საქმე # 330310014547200

საქმე ¹ბს-380-375(2კ-16) 18 იანვარი, 2018 წ.

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატამ

შემადგენლობა:

ნუგზარ სხირტლაძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

მოსამართლეები: მაია ვაჩაძე, ვასილ როინიშვილი

საქმის განხილვის ფორმა - ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორები - ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერია

ქ. თბილისიის მუნიციპალიტეტის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახური

მოწინააღმდეგე მხარე - ჯ. რ-ი

გასაჩივრებული გადაწყვეტილება - თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 13.01.2016წ. გადაწყვეტილება.

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

ჯ. რ-მა 14.07.2014წ. სარჩელით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას ქ. თბილისის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურისა და ქ. თბილისის მერიის მიმართ და მოითხოვა ქ. თბილისის მერიის ზედამხედველობის სამსახურის 15.04.2014წ. N 000525 დადგენილებისა და ქ. თბილისიის მერიის 05.06. 2014წ N 1418 განკარგულების ბათილად ცნობა.

მოსარჩელემ აღნიშნა, რომ უკანონო მინაშენის ათ დღეში დემონტაჟის განუხორციებლობის გამო ჯ. რ-ი დაჯარიმდა 10 000 ლარით. 31.03.2014წ. მოსარჩელემ მიმართა მიწის ნაკვეთზე საკუთრების უფლების აღიარების კომისიას საკადასტრო ნახაზში ცვლილების შეტანის მოთხოვნით, რაც დაკმაყოფილდა. 13.05.2014წ. ჯ. რ-მა ქ. თბილისის მერიის იურიდიულ სამსახურს მიმართა ადმინისტრაციული საჩივრით და მოითხოვა ინდივიდულური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ბათილად ცნობა. მერიამ 05.06.2014წ. N1418 განკარგულებით აღნიშნული ადმინისტრაციული საჩივარი არ დააკმაყოფილა. მოსარჩელე დაჯარიმდა პროდუქტის უსაფრთხოებისა და თავისუფალი მიმოქცევის კოდექსის 44-ე მუხლის „ა“ ქვეპუნქტის საფუძველზე. ვინაიდან სადავო ფართი აღარ კვეთს სახელმწიფოს საკუთრებაში არსებულ ქონებას, აღარ არსებობს სამართალდარღვევა. მოსარჩელემ მიმართა მიწის აღიარების კომისიას და შეასწორა ტექნიკური შეცდომა, რის შესახებაც ასევე აცნობა ზედამხედველობის სამსახურს. მოსარჩელემ აღნიშნა აგრეთვე, რომ მას ათი დღის ვადაში არ შეეძლო მოეხდინა მითითების შესრულება, რადგან ვადები მასზე არ იყო დამოკიდებული. ვინაიდან, სარჩელის აღძვრის მომენტისათვის აღარ არსებობს დაჯარიმების საფუძველი, ბათილად იქნეს ცნობილი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი ჯარიმის დაკისრების თაობაზე.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 22.01.2015წ. გადაწყვეტილებით ჯ. რ-ის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.

კოლეგიამ დადგენილად მიიჩნია, რომ 15.05.2013წ. საჯარო რეესტრის ამონაწერის თანახმად ქ. თბილისში, ... დასახლება, მე-... ქუჩა, N 17ბ-ში მდებარე 601.00 კვ.მ. ფართზე და მასზე განთავსებულ N1, N2 შენობა ნაგებობებზე (საკადასტრო კოდი N...) რეგისტრირებული იყო ჯ. რ-ის საკუთრების უფლება. 02.04.2014წ. საჯარო რეესტრის ამონაწერის თანახმად, აღნიშნული უძრავი ქონება 28.03.2014წ. ჩუქების ხელშეკრულების საფუძველზე საკუთრების უფლებით აღირიცხა გ. რ-ის სახელზე. ქ. თბილისის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის 19.03.2014წ. შედგენილი N000525 მითითების თანახმად, ჯ. რ-მა განახორციელა ქ. თბილისში, ... დასახლება, მე-... ქუჩა, N 17ბ-ში არსებულ შენობა-ნაგებობაზე მიშენება შესაბამისი სანებართვო დოკუმენტაციის გარეშე. მოსარჩელეს განესაზღვრა ათ დღიანი ვადა ობიექტის დემონატაჟისათვის ან შესაბამისი სანებართვო დოკუმენტაციის წარდგენისთვის. ამავე სამსახურის 31.03.2014წ. N000525 შემოწმების აქტის თანახმად, ჯ. რ-მა არ შეასრულა მიწერილობით განსაზღვრული პიბობები, რის გამოც ქ. თბილისის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის 15.04.2014წ. N000525 დადგენილებით დაჯარიმდა 10 000 ლარით.

სასამართლო კოლეგიამ მიუთითა, რომ ქ. თბილისის მერიის ზედამხედველობის სამსახურის 15.04.2014წ. N000525 დადგენილება გამოცემულია პროდუქტის უსაფრთხოებისა და თავისუფალი მიმოქცევის კოდექსის 14.2, 25.2, 25.5, 25.9, 44.1 მუხლების შესაბამისად.

