საქმე Nბს-952-948(3კ-17) 9 იანვარი, 2018 წელი

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატა

შემდეგი შემადგენლობა:

ვასილ როინიშვილი (თავჯდომარე, მომხსენებელი)

ნუგზარ სხირტლაძე, პაატა სილაგაძე

საქმის განხილვის ფორმა - ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორები - ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის სსიპ ქონების მართვის სააგენტო;

ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერია; (მოპასუხეები) შპს „გ…“ (მესამე პირი)

მოწინააღმდეგე მხარე - შპს „…“(მოსარჩელე)

მოპასუხე - სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტო

მესამე პირები - საქართველოს კულტურული მემკვიდრეობის დაცვის ეროვნული

სააგენტო; საქართველოს პრეზიდენტი; ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მთავრობა

გასაჩივრებული განჩინება - თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2017 წლის 29 ივნისის განჩინება

კასატორების მოთხოვნა - გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღება

დავის საგანი - ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტების ბათილად ცნობა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

შპს „…“ 2015 წლის 11 ივნისს სარჩელი აღძრა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიაში მოპასუხე ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის სსიპ ქონების მართვის სააგენტს და სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს მიმართ. მოსარჩელემ მოითხოვა ნაწილობრივ ბათილად იქნეს ცნობილი ქ. თბილისის მერიის სსიპ ქონების მართვის სააგენტოს 2012 წლის 30 იანვრის №06-8/1020 წერილი; ნაწილობრივ ბათილად იქნეს ცნობილი საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს თბილისის სარეგისტრაციო სამსახურის 2012 წლის 01 თებერვლის №… გადაწყვეტილება; ნაწილობრივ ბათილად იქნეს ცნობილი საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს თბილისის სარეგისტრაციო სამსახურის 2012 წლის 09 ივლისის №… გადაწყვეტილება; ნაწილობრივ ბათილად იქნეს ცნობილი ქ. თბილისის მერიის სსიპ ქონების მართვის სააგენტოსა და შპს …“-ს შორის 2012 წლის 12 მარტს დადებული ხელშეკრულება უძრავი ქონების პირდაპირი ფორმით ნასყიდობის შესახებ და ნაწილობრივ ბათილად იქნეს ცნობილი ქ. თბილისის მერიის სსიპ ქონების მართვის სააგენტოს 2012 წლის 19 ივნისის №დ-421 საკუთრების უფლების დამადასტურებელი მოწმობა.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციული საქმეთა კოლეგიის 2015 წლის 28 ივლისის საოქმო განჩინებით, საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-16 მუხლის მე-2 ნაწილის საფუძველზე, განსახილველ საქმეზე მესამე პირებად ჩაბმულ იქნენ შპს „ე…“, საქართველოს კულტურული მემკვიდრეობის დაცვის ეროვნული სააგენტო, საქართველოს პრეზიდენტი და ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მთავრობა.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს 2015 წლის 10 ოქტომბრის საოქმო განჩინებით დაზუსტდა მესამე პირის სახელწოდება და შპს „ე…“-ის ნაცვლად მიეთითა შპს ,,გ…".

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2016 წლის 5 მაისის გადაწყვეტილებით შპს „…“ სარჩელი დაკმაყოფილდა; ბათილად იქნა ცნობილი ქ. თბილისის მერიის სსიპ ქონების მართვის სააგენტოს 2012 წლის 30 იანვრის №06-8/1020 წერილი, საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს თბილისის სარეგისტრაციო სამსახურის 2012 წლის 01 თებერვლის №…

გადაწყვეტილება, საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს თბილისის სარეგისტრაციო სამსახურის 2012 წლის 09 ივლისის №… ქ. თბილისის მერიის სსიპ ქონების მართვის სააგენტოსა და შპს ,,ე…“-ს შორის 2012 წლის 12 მარტს დადებული ხელშეკრულება უძრავი ქონების პირდაპირი ფორმით ნასყიდობის შესახებ და ქ. თბილისის მერიის სსიპ ქონების მართვის სააგენტოს 2012 წლის 19 ივნისის №დ-421 საკუთრების უფლების დამადასტურებელი მოწმობა იმ ნაწილში, რომელიც ეხება შპს ,,…“ საკუთრების უფლებას.

