ბს-319-317 (2კ-17) 09 ნოემბერი, 2017წ.

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატამ

შემდეგი შემადგენლობით:

ნუგზარ სხირტლაძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

მოსამართლეები: მაია ვაჩაძე, ვასილ როინიშვილი

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლისა და 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის საფუძველზე, ზეპირი განხილვის გარეშე, განიხილა ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის, ნ. გ-ისა და ვ. მ-ის საკასაციო საჩივრების დასაშვებობის საფუძვლები თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 23.12.2016წ. განჩინებაზე.

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

ზ. ჩ-მა, მ. ჩ-მა, ე. ო-მა, გ.ხ-ამ, გ. ქ-მა და რ. ო-მა 09.01.2015წ. სარჩელით მიმართეს თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას მოპასუხე სსიპ ქ. თბილისის არქიტექტურის სამსახურისა და ქ. თბილისის მერიის მიმართ ქ. თბილისის მერიის 15.05.2014წ. განკარგულების, სსიპ თბილისის არქიტექტურის სამსახურის 14.06.2013წ. და 13.06.2014წ. ბრძანებების ბათილად ცნობის მოთხოვნით. 26.01.2015წ. დაზუსტებული სარჩელში მოსარჩელეებმა მოპასუხედ მიუთითეს მხოლოდ ქ. თბილისის მერია, აგრეთვე შეამცირეს სასარჩელო მოთხოვნა და მოითხოვეს მხოლოდ ქ. თბილისის მერიის 15.05.2014წ. განკარგულების ბათილად ცნობა.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 02.04.2015 წ. განჩინებით, სასკ-ის 16.2 მუხლის საფუძველზე, საქმეში მესამე პირად ჩაბმულ იქნენ ნ. გ-ი და ვ. მ-ე, ხოლო 25.06.2015წ. განჩინებით - ი. კ-ე, პ. გ-ი და ქ. დ-ი.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 11.02.2016წ. გადაწყვეტილებით ზ. ჩ-ის, მ.ჩ-ის და სხვათა სარჩელი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა, სადავო საკითხის გადაუწყვეტლად ბათილად იქნა ცნობილი ქ. თბილისის მერიის 15.05.2014წ. N1048 განკარგულება და მოპასუხეს დაევალა საქმისათვის მნიშვნელოვანი გარემოებების გამოკვლევისა და შეფასების შემდეგ ახალი აქტის გამოცემა. აღნიშნული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გასაჩივრდა ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის, ნ. გ-ისა და ვ. მ-ის მიერ.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 23.12.2016წ. განჩინებით სააპელაციო საჩივრები არ დაკმაყოფილდა, უცვლელად დარჩა გასაჩივრებული გადაწყვეტილება, რაც საკასაციო წესით გასაჩივრდა ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის, ნ. გ-ისა და ვ. მ-ის მიერ.

კასატორმა ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიამ აღნიშნა, რომ გასაჩივრებული განჩინება დაუსაბუთებელია და არ შეიცავს პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილებაში მოყვანილი მოსაზრებების გაზიარების არგუმენტაციას. კასატორი მიიჩნევს, რომ სადავო აქტი გამოცემულია უფლებამოსილი ორგანოს მიერ და დაცულია მისი მომზადებისა და გამოცემის ნორმატიულად განსაზღვრული პროცედურული წესები. ამასთანავე, ადმინისტრაციულ წარმოებაში სზაკ-ის 95-ე მუხლის შესაბამისად, მოსარჩელეთა ჩართვა არ იყო სავალდებულო, რადგან სადავო აქტით მოსარჩელეების კანონიერ ინტერესებს პირდაპირი და უშუალო ზიანი არ ადგება, რაც გამორიცხავს მათ დაინტერესებულ პირებად მიჩნევას. ამასთანავე, ტერიტორია, რომელზეც იგეგმება სადავო მშენებლობა, განთავსებულია საცხოვრებელი ზონა 6-ის ფარგლებში, რომელიც წარმოადგენს მაღალი ინტენსივობის საცხოვრებელ ზონას, სადაც დომინირებს მრავალბინიანი საცხოვრებელი სახლები. ამდენად, არა მესამე პირების, არამედ მოსარჩელეთა ინდივიდუალური განაშენიანება არის დისონანსში ფუნქციურ ზონასთან. კასატორი თვლის, რომ არ არსებობდა სასკ-ის 32.4 მუხლის გამოყენების საფუძველი, სასამართლოს თავადვე შეეძლო სადავო საკითხის არსებითი გადაწყვეტა.