სასამართლო კოლეგიამ ასევე განმარტა, რომ მართალია, გ. რ-მა საკუთრების უფლება მოიპოვა იმ მიწის ნაკვეთზე, რომელზეც მოსარჩელემ განახორციელა უნებართვო მშენებლობა, თუმცა აღნიშნული არ წარმოადგენს ისეთ გარემოებას, რომელიც მოცემულ საკითხზე სხვაგვარი გადაწყვეტილების მიღებას განაპირობებდა, ვინაიდან საქმის მასალებით დადასტურებულია, რომ ჯ. რ-მა უნებართვო მშენებლობა განახორციელა ქ. თბილისის ტერიტორიაზე თვითმმართველი ერთეულის საკუთრების მიწის ნაკვეთზე.

კოლეგიამ კანონირად მიიჩნია აგრეთვე ქ. თბილისის მერიის 05.06.2014წ. N1418 განკარგულება, რადგან საჩივრის განმხილველმა ორგანომ საქმის ფაქტობრივი გარემობების სრულყოფილად შესწავლის შემდეგ მიიღო გადაწყვეტილება საჩივრის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის შესახებ და შესაბამისად არ არსებობს აღნიშნული განკარგულების ბათილად ცნობის საფუძველი.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 22.01.2015წ. გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა ჯ. რ-მა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 13.01.2016წ. გადაწყვეტილებით ჯ. რ-ის სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ, გაუქმდა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 22.01.2015წ. გადაწყვეტილება და მიღებულ იქნა ახალი გადაწყვეტილება, ჯ. რ-ის სარჩელი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ: სადავო საკითხის გადაუწყვეტლად ბათილად იქნა ცნობილი ქ. თბილისის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის 15.04.2014წ. N000525 დადგენილება და დაევალა ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის თბილისის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურს საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე გარემობების გამოკვლევის და შეფასების შემდეგ გამოსცეს ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი ჯ. რ-ის მიმართ გადაწყვეტილების კანონიერ ძალაში შესვლის დღიდან ერთი თვის ვადაში; ბათილად იქნა ცნობილი ქ. თბილისის მერიის 05.06.2014წ. N1418 განკარგულება.

სააპელაციო პალატამ აღნიშნა, რომ მოსარჩელის მიერ სარჩელის საფუძვლად მითითებული გარემოებები იმის შესახებ, რომ იგი არ იყო ინფორმირებული სამართალდარღვევის გამოსწორების მოთხოვნის თაობაზე, ამასთან, სამშენებლო ტერიტორია წარმოადგენს კერძო საკუთრების ობიექტს და არა თვითმმართველი ერთეულის ტერიტორიას, ქმნის საფუძველს იმისათვის, რომ სადავო აქტების გამოცემისას დარღვეულად იქნეს მიჩნეული ზაკ-ის 53-ე და 96-ე მუხლების მოთხოვნები ადმინისტრაციული წარმოების პროცესში საქმის გარემოებათა ყოველმხრივი და სრული გამოკვლევის შესახებ. დადგენილია, რომ სადავო აქტით მოსარჩელე ჯ. რ-ი სამშენებლო სამართალდარღვევის ფაქტზე დაჯარიმდა 10 000 ლარით, პროდუქტის უსაფრთხოებისა და თავისუფალი მიმოქცევის კოდექსის 44.1 მუხლის „ა“ ქვეპუნქტის საფუძველზე უნებართვო მშენებლობისათვის ქ. თბილისისი ტერიტორიაზე. 31.03.2014წ. საკადასტრო აზომვითი ნახაზის მიხედვით, 02.04.2014წ. საჯარო რეესტრში რეგისტრირებული მიწის ნაკვეთი (საკადასტრო კოდი N...), რომელზეც განთავსებულია სადავო ნაგებობა, წარმოადგენს გ. რ-ის კერძო საკუთრების ობიექტს. სააპელაციო პალატამ მიუთითა, რომ სამშენებლო სამართალდარღვევის საქმის წარმოებისას მნიშვნელობა აქვს სამართალდამრღვევსათვის კანონით დადგენილი წესით მითითების გადაცემას, რათა მან შესაბამის ვადაში შეძლოს სამართალდარღვევის გამოსწორება და პასუხისმგებლობის აცილება, ხოლო იმ შემთხვევაში, თუ სამართალდამრღვევს არ ჩაბარდა მითითება და ის არ არის ინფორმირებული სამართალდარღვევის გამოსწორების მოთხოვნაზე, უსაფუძვლო და დაუსაბუთებელია მითითების პირობების შეუსრულებლობის გამო სამართალდამრღვევის სანქცირება (დაჯარიმება).

