საქმეNბს-691-687(კ-17) 17 ოქტომბერი, 2017 წელი
ქ.თბილისი
ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატა
შემდეგი შემადგენლობა:
ვასილ როინიშვილი (თავჯდომარე, მომხსენებელი)
მაია ვაჩაძე, ნუგზარ სხირტლაძე
საქმის განხილვის ფორმა - ზეპირი მოსმენის გარეშე
კასატორი - თ. გ-ი (მოსარჩელე)
მოწინააღმდეგე მხარე - გარდაბნის მუნიციპალიტეტის გამგეობა (მოპასუხე)
მესამე პირი - ზ. გ-ი
გასაჩივრებული განჩინება - თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2017 წლის 4 მაისის განჩინება
კასატორის მოთხოვნა - გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილება
დავის საგანი - მიწის ნაკვეთის მიღება-ჩაბარების აქტის ბათილად ცნობა
ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :
თ. გ-მა და ნ. გ-მა 2016 წლის 13 აპრილს სარჩელით მიმართეს რუსთავის საქალაქო სასამართლოს, მოპასუხე - გარდაბნის მუნიციპალიტეტის გამგეობის და სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს მიმართ და მოითხოვეს ზ. გ-ის სახელზე, 1995 წლის 15 აპრილს გაცემული, მიწის ნაკვეთის მიღება-ჩაბარების აქტის ბათილად ცნობა; 1994 წლის 17 მარტის გარდაბნის რაიონის ახალსოფლის გამგეობის სხდომის №2 ოქმის (გადაწყვეტილება N9), საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს გარდაბნის სარეგისტრაციო სამსახურის 2008 წლის 18 სექტემბრის №... გადაწყვეტილების ნაწილობრივ ბათილად ცნობა და ახალი ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემის დავალება, რომლითაც მოსარჩელეებს დაურეგისტრირდებათ მომიჯნავედ არსებული 400 კვ.მ ფართის მიწის ნაკვეთი.
რუსთავის საქალაქო სასამართლოს 2016 წლის 20 მაისის განჩინებით, განსახილველ საქმეზე, საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-16 მუხლის მე-2 ნაწილის შესაბამისად ჩაბმულ იქნა ზ. გ-ი.
2016 წლის 22 სექტემბრის განჩინებით, თ.ი და ნ. გ-ების სარჩელზე, საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს ქვემო ქართლის რეგიონული ოფისის მიმართ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს გარდაბნის სარეგისტრაციო სამსახურის 2008 წლის 18 სექტემბრის N... რეგისტრაციის შესახებ გადაწყვეტილების ბათილად ცნობის ნაწილში შეწყდა საქმის წარმოება, დაუშვებლობის გამო, ასევე 2016 წლის 29 ნოემბრის განჩინებით, გარდაბნის რაიონის ახალსოფლის გამგეობის 1994 წლის 17 მარტის N2 ოქმის და N9 გადაწყვეტილების ბათილად ცნობის ნაწილში შეწყდა საქმის წარმოება, დაუშვებლობის გამო.
რუსთავის საქალაქო სასამართლოს 2016 წლის 29 ნოემბრის გადაწყვეტილებით თ. და ნ. გ-ების სარჩელი 1995 წლის 15 აპრილის მიღება-ჩაბარების აქტის ბათილად ცნობის ნაწილში არ დაკმაყოფილდა. აღნიშნული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა თ. გ-მა.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2017 წლის 4 მაისის განჩინებით თ. გ-ის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა; უცვლელად დარჩა რუსთავის საქალაქო სასამართლოს 2016 წლის 29 ნოემბრის გადაწყვეტილება.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2017 წლის 4 მაისის განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა თ. გ-მა.
კასატორმა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს 2017 წლის 4 მაისის განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სასარჩელო მოთხოვნის დაკმაყოფილება მოითხოვა.