კასატორებმა მ. გ-მა და ვ. მ-ემ აღნიშნეს, რომ სასამართლომ არ გამოიყენა კანონი, რომელიც უნდა გაემოყენებინა, კერძოდ, ქ. თბილისის საკრებულოს 05.06.2009წ. N6-17 გადაწყვეტილებით დამტკიცებული „დედაქალაქის პერსპექტიული განვითარების გენერალური გეგმა“, რომელიც წარმოადგენს სივრცითი მოწყობის მთავარ საფუძველს. მართალია ქ.თბილისის საკრებულოს 27.03.2009წ. N4-13 გადაწყვეტილებით დამტკიცებული „ქ. თბილისის ტერიტორიების გამოყენებისა და განაშენიანების რეგულირების წესები“ აწესრიგებს განაშენიანების საკითხებს, თუმცა სამოქმედო გეგმას ამ სფეროში განსაზღვრავს ქალაქის პერსპექტიული განვითარების გენერალური გეგმა, რომელიც მოიცავს დასახლების მთელ ტერიტორიას, შედგება ტექსტური და გრაფიკული ნაწილისაგან და შესასრულებლად სავალდებულოა ყველა ფიზიკური და იურიდიული პირისათვის. დედაქალაქის გენერალური გეგმის მიხედვით, ის ტერიტორია, რომელზეც ცხოვრობენ მოსარჩელეები და იგეგმება მშენებლობა მოქცეულია საცხოვრებელ ზონა 6-ში. აღნიშნული ზონა წარმოადგენს ყველაზე მაღალი განაშენიანების ზონას, სადაც განაშენიანების დომინირებულ სახეობას შეადგენს მაღალი ინტენსივობის მრავალბინიანი საცხოვრებელი სახლები, ამ ზონაში დაუშვებელია ინდივიდუალური საცხოვრებელი სახლების განთავსება, შესაბამისად სწორედ მოსარჩელეთა საკუთრებაში არსებული სახლები არ შეესაბამებიან ზონის სტატუსს, რის გამოც დაუშვებელია მათ ინტერესს უპირატესობა მიენიჭოს ზონის შესაბამის მშენებლობასთან მიმართებით. ამასთანავე, დაუდგენელია რა ზიანს აყენებს მოსარჩელეთა ინტერესებს კ1 და კ2 კოეფიციენტების გაზრდა. უფრო მეტიც, კ1 კოეფიციენტის გაზრდის თაობაზე სასამართლოს არ უმსჯელია, არ დაუსაბუთებია აღნიშნულ ნაწილში სადავო აქტის უკანონობა.

კასატორები მიიჩნევენ, რომ სასამართლოს არ უნდა გამოეყენებინა „ქ. თბილისის ტერიტორიების გამოყენებისა და განაშენიანების რეგულირების წესები“, რადგან მისი მიღებისას ჯერ კიდევ არ იყო დამტკიცებული „დედაქალაქის პერსპექტიული განვითარების გენერალური გეგმა“. „გენერალური გეგმის“ მიღების შემდგომ „განაშენიანების წესების“ 24-ე მუხლმა, რომლითაც დადგენილია კოეფიციენტების გაზრდის წინაპირობები, დაკარგა აქტუალობა, რადგან 24-ე მუხლით მოწესრიგებული საკითხები მოიცვა „გენერალურმა გეგმამ“. კოეფიციენტების გაზრდაზე კომისიის გადაწყვეტილება აღარ საჭიროებდა დამატებით დასაბუთებას, რადგან იგი „გენერალური გეგმის“ შესაბამისად გამოიცა. გასათვალისწინებელია, რომ მსგავსი ინტენსივობის განაშენიანების ზონაში, ქალაქის იმავე და სხვა უბნებში მრავლად არის გაცილებით დიდი სართულიანობის შენობები.