სააპელაციო პალატამ მიუთითა, რომ ქ. თბილისის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის 19.03.2014წ. N000525 მითითებით დაფიქსირდა სამშენებლო სამართალდარღვევა - ქ. თბილისში, ... დასახლება, მე-... ქუჩა, N 17ბ-ში არსებულ შენობა-ნაგებობაზე უნებართვოდ მიშენების ფაქტი. აღნიშნული მითითება 19.03.2014წ. განთავსდა სამართალდარღვევის ობიექტზე. ადმინისტრაციული წარმოების მასალების მიხედვით მითითება პირდაპირი წესით სამართალდამრღვევს ვერ ჩაბარდა, რადგან ამ უკანასკნელმა უარი განაცხადა ჩაბარებაზე, შესაბამისად, იგი განთავსდა ობიექტზე. სააპელაციო პალატამ დაუსაბუთებლად მიიჩნია აღნიშნული გარემოება, რადგან იგი ეყრდნობა მხოლოდ ზედამხედველობის სამსახურის სპეციალისტების მიერ მითითების ჩაბარების შესახებ ცალმხრივად შედგენილ ოქმს და არ არის გამოკვლეული და შეფასებული სამართალდამრღვევის მიერ მითითებული გარემოებები იმის შესახებ, რომ მისი ფაქტობრივი და რეგისტრირებული საცხოვრებელი ადგილი არის ქარელის რაიონში, სოფ. ... და არ იმყოფებოდა სამშენებლო ტერიტორიაზე. აღნიშნულიდან გამომდინარე, სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ მოპასუხე ადმინისტრაციული ორგანოს სადავო აქტის გამოცემისას ადმინისტრაციული წარმოების პროცესში არ განუხორციელებია საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე ყველა გარემოების გამოკვლევა-შეფასების პროცედურა და გადაწყვეტილება მიიღო ამ გარემოებათა შეფასებისა და ურთიერთშეჯერების გარეშე, რის გამოც სადავო აქტები უკანონოა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 13.01.2016წ. გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრეს ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურმა და ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიამ, რომლებმაც აღნიშნული გადაწვეყილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით მოსარჩელისათვის სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა მოითხოვეს.

კასატორმა - ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის ზედამხედველობის სამსახურმა აღნიშნა, რომ გასაჩივრებული გადაწყვეტილება მიღებულია საქმისათვის მნიშვნელოვანი ფაქტობრივი გარემოებების არასწორი შეფასების შედეგად. 15.04.2014წ. სხდომის ოქმის თანახმად სხდომაზე გამოცხადებული ჯ. რ-ი ხელმოწერით ადასტურებს მითითების და შემოწმების აქტის ჩაბარებას, შესაბამისად, სააპელაციო პალატის განმარტება მოსარჩელის ქარელის რაიონში ცხოვრების ფაქტის გამოკვლევის აუცილებლობის შესახებ დაუსაბუთებელია. სასამართლოს მიერ არასწორადაა შეფასებული ასევე ის გარემოება, რომ სადავო დადგენილების მიღების მომენტში მიწის ნაკვეთი წარმოადგენდა კერძო საკუთრებას. 04.06.2010წ. საჯარო რეესტრის ამონაწერის მიხედვით ჯ. რ-ი ფლობდა ქ. თბილისი, ... დასახლება, მე-... ქუჩაზე 601.00 კვ.მ. მიწის ნაკვეთს. 02.04.2016წ. ამონაწერის თანახმად ჩუქების ხელშეკრულების საფუძველზე ჯ. რ-მა თავის საკუთრებაში არსებული 601.00 კვ.მ. მიწის ნაკვეთი აჩუქა გ. რ-ს. შესაბამისად ფართის ცვლილება არ ფიქსირდება და მიწის ნაკვეთი, რომელზეც განხორციელდა უკანონო მშენებლობა კვლავ სახელმწიფო საკუთრებას წარმოადგენს.

კასატორმა - ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიამ აღნიშნა, რომ სააპელაციო პალატის გადაწყვეტილება იურიდიულად დაუსაბუთებელია და მისი სამართლებრივი საფუძვლიანობის შემოწმება შეუძლებელია. სამართალდარღვევის თაობაზე ჯ. რ-ის ინფორმირება განხორციელდა პროდუქტის უსაფრთხოებისა და თავისუფალი მიმოქცევის კოდექსის ნორმების სრული დაცვით, კერძოდ, საჯარო რეესტრის 15.05.2014წ. ამონაწერით დგინდება, რომ ქ. თბილისში, ... დასახლება, მე-... ქუჩა, N 17ბ-ში მდებარე 601.00 კვ.მ. ფართზე და მასზე განთავსებულ N1, N2 შენობა ნაგებობებზე (საკადასტრო კოდი N...) რეგისტრირებული იყო ჯ. რ-ის საკუთრების უფლება. მითითებული მტკიცებულება ადმინისტრაციულ ორგანოს აძლევდა საფუძველს ზემოხსენებული მისამართი მიეჩნია სამშენებლო სამართალდამრღვევის საცხოვრებელ ადგილად და აღნიშნულმა ფაქტობრივმა გარემოებამ განაპირობა მითითების ხსენებულ მისამართზე განთავსება.

სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა, რომ საჯარო რეესტრის 02.04.2014წ. ამონაწერით დასტურდება გ. რ-ის საკუთრების უფლება ქ. თბილისში, ... დასახლება, მე-... ქუჩა, N 17ბ-ში მდებარე 601.00 კვ.მ. ფართზე და მასზე განთავსებულ N1, N2 შენობა ნაგებობებზე. გ. რ-ის მიერ 14.05.2014წ. განხორციელდა საჯარო რეესტრის ჩანაწერში ცვლილება და საკუთრებად დარეგისტრირებულ N1 და N2 შენობა-ნაგებობას დაემატა N3 და N4 ნაგებობები და დაკორექტირდა წითელი ხაზები. აღნიშნულის შემდეგ სადავო შენობა მოექცა გ. რ-ის საკუთრებაში არსებული მიწის ნაკვეთის საკადასტრო საზღვრებში. შესაბამისად, ქ. თბილისისი მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის მიერ დადგენილების მიღებამდე სადავო ობიექტი მოქცეული იყო ქ. თბილისის თვითმმართველი ერთეულის საზღვრებში, რამაც განაპირობა ჯ. რ-ის მიმართ პროდუქტის უსაფრთხოებისა და თავისუფალი მიმოქცევის კოდექსის 44.1 მუხლის „ა“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებული სანქციის გამოყენება.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საქმის მასალების და საკასაციო საჩივრების საფუძვლების შესწავლის შედეგად საკასაციო პალატა თვლის, რომ საკასაციო საჩივრები უნდა დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ, შემდეგ გარემოებათა გამო:

საქმის მასალებით დასტურდება, რომ ჯ. რ-ის მიმართ ქ. თბილისის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის მიერ 19.03.2014წ. შედგენილ იქნა მითითება N000525, რომლის თანახმადაც ჯ. რ-მა ქ. თბილისში, ... დასახლება, მე-... ქუჩა, N17ბ-ში მდებარე შენობა-ნაგებობაზე განახორციელა უკანონო მიშენება შესაბამისი სანებართვო დოკუმენტაციის გარეშე. აღნიშნული სამართალდარღვევის ფაქტი დავას არ იწვევს. ჯ. რ-ს ობიექტის დემონტაჟისათვის ან შესაბამისი სანებართვო დოკუმენტაციის წარდგენისათვის განესაზღვრა ათ დღიანი ვადა. ზედამხედველობის სამსახურის 31.03.2014წ. N000525 შემოწმების აქტის თანახმად, ჯ. რ-მა არ შეასრულა მითითებით განსაზღვრული პიბობები, რაც ასევე უდავო გარემოებას წარმოადგენს. აღნიშნულიდან გამომდინარე სამართალდამრღვევი ქ. თბილისის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის 15.04.2014წ. N000525 დადგენილებით „პროდუქტის უსაფრთხოებისა და თავისუფალი მიმოქცევის კოდექსის“ 44-ე მუხლის „ა“ ქვეპუნქტის საფუძველზე დაჯარიმდა 10 000 ლარით ქ. თბილისში, ... დასახლება, ... ქუჩა, N17ბ-ში არსებულ შენობა-ნაგებობაზე უნებართვოდ განხორციელებული მიშენებისათვის და დაევალა ობიექტის დემონტაჟი.

„მშენებლობის ნებართვის გაცემის წესისა და სანებართვო პირობების შესახებ“ საქართველოს მთავრობის 24.03.2009წ. N57 დადგენილების 36-ე მუხლის 1-ლი პუნქტის თანახმად მშენებლობის განხორციელების სამართლებრივი საფუძველია კანონმდებლობით დადგენილი წესით მშენებლობის ნებართვის მიღება. ნებართვის გარეშე მშენებლობის წარმოება უნებართვო მშენებლობად განიხილება. მოცემულ შემთხვევაში უდავოდ დასტურდება ჯ. რ-ის მიერ უნებართვო მშენებლობის განხორციელება. საკასაციო პალატა მიუთითებს, რომ საქართველოს კანონის „პროდუქტის უსაფრთხოებისა და თავისუფალი მიმოქცევის კოდექსის“ 25-ე მუხლის თანახმად სამშენებლო საქმიანობაზე სახელმწიფო ზედამხედველობის ორგანო სამართალდარღვევის საქმის წარმოებას იწყებს დამრღვევის მიმართ მითითების გაცემით. მითითებით გასაზღვრული ვადის გასვლის შემდეგ ორგანო ადგენს შემოწმების აქტს, რომელშიც აისახება მშენებარე ობიექტის ფაქტობრივი მდგომარეობა მითითების პირობებთან მიმართებით. შემოწმების აქტში დარღვევის დაფიქსირების შემთხვევაში, აქტის საფუძველზე ორგანო იღებს დადგენილებას დამრღვევის დაჯარიმების, დამრღვევის დაჯარიმებისა და საქართველოს კანონმდებლობის დარღვევით მიმდინარე უნებართვო მშენებლობის შეჩერების ან დამრღვევის დაჯარიმებისა და საქართველოს კანონმდებლობის დარღვევით აშენებული შენობა-ნაგებობების მთლიანად ან ნაწილობრივ დემონატაჟის შესახებ. ამავე კოდექსის 25.19 მუხლის თანახმად, თუ მხარისათვის მითითების გაცნობა (პირადად ჩაბარებით) ვერ ხერხდება, გაცნობად ჩაითვლება მისი განთავსება მითითებაში აღნიშნული ობიექტის თვალსაჩინო ადგილზე (საინფორმაციო დაფაზე, მშენებლობის ტერიტორიაზე სამუშაოთა მწარმოებლისათვის დროებით განთავსებულ შენობაზე ან მშენებლობის ტერიტორიის შემომფარგვლელ უსაფრთხოების ღობეზე).

