№ბს-633-629(კ-17) 5 ოქტომბერი, 2017 წელი

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატამ

შემდეგი შემადგენლობით:

თავმჯდომარე მაია ვაჩაძე (მომხსენებელი)

მოსამართლეები: ნუგზარ სხირტლაძე

ვასილ როინიშვილი

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლისა და 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის საფუძველზე, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 408-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, ზეპირი განხილვის გარეშე, შეამოწმა ხ. მ-ის საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საფუძვლების არსებობა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2016 წლის 28 სექტემბრის განჩინების გაუქმების თაობაზე.

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

2015 წლის 7 აგვისტოს ხ. მ-ემ სასარჩელო განცხადებით მიმართა რუსთავის საქალაქო სასამართლოს, მოპასუხის - რუსთავის მუნიციპალიტეტის მერიის მიმართ.

მოსარჩელემ მერიის ურბანული დაგეგმარებისა და ტრანსპორტის განვითარების სამსახურის უფროსის თანამდებობიდან განთავისუფლების თაობაზე რუსთავის მუნიციპალიტეტის მერიის 2015 წლის 5 ივნისის №863 ბრძანების ბათილად ცნობა, სამსახურში აღდგენა და იძულებითი განაცდურის ანაზღაურება მოითხოვა.

რუსთავის საქალაქო სასამართლოს 2015 წლის 2 ოქტომბრის განჩინებით საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 16.2 მუხლის საფუძველზე, საქმეში მესამე პირად ჩაება ე. პ-ი.

რუსთავის საქალაქო სასამართლოს 2015 წლის 18 ნოემბრის გადაწყვეტილებით ხ. მ-ის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.

რუსთავის საქალაქო სასამართლოს 2015 წლის 18 ნოემბრის გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა ხ. მ-ემ, რომლითაც გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება მოითხოვა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2016 წლის 28 სექტემბრის განჩინებით ხ. მ-ის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა; უცვლელად დარჩა რუსთავის საქალაქო სასამართლოს 2015 წლის 18 ნოემბრის გადაწყვეტილება.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2016 წლის 28 სექტემბრის განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა ხ. მ-ემ, რომლითაც გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება მოითხოვა.

კასატორი საკასაციო საჩივარს აფუძნებდა ძირითადად იმავე გარემოებებზე, რაზეც მიუთითებდა სარჩელსა და სააპელაციო საჩივარში.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2017 წლის 14 ივლისის განჩინებით საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული ხ. მ-ის საკასაციო საჩივარი.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ ხ. მ-ის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს და არ ექვემდებარება დასაშვებად ცნობას შემდეგ გარემოებათა გამო:

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის ამომწურავ საფუძვლებს, კერძოდ, აღნიშნული ნორმის თანახმად, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ საკასაციო საჩივარი დაიშვება, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს მიერ დამკვიდრებული პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით და ამასთან, არ არსებობს საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღების ვარაუდი. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება ასევე არ ეწინააღმდეგება ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს. ამასთან, საქმის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების თვალსაზრისით.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ კასატორი ვერ ასაბუთებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით. კასატორი საკასაციო საჩივარში ვერ აქარწყლებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და დასკვნებს.

ამასთან, საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ ადამიანის უფლებათა ევროპული კონვენციის მე-6 მუხლის პირველი პარაგრაფი ავალდებულებს სასამართლოს დაასაბუთოს თავისი გადაწყვეტილება, რაც არ უნდა იქნეს გაგებული თითოეულ არგუმენტზე დეტალური პასუხის გაცემად (იხ. ჯღარკავა საქართველოს წინააღმდეგ, #7932/03; Van de Hurk v. Netherlands, par.61, Garcia Ruiz v. Spain [GC] par.26; Jahnke and Lenoble v France (dec.); Perez v France [GC], par. 81).

საკასაციო სასამართლო იზიარებს მოცემულ საქმეზე ქვედა ინსტანციის სასამართლოების მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და ამ გარემოებებთან დაკავშირებით გაკეთებულ სამართლებრივ შეფასებებს და მიიჩნევს, რომ ქვედა ინსტანციის სასამართლოებმა არსებითად სწორად გადაწყვიტეს მოცემული დავა.