აღნიშნული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრეს ქ. თბილისის მთავრობამ, ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის სსიპ ქონების მართვის სააგენტომ და შპს ,,გ…"-მ.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2017 წლის 29 ივნისის განჩინებით სააპელაციო საჩივრები არ დაკმაყოფილდა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2016 წლის 5 მაისის გადაწყვეტილება დატოვებული იქნა უცვლელად.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2017 წლის 29 ივნისის განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრეს ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიამ, ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის ქონების მართვის სააგენტომ და შპს ,,გ…"-მ, რომელთაც გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა მოითხოვეს.

კასატორი ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის სსიპ ქონების მართვის სააგენტო საკასაციო საჩივარში მიუთითებს, რომ ადგილობრივი თვითმმართველობის შესახებ - საქართველოს ორგანული კანონის 37-ე პრიმა მუხლის მე-5 პუნქტის თანახმად, ქალაქ თბილისის ადმინისტრაციულ საზღვრებში არსებული არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთები, რომლებზედაც სათანადო დოკუმენტაციის გარეშე განთავსებულია შენობა-ნაგებობები, გარდა კერძო საკუთრებაში არსებული, სახელმწიფო ან სახელმწიფოს წილობრივი მონაწილეობით არსებულ ქონებაზე დამაგრებული ან/და საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით დამაგრებას დაქვემდებარებული მიწებისა, რეგისტრირდება ქალაქ თბილისის თვითმმართველი ერთეულის საკუთრებად.

უძრავ ქონებაზე საკუთრების უფლების რეგისტრაციას ახორციელებს საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს შესაბამისი სარეგისტრაციო სამსახური, რომელიც განიხილავს სარეგისტრაციოდ წარდგენილ დოკუმენტაციას და თუ დოკუმენტაცია აკმაყოფილებს დადგენილ მოთხოვნებს მარეგისტრირებელი ორგანო იღებს სათანადო გადაწყვეტილებას, შესაბამისად საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს მიერ 2012 წლის 01 თებერვალს მიღებული იქნა N… გადაწყვეტილება, ქ. თბილისში, … ქ. N3-ში არსებული უძრავი ქონების 98 კვ.მ არასასოფლო სამეურნეო დანიშნულების და მასზე განთავსებული შენობა - ნაგებობების ქ. თბილისის თვითმმართველი ერთეულის საკუთრებად რეგისტრაციის შესახებ.

საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 312-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, რეესტრის მონაცემების მიმართ მოქმედებს უტყუარობისა და სისრულის პრეზუმფცია, ე. ი. რეესტრის ჩანაწერები ითვლება სწორად, ვიდრე არ დამტკიცდება მათი უზუსტობა.

ქ. თბილისის მთავრობის 2010 წლის 30 მართის N08.32.412 დადგენილებით დამტკიცებული - ქ. თბილისის მერიის სსიპ ქონების მართვის სააგენტოს წესდების (დებულების) მე-2 მუხლის მე-2 პუნქტის თანხმად სააგენტოს ერთ-ერთ ფუნქციას წარმოადგენდა ქ. თბილისის თვითმმართველობის ქონების განკარგვასთან დაკავშირებული საკითხების წინსმწრები განხილვა, ორგანიზება და ქ. თბილისის მთავრობისთვის წარდგენა. სადავო უძრავი ქონების განკარგვის დროს მოქმედი, ქ. თბილისის საკრებულოს 2010 წლის 27 აგვისტოს N9-62 გადაწყვეტილებით დამტკიცებული - ქ. თბილისის ადგილობრივი თვითმმართველი ერთეულის ქონების პირდაპირი მიყიდვის ფორმით პრივატიზების წესის პირველი მუხლის მე-2 პუნქტის თანახმად, ქ. თბილისის თვითმმართველი ერთეულის ქონების პირდაპირი მიყიდვის ფორმით პრივატიზების საკითხის ინიცირების შესახებ გადაწყვეტილებას იღებს ქ. თბილისის მთავრობა. მე-3 მუხლის მე-3 პუნქტის თანხმად, პირდაპირი მიყიდვის ქ. თბილისის თვითმმართველი ერთეულის ქონების პრივატიზების შესახებ დაინტერესებულ პირთან ქ. თბილისის მთავრობა აფორმებს ხელშეკრულებას, რომელიც საქართველოს პრეზიდენტისთვის წარდგენის შუამდგომლობით განსახილველად უგზავნის საქართველოს მთავრობას.