მოსარჩელის მიერ მითითებული გარემოებები იმის შესახებ, რომ ის არ იყო ინფორმირებული სამართალდარღვევის გამოსწორების მოთხოვნის თაობაზე, ამასთან სამშენებლო ტერიტორია წარმოადგენს კერძო საკუთრების ობიექტს და არა თვითმმართველი ერთეულის ტერიტორიას - სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრებით ქმნის სადავო აქტების სზაკ-ის 53-ე და 96-ე მუხლების მოთხოვნების დარღვევით გამოცემულად მიჩნევის პირობას. „პროდუქტის უსაფრთხოებისა და თავისუფალი მიმოქცევის კოდექსის“ 25-ე მუხლის მიხედვით სამშენებლო საქმიანობაზე სახელმწიფო ზედამხედველობის ორგანო სამართალდარღვევის საქმის წარმოებას იწყებს დამრღვევის მიმართ მითითების გაცემით, ხოლო მითითებით განსაზღვრული ვადის გასვლის შემდეგ დგება დამრღვევის შემოწმების აქტი, სადაც აისახება მშენებარე ობიექტის ფაქტობრივი მდგომარეობა მითითების პირობებთან მიმართებით. შემოწმების აქტში დარღვევის დაფიქსირების შემთხვევაში, სამშენებლო საქმიანობაზე სახელმწიფო ზედამხედველობის ორგანო იღებს დადგენილებას დამრღვევის დაჯარიმებისა და საქართველოს კანონმდებლობის დარღვევით აშენებული შენობა-ნაგებობების მთლიანად ან ნაწილობრივ დემონტაჟის შესახებ. ხსენებულ ნორმაზე დაყრდნობით სააპელაციო პალატამ მიუთითა, რომ სამშენებლო სამართალდარღვევის საქმის წარმოებაში დიდი მნიშვნელობა აქვს სამართალდამრღვევისათვის კანონით დადგენილი წესით მითითების გადაცემას, რათა მან შესაბამის ვადაში შეძლოს სამართლდარღვევის გამოსწორება და პასუხისმგებლობის აცილება. მითითების ჩაუბარებლობის შემთხვევაში უსაფუძვლოა მითითების პირობების შეუსრულებლობის გამო დაჯარიმება. სააპელაციო პალატა არ დაეთანხმა ადმინისტრაციული წარმოების პროცესში დადგენილ გარემოებას მოსარჩელის მიერ მითითების ჩაბარებაზე უარის თქმის შესახებ. საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ სააპელაციო პალატის ხსენებული მოსაზრება არ ემყარება საქმის მასალებს და არ ქმნის სადავო აქტების ბათილად ცნობისა და დავის გადაუწყვეტლად საქმის ხელახალი განხილვისათვის ადმინისტრაციული ორგანოსათვის დაბრუნების საფუძველს. საკასაციო პალატა ყურადღებას ამახვილებს იმ გარემოებაზე, რომ საქმეში დაცულია ქ. თბილისის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის მიერ 19.03.2014წ. შედგენილი ოქმი ადმინისტრაციული წარმოების მასალების ჩაბარების შესახებ (ტ.1, ს.ფ.57), რომლის თანახმად მხარისათვის N000525 მითითების პირდაპირი წესით ჩაბარება ვერ მოხერხდა ჯ. რ-ის მიერ მითითების ჩაბარებაზე უარის თქმის გამო, რის შედეგადაც აღნიშნული მითითება განთავსდა ობიექტზე. ოქმს ხელმოწერით ადასტურებს ქ. თბილისის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის სამი სპეციალისტი. საქმეში დაცული ფოტომასალების მიხედვით დასტურდება, რომ მითითება განთავსდა შენობის ფასადზე. საქმეში დაცულია ასევე ქ. თბილისის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის 14.05.2014წ. N000525 სხდომის ოქმი, რომლის თანახმად, სამშენებლო სამართალდარღვევის საქმის განხილვის სხდომაზე გამოცხადდა ჯ. რ-ი, რომელმაც ხელმოწერით დაადასტურა მითითებისა და შემოწმების აქტების ჩაბარება (ტ.1, ს.ფ.51).

სააპელაციო პალატამ არ შეაფასა საქმეში დაცული ზემოხსენებული დავის გადაწყვეტისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე მტკიცებულებები, რომლებითაც დასტურდება, რომ ჯ. რ-ი სამართალდარღვევის ობიქტის ტერიტორიაზე იმყოფებოდა მითითების ჩაბარების დროს და, შესაბამისად, მისთვის ცნობილი იყო მითითებისა და შემოწმების აქტების შესახებ. მიუხედავად იმისა, რომ ჯ. რ-მა წარმოების მასალების ჩაბარებაზე უარი განაცხადა, მას რეალური შესაძლებლობა ჰქონდა გაცნობოდა ობიექტზე განთავსებულ მითითების ტექსტს. აღნიშნულს არ ცვლის ის გარემოება, რომ ჯ. რ-ის საცხოვრებელი ადგილი არის ქარელის რაიონი, სოფ. .... „პროდუქტის უსაფრთხოებისა და თავისუფალი მიმოქცევის კოდექსის“ 25.19 მუხლის თანახმად, ობიექტის თვალსაჩინო ადგილზე მითითების განთავსება ჩაითვლება გაცნობად. თვალსაჩინო ადგილად, კოდექსის 25.20 მუხლის შესაბამისად, ჩაითვლება მშენებარე ობიექტის ფასადი. საქმეში დაცულია ფოტომასალა, რომლითაც დასტურდება, რომ მითითება განთავსდა შენობის ფასადზე. ობიექტზე განთავსებული N000525 მითითების ტექსტში თავის მხრივ აღნიშნული იყო, რომ მითითების გაცნობად ჩაითვლება მისი განთავსება ობიექტის თვალსაჩინო ადგილას.