კასატორები თვლიან, რომ სასამართლოს მტკიცებულებად არ უნდა გამოეყენებინა საქართველოს არქიტექტორთა კავშირის 16.11.2015წ. N73 წერილი, ვინაიდან წერილში ასახული განმარტებები სუბიექტურია, ზოგადი ხასიათისაა და განსახილველ საქმესთან მიმართებით ჩატარებული რაიმე გამოკვლევების შედეგად არ არის მიღებული. ასევე გაურკევევლია შპს „...“ მიერ რა გარემოებების საფუძვლეზე დადგინდა მოსარჩელეთა ქონების საფასურის ოდენობის შემცირების კონკრეტული მაჩვენებლები, როდესაც ბაზარზე კვლევისთვის საჭირო მასალა არ არსებობს.

კასატორთა მოსაზრებით, სააპელაციო პალატამ დაუსაბუთებლად გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს მოტივაცია, არ იმსჯელა სააპელაციო საჩივარში ასახულ არგუმენტებზე.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლო გასაჩივრებული განჩინების გაცნობის, საქმის მასალების შესწავლის, საკასაციო საჩივრების დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის, ნ. გ-ისა და ვ. მ-ის საკასაციო საჩივრები არ აკმაყოფილებს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს და არ ექვემდებარება დასაშვებად ცნობას შემდეგ გარემოებათა გამო:

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრის განსახილველად დაშვების ამომწურავ საფუძვლებს, კერძოდ, აღნიშნული ნორმის თანახმად, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ საკასაციო საჩივარი დაიშვება, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივრები არ არის დასაშვები საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.

საკასაციო საჩივრები არ არის დასაშვები სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს მიერ დამკვიდრებული პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით და ამასთან, არ არსებობს საკასაციო საჩივრების განხილვის შედეგად მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღების ვარაუდი. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ ეწინააღმდეგება ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს. ამასთან, საქმის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების თვალსაზრისით.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ კასატორები ვერ ასაბუთებენ სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, ვერ აქარწყლებენ სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებსა და დასკვნებს.

საკასაციო სასამართლო იზიარებს მოცემულ საქმეზე სააპელაციო ინსტანციის სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს, ამ გარემოებებთან დაკავშირებით გაკეთებულ სამართლებრივ შეფასებებს და მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლომ არსებითად სწორად გადაწყვიტა მოცემული დავა.

საკასაციო პალატა არ იზიარებს კასატორის მოსაზრებას აქტის დასაბუთების საჭიროების არარსებობის შესახებ, რადგან სადავო განკარგულება გამოცემულია ქ. თბილისის მერიის მიერ, რომელიც წარმოადგენს სზაკ-ის 2.1 მუხლის „ა“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებულ ადმინისტრაიციულ ორგანოს და მასზე სრულად ვრცელდება სზაკ-ით დადგენილი მოთხოვნები საქმის გარემოებათა ყოველმხრივ გამოკვლევის (96-ე, 97-ე მუხ.), დაინტერესებული მხარის წარმოებაში ჩართვის (95-ე მუხ.), გადაწყვეტილების დასაბუთების (53-ე მუხ.) შესახებ. სადავო აქტი არ შეიცავს რაიმე სახის დასაბუთებას, არ დგინდება, რომ ორგანომ გამოიკვლია საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე გარემოებები: სადავო ტერიტორიის ზონის სტატუსი, დაშვებული მაქსიმალური კოეფიციენტი, კოეფიციენტების გაზრდის შესაძლებლობა, კოეფიციენტების გაზრდის გავლენა მეზობელთა უძრავ ქონებაზე, ქუჩის ინფრასტრუქტურა, გამტარიანობა, დასახლების სიმჭიდროვე და სხვ.. სზაკ-ის 53-ე მუხლი ამომწურავად ჩამოთვლის ისეთ შემთხვევებს, როდესაც წერილობითი ფორმით გამოცემული აქტი არ საჭიროებს დასაბუთებას (მე-7 ნაწ.), განსახილველ შემთხვევაში ნორმაში მითითებული დასაბუთების გამომრიცხავი არც ერთი წინაპირობის არსებობა არ დგინდება.