ადგილობრივი თვითმმართველი ერთეულის ქონების შესახებ - საქართველოს კანონის მე-19 პრიმა მუხლის მე-12 პუნქტის თანახმად, ქალაქ თბილისის თვითმმართველი ერთეულის ქონების პირდაპირი მიყიდვისა და კონკურენტული შერჩევის საფუძველზე პირდაპირი მიყიდვის შესახებ ხელშეკრულებების პირობებს განსაზღვრავს და ხელშეკრულებებს დებს ქალაქ თბილისის თვითმმართველი ერთეულის აღმასრულებელი ორგანო – ქალაქ თბილისის მთავრობა. ეს ხელშეკრულებები ძალაში შედის საქართველოს პრეზიდენტის თანხმობის საფუძველზე. აღნიშნულის გათვალისწინებით ქ. თბილისის მთავრობის მიერ 2012 წლის 7 მარტს მიღებული იქნა N07.17.209 დადგენილება ქ. თბილისში, … ქ. N3-ში არსებული განსაზღვრული უძრავი ქონების პირდაპირი მიყიდვის ფორმით პრივატიზების შესახებ და 2012 წლის 13 მარტს შპს „ე…“-თან გაფორმდა უძრავი ქონების პირდაპირი მიყიდვის ფორმით ნასყიდობის ხელშეკრულება.

ქ. თბილისის საკრებულოს 2010 წლის 27 აგვისტოს N9-62 გადაწყვეტილებით დამტკიცებული - ქ. თბილისის ადგილობრივი თვითმმართველი ერთეულის ქონების პირდაპირი მიყიდვის ფორმით პრივატიზების წესის მე-3 მუხლის მე-4 პუნქტის თანახმად, საქართველოს მთავრობის მიერ ქონების პირდაპირი განკარგვის ფორმით პრივატიზების მიზანშეწონილად მიჩნევის დადებითად გადაწყვეტის შემდეგ, ხელშეკრულება წარედგინება საქართველოს პრეზიდენტს, ხოლო მე-5 პუნქტის თანახმად, ქ. თბილისის თვითმმართველი ერთეულის საკუთრებაში არსებული ქონების პირდაპირი განკარგვის ფორმით პრივატიზების შესახებ დადებული ხელშეკრულება შედის ძალაში საქართველოს პრეზიდენტთან შეთანხმების შემდეგ.

ადგილობრივი თვითმმართველი ერთეულის ქონების შესახებ საქართველოს კანონის მე-19 პრიმა მუხლის მე-12 პუნქტის თანახმად, საქართველოს პრეზიდენტის 2012 წლის 22 მარტის N22/03/01 განკარგულებით ქ. თბილისის მთავრობას მიეცა თანხმობა შპს „ე…“-თან 2012 წლის 22 მარტს გაფორმებულ ხელშეკრულებაზე.

შპს „ე…“ -ის მიერ ხელშეკრულებით გათვალისწინებული ნასყიდობის საფასურის გადახდის შემდგომ ქონების მართვის სააგენტოს მიერ 2012 წლის 19 ივნისს გაცემული იქნა საკუთრების დამადასტურებელი მოწმობა.

აღნიშნულიდან გამომდინარე, როგორც სადავო უძრავი ქონების დარეგისტრირებული, ისე მისი განკარგვის დროს სსიპ - ქონების მართვის სააგენტოს მიერ სრულად იქნა დაცული კანონმდებლობის მოთხოვნები.

კასატორი ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერია საკასაციო საჩივარში აღნიშნავს, რომ თვითმმართველზე საკუთრების უფლების რეგისტრაცია განხორციელდა კანონმდებლობის მოთხოვნათა შესაბამისად და არ იზიარებს სასამართლოს მსჯელობას შპს „…“ საკუთრების უფლების დარღვევასთან დაკავშირებით და განმარტავს, რომ საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 183-ე მუხლის თანახმად, "უძრავი ნივთის შესაძენად აუცილებელია გარიგების წერილობითი ფორმით დადება და შემძენზე ამ გარიგებით განსაზღვრული საკუთრების უფლების რეგისტრაცია საჯარო რეესტრში“, ხოლო მოსარჩელე მხარეს არ გააჩნია უფლების დამდგენი დოკუმენტი სადავოდ გამხდარ მიწის ნაკვეთთან მიმართებით.

