საქმე Nბს-534-531(კ-17) 26 სექტემბერი, 2017 წელი

ქ.თბილისი

ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატამ

შემდეგი შემადგენლობით:

ვასილ როინიშვილი (თავჯდომარე, მომხსენებელი)

მაია ვაჩაძე, ნუგზარ სხირტლაძე

საქმის განხილვის ფორმა - ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი - ქ. ბათუმის მუნიციპალიტეტის მერია (მოპასუხე)

მოწინააღმდეგე მხარე - ი. რ-ე (მოსარჩელე)

მესამე პირი - შპს „...“

გასაჩივრებული გადაწყვეტილება - ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2016 წლის 25 ნოემბრის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა - გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება, ახალი გადაწყვეტილების მიღება

დავის საგანი - ინდივიდვალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ბათილად ცნობა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

ი. რ-ემ სარჩელი აღძრა სასამართლოში მოპასუხე ქ. ბათუმის მუნიციპალიტეტის მერიისა და მესამე პირის შპს „...“ მიმართ, რომლითაც მოითხოვა მშენებლობის ნებართვის გაცემის შესახებ, ქალაქ ბათუმის მუნიციპალიტეტის მერის 2015 წლის 20 ნოემბრის №მ/2983 ბრძანების ბათილად ცნობა, 2016 წლის 16 ნოემბერს დამტკიცებულ №1140 პროექტთან ერთად.

ბათუმის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2016 წლის 1 ივლისის გადაწყვეტილებით ი. რ-ის სარჩელი დაკმაყოფილდეს , ნაწილობრივ; ბათილად იქნა ცნობილი მიწის ნაკვეთის სამშენებლოდ გამოყენების ახალი პირობების დამტკიცებისა და არქიტექტურულ პროექტში ცვლილებების შეთანხმების შესახებ ქალაქ ბათუმის მუნიციპალიტეტის მერის 2015 წლის 16 ნოემბრის №მ/2899 ბრძანება და მშენებლობის ნებართვის გაცემის შესახებ, ქალაქ ბათუმის მუნიციპალიტეტის მერის 2015 წლის 20 ნოემბრის №მ/2983 ბრძანება, ქ. ბათუმში, ... ქუჩა №3-ში მდებარე მიწის ნაკვეთზე (საკადასტრო კოდი: ...) შპს „...“ მიერ წარმოებული მრავალბინიანი საცხოვრებელი სახლის მშენებლობის სამეზობლო საზღვრის (ი. რ-ის მიწის ნაკვეთის, საკადასტრო კოდი: ...) მხარეს ფასადზე ღიობების მოწყობის ნაწილში; ქ. ბათუმის მერიის არქიტექტურისა და ურბანული დაგეგმარების სამსახურს დაევალოს, ამ გადაწყვეტილებაში მითითებული, საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე გარემოებების სრულყოფილი გამოკვლევისა და შეფასების შემდეგ გამოსცეს შესაბამისი ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი, ქ. ბათუმ ში, ... ქუჩა №3-ში შპს `...ის~ მიერ მრავალსართულიანი სახლის მშენებლობის პროექტის შეთანხმებისა და მშენებლობის ნებართვის გაცემასთან დაკავშირებულ აქტებში, შესაბამისი ცვლილების განხორციელების თაობაზე; ი. რ-ის სარჩელი დანარჩენ ნაწილში, არ დაკმაყოფილდეს. აღნიშნული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა ქ. ბათუმის მუნიციპალიტეტის მერიამ.

ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2016 წლის 25 ნოემბრის განჩინებით ქალაქ ბათუმის მუნიციპალიტეტის მერიის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა; უცვლელად დარჩა ბათუმის საქალაქო სასამართლოს 2016 წლის 1 ივლისის გადაწყვეტილება.

ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2016 წლის 25 ნოემბრის განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა ქ. ბათუმის მუნიციპალიტეტის მერიამ. კასატორმა გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით მოსარჩელისათვის სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა მოითხოვა.

