონებრივი სიკეთე მოცულია საკუთრების უფლების ცნებით, მისი ფლობა, სარგებლობა და განკარგვა ისევეა შესაძლებელი, როგორც სხეულებრივი ნივთების შემთხვევაში. დაუსაბუთებელია კასატორის მოსაზრება სააუქციონო კომისიის 19.10.2007წ. სხდომის ოქმის და მის საფუძველზე დადებული 07.12.2007წ. ხელშეკრულების შეუსაბამობის შესახებ. უძრავი ქონების გადაცემა არ იყო კონკურსის პირობა და შესაბამისად არც სადავო ხელშეკრულების საგანი, კონკურსის საგანი იყო „პარკირების სფეროს მართვის უფლება“. ქ. თბილისის მთავრობის 27.08.2007წ. N18.04.606 დადგენილებით გამოცხადდა ქ. თბილისში ავტოსატრანსპორტო საშუალებათა პარკირების რეგულირების მიზნით პარკირების სფეროს მართვის უფლების იჯარით გადაცემის პირობებით აუქციონი. კონკურსის პირობებში „გადასაცემი ქონება“ განიმარტა როგორც „ქ. თბილისის გზებზე ავტოსატრანსპორტო საშუალებათა პარკირების სფეროს მართვის უფლება“. გადასაცემი უფლების შინაარსი არ ადასტურებს ამ უფლების რეალიზების შეუძლებლობას შპს „...“ მატერიალური სახით ქონების სარგებლობის უფლების გადაცემის გარეშე. მართალია, პარკირების სფეროს მართვის უფლების გამოყენება დაუკავშირდა ქ. თბილისის ტერიტორიაზე საქმიანობის განხორციელებას, თუმცა უფლების გადაცემის მიზანი, მისი ფარგლები არ მოიცავს კონკრეტული მატერიალური ქონების გადაცემას. მეიჯარის საკუთრებაში არსებული თავისუფალი ქონების პარკირების მოსაწყობად გამოყენება, 07.12.07წ. ხელშეკრულების თანახმად, შეადგენს მეიჯარის ანუ ქ. თბილისის მთავრობის უფლებამოსილებას, 07.12.07წ. ხელშეკრულება ავალებს მეიჯარეს მაქსიმალურად გამოიყენოს მეიჯარის საკუთრებაში არსებული ქონება პარკირების ადგილების მოსაწყობად (7.2.5პ.). ამდენად დაუსაბუთებელია პარკირებასთან დაკავშირებით არსებული პრობლემების სადავო ხელშეკრულებით გამოწვევის მოსაზრება. პარკირების ადგილების განსაზღვრა, ქალაქგეგმარებითი კომისიის თანხმობის საფუძველზე, მერიის კომპეტენციის სფეროს განეკუთვნება, შესაბამისად ამ მიმართებით საკასაციო საჩივარში მოყვანილი მოსაზრებები არ წარმოადგენს ხელშეკრულების ბათილად ცნობის საფუძველს.

