#ბს-519-516(კ-17) 5 ოქტომბერი, 2017 წელი

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატამ

შემდეგი შემადგენლობით:

თავმჯდომარე მაია ვაჩაძე (მომხსენებელი)

მოსამართლეები: ნუგზარ სხირტლაძე

ვასილ როინიშვილი

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლისა და 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის საფუძველზე, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 408-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, ზეპირი განხილვის გარეშე, შეამოწმა ი/მ მ. ჯ-ის საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საფუძვლების არსებობა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2017 წლის 28 მარტის განჩინების გაუქმების თაობაზე.

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

2016 წლის 18 აგვისტოს სსიპ შემოსავლების სამსახურმა სასარჩელო განცხადებით მიმართა ახალქალაქის რაიონულ სასამართლოს, მოპასუხეების - ი/მ მ. ჯ-ის, მე. ჯ-ისა და ი. ჯ-ის მიმართ.

მოსარჩელემ ი/მ მ. ჯ-ის, მე. ჯ-ისა და ი. ჯ-ის ერთიმეორის ცრუმაგიერ პირებად აღიარება მოითხოვა.

ახალქალაქის რაიონული სასამართლოს 2016 წლის 18 აგვისტოს განჩინებით სსიპ შემოსავლების სამსახურის სარჩელი ი/მ მ. ჯ-ის, მე. ჯ-ისა და ი. ჯ-ის მიმართ განსჯადობით განსახილველად გადაეგზავნა ახალციხის რაიონულ სასამართლოს.

ახალციხის რაიონული სასამართლოს 2016 წლის 11 ოქტომბრის გადაწყვეტილებით სსიპ შემოსავლების სამსახურის სარჩელი დაკმაყოფილდა; მ. ჯ-ე და ი/მ ი. ჯ-ე ცნობილ იქნენ ი/მ მ. ჯ-ის ცრუმაგიერ პირებად.

ახალციხის რაიონული სასამართლოს 2016 წლის 11 ოქტომბრის გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა ი/მ მ. ჯ-ემ, რომელმაც გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა მოითხოვა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2017 წლის 28 მარტის განჩინებით აპელანტის - ი/მ მ. ჯ-ის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა; უცვლელად დარჩა ახალციხის რაიონული სასამართლოს 2016 წლის 11 ოქტომბრის გადაწყვეტილება.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2017 წლის 28 მარტის განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა ი/მ მ. ჯ-ემ, რომელმაც გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა მოითხოვა.

კასატორის განმარტებით, საგადასახადო მონიტორინგის დეპარტამენტის ბრძანებით საგადასახადო კოდექსის 261-ე მუხლის საფუძველზე ჩატარებული ინვენტარიზაცია საგადასახადო კონტროლის ღონისძიებაა, რომელიც ი/მ მ. ჯ-ეს მოცემული ბრძანების მე-3 პუნქტით ავალებს ინვენტარიზაციის კომისიის შემადგენლობაში წერილობითი ფორმით წარმომადგენლის შეყვანასა და სხვა მეტს არაფერს, აკრძალული არ არის უძრავ ქონებასთან დაკავშირებით გაცვლის, გაყიდვის, გაჩუქებისა და იჯარით გაცემის ოპერაციების განხორციელება.

კასატორი აღნიშნავს, რომ 2014 წლის 19 მარტის ჩუქებით, მე. ჯ-ე ცრუმაგიერი რომ აღმოჩნდეს, აუცილებელია იმავე პერიოდში არსებობდეს საგადასახადო კოდექსის 271.4 მუხლით გათვალისწინებული საგადასახადო ურთიერთობა ი/მ მ. ჯ-ესა და შემოსავლების სამსახურს შორის.

კასატორის მოსაზრებით, იმის მიუხედავად, დასტურდება თუ არა ფულადი ვალის არსებობა დასა და ძმას შორის ან სასამართლოს მიერ კორესპონდენციას ვინ რა მისამართზე მიიღებს, არის სამოქალაქო საპროცესო კოდექსით განსაზღვრული ურთიერთობა და ვერანაირად ვერ განსაზღვრავს 2014 წლის 19 მარტს განხორციელებული ჩუქების პერიოდში საგადასახადო კოდექსის 286.9(„ა“) და 289.11 მუხლებით გათვალისწინებულ ქმედებას, ჩადენილს ი/მ მ. ჯ-ის მიერ და რომელიც შემდგომში იმავე კოდექსის 271.4 მუხლით წარედგინებოდა მასვე საგადასახადო მოთხოვნის სახით იმავე პერიოდში.

კასატორი მიიჩნევს, რომ უძრავი ქონების ჩუქებით მე. ჯ-ე ვერ იქნება ცრუმაგიერი, რადგან 17.03.14 წლის საგადასახადო მონიტორინგის #15478 ბრძანებით ჩატარებული ინვენტარიზაცია ობიექტზე განთავსებული საქონლის რაოდენობრივი თვლით შემოიფარგლება გასაყიდ ფასებში, ვერ საზღვრავს საგადასახადო დავალიანებას და არ შეუძლია საგადასახადო დავალიანების უზრუნველყოფის ღონისძიების გატარება.