კასატორი მიუთითებს, რომ საქმის პირველი ინსტანციით განხილვისას ქ. ბათუმის მუნიციპალიტეტის მერიამ სასამართლოში წარადგინა საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოდან გამოთხოვილი ინფორმაცია, რომლითაც დასტურდება, რომ ი. რ-ის საკუთრებაში არსებულ მიწის ნაკვეთზე (მიწის ნაკვეთის საკადასტრო კოდი ...) განთავსებული შენობა-ნაგებობის ერთ-ერთი საანგარიშო ზედაპირი უშუალოდ მდებარეობს იმ საკადასტრო საზღვარზე, რომელიც ესაზღვრება შპს „...“ საკუთრებაში არსებულ მიწის ნაკვეთს (მიწის ნაკვეთის საკადასტრო კოდი ...), ასევე, ი. რ-ის კუთვნილ მიწის ნაკვეთზე არსებულ შენობა-ნაგებობას შპს „...“ კუთვნილ მიწის ნაკვეთის მხარეს მოწყობილი აქვს ღიობები მე-2 სართულზე. გასაჩივრებული გადაწყვეტილებით სასამართლოებმა გვერდი აუარეს ამ ფაქტობრივ გარემოებას, მიუხედავად იმისა, რომ მოპასუხის მიერ არ ყოფილა უარყოფილი ზემოაღნიშნული ფაქტობრივი გარემოებები და არ ყოფილა წარმოდგენილი მტკიცებულება ამ ფაქტობრივი გარემოებების გაქარწყლების მიზნით. მივიჩნევთ, რომ გადაწყვეტილების მიღება უნდა ეფუძნებოდეს კონკრეტულ გარემოებებს და ფაქტებს, სწორედ რომელთა შეფასებასაც სასამართლო მიჰყავს საკითხის ამა თუ იმ გადაწყვეტამდე, ანუ სწორედ კონკრეტული ფაქტები და საქმის გარემოებები განსაზღვრავს გადაწყვეტილების იურიდიულ შედეგს და არა პირიქით. მოცემულ შემთხვევაში იმ ფაქტობრივი გარემოებების უდავოდ არმიჩნევით, რომ ი. რ-ის კუთვნილ მიწის ნაკვეთზე არსებული შენობა-ნაგებობის შპს „...“ საკუთრებაში არსებულ მიწის ნაკვეთის მხარეს არსებული საანგარიშო ზედაპირი უშუალოდ მდებარეობს უშუალოდ საკადასტრო საზღვრის მხარეს და ამავე საანგარიშო ზედაპირზე განთავსებულია ღიობი, სასამართლომ დაარღვია მთელი რიგი მატერიალური ნორმები, რომელთა გამოყენების შემთხვევაში მიღებული იქნებოდა სწორი გადაწყვეტილება.