საფუძველს არის მოკლებული კასატორის მოსაზრება სადავო ხელშეკრულების ამორალურობის შესახებ. საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ ხელშეკრულების დადების მიზნის ამორალურობა შესაძლოა გახდეს მთლიანად გარიგების ამორალურად მიჩნევის საფუძველი, თუმცა განსახილველ შემთხვევაში აუქციონის გამოცხადებისა და ხელშეკრულების დადების მიზანი იყო ქ. თბილისის გზებზე ავტოსატრანსპორტო საშუალებათა პარკირების სფეროს რეგულირება (ხელშეკრულების 1.1 პუნქტი, სააუქციონო კომისიის სხდომის 19.10.2007წ. ოქმი), რაც ვერ იქნება მიჩნეული ზნეობისა და მორალის საწინააღმდეგო მიზნად. საფუძველს მოკლებულია კასატორის მოსაზრება იმის შესახებ, რომ ხელშეკრულების ამორალურობა გამოვლინდა შპს „...“ და მერიას შორის პარკირების საფასურის დადგენის თაობაზე შეთანხმებით, კასატორი თავადვე ადასტურებს, რომ პარკირების საფასურის დადგენის უფლებამოსილება მხოლოდ ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანოს გააჩნია. საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ 13.06.1997წ. მიღებული საგადასახადო კოდექსის 6.3 მუხლის „ვ“ ქვეპუნქტის თანახმად, მანქანის პარკირების გადასახადი განეკუთვნებოდა ადგილობრივი გადასახადების რიგს და მისი გადახდის ვალდებულება წარმოეშობოდათ ფიზიკურ და იურიდიულ პირებს, რომლებიც თავიანთ ავტოსატრანსპორტო საშუალებებს განათავსებდნენ შესაბამისი ქალაქის (ან სხვა დასახლებული პუნქტის) ქუჩებში ან საზოგადოებრივ ადგილებში (214.1 მუხ.). „საქართველოს საგადასახადო კოდექსში ცვლილებებისა და დამატებების შეტანის შესახებ“ 30.10.1998წ. N1666-სსმ N4 კანონით საგადასახაო კოდექსის 6.3 მუხლის „ვ“ ქვეპუნქტი და 214-ე მუხლი ამოღებულ იქნა (1.1, 1.46 მუხ.). აღნიშნულის პარალელურად 29.05.1998წ. მიღებულ იქნა კანონი „ადგილობრივი მოსაკრებლების შესახებ“, რომლის თანახმად, ავტოსატრანსპორტო პარკირების ნებართვისათის გადასახდელი მიჩნეულ იქნა ადგილობრივ მოსაკრებელად (5.1 მუხ. „ზ“ ქვ.პ.). კანონის პირვანდელი რედაქციის 12.1 მუხლის თანახმად, პარკირების ნებართვისათვის მოსაკრებლის გადამხდელებად დასახელდნენ ფიზიკური და/ან იურიდიული პირები, რომლებიც ახდენდენ საკუთარი სარგებლობის ტრანსპორტის პარკირებას ქუჩებში ან საზოგადოებრივ ადგილებში ადგილობრივი თვითმმართველობისადმი დაქვემდებარებულ ტერიტორიაზე. მოსაკრებლის შემოღებაზე უფლებამოსილად გამოცხადდა შესაბამისი სოფლის, დაბის, თემის, ქალაქის საკრებულო (12.2 მუხ.). „„ადგილობრივი მოსაკრებლების შესახებ“ საქართველოს კანონში ცვლილებებისა და დამატების შეტანის თაობაზე“ 29.12.2006წ. N4241-რს კანონით შეიცვალა „ადგილობრივი მოსაკრებლების შესახებ“ კანონის მე-5 მუხლის რედაქცია, ამოღებულ იქნა მე-12 მუხლი (1.7 მუხ.), ადგილობრივ მოსაკრებელთა რიცხვიდან, სხვა მოსაკრებლებთან ერთად, ამოირიცხა ავტოტრანსპორტის პარკირების მოსაკრებელიც, კანონი ამოქმედდა 2007 წლის 1-ლი იანვრიდან (მე-2 მუხ.). საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ სადავო ხელშეკრულების დადებამდე მოქმედი თბილისის საკრებულოს 03.08.2007წ. N9-48 გადაწყვეტილებით დამტკიცებული „ქალაქ თბილისის ტერიტორიაზე ავტოსატრანსპორტო საშუალებების პარკირების წესის“ მიხედვით, ქ. თბილისის მთავრობა უფლებამოსილი იყო დაედგინა პარკირების საფასური ან/და საფასურის ზღვრული ოდენობა (8.1. მუხლი). ამასთან, „დედაქალაქის ტერიტორიაზე პარკირების ადგილზე ავტოსატრანსპორტო საშუალების პარკირებისათვის საფასურის დადგენის შესახებ“ ქალაქ თბილისის მთავრობის 28.09.2010წ. N26.01.1232 დადგენილებით (ძალადაკარგულია 01.01.2017წ.) ქ. თბილისის მთავრობის მიერ თბილისის ტერიტორიაზე, დროის მონაკვეთების მიხედვით დადგინდა ავტოსატრანსპორტო საშუალების პარკირების საფასურის ოდენობები ( 1 კვირა - 4 ლარი; 6 თვე - 25 ლარი; 1 წელი - 50 ლარი). ამავე დროის მონაკვეთების მიხედვით და ოდენობით განისაზღვრა პარკირების საფასური 2017 წლის პირველი იანვრიდან დღემდე მოქმედი ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს 27.12.2016წ. №33-99 დადგენილებით „ქალაქ თბილისის ადმინისტრაციულ საზღვრებში სატრანსპორტო საშუალებების პარკირების რეგულირების წესისა და პარკირების საფასურის დადგენის შესახებ“ (მე-2 მუხ.). ამდენად, უდავოა, რომ პარკირების საფასურის ოდენობები ნორმატიული აქტით არის განსაზღვრული და არ წარმოადგენს მხარეთა შეთანხმების საგანს, ამასთანავე, სადავო ხელშეკრულება არ შეიცავს დებულებას შპს „...“ პარკირების საფასურის განსაზღვრის უფლების მინიჭების შესახებ. პარკირების საფასური განსაზღვრულია არა შპს „...“ მიერ, არამედ მერიის ნორმატიული აქტით, ხოლო ჯარიმების და საურავების ოდენობა დადგენილია საქართველოს პარლამენტის მიერ ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსის შესაბამის მუხლებში. ამდენად საურავის მორალურ-სამართლებრივ ასპექტებს არ აქვთ კავშირი სადავო ხელშეკრულებასთან და სცილდება საერთო სასამართლოს უფლებამოსილების ფარგლებს. რაც შეეხება პარკირების საფასურს, იგი დამტკიცებულია არა ხელშეკრულებით, არამედ კანონქვემდებარე ნორმატიული აქტით, მოსარჩელის მიერ არ გასაჩივრებულა პარკირების საფასურის დამდგენი ნორმატიული აქტი, მას არ მოუთხოვია პარკირების საფასურის გაუქმება ან შემცირება.