კასატორთა მითითება, რომ კოეფიციენტების გაზრდისას ორგანომ იხელმძღვანელა „დედაქალაქის პერსპექტიული განვითარების გენერალური გეგმით“, არ დასტურდება, რადგან არც ქ. თბილისის ტერიტორიების გამოყენებისა და განაშენიანების რეგულირების საკითხთა კომისიის 01.05.2014წ. N17 სხდომის ოქმი (34-ე საკითხი) და არც ქ. თბილისის მერიის 15.05.2014წ. N1048 სადავო განკარგულება არ შეიცავს მითითებას „დედაქალაქის პერსპექტიული განვითარების გენერალური გეგმაზე“. სადავო აქტიდან იკვეთება, რომ ქ. თბილისის მერიამ იხელმძღვანელა სწორედ იმ ნორმატიული აქტით (ქ.თბილისის საკრებულოს 27.03.2009წ. N4-13 გადაწყვეტილებით დამტკიცებული „ქ. თბილისის ტერიტორიების გამოყენებისა და განაშენიანების რეგულირების წესები“), რომლის გამოყენებასაც კასატორი დაუშვებლად მიიჩნევს. თავის მხრივ დაუსაბუთებელია მოსაზრება სადავო საკითხის მოსაწესრიგებლად ქ.თბილისის საკრებულოს 27.03.2009წ. N4-13 გადაწყვეტილებით დამტკიცებული „ქ. თბილისის ტერიტორიების გამოყენებისა და განაშენიანების რეგულირების წესების“ გამოყენების დაუშვებლობის შესახებ, რადგან მართალია მისი მიღება მოხდა „გენერალური გეგმის“ დამტკიცებამდე, თუმცა „გენერალური გეგმის“ დამტკიცებით არ მომხდარა „განაშენიანების რეგულირების წესების“ ძალადაკარგულად გამოცხადება, არ გაუქმებულა „განაშენიანების რეგულირების წესების“ 24-ე მუხლი, რომელიც ჩამოთვლის კოეფიციენტების მაქსიმალური მაჩვენებლების გადამეტების შესაძლებლობის შემთხვევებს.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების გათვალისწინებით საკასაციო პალატა თვლის, რომ კასატორთა მიერ მითითებული გარემოებები არ ქმნის საკასაციო საჩივრების დასაშვებად ცნობის საფუძველს, საკასაციო საჩივრებს არ აქვთ წარმატების პერსპექტივა. ამდენად, არ არსებობს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით რეგლამენტირებული არც ერთი საფუძველი, რის გამოც ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის, ნ. გ-ისა და ვ. მ-ის საკასაციო საჩივრები არ უნდა იქნეს დაშვებული განსახილველად.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლით, 34-ემუხლის მე-3 ნაწილით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის, ნ. გ-ისა და ვ. მ-ის საკასაციო საჩივრები მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;

2. უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 23.12.2016წ. განჩინება;

3. გ. ქ-ს (პ.ნ. ...) დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე 13.04.2017წ. N4 საგადახდო დავალებით გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 300 ლარის 70%, _ 210 ლარი, შემდეგი ანგარიშიდან: ქ. თბილისი, სახელმწიფო ხაზინა, ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი №300773150.

4. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე ნ. სხირტლაძე

მოსამართლეები: მ. ვაჩაძე

ვ. როინიშვილი