კასატორი აღნიშნავს, რომ სამშენებლო მიწის ნაკვეთზე მეზობელი მიწის ნაკვეთის მიმართ შენობა-ნაგებობათა განთავსების პირობები, მათი მაქსიმალური სიმაღლეები განისაზღვრება ტექნიკური რეგლამენტის - დასახლებათა ტერიტორიების გამოყენებისა და განაშენიანების რეგულირების ძირითადი დებულებების დამტკიცების თაობაზე საქართველოს მთავრობის 2014 წლის 15 იანვრის №59 დადგენილების 26-ე და 27-ე მუხლებით. აღნიშნული მუხლებით განისაზღვრება როგორც ერთ სამშენებლო მიწის ნაკვეთზე შენობა-ნაგებობის განთავსების პირობები და მოთხოვნები მეზობელი მიწის ნაკვეთის მიმართ, ასევე ამ მოთხოვნათა დარღვევის სამართლებრივი შედეგები. 2014 წლის 15 იანვრის №59 დადგენილების 26-ე მუხლის პირველი პუნქტი განასხვავებს ორი სახის საზღვარს: ა) სამშენებლო მიწის ნაკვეთის საზოგადოებრივი საზღვარი – როდესაც სამშენებლო მიწის ნაკვეთი ესაზღვრება ქუჩას ან/და სხვა საზოგადოებრივ სივრცეს (გარდა ჩიხისა); ბ) სამშენებლო მიწის ნაკვეთის სამეზობლო საზღვარი – როდესაც სამშენებლო მიწის ნაკვეთი ესაზღვრება სამშენებლო მიწის ნაკვეთს, ან ისეთ არასამშენებლო მიწის ნაკვეთს, რომელიც არ წარმოადგენს საზოგადოებრივ სივრცეს, ხოლო მე-2 პუნქტის თანახმად, მიჯნის ზონა წარმოადგენს სამშენებლო მიწის ნაკვეთის იმ ნაწილს, რომელიც მიწის ნაკვეთის სამეზობლო საზღვრებიდან დაშორებულია 3,0 მეტრ მანძილზე ნაკლებით. მიჯნის ზონის გათვალისწნებით დგინდება განაშენიანების რეგულირების ხაზები (წითელი ხაზები). აღნიშნული ხაზები მიუთითებს იმ წარმოსახვითი მიჯნაზე, რომლის მიღმაც უნდა განთავსდეს შენობა-ნაგებობები. მოცემულ შემთხვევაში კასატორი მოსაზრებით, ვინაიდან სამშენებლო მიწის ნაკვეთი (შპს „...“ საკუთრებაში არსებული მიწის ნაკვეთი) მხოლოდ ერთი მხრიდან ესაზღვრება ქუჩას (საზოგადოებრივ სივრცეს), წითელი ხაზი უნდა დადგინდეს საზოგადოებრივი საზღვრის მოპირდაპირე (არამოსაზღვრე) სამეზობლო საზღვრიდან 3.0 მეტრ მანძილზე. მე-8 პუნქტის თანახმად, სამშენებლო მიწის ნაკვეთის ის ნაწილი (ფართობი), რომელიც მოქცეულია საზოგადოებრივი საზღვრების მოპირდაპირე (არამოსაზღვრე) სამეზობლო საზღვარსა/საზღვარებსა და ამ მუხლის შესაბამისად დადგენილ წითელ ხაზებს შორის, არის მიჯნის ზონის ნაწილი, რომელსაც სამშენებლო მიწის ნაკვეთზე შენობათა განთავსების მიზნებისათვის ეწოდება სამშენებლო მიწის ნაკვეთის უკანა ეზო. შენობა-ნაგებობის ფასადის, აგრეთვე შენობა-ნაგებობის ნაწილების მოწყობა მიჯნის ზონაში განისაზღვრება შემდეგნაირად: დადგენილების 26-ე მუხლის მე-15 და მე-15 პრიმა პუნქტის თანახმად, შენობის საანგარიშო ზედაპირის ან მისი ნაწილის განთავსება სამშენებლო მიწის ნაკვეთის მიჯნის ზონაში დასაშვებია სამეზობლო საზღვრის მხარეს კარის, ფანჯრის, სამტრედეს და კედელში არსებული სხვა ღია ნაწილის, ასევე აივნის, ერკერის და ტერასის გარეშე. ეს პირობა არ ეხება შენობის იმ ნაწილებს რომელებიც განთავსებულია საზოგადოებრივი საზღვრის მხარეს და ამ მუხლის მე-15, მე-16 და მე-19 პუნქტებით განსაზღვრულ შემთხვევებს; ნაკვეთების საზღვრიდან 3,0 მეტრზე ნაკლებ მანძილზე, მეზობლის მხარეს შეიძლება მოწყობილ იქნეს ღიობები, თუ ამაზე მიღებული იქნება საჯარო რეესტრში რეგისტრირებული მეზობელი მიწის ნაკვეთის მესაკუთრის სანოტარო წესით დამოწმებული თანხმობა. ბათუმის საქალაქო და სააპელაციო სასამართლომ დაადგინა, რომ შპს „...“ მიერ შენობა-ნაგებობაზე დარღვეულია ღიობის მოწყობის წესი, ასევე დარღვეულია სიმაღლის განსაზღვრის რეგულაცია. სასამართლოს მიერ არ იქნა გამოყენებული მითითებული დადგენილების 26-ე მუხლის 12-ე და 24-ე პუნქტები, კერძოდ, დასაშვებია, სამშენებლო მიწის ნაკვეთის უკანა ეზოს ტერიტორიაზე შენობის ან მისი ნაწილის განთავსება იმ შემთხვევაში, თუ ამ სამშენებლო მიწის ნაკვეთის მომიჯნავე სამშენებლო მიწის ნაკვეთის უკანა ეზოს ტერიტორიაზე განთავსებულია შენობა, ისე რომ დაცულ იქნეს ამ მუხლის მოთხოვნები იმ სხვა მოსაზღვრე სამშენებლო მიწის ნაკვეთ(ებ)ის მიმართ რომელზეც მის უკანა ეზოს ტერიტორიაზე შენობა არ არის განთავსებული (მე-12 პუნქტი). უდავო ფაქტია, რომ შპს „...“ საკუთრებაში არსებული მიწის ნაკვეთის ის ნაწილი, რომელიც ესაზღვრება მოსარჩელის კუთვნილ მიწის ნაკვეთს წარმოადგენს უკანა ეზოს ტერიტორიას. ასევე, უდავო ფაქტია, რომ ი. რ-ის მიწის ნაკვეთს არ გააჩნია საზოგადოებრივი საზღვარი - „სამშენებლო მიწის ნაკვეთს არ გააჩნია საზოგადოებრივი საზღვარი, როდესაც იგი ქუჩას ან/და სხვა საზოგადოებრივ სივრცეს უკავშირდება მხოლოდ ჩიხით ან მისასვლელით“ (26-ე მუხლის 22-ე პუნქტი). 26-ე მუხლის 23-ე პუნქტის თანახმად, იმ შემთხვევაში, როდესაც სამშენებლო მიწის ნაკვეთს არ გააჩნია საზოგადოებრივი საზღვარი მაშინ სამშენებლო მიწის ნაკვეთზე შენობის განსათავსებლად ამ მუხლის მეორე პუნქტის შესაბამისად დადგენილ მიჯნის ზონაში მოქმედებს ამ მუხლით სამშენებლო მიწის ნაკვეთის უკანა ეზოსადმი განსაზღვრული მოთხოვნები ან სამშენებლო მიწის ნაკვეთზე შენობის განთავსება ხდება ამ მუხლის 24-ე პუნქტის შესაბამისად. ანუ ამ შემთხვევაში ი. რ-ის მიწის ნაკვეთის მიმართ მიჯნის ზონაში უნდა იქნეს გამოყენებული უკანა ეზოსადმი დადგენილი მოთხოვნები ანუ ზემოთ მითითებული 26-ე მუხლის მე-12 პუნქტი. ის ფაქტი, რომ ი. რ-ის მიწის ნაკვეთზე მიჯნის ზონაში - უფრო მეტიც - უშუალოდ საკადასტრო საზღვარზე განთავსებულია შენობა-ნაგებობა იძლევა შესაძლებლობას, რომ შპს „...“ უკანა ეზოს ტერიტორიაზე განათავსოს შენობა-ნაგებობა. კასატორი მოცემულ შემთხვევაში საყურადღებოდ მიიჩნევს, რომ შპს ... მიერ შენობა-ნაგებობის ფასადი განთავნებულია 3,0 მეტრიანი მიჯნის ზონის მიღმა საზღვრიდან 3,56 მ. დაშორებით. უკანა ეზოს ტერიტორიაზე განთავსებულია მხოლოდ მე-3 სართულიდან აივნები, აივანსა და მოსარჩელის მიწის ნაკვეთის საზღვრამდე 1,56 მ.-ის დაშორებით, მაშინ როცა მოსარჩელის კუთვნილი შენობა-ნაგებობის მთელი საანგარიშო ფასადი განთავსებულია მიჯნის ზონაში, უშუალოდ საკადასტრო საზღვარზე.