კასატორი მიუთითებს, რომ შპს "…" თავისი უფლების რეალიზება განახორციელა საქართველოს იუსტიციის საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს წინაშე განცხადების მიმართვით, ჯერ კიდევ 2009 წლის 16 ივლისსა და 3 სექტემბერს, როდესაც მოსარჩელემ მოითხოვა ფართთა დაზუსტება. ფართების გაერთიანებამდე N… საკდასტრო კოდის თანახმად, შპს "…" საკუთრებას წარმოადგენდა 545 კვ.მ, ხოლო N… საკადასტრო კოდის თანახმად 475 კვ.მ. ფართთა გაერთიანების შემდგომ მოსარჩელის საკუთრებაშია 1020 კვ.მ, სწორედ ის ფართი რისი უფლების რეალიზებაც ჰქონდა მოთხოვნილი შპს "…". შესაბამისად, ქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის სსიპ-ქონების მართვის სააგენტო უფლებამოსილი იყო გაესხვისებინა მის საკუთრებაში არსებული უძრავი ქონება, რომელიც არ წარმოადგენდა შპს "…" საკუთრებას. აღნიშნული სადავო ტერიტორია შპს "…" საკუთრებას არ წარმოადგენს, რაც თავად მხარის ქმედებებში გამოიხატა, ჯერ კიდევ ფართთა დაზუსტების დროს.

კასატორი შპს „გ…” აღნიშნავს, რომ სასამართლოს უნდა გამოეყენებინა სამოქალაქო კოდექსის 185-ე მუხლი, მაგრამ არ გამოიყენა, რითაც დაირღვა მესაკუთრის უფლებები, კერძოდ სადაო მიწის ნაკვეთი შეიძინა 2012 წლის 12 მარტის ხელშეკრულების საფუძველზე შეიძინა საჯარო რეესტრში რეგისტრირებული მესაკუთრისაგან - ქ. თბილისის თვითმმართველისაგან შესაბამისად, ის წარმოადგენს კეთილსინდისიერ შემძენს.

კასატორის მოსაზრებით სასამართლომ გამოიყენა კანონი, რომელიც არ უნდა გამოეყენებინა, კერძოდ, მან გამოიყენა „კულტურული მემკვიდრეობის შესახებ კანონი“, რომელიც არ უნდაგამოეყენებინა. რეალურად დავა შეეხება მიწის ნაკვეთის საკუთრებას (ის ადმინისტრაციული აქტები, რომელთა ბათილად ცნობაც მოხდა სასამართლოს გადაწყვეტილებით უკავშირდება, სწორედ მიწის ნაკვეთის საკუთრებას), შესაბამისად ამ კანონზე და საქართველოს კულტურული მემკვიდრეობის დაცვის ეროვნული სააგენტოს მიმართვაზე და თანამშრომლის მოხსენებით ბარათზე მითითება სრულიად უადგილოა.

კასატორი ასევე ყურადღებას ამახვილებს საქმეში არსებულ ექსპერტიზის დასკვნაზე და მიიჩნევს, რომ ეს დასკვნა გაკეთებულია არა ფაქტობრივ მდგომარეობასთან ან/და იმ მდგომარეობასთან შედარებით, როცა მოხდა შპს „…“ საკუთრებად უძრავი ქონების აღრიცხვა არამედ 1959 წლის გეგმასთან შედარებით, ამასთან სასამართლომ არ გაითვალისწინა ის გარემოება, რომ სარჩელით მოთხოვნილი იყო აღმჭურველი ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტების ბათილად ცნობა, რომლის მიმართაც შპს „…“-ს გააჩნია კანონიერი ნდობა და მათი ბათილად ცნობა მას აყენებს ქონებრივ ზიანს, რომელიც 400 000 ლარზე მეტია.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2017 წლის 19 ოქტომბრის განჩინებით ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის და ქ.თბილისის მუნიციპალიტეტის სსიპ ქონების მართვის სააგენტოს საკასაციო საჩივრები, ხოლო 2017 წლის 28 დეკემბრის განჩინებით შპს „…“-ს საკასაციო საჩივარი ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივრები არ აკმაყოფილებს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს და არ ექვემდებარება დასაშვებად ცნობას შემდეგ გარემოებათა გამო:

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრის განსახილველად დასაშვებობის ამომწურავ საფუძვლებს, კერძოდ, აღნიშნული ნორმის თანახმად, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ საკასაციო საჩივარი დაიშვება, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივრები არ არის დასაშვები საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.