სასკ-ის 32.4 მუხლის გამოყენების საფუძველს არ ქმნის სააპელაციო პალატის მოსაზრება იმის შესახებ, რომ არ არსებობდა „პროდუქტის უსაფრთხოებისა და თავისუფალი მიმოქცევის კოდექსის“ 44.1 მუხლის „ა“ ქვეპუნქტის საფუძველზე დაჯარიმების პირობა იმის გამო, რომ მიწის ნაკვეთი, რომელზეც განთავსებულია სადავო ნაგებობა, წარმოადგენს არა თვითმმართველი ერთეულის, არამედ კერძო საკუთრების ობიექტს. კოდექსის 44.1 მუხლის „ა“ ქვეპუნქტის თანახმად უნებართვო მშენებლობის განხორციელება სახელმწიფო ან თვითმმართველი ერთეულის საკუთრებაში არსებულ უძრავ ქონებაზე გამოიწვევს დაჯარიმებას 10 000 ლარით, ხოლო კერძო საკუთრებაში არსებულ უძრავ ქონებაზე თვითნებური მშენებლობა „ბ“ ქვეპუნქტის თანახმად იწვევს სამართალდამრღვევის დაჯარიმებას 8 000 ლარით. საქმის მასალებით დასტურდება, რომ 15.05.2013წ. საჯარო რეესტრის ამონაწერის თანახმად ქ. თბილისში, ... დასახლება, მე-... ქუჩა, N17ბ-ში მდებარე 601.00 კვ.მ. ფართზე და მასზე განთავსებულ N1 და N2 შენობა-ნაგებობებზე რეგისტრირებული იყო ჯ. რ-ის საკუთრების უფლება. საჯარო რეესტრის 02.04.2014წ. ამონაწერის მიხედვით ზემოხსენებული უძრავი ქონება, 28.03.2014წ. ჩუქების ხელშეკრულების საფუძველზე, საკუთრების უფლებით აღირიცხა და სადავო დადგენილების გამოცემის მომენტშიც რეგისტრირებული იყო ჯ. რ-ის შვილის - გ. რ-ის სახელზე, ხოლო ტერიტორიის ის ნაწილი, სადაც განხორციელდა უკანონო მშენებლობა, კვლავ თვითმმართველი ერთეულის საკუთრებაში დარჩა, რადგან გ. რ-ის საკუთრებაში გადავიდა ზუსტად იმ ფართობის უძრავი ქონება (601.00 კვ.მ.), რაც ჩუქების ხელშეკრულების გაფორმებამდე ჯ. რ-ის საკუთრებას წარმოადგენდა. ამასთანავე, საჯარო რეესტრის ჩანაწერში 14.05.2014წ. შეტანილი ცვლილების თანახმად, ქ. თბილისში, ... დასახლება, მე-... ქუჩის N7ბ-ში მდებარე N1 და N2 შენობა-ნაგებობების გარდა, გ. რ-ის საკუთრებად დარეგისტრირდა აგრეთვე N3 და N4 ნაგებობები, მოხდა ნაკვეთის წითელი ხაზების კორექტირება. აღნიშნული ცვლილების თანახმად, სადავოდ გამხდარი შენობა მოექცა გ. რ-ის საკუთრებაში არსებული მიწის ნაკვეთის საკადასტრო საზღვრებში. ამდენად, საქმის მასალებით დასტურდება, რომ ჯ. რ-ის დაჯარიმების შესახებ ქ. თბილისის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის 15.04.2014წ. N000525 დადგენილების მიღებისას სადავო ობიექტი მოქცეული იყო ქ. თბილისის თვითმმართველი ერთეულის საზღვრებში, რამაც განაპირობა ჯ. რ-ის მიმართ „პროდუქტის უსაფრთხოებისა და თავისუფალი მიმოქცევის კოდექსის“ 44.1 მუხლის „ა“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებული სანქციის გამოყენება. ამასთანავე, კასატორების მოსაზრება იმის შესახებ, რომ ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის 15.04.2014წ. N000525 დადგენილება გამოცემულია წითელი ხაზების კორექტირებამდე და შესაბამისად სამართალდარღვევის გამოვლენისა და დაჯარიმების დროს ის ვერ იქნებოდა ცნობილი ზედამხედველობის სამსახურისათვის, საკასაციო პალატის აზრით, არ ადასტურებს სამართალდარღვევის კვალიფიკაციის (44.1 მუხლის „ა“ ქვეპუნქტი) შეცვლის შეუძლებლობას. საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ სანქციის შეფარდების დრო მოიცავს არა მხოლოდ ორგანოს მიერ მისი გამოყენების მომენტს, არამედ აგრეთვე ზემდგომი ორგანოების ან სასამართლოს მიერ სანქციის გამოყენების კანონიერების შემოწმების პერიოდს. ზემოაღნიშნულის გარდა, იმის გათვალისწინებით, რომ სადავო აქტების გასაჩივრება აჩერებს საჯარიმო თანხის გადახდის ვალდებულებას, ამასთანავე სადავო აქტების გასაჩივრების შემთხვევაში პირისათის საბოლოო შედეგს იწვევს სასამართლო გადაწყვეტილება და არა სადავო აქტები, საკასაციო პალატა თვლის, რომ სააპელაციო სასამართლომ უნდა იმსჯელოს სადავო სამართალურთიერთობების მიმართ უნებართვო მშენებლობის განხორციელების შემდგომ, ნაკვეთის კერძო საკუთრებაში მოქცევის გამო, კოდექსით გათვალისწინებული შეღავათიანი რეჟიმის გამოყენების შესაძლებლობაზე იმ გარემოების გათვალისწინებით, რომ დღეის მდგომარეობით ქ. თბილისში, ... დასახლება, მე-... ქუჩა, N17ბ-ში მდებარე მიწის ნაკვეთი ირიცხება კერძო საკუთრებაში. აღნშნული უდავოდ დადგენილი ფაქტობრივი გარემოება სააპელაციო პალატამ დავის ხელახალი განხილვისას უნდა გაითვალისწინოს იმ კუთხითაც, რომ სადავო აქტით მოსარჩელეს დაკისრებული აქვს არამარტო ჯარიმა, არამედ იმ უნებართვო ნაგებობის დემონტაჟი, რომლის მესაკუთრედაც ამჟამად არის რეგისტრირებული გ. რ-ი.