კასატორი აღნიშნავს, რომ მხარეებს შორის სადავო არ გამხდარა, რომ ი. რ-ეს შენობა-ნაგებობაზე შპს „...“ კუთვნილ მიწის ნაკვეთის მხარეს მე-2 სართულზე მოწყობილი აქვს ფანჯრის ღიობი. აღნიშნული იძლევა შესაძლებლობას, რომ შპს „...“ მიერ მოწყობილი იქნას ღიობები მიწის ნაკვეთის უკანა ეზოს ტერიიტორიაზე, აღნიშნულის რეგულაციას ახდენს ტექნიკური რეგლამენტის - დასახლებათა ტერიტორიების გამოყენებისა და განაშენიანების რეგულირების ძირითადი დებულებების დამტკიცების თაობაზე საქართველოს მთავრობის 2014 წლის 15 იანვრის №59 დადგენილების 26-ე მუხლის 24-ე პუნქტი „სამეზობლო მიჯნის ზონაში აშენებულ შენობაზე სამეზობლო საზღვრის მხარეს მოწყობილი კარი, ფანჯარა, სამტრედე და კედელში არსებული სხვა ღია ნაწილი არ შეიძლება გამოყენებულ იქნეს დაბრკოლებად მომიჯნავე მიწის ნაკვეთზე მიჯნის ზონაში ამ თავის მოთხოვნათა დაცვით ახალი შენობ(ებ)ის მშენებლობისას“. აღნიშნული განიმარტება შემდეგნაირად, რომ თუ მიწის ნაკვეთზე შენობა-ნაგებობის განთავსებისას დარღვეულია ღიობის მოწყობის წესი მეზობელი მიწის ნაკვეთის მიმართ, მეზობელ მიწის ნაკვეთზეც შესაძლებელია განთავსდეს შენობა ღიობების მოწყობის წესის დარღვევით.