საკასაციო საჩივრები არ არის დასაშვები სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს მიერ დამკვიდრებული პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით და ამასთან, არ არსებობს საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღების ვარაუდი. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ ეწინააღმდეგება ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს. ამასთან, საქმის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების თვალსაზრისით.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ კასატორები ვერ ასაბუთებენ სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით. კასატორები საკასაციო საჩივრებში ვერ აქარწყლებენ სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებსა და დასკვნებს.

საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ ადამიანის უფლებათა ევროპული კონვენციის მე-6 მუხლის პირველი ნაწილი ავალდებულებს სასამართლოს, დაასაბუთოს თავისი გადაწყვეტილება, რაც არ უნდა იქნეს გაგებული თითოეულ არგუმენტზე დეტალური პასუხის გაცემად (იხ. ჯღარკავა საქართველოს წინააღმდეგ, №7932/03; Van de Hurk v. Netherlands, par.61, Garcia Ruiz v. Spain [GC] par.26; Jahnke and Lenoble v France (dec.); Perez v France [GC], par. 81).

საკასაციო სასამართლო იზიარებს მოცემულ საქმეზე ქვედა ინსტანციის სასამართლოების მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და ამ გარემოებებთან დაკავშირებით გაკეთებულ სამართლებრივ შეფასებებს და მიიჩნევს, რომ ქვედა ინსტანციის სასამართლოებმა არსებითად სწორად გადაწყვიტეს მოცემული დავა.

საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ ქვედა ინსტანციის სასამართლოს მიერ სწორად იქნა გამოყენებული საქართველოს კონსტიტუციის 21-ე მუხლი და სწორი სამართლებრივი შეფასებები გაკეთდა, კერძოდ მითითებული მუხლის პირველი პუნქტის თანახმად, საკუთრება და მემკვიდრეობის უფლება აღიარებული და ხელშეუვალია. დაუშვებელია საკუთრების, მისი შეძენის, გასხვისების ან მემკვიდრეობით მიღების საყოველთაო უფლების გაუქმება. ამავე მუხლის მე-2 პუნქტი აწესებს საკუთრების უფლების შეზღუდვის კრიტერიუმებს: აუცილებელი საზოგადოებრივი საჭიროებისათვის დასაშვებია ამ მუხლის პირველ პუნქტში აღნიშნულ უფლებათა შეზღუდვა კანონით განსაზღვრულ შემთხვევებში და დადგენილი წესით, იმგვარად, რომ არ დაირღვეს საკუთრების უფლების არსი. მე-3 პუნქტი კი ითვალისწინებს ასევე აუცილებელი საზოგადოებრივი საჭიროებისათვის საკუთრების ჩამორთმევის შესაძლებლობას კანონით პირდაპირ გათვალისწინებულ შემთხვევებში, სასამართლოს გადაწყვეტილებით ან ორგანული კანონით დადგენილი გადაუდებელი აუცილებლობისას, წინასწარი, სრული და სამართლიანი ანაზღაურების პირობით.

განსახილველ შემთხვევაში, დადგენილია, რომ ქ. თბილისში, ... ქუჩა N3-ში მდებარე დაზუსტებული ფართობის მქონე 1020.00 კვ.მ. მიწის ნაკვეთის (საკადასტრო კოდი N..) მესაკუთრეა - შპს ,,…“.