ის გარემოება, რომ სამშენებლო ტერიტორია ამჟამად წარმოადგენს არა თვითმმართველი ერთეულის ტერიტორიას, არამედ, კერძო საკუთრების ობიექტს, არ ადასტურებს სააპელაციო სასამართლოს დასკვნას დაჯარიმების შესახებ სადავო აქტის სზაკ-ის 53-ე და 96-ე მუხლების მოთხოვნების გაუთვალისწინებლად, საქმის გარემოებების ყოველმხრივი და სრული გამოკვლევის გარეშე გამოცემას. საქმის მასალებით დასტურდება, რომ სადავო აქტით ქ. თბილისის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის 15.04.2014წ. N000525 დადგენილებით მოსარჩელე ჯ. რ-ი სამშენებლო სამართლდარღვევის ფაქტზე, 10 000 ლარით დაჯარიმდა „პროდუქტის უსაფრთხოებისა და თავისუფალი მიმოქცევის კოდექსის“ 44.1 მუხლის „ა“ ქვეპუნქტის საფუძველზე (უნებართვო მშნებლობის განხორციელება ქ. თბილისის ტერიტორიაზე). საქმის მასალებით დასტურდება, რომ საჯარო რეესტრში ცვლილების რეგისტრაცია და ნაკვეთის წითელი ხაზების კორექტირება საზედამხედველო ორგანოს მიერ სადავო აქტის გამოცემის შემდეგ (14.05.2014წ.) განხორციელდა. ამდენად, არ დასტურდება ზედამხედველობის ორგანოს სადავო აქტის საქმის გარემოებების გამოკვლევის გარეშე გამოცემა.

საკასაციო სასამართლო თვლის, რომ სააპელაციო პალატის გასაჩივრებული განჩინება არ შეიცავს სადავო ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის სასკ-ის 32-ე მუხლის მე-4 ნაწილის საფუძველზე ბათილად ცნობის და სადავო საკითხის გადაუწყვეტლად საზედამხედველო ორგანოსათვის ხელახალი განხილვისა და ახალი გადაწყვეტილების მისაღებად დაბრუნების დასაბუთებას. სასამართლო დავის გადაუწყვეტლად აქტს ბათილად ცნობს იმ შემთხვევაში, როდესაც აშკარაა, რომ გადაწყვეტილების მიღება საჭიროებდა გარკვეული ფაქტობრივი გარემოებების გამოკვლევას, რომელიც არ იქნა შესწავლილი ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ. სააპელაციო პალატის მოსაზრება, რომ სადავო სამართალურთიერთობა უნდა გადაწყდეს არა კოდექსის 44-ე მუხლის 1-ლი პუნქტის „ა“ ქვეპუნქტის, არამედ „ბ“ ქვეპუნქტის საფუძველზე, არ ადასტურებს სასკ-ის 32.4 მუხლის საფუძველზე დავის გადაუწყვეტლად სადავო აქტების ბათილად ცნობისა და საქმის ადმინისტრაციული ორგანოსათვის ხელახალი განხილვისათვის დაბრუნების პირობის არსებობას. სააპელაციო პალატა არ უთითებს დავის გადაწყვეტისათვის მნიშვნელოვან რაიმე ფაქტობრივ გარემოებას, რომელიც ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ უნდა იქნეს დადგენილი საქმის ხელახალი განხილვისას. სააპელაციო პალატის მითითება იმაზე, რომ არ არის გამოკვლეული და შეფასებული სამართალდამრღვევის მიერ მითითებული გარემოებები მისი ქარელის რაიონში, სოფ. ... ფაქტობრივი და რეგისტრირებული საცხოვრებელი ადგილის შესახებ, ზემოაღნიშნული საკანონმდებლო მოწესრიგების გათვალისწინებით, არ არის სადავო სამართალურთიერთობის გადაწყვეტისათვის მნიშვნელობის მქონე გარემოება. საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ დავის სამართლებრივი ასპექტი, სასამართლოს მოსაზრება სადავო სამართალურთიერთობის გადაჭრის სამართლებრივი საფუძვლის, გამოსაყენებელი ნორმის შესახებ არ ქმნის სასკ-ის 32.4 მუხლის საფუძველზე გადაწყვეტილების გამოტანის პირობას. სასკ-ის 32.4 მუხლით მინიჭებულ უფლებამოსილებას სასამართლო იყენებს მხოლოდ იმ შემთხვევაში, როდესაც ადმინისტრაციულ ორგანოს არ გამოუკვლევია საკითხის გადაწყვეტისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე რაიმე ფაქტობრივი გარემოება და სასამართლო წარმოების ფარგლებში ვერ ხერხდება სადავო ფაქტობრივი გარემოებების დადგენა ან მისი დადგენა მნიშვნელოვან სირთულეებთან არის დაკავშირებული. საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ საქმეში დაცული მტკიცებულებები და სასამართლოს მიერ საქმის გარემოებათა გამოკვლევა სავსებით შესაძლებელს გახდიდა სადავო საკითხის არსებითად გადაწყვეტას. სააპელაციო პალატას, მისთვის საპროცესო კანონმდებლობით მინიჭებული უფლებამოსილების ფარგლებში, სათანადოდ უნდა გამოეკვლია საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე გარემოებები და მოეხდინა სწორი სამართლებრივი შეფასება.