განსახილველ შემთხვევაში დავის საგანს მერიის ურბანული დაგეგმარებისა და ტრანსპორტის განვითარების სამსახურის უფროსის თანამდებობიდან განთავისუფლების თაობაზე რუსთავის მუნიციპალიტეტის მერიის 2015 წლის 5 ივნისის №863 ბრძანების კანონიერების საკითხი წარმოადგენს, რომელიც მიღებულ იქნა სასამართლოს კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილების საფუძველზე, რომლითაც ადმინისტრაციულ ორგანოს დაევალა საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე გარემოებების გამოკვლევისა და შეფასების შემდეგ გამოეცა ახალი აქტი. სამსახურიდან გათავისუფლების საფუძვლად მითითებულია დაკისრებული სამსახურებრივი მოვალეობების არაჯეროვანი შესრულება.

დადგენილია, რომ თვითმმართველი ქალაქ რუსთავის მერიის ურბანული დაგეგმარებისა და ტრანსპორტის განვითარების სამსახურს 2013 წლის 11 მარტს განცხადებით მიმართა მოქალაქე თ. ტ-ამ. წარდგენილ განცხადებას ადმინისტრაციული ორგანოს პირველად სარეგისტრაციო ნომრად მიენიჭა №6060 და 2013 წლის 13 მარტს გადაეცა ურბანული დაგეგმარებისა და ტრანსპორტის განვითარების სამსახურს, რის შემდეგაც შესასრულებლად გადაეცა ამავე სამსახურის სპეციალისტ ე. პ-ს. 2014 წლის იანვარში გამოირკვა, რომ თ. ტ-ას 2013 წლის 11 მარტის №6060 განაცხადი დარჩა რეაგირების გარეშე და საერთოდ დაიკარგა. იმის გამო, რომ თ. ტ-ამ ვერ შეძლო დაედასტურებინა მისი ბრალეულობის არარსებობა დამატებითი რეკონსტრუქციის პროექტის შეუთანხმებლობასა და მშენებლობის ნებართვის ვადის ამოწურვაში, თვითმმართველი ქალაქ რუსთავის მერიის ზედამხედველობის სამსახურის 2014 წლის 5 თებერვლის №14 დადგენილებით თ. ტ-ა ბრალეულად იქნა მიჩნეული სამშენებლო სამართალდარღვევის ჩადენაში საქართველოს კანონის „პროდუქტის უსაფრთხოებისა და თავისუფალი მიმოქცევის კოდექსის“ 25-ე მუხლის მე-9 პუნქტითა და 45-ე მუხლის პირველი პუნქტის „ბ“ ქვეპუნქტით და დაეკისრა ჯარიმა 1000 ლარის ოდენობით. სახდელის სახით დაკისრებული ჯარიმა თ. ტ-მ გადაიხადა 2014 წლის 30 სექტემბერს.

საკასაციო სასამართლო იზიარებს ქვედა ინსტანციის სასამართლოების მოსაზრებას საქმეში წარმოდგენილ 2013 წლის 15 მარტის №1/1668 მიმართვასთან დაკავშირებით, რომლითაც თ. ტ-ას დაუდგინდა ხარვეზი 2013 წლის 11 მარტს წარდგენილი რეკონსტრუქციის პროექტზე, ვინაიდან მიმართვას ხელს აწერდა მხოლოდ სპეციალისტი ე. პ-ი და მასზე არ იყო სამსახურში ხელმოწერაზე უფლებამოსილი პირის - ხ. მ-ის ხელმოწერა. მიმართვაზე განთავსებული სარეგისტრაციო ნომერი ასევე მინიჭებული აქვს ამავე სამსახურის მიერ მომზადებულ 2013 წლის 15 მარტის, შპს „...“ სახელზე გაცემულ ვარგისად აღიარების დასკვნას, რომელიც განსახილველი მიმართვისგან განსხვავებით გაეგზავნა ადრესატს. მიმართვა არ გაგზავნია და არ გაცნობია არც თ. ტ-ას და არც პროექტის ავტორს - ი. ა-ს. რუსთავის საქალაქო სასამართლოს მიერ 2014 წლის 22 მაისს, №3/41-14 საქმეზე მიღებული გადაწყვეტილებით დადგენილია, რომ საქმის განხილვისას ამგვარი დოკუმენტი არ იძებნებოდა.