ქ. ბათუმის მუნიციპალიტეტის მერია მიიჩნევს, რომ სასამართლოს მიერ იმ ფაქტობრივი გარემოებების, რომლებიც სასამართლოს უნდა დაედგინა, მაგრამ არ დაადგინა, ზემოთხსენებული სამართლის ნორმების ფაქტობრივ შემადგენლობასთან შესაბამების შემთხვევაში, მიღებული იქნებოდა გადაწყვეტილება სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის შესახებ. ქუთაისის სააპელაციო სასამართლომ გაიზიარა და ასევე არასწორად განმარტა საქართველოს მთავრობის 2014 წლის 15 იანვრის №59 დადგენილების 26-ე მუხლის მე-18 პუნქტის „ბ“ ქვეპუნქტი და აღნიშნა, რომ №1140 პროექტის მიხედვით ღიობების მოწყობა გათვალსიწინებული პირველი სართულიდანვე, ანუ დასაშვებ სიმაღლეზე დაბლა ხსენებული ნორმის თანახმად, შენობის სამეზობლო საზღვრის მხარეს კარის, ფანჯრის, სამტრედეს და კედელში არსებული სხვა ღია ნაწილის საანგარიშო ზედაპირზე მოწყობის სიმაღლე 3.0 მ-დან 10 მ-მდე დაშორების შემთხვევაში განისაზღვრება შემდეგი ფორმულის შემდეგი შეფარდების შესაბამისად: დაშორება გაყოფილი 0.4-ზე; აღნიშნული მიუთითებს, თუ რა სიმაღლემდე შეიძლება მოეწყოს ღიობები, მაგალითად თუ დაშორება არის 6,0 მეტრი - ღიობები უნდა მოეწყის 6:0,4=15 მეტრ ნიშნულამდე. ამდენად, შპს „...“ მიერ ღიობების მოწყობა პირველივე სართულიდან ვერ ჩაითვლება რეგლამენტით დადგენილი მოთხოვნების დარღვევად. სააპელაციო სასამართლო მიუთითებს (იმავე გვერდზე), რომ შპს „...“ სახელზე შეთანხმებული პროექტის მიხედვით მე-4 და მე-5 სართულის ღიობები არის შეჭრილი მიჯნის ზონაში. აქედან გამომდინარე სრულიად გაურკვეველი რჩება სასამართლოს შეფასება.

სააპელაციო სასამართლომ ასევე არ გაითვალისწინა შემდეგი გარემოება: ბათუმის საქალაქო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ შპს „...“ მიერ მოსარჩელის მხარეს „G“-„D“ ღერძებში დაცულია შენობა-ნაგებობის განთავსების და სიმაღლის განსაზღვრის რეგულაციები. მიუხედავად ამისა, გადაწყვეტილება მიღებულია ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტების ბათილად ცნობის შესახებ ი. რ-ის მიწის ნაკვეთის მხარეს სრულად („G“-„A“ ღერძებში). შესაბამისად, სასამართლოს გადაწყვეტილება უკანონო და დაუსაბუთებელია. ქუთაისის სააპელაციო სასამართლომ ასევე მხედველობაში არ მიიღო ის ფაქტობრივი გარემოება, რომ სადავოდ გამხდარი აქტები არის აღმჭურველი და ამ აქტებით გათვალისწინებული შედეგი დამდგარია, ვინაიდან შენობა-ნაგებობა უკვე აშენებულია. სადავო აქტების ბათილად ცნობით დამდგარი ზიანი უფრო დიდია ვიდრე მათი ბათილობით დაცული ინტერესი მითუმეტეს იმის გათვალისწინებით, რომ თვით მოსარჩელის მიერ დარღვეულია შენობა-ნაგებობის განთავსების რეგულაცია (პრეტენზია ფაქტობრივ გარემოებებზე).