ასევე, ი. ჯ-ე არ არის ცრუმაგიერი პირი, რადგან მეწარმედ რეგისტრაციამდე 18.07.14 წლის #036-19 საფუძველზე შემოსავლების სამსახურის მიერ ი/მ მ. ჯ-ეზე ჩატარებული საგადასახადო დავალიანების გადახდის უზრუნველყოფის ღონისძიებები, საგადასახადო კოდექსის 241-ე მუხლის საფუძველზე და რომელთა გატარებაშიც შემოსავლების სამსახურისთვის ი. ჯ-ეს ხელი არ შეეშალა და გატარებული ღონისძიებები წარმოადგენენ ამავე კოდექსის 238 მუხლის „გ“ პუნქტით განსაზღვრულ ქმედებას, მოწმობს იმას, რომ სავსებით შესაძლებელია ი/მ მ. ჯ-ის გარჩევა ი. ჯ-ისაგან.

კასატორი აღნიშნავს, რომ სასამართლოს არ დაუდგენია გადასახადის გადახდევინების უზრუნველყოფის ღონისძიებებისათვის პირის მიერ თავის არიდების ფაქტი, რადგან შემოსავლების სამსახურმა ვერ წარმოადგინა უტყუარი მტკიცებულებები აღნიშნულ ფაქტთან დაკავშირებით, რათა საბოლოო ჯამში სახეზე იყოს პირის ცრუმაგიერად აღიარების სამართლებრივი საფუძვლები.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2017 წლის 14 ივლისის განჩინებით საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული ი/მ მ. ჯ-ის საკასაციო საჩივარი.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ ი/მ მ. ჯ-ის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს და არ ექვემდებარება დასაშვებად ცნობას შემდეგ გარემოებათა გამო:

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის ამომწურავ საფუძვლებს, კერძოდ, აღნიშნული ნორმის თანახმად, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ საკასაციო საჩივარი დაიშვება, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს მიერ დამკვიდრებული პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით და ამასთან, არ არსებობს საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღების ვარაუდი. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება ასევე არ ეწინააღმდეგება ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს. ამასთან, საქმის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების თვალსაზრისით.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ კასატორი ვერ ასაბუთებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით. კასატორი საკასაციო საჩივარში ვერ აქარწყლებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და დასკვნებს.

ამასთან, საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ ადამიანის უფლებათა ევროპული კონვენციის მე-6 მუხლის პირველი პარაგრაფი ავალდებულებს სასამართლოს დაასაბუთოს თავისი გადაწყვეტილება, რაც არ უნდა იქნეს გაგებული თითოეულ არგუმენტზე დეტალური პასუხის გაცემად (იხ. ჯღარკავა საქართველოს წინააღმდეგ, #7932/03; Van de Hurk v. Netherlands, par.61, Garcia Ruiz v. Spain [GC] par.26; Jahnke and Lenoble v France (dec.); Perez v France [GC], par. 81).

საკასაციო სასამართლო იზიარებს მოცემულ საქმეზე ქვედა ინსტანციის სასამართლოების მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და ამ გარემოებებთან დაკავშირებით გაკეთებულ სამართლებრივ შეფასებებს და მიიჩნევს, რომ ქვედა ინსტანციის სასამართლოებმა არსებითად სწორად გადაწყვიტეს მოცემული დავა.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 246-ე მუხლი შეიცავს ცრუმაგიერი მფლობელობის დეფინიციას, რომლის მიხედვით, თუ სასამართლო დაადგენს, რომ პრაქტიკულად შეუძლებელია გადასახადის გადამხდელის განსხვავება სხვა პირისგან და ეს პირი გამოყენებულია გადასახადის გადახდევინების უზრუნველყოფის ღონისძიებებისთვის თავის არიდების მიზნით, ითვლება, რომ აღნიშნული პირები არიან ერთიმეორის ცრუმაგიერი პირები. გადასახადის გადამხდელის აღიარებული საგადასახადო დავალიანების გადახდევინების მიზნით, საგადასახადო ორგანოს უფლება აქვს, ცრუმაგიერი პირის მიმართ განახორციელოს საგადასახადო დავალიანების გადახდევინების უზრუნველყოფის ღონისძიებები.

ამდენად, საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 246–ე მუხლის შინაარსიდან გამომდინარე, ცრუმაგიერ პირებად აღიარებისათვის სახეზე უნდა იყოს გადასახადის გადამხდელის განსხვავების შეუძლებლობა სხვა იმ პირისაგან, რომელიც გამოყენებული არის გადასახადის გადახდევინების უზრუნველყოფის ღონისძიებისათვის თავის არიდების მიზნით ანუ გადასახადის გადამხდელი პირი, რომელსაც გააჩნია საგადასახადო ვალდებულებები, მისი გადახდისაგან თავის არიდების მიზნით ისეთ კავშირში შედის სხვა პირთან, რომ პრაქტიკულად შეუძლებელია მათი განსხვავება.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის მე-19 მუხლით რეგლამენტირებულია ურთიერთდამოკიდებული პირების დეფინიცია, კერძოდ, ურთიერთდამოკიდებულ პირებად ითვლებიან ის პირები, რომელთა შორის განსაკუთრებულ ურთიერთობათა არსებობამ შეიძლება გავლენა მოახდინოს მათი ან მათ მიერ წარმოდგენილი პირების საქმიანობის პირობებზე ან ეკონომიკურ შედეგებზე. ამავე მუხლის მეორე ნაწილის „თ“ ქვეპუნქტის შესაბამისად, განსაკუთრებულ ურთიერთობებს მიეკუთვნება ურთიერთობები, რომელთა დროსაც პირები არიან ნათესავები.