ხ. მ-ე 2011 წლის 29 ივნისიდან 2014 წლის 17 მარტამდე მუშაობდა თვითმმართველი ქალაქ რუსთავის მერიის ურბანული დაგეგმარებისა და ტრანსპორტის განვითარების სამსახურის უფროსის თანამდებობაზე, შესაბამისად, წარმოადგენდა რა საჯარო მოხელეს ევალებოდა კანონით დადგენილი ვალდებულებების შესრულება. კერძოდ, ხ. მ-ე ხელმძღვანელობდა სამსახურს, რომლის ფუნქციებიც განსაზღვრული იყო თვითმმართველი ქალაქი რუსთავის საკრებულოს 2011 წლის 11 მარტის №69 დადგენილების მე-2 მუხლით და სხვა მიმართულებებთან ერთად ძირითად ფუნქციებს წარმოადგენდა: დარგის საქმიანობის მომწესრიგებელი საკანონმდებლო აქტების შესრულება; არქიტექტურულ-გეგმარებითი სამუშოებისა და საპროექტო დოკუმენტაციის დამუშავების ორგანიზაცია; შენობა-ნაგებობების პროექტების განხილვა, საჭიროებისას საკრებულოს შესაბამის კომისიასთან შესათანხმებლად წარდგენა; მშენებლობის ნებართვის გასაცემად ადმინისტრაციული წარმოების ჩატარება და დასკვნის მომზადება; ჩატარებული ადმინისტრაციული წარმოების შესაბამისი დასკვნის საფუძველზე, მოქმედი კანონმდებლობით დამტკიცებული ტექნიკური დოკუმენტაციის და ფინანსირების შესაბამისად, მენაშენეზე სამშენებლო-სამონტაჟო, სარემონტო და სარეკონსტრუქციო სამუშაოსთვის, აგრეთვე ექსპლუატაციაში მისაღებად საჭირო ნებართვის თაობაზე საკრებულოს თავმჯდომარის ბრძანების პროექტის მომზადება; საპროექტო დოკუმენტაციის უვადო დაცვის ერთიანი ტექნიკური არქივის შექმნა; ამავე დადგენილების მე-4 მუხლი სამსახურს, რომელსაც ხელმძღვანელობდა და წარმოადგენდა ხ. მ-ე, ავალდებულებდა: კეთილსინდისიერად შეასრულოს დაკისრებული ფუნქციები, პასუხი აგოს თავისი ფუნქციების არაჯეროვნად შესრულებაზე კანონმდებლობით დადგენილი წესით, იკისროს პასუხისმგებლობა თავისი კომპეტენციის ფარგლებში მომზადებული „ვალდებულების დოკუმენტის“ მართებულობაზე; მიიღოს ფიზიკურ და იურიდიულ პირთა განცხადებები და შუამდგომლობები, დადგენილ ვადებში განიხილოს და პასუხი გასცეს მათ კანონმდებლობით მინიჭებული უფლებამოსილების ფარგლებში; განახორციელოს მოქმედი კანონმდებლობითა და ამ დებულებით განსაზღვრული სხვა ფუნქციები. ამავე დადგენილების მე-5 მუხლის თანახმად, ხ. მ-ის, როგორც სამსახურის უფროსის მოვალეობები ჩამოყალიბებული იყო შემდეგი სახით: წარმართავს სამსახურის საქმიანობას და ახორციელებს შესაბამისი სამსახურის საჯარო მოხელეთა საქმიანობის საერთო ხელმძღვანელობას; პასუხს აგებს სამსახურისათვის დაკისრებული ამოცანებისა და ფუნქციების შესრულებაზე; განსაზღვრავს სამსახურის საქმიანობის ორგანიზებისა და დაგეგმვის წესს, ფორმებს და მეთოდებს, მოსამსახურეთა თანამდებობრივ მოვალეობებს, ანაწილებს ფუნქციებს მოსამსახურეთა შორის; ორგანიზებას უწევს და აკონტროლებს სამსახურის მოხელეთა მიერ დაკისრებულ მოვალეობათა ჯეროვნად შესრულებას; იღებს გადაწყვეტილებებს თავისი კომპეტენციის ფარგლებში, ხელს აწერს ან ვიზირებას ახდენს სამსახურის მიერ მომზადებულ დოკუმენტებზე; საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსით დადგენილი წესით და თავისი უფლებამოსილების ფარგლებში იღებს გადაწყვეტილებებს განცხადების, მომართვის, წერილის ან/და სხვა საფუძველზე; პასუხისმგებელია სამსახურის კომპეტენციის სფეროს მიკუთვნებულ საკითხებზე მოქმედი ნორმატიული აქტებისა და თვითმმართველი ქალაქის თანამდებობის პირების სამართლებრივი აქტების მოთხოვნათა დაცვასა და შესრულებაზე; სამსახურის საქმიანობიდან გამომდინარე, ახორციელებს მოქმედი კანონმდებლობითა და შესაბამისი სამართლებრივი აქტებით მისთვის მინიჭებულ სხვა უფლებამოსილებებს.

საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ საჯარო სამსახურის ძირითადი ფუნქცია საზოგადოების, მისი თითოეული წევრის კანონით დაცული ინტერესების მომსახურებაა, რისი გაუთვითცნობიერებლობა, ვალდებულებათა ჯეროვანი შეუსრულებლობა უშუალოდ აისახება სამართლებრივი სახელმწიფოს არსებობაზე. საჯარო სამსახური თითოეული საჯარო მოსამსახურის შეგნებაში უნდა განიხილებოდეს, როგორც საპატიო მისია - ემსახურო, პირადი წვლილი შეიტანო სახელმწიფოს განვითარებაში.

საჯარო მოსამსახურის მიერ კანონმდებლობით განსაზღვრული მოვალეობების შეუსრულებლობამ ან არაჯეროვანმა შესრულებამ, შესაძლოა, გამოიწვიოს მისთვის დისციპლინური პასუხისმგებლობის დაკისრება, რომელიც არის საჯარო მოსამსახურისათვის პროფესიული საქმიანობის განხორციელების პროცესში გამოვლენილი დარღვევებისათვის დადგენილი პასუხისმგებლობის ფორმა, მისი მიზანია საჯარო მოსამსახურის მიერ კანონმდებლობით დადგენილი ფუნქციების ჯეროვნად შესრულების უზრუნველყოფა და საქმიანობის პროცესის გაუმჯობესება, რაც სამომავლოდ სამსახურებრივი მოვალეობების დარღვევის შემთხვევების თავიდან აცილებას უზრუნველყოფს. დისციპლინური ზომის გამოყენება, როგორც ადმინისტრაციის ცალმხრივი ნების გამოვლენა, მართლზომიერად უნდა განხორციელდეს.

კონკრეტულ შემთხვევაში კი, როგორც აღინიშნა, ხ. მ-ეს დაქვემდებარებულ სამსახურში, ვალდებულებათა არაჯეროვანი შესრულების გამო, შესაძლებელი გახდა მოქალაქის მიერ წარდგენილი საქმის მასალები დაკარგულიყო გაურკვეველ ვითარებაში ისე, რომ ეს ფაქტი სამსახურის უფროსმა - ხ. მ-ემ ვერ დააფიქსირა და რამაც გამოიწვია მოქალაქის რეკონსტრუქციის პროექტის შეუთანხმებლობა და მშენებლობის ნებართვის კანონით დადგენილი ვადაში დარღვევის გამო „პროდუქტის უსაფრთხოებისა და თავისუფალი მიმოქცევის კოდექსის“ 25-ე მუხლის მე-9 პუნქტითა და 45-ე მუხლის პირველი პუნქტის „ბ“ ქვეპუნქტით დაჯარიმება.

საკასაციო სასამართლო ასევე მიუთითებს საქართველოს უზენაესი სასამართლოს 2015 წლის 19 თებერვლის №ბს-525-512(კ-14) გადაწყვეტილებაში მოყვანილ განმარტებებზე და აღნიშნავს, რომ დისკრეციული უფლებამოსილების განხორციელებისას ადმინისტრაციულ ორგანოს ეკისრება განსაკუთრებული პასუხისმგებლობა, რა დროსაც იგი ყველა შესაძლებლობას უნდა იყენებდეს ყოველ კონკრეტულ შემთხვევაში საუკეთესო გადაწყვეტილების მისაღებად. ამასთან, საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-7 მუხლი იმპერატიულად ადგენს დისკრეციული უფლებამოსილების საფუძველზე გადაწყვეტილების მიღებისას ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ საჯარო და კერძო ინტერესების პროპორციულობის დაცვის ვალდებულებას. შესაბამისად, საკასაციო სასამართლო მიუთითებს, რომ დისკრეციული უფლებამოსილების ფარგლებში ხ. მ-ის მიმართ დისციპლინური სახდელის შეფარდებისას, აუცილებელია ყურადღება მიექცეს საჯარო და კერძო ინტერესების პროპორციულობის პრინციპს.

ამდენად, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ მოცემულ საქმეს არ გააჩნია არავითარი პრინციპული მნიშვნელობა სასამართლო პრაქტიკისათვის, ხოლო საკასაციო საჩივრას _ წარმატების პერსპექტივა.

ზემოთქმულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ არ არსებობს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით რეგლამენტირებული არც ერთი საფუძველი, რის გამოც საკასაციო საჩივარი არ უნდა იქნეს დაშვებული განსახილველად.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლით, 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. ხ. მ-ის საკასაციო საჩივარი მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;

2. უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2016 წლის 28 სექტემბრის განჩინება;

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე მ. ვაჩაძე

მოსამართლეები: ნ. სხირტლაძე

ვ. როინიშვილი