კასატორი მოსაზრებით მითითებული გარემოებები ადასტურებს, რომ ქვემდგომმა სასამართლოებმა არ დაადგინეს საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე გარემოება, არ გამოიყენეს კანონი, რომელიც უნდა გამოეყენებინათ, არასწორად განმარტეს გამოყენებული კანონი, შესაბამისად, მიღებული იქნა დაუსაბუთებელი გადაწყვეტილება, რომელიც უნდა გაუქმდეს და მიღებული იქნეს ახალი გადაწყვეტილება, რომლითაც მოსარჩელეს უარი ეთქმება სარჩელის დაკმაყოფლებაზე სრულად.

კასატორი მიიჩნევს, რომ ბათუმის საქალაქო სასამართლომ არასწორად არ მიიჩნია უდავო ფაქტობრივ გარემოებად, რომ ი. რ-ის საკუთრებაში არსებულ მიწის ნაკვეთზე (მიწის ნაკვეთის საკადასტრო კოდი ...) განთავსებული შენობა-ნაგებობის ერთ-ერთი საანგარიშო ზედაპირი უშუალოდ მდებარეობს იმ საკადასტრო საზღვარზე, რომელიც ესაზღვრება შპს „...“ საკუთრებაში არსებულ მიწის ნაკვეთს (მიწის ნაკვეთის საკადასტრო კოდი ...) და ი. რ-ის კუთვნილ მიწის ნაკვეთზე არსებულ შენობა-ნაგებობას შპს „...“ კუთვნილ მიწის ნაკვეთის მხარეს მოწყობილი აქვს ღიობები მე-2 სართულზე. მითითებული ფაქტობრივი გარემოება დასტურდება საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტონდან გამოთხოვილი მიწის ნაკვეთის და შენობა-ნაგებობის საკადასტრო აზომვითი ნახაზით. ფაქტობრივი გარემოება დადასტურდა მოსარჩელის მიერ საქმის პირველი ინსტანციით განხილვისას. აღნიშნული ფაქტობრივი გარემოება არ იქნა დადგენილი სააპელაციო სასამართლოს მიერ და შეფასებული მიუხედავად სააპელაციო საჩივარში მისი აღნიშვნისა. აღნიშნული ფაქტობრივი გარემოება კი მიუთითებს შემდეგზე, რომ მოსარჩელის საკუთრებაში არსებულ მიწის ნაკვეთზე განთავსებული შენობა-ნაგებობით დარღვეულია ე.წ. უკანა ეზოს პრინციპი. ტექნიკური რეგლამენტის - დასახლებათა ტერიტორიების გამოყენებისა და განაშენიანების რეგულირების ძირითადი დებულებების დამტკიცების თაობაზე საქართველოს მთავრობის 2014 წლის 15 იანვრის №59 დადგენილების 26-ე მუხლის 1-ლი პუნქტი განასხვავებს ორი სახის საზღვარს: ა) სამშენებლო მიწის ნაკვეთის საზოგადოებრივი საზღვარი – როდესაც სამშენებლო მიწის ნაკვეთი ესაზღვრება ქუჩას ან/და სხვა საზოგადოებრივ სივრცეს (გარდა ჩიხისა); ბ) სამშენებლო მიწის ნაკვეთის სამეზობლო საზღვარი – როდესაც სამშენებლო მიწის ნაკვეთი ესაზღვრება სამშენებლო მიწის ნაკვეთს, ან ისეთ არასამშენებლო მიწის ნაკვეთს, რომელიც არ წარმოადგენს საზოგადოებრივ სივრცეს, ხოლო მე-2 პუნქტის თანახმად, მიჯნის ზონა წარმოადგენს სამშენებლო მიწის ნაკვეთის იმ ნაწილს, რომელიც მიწის ნაკვეთის სამეზობლო საზღვრებიდან დაშორებულია 3,0 მეტრ მანძილზე ნაკლებით. მიჯნის ზონის გათვალისწნებით დგინდება განაშენიანების რეგულირების ხაზები (წითელი ხაზები). აღნიშნული ხაზები მიუთითებს იმ წარმოსახვით მიჯნაზე, რომლის მიღმაც უნდა განთავსდეს შენობა-ნაგებობები. 26-ე მუხლის 23-ე პუნქტის თანახმად, იმ შემთხვევაში, როდესაც სამშენებლო მიწის ნაკვეთს არ გააჩნია საზოგადოებრივი საზღვარი მაშინ სამშენებლო მიწის ნაკვეთზე შენობის განსათავსებლად ამ მუხლის მეორე პუნქტის შესაბამისად დადგენილ მიჯნის ზონაში მოქმედებს ამ მუხლით სამშენებლო მიწის ნაკვეთის უკანა ეზოსადმი განსაზღვრული მოთხოვნები ან სამშენებლო მიწის ნაკვეთზე შენობის განთავსება ხდება ამ მუხლის 24-ე პუნქტის შესაბამისად. ანუ ამ შემთხვევაში ი. რ-ის მიწის ნაკვეთის მიმართ მიჯნის ზონაში უნდა იქნეს გამოყენებული უკანა ეზოსადმი დადგენილი მოთხოვნები ანუ ზემოთმითითებული 26-ე მუხლის მე-12 პუნქტი. ის ფაქტი, რომ ი. რ-ის მიწის ნაკვეთზე მიჯნის ზონაში - უფრო მეტიც - უშუალოდ საკადასტრო საზღვარზე განთავსებულია შენობა-ნაგებობა იძლევა შესაძლებლობას, რომ შპს „...“ უკანა ეზოს ტერიტორიაზე განათავსოს შენობა-ნაგებობა. მოცემულ შემთხვევაში საყურადღებოა, რომ შპს ... მიერ შენობა-ნაგებობის ფასადი განთავნებულია 3,0 მეტრიანი მიჯნის ზონის მიღმა საზღვრიდან 3,56 მ. დაშორებით. უკანა ეზოს ტერიტორიაზე განთავსებულია მხოლოდ მე-3 სართულიდან აივნები, აივანსა და მოსარჩელის მიწის ნაკვეთის საზღვრამდე 1,56 მ.-ის დაშორებით, მაშინ როცა მოსარჩელის კუთვნილი შენობა-ნაგებობის მთელი საანგარიშო ფასადი განთავსებულია მიჯნის ზონაში, უშუალოდ საკადასტრო საზღვარზე. სწორედ აღნიშნული ფაქტობრივი გარემოება, კერძოდ, ის რომ თვით მოსარჩელის შენობა-ნაგებობის მეორე სართულზე არსებული ღიობები წარმოადგენს შპს „...ის“ საკუთრებაში არსებული მიწის ნაკვეთის მიმართ არსებული რეგულაციის დარღვევას, არ შეაფასა და ამ შეფასების გარეშე მიიღო გადაწყვეტილება, რაც არსებითია მოცემული საქმის გადაწყვეტისათვის. მივიღეთ მდგომარეობა, რომ მოსარჩელე დავობს ისეთი რეგულაციის დარღვევის თაობაზე, რომლის დამრღვევი არის თვითონ. აღნიშნული ფაქტობრივი გარემოების შეფასების გარეშე დატოვება კი ქმნის დაუსაბუთებელი გადაწყვეტილების მიღების საფუძველს.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პლატის 2017 წლის 14 ივნისის განჩინებით ქ. ბათუმის მუნიციპალიტეტის მერიის საკასაციო საჩივარი ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ ქ. ბათუმის მუნიციპალიტეტის მერიის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს და არ ექვემდებარება დასაშვებად ცნობას შემდეგ გარემოებათა გამო:

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრის განსახილველად დასაშვებობის ამომწურავ საფუძვლებს, კერძოდ, აღნიშნული ნორმის თანახმად, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ საკასაციო საჩივარი დაიშვება, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს მიერ დამკვიდრებული პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით და ამასთან, არ არსებობს საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღების ვარაუდი. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ ეწინააღმდეგება ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს. ამასთან, საქმის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების თვალსაზრისით.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ კასატორი ვერ ასაბუთებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით. კასატორი საკასაციო საჩივარში ვერ აქარწყლებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებსა და დასკვნებს.

საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ ადამიანის უფლებათა ევროპული კონვენციის მე-6 მუხლის პირველი ნაწილი ავალდებულებს სასამართლოს, დაასაბუთოს თავისი გადაწყვეტილება, რაც არ უნდა იქნეს გაგებული თითოეულ არგუმენტზე დეტალური პასუხის გაცემად (იხ. ჯღარკავა საქართველოს წინააღმდეგ, №7932/03; Van de Hurk v. Netherlands, par.61, Garcia Ruiz v. Spain [GC] par.26; Jahnke and Lenoble v France (dec.); Perez v France [GC], par. 81).

საკასაციო სასამართლო იზიარებს მოცემულ საქმეზე ქვედა ინსტანციის სასამართლოების მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და ამ გარემოებებთან დაკავშირებით გაკეთებულ სამართლებრივ შეფასებებს და მიიჩნევს, რომ ქვედა ინსტანციის სასამართლოებმა არსებითად სწორად გადაწყვიტეს მოცემული დავა.