საქმის მასალებით დასტურდება, რომ მოქ. ჯ. რ-მა 28.03.2014წ. ჩუქების ხელშეკრულების საფუძველზე ქ. თბილისში, ... დასახლება, მე-... ქუჩა, N17ბ-ში არსებული ქონება, კერძოდ N1 და N2 შენობა-ნაგებობა აჩუქა მის შვილს - მოქ. გ. რ-ს, რაც დასტურდება 02.04.2014წ. ამონაწერით საჯარო რეესტრიდან. ახალმა მესაკუთრემ გ. რ-მა 14.05.2014წ. საკუთრებში დაირეგისტრირა N1 და N2 შენობა-ნაგებობას დაუმატა N3 და N4 ნაგებობები და მოახდინა წითელი ხაზების კორექტირება. საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ ქ. თბილისში, ... დასახლება, მე-... ქუჩა, N17ბ-ში მდებარე 601.00 კვ.მ. ფართზე გ. რ-ის მიერ საკუთრების უფლების მოპოვება გავლენას არ ახდენს მოცემული დავის გადაწყვეტაზე, რადგან სამშენებლო სამართალდარღვევის გამო პასუხისმგებლობა ეკისრება მშენებლობის მწარმოებელ პირს და არა უძრავი ქონების მესაკუთრეს. „პროდუქტის უსაფრთხოებისა და თავისუფალი მიმოქცევის“ კოდექსის 14.2 მუხლის „ა“ ქვეპუნქტის თანახმად, აღნიშნული კანონის მოქმედება სამშენებლო საქმიანობის ზედამხედველობის სფეროში ვრცელდება პირების საქმიანობაზე, რომლის დროსაც ხორციელდება შენობა-ნაგებობის, მისი ელემენტის, კონსტრუქციული სისტემების ან კვანძების მშენებლობა, მონტაჟი, დემონტაჟი და სხვა სამშენებლო სამუშაოები. ამავე კოდექსის 14.2 მუხლის „გ“ ქვეპუნქტის მიხედვით სამშენებლო მიწის მესაკუთრეზე ან მოსარგებლეზე კოდექსის მოქმედება ვრცელდება მხოლოდ იმ შემთხვევაში, როდესაც დაუდგენელია მშენებლობის მწარმოებელი პირი. კონკრეტულ შემთხვევაში, სასამართლოს მიერ დადგენილადაა მიჩნეული, რომ მშენებლობის მწარმოებელი პირი არის ჯ. რ-ი, შესაბამისად, იგი წარმოადგენს სამართალდარღვევაზე პასუხისმგებელ პირს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლოს მიერ ჯეროვნად არ იქნა გამოკვლეული და შეფასებული საქმეში წარმოდგენილი მასალები, რომელთა შეფასების შემთხვევაშიც შესაძლებელი იყო სხვაგვარი გადაწყვეტილების მიღება, რის გამოც, საჭიროა ზემოაღნიშნული მტკიცებულებების დამატებითი გამოკვლევა. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო თვლის, რომ სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული გადაწყვეტილება მოკლებულია სამართლებრივ და ფაქტობრივ წინამძღვრებს, გადაწყვეტილების დასაბუთება იმდენად არასრულია, რომ სამართლებრივი საფუძვლიანობის შემოწმება შეუძლებელია, რაც სსკ-ის 394-ე მუხლი „ე“ ქვეპუნქტის თანახმად, საკასაციო საჩივრის აბსოლუტურ საფუძველს ქმნის. ზემოაღნიშნული თავის მხრივ გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმებისა და სსკ-ის 412-ე მუხლის საფუძველზე ხელახალი განხილვისათვის იმავე სასამართლოსათვის დაბრუნების პირობაა.

ყოველივე ზემოთქმულიდან გამომდინარე, საკასაციო პალატა თვლის, რომ საკასაციო საჩივრები უნდა დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ, უნდა გაუქმდეს სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული გადაწყვეტილება და თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატას საქმე უნდა დაუბრუნდეს ხელახალი განხილვისთვის.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 1-ლი მუხლის მე-2 ნაწილით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 412-ე მუხლით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიისა და ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის საკასაციო საჩივრები დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ;

2. გაუქმდეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 13.01.2016წ. გადაწყვეტილება და საქმე ხელახალი განხილვისთვის დაუბრუნდეს იმავე სასამართლოს;

3. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე: ნ. სხირტლაძე

მოსამართლეები: მ. ვაჩაძე

ვ. როინიშვილი