მოცემულ შემთხვევაში, საქმის ფაქტობრივ გარემოებებზე დაყრდნობით, საკასაციო სასამართლო იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს დასკვნას, რომ მოპასუხეებს შორის არსებობს განსაკუთრებული ურთიერთობა, რასაც ადასტურებს საქმეში არსებული ფაქტობრივი გარემოებები, რომელთა მიხედვითაც, 2014 წლის 17 მარტს საგადასახადო მონიტორინგის დეპარტამენტის #15478 ბრძანების თანახმად, დაიგეგმა ი/მ მ. ჯ-ის სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობების ინვენტარიზაციის ჩატარება. ინვენტარიზაციის ჩატარების ვადა განისაზღვრა 2014 წლის 17 მარტიდან 2014 წლის 14 აპრილამდე პერიოდით. ბრძანება ი/მ მ. ჯ-ეს ჩაბარდა 2014 წლის 18 მარტს. 2014 წლის 19 მარტს გაფორმებული ჩუქების ხელშეკრულების თანახმად, მ. ჯ-ემ მე. ჯ-ეს აჩუქა მისი კუთვნილი უძრავი ქონება მდებარე ქ. ვალეში, ... ქ. #5-ში არსებული მაღაზია და ქ. ვალეში, ... ქ. #3-ში მდებარე საცხოვრებელი სახლი. ასევე დადგენილია, რომ ი. ჯ-ე, რომელიც არის მ. ჯ-ის დის შვილი, ინდივიდუალურ მეწარმედ დარეგისტრირდა მას შემდეგ, რაც ი/მ მ. ჯ-ესთან დაიწყო საინვენტარიზაციო შემოწმება. ი/მ ი. ჯ-ის სახელით იმავე მისამართზე გაგრძელდა სამეწარმეო საქმიანობა, რომელიც ასევე გულისხმობდა საკვები პროდუქტებით საცალო ვაჭრობას. ი/მ მ. ჯ-ემ ტრანსპორტირების გარეშე გადააწერა 8850,9 ლარის საქონელი ი/მ ი. ჯ-ეს.

საქმის მასალების გაანალიზებისა და მათი შეჯერების საფუძველზე საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ ი/მ მ. ჯ-ის მიერ განხორციელებულ ქმედებათა ჯაჭვი მიზანმიმართულია გადასახადებისა და საგადასახადო დავალიანების უზრუნველყოფის ღონისძიებების თავის არიდებისათვის, რაც ქმნის მე. ჯ-ისა და ი/მ ი. ჯ-ის ი/მ მ. ჯ-ის ცრუმაგიერ პირებად აღიარების საფუძველს.

ამდენად, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ მოცემულ საქმეს არ გააჩნია არავითარი პრინციპული მნიშვნელობა სასამართლო პრაქტიკისათვის, ხოლო საკასაციო საჩივარს _ წარმატების პერსპექტივა.

ზემოთქმულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ არ არსებობს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით რეგლამენტირებული არც ერთი საფუძველი, რის გამოც საკასაციო საჩივარი არ უნდა იქნეს დაშვებული განსახილველად.

ამასთან, საკასაციო სასამართლო მიუთითებს საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილზე და აღნიშნავს, რომ საკასაციო საჩივრის დაუშვებლად ცნობის შემთხვევაში პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70 პროცენტი.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ ვინაიდან მ. ჯ-ეს საკასაციო საჩივარზე 06.07.2017წ. საგადახდო დავალებით გადახდილი აქვს სახელმწიფო ბაჟი - 300 ლარის ოდენობით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, მ. ჯ-ეს (პ/ნ ...) უნდა დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70 პროცენტი _ 210 ლარი შემდეგი ანგარიშიდან: ქ. თბილისი, სახელმწიფო ხაზინა, ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი №300773150.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლით, 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. ი/მ მ. ჯ-ის საკასაციო საჩივარი მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;

2. უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2017 წლის 28 მარტის განჩინება;

3. მ. ჯ-ეს (პ/ნ ...) დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე 06.07.2017წ. საგადახდო დავალებით გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის - 300 ლარის 70 პროცენტი - 210 ლარი შემდეგი ანგარიშიდან: ქ. თბილისი, სახელმწიფო ხაზინა, ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი №300773150;

4. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე მ. ვაჩაძე

მოსამართლეები: ნ. სხირტლაძე

ვ. როინიშვილი