საკასაციო პალატა სრულად იზაიარებს სააპელაციო სასამართლოს მითითებას „დასახლებათა ტერიტორიების გამოყენებისა და განაშენიანების რეგულირების ძირითადი დებულებების“ მე-20 პუნქტზე, რომლის თანახმად, იმ შემთხვევაში, როდესაც შენობის საანგარიშო ზედაპირზე ან მის ნაწილზე ამ მუხლის მოთხოვნათა დაცვით მოწყობილია კარი, ფანჯარა და კედელში არსებული სხვა ღია ნაწილი, მაშინ სამეზობლო საზღვარისა და შენობის ორ უახლოეს წერტილს შორის დაშორებაში მხედველობაში არ მიიღება შენობის სამეზობლო საზღვრის მხარეს 1.2 მეტრამდე გამოწეული შენობის ისეთი ნაწილები, როგორიცაა: აივანი, ერკერი, შენობაში შესასვლელი კიბე(ები), მათი გადახურვები და სხვა მსგავსი არქიტექტურულ-კონსტრუქციული ნაწილები, ამასთანავე ამ ნაწილების კიდიდან სამეზობლო საზღვრამდე მანძილი უნდა შეადგენდეს არანაკლებ 1.8 მეტრს. იმ შემთხვევაში, თუ ასეთი არქიტექტურულ-კონსტრუქციული ნაწილების გამოწევა 1.2 მეტრ მანძილზე მეტია, მაშინ შენობის სამეზობლო საზღვრამდე მანძილი განისაზღვრება სამეზობლო საზღვრის წარმოსახვითი ვერტიკალური სიბრტყისა და ამ ნაწილების უახლოეს წერტილებს შორის მანძილით.

სასამართლოების მიერ დადგენილია, რომ მოცემულ შემთხვევაში, შპს „...“ შეთანხმებული პროექტით D-A ღერძებში არსებულ ფასადზე მოწყობილია 1,4 მ. სიგანემდე აივნები, ხოლო სამეზობლო საზღვრამდე საანგარიშო მანძილები იცვლება 2,16 მ.-იდან, 2,5 მ.-მდე, რის გამოც სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ სახლის მე-4 და მე-5 სართულებზე არსებული აივნები შეჭრილია მოსარჩელის მიწის ნაკვეთთან მიჯნის ზონაში, რაც ეწინააღმდეგება „დასახლებათა ტერიტორიების გამოყენებისა და განაშენიანების რეგულირების ძირითადი დებულებების“ მე-20 პუნქტის მოთხოვნებს.

მოცემულ შემთხვევაში მართალია გასაჩივრებული აქტები შპს `...~ მიმართ აღმჭურველი ხასიათისაა, თუმცა ამ აქტებით, შპს „...“ შენობის D-A ღერძებში არსებულ ფასადზე (ი. რ-ის საკუთრებაში არსებული მიწის ნაკვეთის მხარეს) ღიობების განთავსების ნაწილში, არსებითი ზიანი მიადგა ი. რ-ის კანონიერ უფლებებსა და ინტერესებს, რაც ქმნის სამართლებრივ საფუძველს, აქტების ნაწილობრივ ბათილად ცნობისათვის.

კონკრეტულ შემთხვევაში სასამართლოების მიერ დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების გათვალისწინებით საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ კასატორის მიერ მითითებული გარემოებები არ ქმნის საკასაციო საჩივრის დასაშვებად ცნობის საფუძველს.

შესაბამისად საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ მოცემულ საქმეს არ გააჩნია არავითარი პრინციპული მნიშვნელობა სასამართლო პრაქტიკისათვის, ხოლო საკასაციო საჩივარს - წარმატების პერსპექტივა.

ზემოთქმულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ არ არსებობს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით რეგლამენტირებული არც ერთი საფუძველი, რის გამოც საკასაციო საჩივარი არ უნდა იქნეს დაშვებული განსახილველად.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლით, 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. ქალაქ ბათუმის მუნიციპალიტეტის მერიის საკასაციო საჩივარი მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;

2. უცვლელად დარჩეს ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2016 წლის 25 ნოემბრის განჩინება;

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე ვ. როინიშვილი

მოსამართლეები: მ. ვაჩაძე

ნ. სხირტლაძე