სასამართლოს მიერ დადგენილია, სჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოში 2015 წლის 15 მაისს დაინტერესებული მხარის - შპს ,,…“ მიერ წარდგენილი განცხადებით მოთხოვნილი იყო უძრავ ნივთზე რეგისტრირებულ უფლებაში ცვლილების რეგისტრაცია. უძრავი ნივთი მდებარე - ქ. თბილისი, ... ქუჩა №3, ფართი - 1087 კვ.მ, რომელიც შეჩერდა და შემდგომ შეწყდა სარეგისტრაციოდ წარდგენილ და საჯარო რეესტრში რეგისტრირებული უძრავი ნივთის საკადასტრო მონაცემებს შორის არსებობდა ინსტრუქციით გათვალისწინებული ზედდების (ზედდება - შპს „გ…“-ს საკუთრებაში რეგისტრირებული ფართიდან 67 კვ.მ) გამო. დადგენილია, რომ ქ. თბილისში, ... ქუჩა N3-ში მდებარეობს კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლი (... N5), შპს ,,...“ ფაქტიურ სარგებლობაში არსებულ ტერიტორიაზე სამხრეთ ნაწილში განთავსებულ ... , რომელიც ასახულია 1959 წლის გეგმაზე, კვეთს N... საკადასტრო კოდით რეგისტრირებული მიწის ნაკვეთის საზღვარი, შესაბამისად მართებულია სააპელაციო სასამართლოს მითითება იმასთან დაკავშირებით, რომ ილახება შპს „....“ საკუთრების უფლება, იმის გათვალისწინებით, რომ საქართველოს რესპუბლიკის, სახელმწიფო ქონების მართვის სამინისტროს ქ. თბილისის სახელმწიფო ქონების მართვის მთავარი სამმართველოს მიერ შპს ,,....“ სახელზე გაცემულ 1995 წლის საკუთრების დამადასტურებელ მოწმობით, შპს „...“ გადაეცა საკუთრებაში ქ. თბილისში, ... ქ. N3-ში მდებარე ... ,,...“.

საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 170-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, მესაკუთრეს შეუძლია, კანონისმიერი ან სხვაგვარი, კერძოდ, სახელშეკრულებო შებოჭვის ფარგლებში თავისუფლად ფლობდეს და სარგებლობდეს ქონებით (ნივთით), არ დაუშვას სხვა პირთა მიერ ამ ქონებით სარგებლობა, განკარგოს იგი, თუკი ამით არ ილახება მეზობლების ან სხვა მესამე პირთა უფლებები, ანდა, თუ ეს მოქმედება არ წარმოადგენს უფლების ბოროტად გამოყენებას.

საკასაციო პალატა ეთანხმება ქვედა ინსტანციის სასამართლოების მითითებას საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 150-ე მუხლზე, რომლის თანახმად, ნივთის შემადგენელი ნაწილი, რომლის გამოცალკევებაც შეუძლებელია მთლიანი ნივთის ან ამ ნაწილის განადგურების ანდა მათი დანიშნულების მოსპობის გარეშე (ნივთის არსებითი შემადგენელი ნაწილი), ცალკე უფლების ობიექტად შეიძლება იყოს მხოლოდ კანონით გათვალისწინებულ შემთხვევებში. მიწის ნაკვეთის არსებით შემადგენელ ნაწილს განეკუთვნება შენობა - ნაგებობანი და ნივთები, რომლებიც მყარადაა დაკავშირებული მიწასთან და არ არის გამიზნული დროებითი სარგებლობისათვის, რაც ხელშეკრულებითაც შეიძლება განისაზღვროს. საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 171-ე მუხლის თანახმად, ნივთზე საკუთრების უფლება ვრცელდება ასევე ამ ნივთის არსებით შემადგენელ ნაწილებზედაც.

იმის გათვალისწინებით რომ, შპს "..." გადაეცა ... "...." მათ შორის N5 ... მთლიანად, ხოლო მეორეს მხრივ, სსიპ ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ექსპერტიზის დასკვნით დადასტურებულია რომ, შპს „გ...“-ს N01.18.04.001.029 საკადასტრო კოდით რეგისტრირებული მიწის ნაკვეთის საზღვარი კვეთს ... ,,...“ გუმბათებს, საკასაციო პალატა ვერ გაიზიარებს კასატორების მითითებას სადავო მიწის ნაკვეთის 67 კვ.მ. ფართზე შპს ,,...“ საკუთრების უფლების დაუსაბუთებლობის შესახებ.