საკასაციო პალატა არ იზიარებს ასევე კასატორის მოსაზრებას, რომ პირის ადმინისტრაციულ სამართალდამრღვევად ცნობა და მის მიმართ სანქციების გამოყენება მხოლოდ სახელმწიფოს კომპეტენციას განეკუთვნება. საკასაციო სასამართლო იზიარებს სააპელაციო პალატის მოსაზრებას იმასთან დაკავშირებით, რომ დედაქალაქის ტერიტორიაზე ავტოტრანსპორტის პარკირების წესების დარღვევის გამო ადმინისტრაციული სამართალდარღვევის ოქმის შედგენისა და მის თანმდევ შედეგებთან დაკავშირებული ქმედებების განხორციელების კანონით გათვალისწინებული უფლებამოსილება შეიძლება გააჩნდეთ როგორც ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანოს შესაბამის სამსახურებს, ისე მათ მიერ უფლებამოსილ ფიზიკურ ან/და იურიდიულ პირს. საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ სადავო პერიოდში და ამჟამად მოქმედი ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსი, 125.8, 125² და სხვა მუხლებით გათვალისწინებული ადმინისტრაციული სამართალდარღვევების შესახებ ოქმების შედგენაზე უფლებამოსილად, კოდექსის 239-ე მუხლის 27-ე ნაწილის თანახმად, მოიაზრებს როგორც ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანოს შესაბამის სამსახურებს, ისე მათ მიერ უფლებამოსილ ფიზიკურ ან/და იურიდიული პირს (კერძო სუბიექტის მიერ სამართალდარღვევის ოქმის შედგენას კოდექსი ითვალისწინებს აგრეთვე სხვა მუხლებში, მაგ., ენერგეტიკის სფეროში (96¹ მუხ., 239.50 მუხ., სემეკ-ის 12.08.2010წ. N14 დადგენილებით დამტკიცებული წესები), მუნიციპალიტეტის აღმასრულებელი ორგანოს ან მუნიციპალიტეტის აღმასრულებელი ორგანოს მიერ უფლებამოსილი პირის მიერ რიგი სამართალდარღვევისათვის ოქმების შედგენის, სახდელების დაკისრების შესაძლებლობა გათვალისწინებულია აგრეთვე სხვა საკანონმდებლო აქტებით (მაგ., ნარჩენების მართვის კოდექსის 47-ე მუხ. მე-8, მე-12 ნაწ.)). სადავო ხელშეკრულებით დგინდება, რომ პარკირების სფეროს მართვის უფლების გადაცემა შპს „...“ მოიცავს ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსის 125.8, 125² მუხლებით გათვალისწინებული სამართალდარღვევების ჩადენისათვის პირის დაჯარიმების უფლებასაც (ხელშეკრულების 2.6. პუნქტი). ამრიგად, შესაბამისი უფლების მინიჭება შპს „...“ წინააღმდეგობაში არ არის კანონთან. ქ. თბილისის საკრებულოს 03.08.07წ. N9-48 გადაწყვეტილებით დამტკიცებული წესი, აგრეთვე ამჟამად მოქმედი ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს 27.12.16წ. N33-99 დადგენილებით დამტკიცებული წესი ითვალისწინებენ პარკირების კონტროლისა და ადმინისტრირების ფუნქციის სხვა პირისათვის გადაცემის შესაძლებლობას. რაც შეეხება დაკისრებული ჯარიმისა და საურავის ოდენობას, აღნიშნული ასევე ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსის შესაბამისი მუხლებით არის განსაზღვრული და არა ხელშეკრულებით. კასატორის შეხედულება მათი ოდენობის არაგონივრულობაზე, სადავო ხელშეკრულების ბათილად ცნობის საფუძვლის არსებობას ვერ ადასტურებს, სასამართლო მსჯელობს ხელშეკრულების კანონიერებაზე, საკითხის მიზანშეწონილობის ასპექტები სცილდება საერთო სასამართლოს უფლებამოსილების ფარგლებს. მოთხოვნის საფუძვლიანობას არ ადასტურებს კასატორის მოსაზრება იმასთან დაკავშირებით, რომ ოქმების შედგენის უფლებამოსილების გადაცემა აზრს უკარგავს სამართლის საჯარო და კერძო მიმართულებად დაყოფას, ვინაიდან ასეთ დაყოფას საფუძვლად უდევს არა სამართალურთიერთობის სუბიექტური შემადგენლობა, არამედ სამართალურთიერთობის იმანენტური ბუნება.

ხელშეკრულების ბათილად ცნობის საფუძველს არ ქმნის კასატორის მოსაზრება, რომ სააპელაციო სასამართლომ არ გაითვალისწინა შპს „...“ მხრიდან ხელშეკრულებით ნაკისრი ვალდებულებების დარღვევის ფაქტი. სახელშეკრულებო ვალდებულებების შეუსრულებლობა შესაძლოა გახდეს ხელშეკრულების მოშლის, მეორადი მოთხოვნების დაყენების, ზიანის ანაზღაურების და არა ხელშეკრულების ბათილად ცნობის საფუძველი. ხელშეკრულების მხარის მიერ ვალდებულების შეუსრულებლობა, 07.12.07წ. ხელშეკრულების მე-13 მუხლის თანახმად, შესაძლოა გახდეს ხელშეკრულების შეწყვეტის და არა ბათილად ცნობის საფუძველი. ამრიგად, საკასაციო სასამართლო იზიარებს სააპელაციო პალატის მსჯელობას იმასთან დაკავშირებით, რომ არ დასტურდება სადავო ადმინისტრაციული ხელშეკრულების ბათილობის სამოქალაქო-სამართლებრივი საფუძვლების არსებობა. კასატორის მსჯელობა ძირითადად უკავშირდება ვალდებულებების დარღვევიდან გამომდინარე სადავო ხელშეკრულების ბათილად ცნობას და არა სამოქალაქო კოდექსით გათვალისწინებულ ხელშეკრულების ბათილად ცნობის რეალურ საფუძვლებს.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, პალატა მიიჩნევს, რომ კასატორის მიერ მითითებული გარემოებები არ ქმნის საკასაციო საჩივრის დასაშვებად ცნობის საფუძველს. საკასაციო სასამართლო თვლის, რომ საკასაციო საჩივარს არ გააჩნია წარმატების პერსპექტივა. ამდენად, არ არსებობს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით რეგლამენტირებული არც ერთი საფუძველი, რის გამოც ა. კ-ის საჩივარი არ უნდა იქნეს დაშვებული განსახილველად. ამასთანავე, ა. კ-ს სსკ-ის 401.4 მუხლის შესაბამისად, უნდა დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე 11.04.2017წ. N0 საგადასახადო დავალებით გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 300 ლარის 70% - 210 ლარი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლით, 34-ემუხლის მე-3 ნაწილით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. ა. კ-ის საკასაციო საჩივარი მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად. უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 01.02.2017წ. განჩინება;

2. ა. კ-ს დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე 11.04.2017წ. N0 საგადასახადო დავალებით გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 300 ლარის 70% - 210 ლარი;

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე ნ. სხირტლაძე

მოსამართლეები: მ. ვაჩაძე

ვ. როინიშვილი