საკასაციო პალატა განმარტავს, რომ კონსტიტუციის 21-ე მუხლიდან გამომდინარეობს სახელმწიფოს ნეგატიური ვალდებულება, თავი შეიკავოს ისეთი მოქმედებებისაგან, რომელიც გამოიწვევს საკუთრების უფლებაში ჩარევას. ამავე დროს იგი პოზიტიურადაა ვალდებული, შექმნას ისეთი სამართლებრივი სისტემა, რომელიც უზრუნველყოფს სამართლიან ბალანსს საზოგადოების წევრებს შორის. საკუთრების უფლება არის მესაკუთრის უფლება, ისარგებლოს და განკარგოს თავისი საკუთრება. საკუთრების უფლების ამ ფუნქციებიდან გამომდინარე, ამ პროცესის თანმდევია ის, რომ ერთი პირის საკუთრების უფლება თავისთავად ზეგავლენას ახდენს გარშემო მყოფებზე, საზოგადოების სხვა წევრებზე. სწორედ ამაზეა დაფუძნებული კანონმდებლის უფლებამოსილება (ან თუნდაც მისი კონსტიტუციური ვალდებულება), დაარეგულიროს საკუთრების სამართლებრივი მხარე. საკუთრების უფლების, შეზღუდვის შეფასების საზომი თანაზომიერების პრინციპია. შესაბამისად, მნიშვნელოვანია, რომ სახელმწიფოს მხრიდან საკუთრების უფლების შეზღუდვის ნებისმიერი შემთხვევა შეფასდეს იმ კრიტერიუმების საფუძველზე, რომელიც დადგენილია საქართველოს კონსტიტუციის 21-ე მუხლით. შეზღუდვა უნდა იყოს კანონით პირდაპირ გათვალისწინებული, უნდა ემსახურებოდეს ლეგიტიმურ მიზანს - აუცილებელ საზოგადოებრივ საჭიროებას, და უნდა იყოს პროპორციული, დაცული უნდა იყოს საჯარო და კერძო ინტერესებს შორის სამართლიანი ბალანსი. საჯარო და კერძო ინტერესების თანაზომიერების საკითხის დადგენისას კი მხედველობაში უნდა იქნეს მიღებული კონსტიტუციის 21-ე მუხლის მე-2 პუნქტით დადგენილი ზღვარი - შეზღუდვა საკუთრების უფლებას არ უნდა უკარგავდეს არსს და ეჭვქვეშ არ უნდა აყენებდეს საკუთრების უფლების შინაარსს.

საკასაციო სასამართლო იზიარებს ქვედა ინსტაციის სასამართლოს მიერ გაკეთებულ სამართლებრივ შეფასებას და მიაჩნია, რომ გასაჩივრებული აქტიებით მოცემულ შემთხვევაში იზღუდება შპს „...“ საკუთრების უფლება, ვინაიდან საქმეში წარმოდგენილი ექსპერტიზის დასკვნით დადასტურებულია ... „...“ ნაწილის ზედდება შპს „გ...“-ს საკუთრებასთან.

შესაბამისად, კონკრეტულ შემთხვევაში სასამართლოების მიერ დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების გათვალისწინებით საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ კასატორების მიერ მითითებული გარემოებები არ იძლევა საკასაციო საჩივრის დასაშვებად ცნობის შესაძლებლობას.

ამდენად, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ მოცემულ საქმეს არ გააჩნია არავითარი პრინციპული მნიშვნელობა სასამართლო პრაქტიკისათვის, ხოლო საკასაციო საჩივრებს - წარმატების პერსპექტივა.

ზემოთქმულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ არ არსებობს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით რეგლამენტირებული არც ერთი საფუძველი, რის გამოც საკასაციო საჩივრები არ უნდა იქნეს დაშვებული განსახილველად.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლით, 34-ემუხლის მე-3 ნაწილით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის, ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის სსიპ ქონების მართვის სააგენტოსა და შპს „გ...“ -ს საკასაციო საჩივრები მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;

2. უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2017 წლის 29 ივნისის განჩინება

3. კასატორს - ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის სსიპ ქონების მართვის სააგენტოს (ს/ნ…) დაუბრუნდეს 20.09.2017წ. №02915 საგადახდო მოთხოვნით მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 300 (სამასი) ლარის, 70% - 210 (ორას ათი) ოთხმოცდათორმეტი თეთრი) ლარი შემდეგი ანგარიშიდან: ქ. თბილისი, სახელმწიფო ხაზინა, ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი №300773150;

4. კასატორს - შპს "გ..."-ს (ს/ნ ...) დაუბრუნდეს 14.12.2017წ. №0 საგადასახადო დავალებით ნ. გ-ის (პ/ნ ...) მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 300 (სამასი) ლარის, 70% - 210 (ორას ათი) ოთხმოცდათორმეტი თეთრი) ლარი შემდეგი ანგარიშიდან: ქ. თბილისი, სახელმწიფო ხაზინა, ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი №300773150;

5. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე ვ. როინიშვილი

მოსამართლეები: ნ. სხირტლაძე

პ. სილაგაძე