კასატორი მიუთითებს, რომ სასამართლოს მიერ სრულიად დაუსაბუთებლად ეთქვა უარი 1995 წლის 15 აპრილს, ზ. გ-ის სახელზე გაცემული მიწის ნაკვეთის მიღება-ჩაბარების აქტის ბათილად ცნობაზე, რადგან მიღება-ჩაბარების აქტი არ შეიცავს აუცილებელ რეკვიზიტებს - ნომერს, სასამართლომ კი აღნიშნული არ მიიჩნია აქტის ბათილად ცნობის საფუძვლად, რაც წინააღმდეგობაშია მოქმედ კანონმდებლობასთან. სასამართლომ არ იმსჯელა რის საფუძველზე არ ჩაითვალა ასეთი მნიშვნელოვანი დარღვევა, ბათილად ცნობის საფუძვლად, როცა თ. გ-ის მიერ წარმოდგენილი არაერთი მტკიცეულებით დასტურდება, რომ სადავო მიღება-ჩაბარების აქტი არღვევდა მის კანონიერ უფლებასა და ინტერესს.
კასატორი აღნიშნავს, რომ მისი ოჯახისთვის მიკუთვნებული, მომიჯნავე 400კვ.მ მიწის ნაკვეთი სრულიად უკანონოდ და დაუსაბუთებლად ჩამოერთვა და მიეკუთვნა ზ. გ-ს.
კასატორის განმარტებთ, 1995 წლის 15 აპრილს გაცემული მიღება- ჩაბარების აქტიდან დგინდება, რომ კომისიის თავჯდომარე არის კ. გ-ი, რომელიც ზ. გ-ის ძმაა. კანონმდებლობის თანხმად ეს არის დარღვევა. მას არ უნდა მიეღო მონაწილეობა, ზ. გ-ის მიღება ჩაბარების აქტის გაცემაში, ვინაიდან დაინტერესებული პირს წარმოადგენდა რაც იწვევს ინტერესთა კონფლიქტს, ამასთან ხუთკაციანი კომისიიდან სადავო აქტს ხელი მოაწერა მხოლოდ ოთხმა პირმა, აქედან ერთი თავად მხარე- ზ. გ-ია. აქტს ხელი არ მოაწერა მაშინდელი მეოურნეობის თავჯდომარემ, რ. ლ-მა. ასევე ხელი არ მოაწერა მიღება-ჩაბარების აქტში მითითებულმა, კადასტრის უფროსმა, ბ-ემ, აღნიშნული დარვევები კი სადავო აქტის ბათილად ცნობის აბსოლუტურ საფუძველს წარმოადგენდა.
საკასაციო საჩივარში კასატორმა იშუამდგომლა, სადავო მიღება - ჩაბარების აქტის კალიგრაფიული ექსპერტიზის ჩატარება, რადგან მიიჩნევდა, რომ აღნიშნული ექსპერტიზა წარმოადგენს სასამართლოს მიერ ობიექტური და კანონშესაბამისი გადაწყვეტილების გამოტანის საფუძველს.
საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2017 წლის 25 სექტემბრის განჩინებით, აღნიშნული შუამდგომლობა არ დაკმაყოფილდა.
საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2017 წლის 25 სექტემბრის განჩინებით თ. გ-ის საკასაციო საჩივარი ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული.
ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:
საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ თ. გ-ის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს და არ ექვემდებარება დასაშვებად ცნობას შემდეგ გარემოებათა გამო:
საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრის განსახილველად დასაშვებობის ამომწურავ საფუძვლებს, კერძოდ, აღნიშნული ნორმის თანახმად, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ საკასაციო საჩივარი დაიშვება, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს.
საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.
საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს მიერ დამკვიდრებული პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით და ამასთან, არ არსებობს საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღების ვარაუდი. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ ეწინააღმდეგება ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს. ამასთან, საქმის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების თვალსაზრისით.
საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ კასატორი ვერ ასაბუთებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით. კასატორი საკასაციო საჩივარში ვერ აქარწყლებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებსა და დასკვნებს.
საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ ადამიანის უფლებათა ევროპული კონვენციის მე-6 მუხლის პირველი ნაწილი ავალდებულებს სასამართლოს, დაასაბუთოს თავისი გადაწყვეტილება, რაც არ უნდა იქნეს გაგებული თითოეულ არგუმენტზე დეტალური პასუხის გაცემად (იხ. ჯღარკავა საქართველოს წინააღმდეგ, №7932/03; Van de Hurk v. Netherlands, par.61, Garcia Ruiz v. Spain [GC] par.26; Jahnke and Lenoble v France (dec.); Perez v France [GC], par. 81).
საკასაციო სასამართლო იზიარებს მოცემულ საქმეზე ქვედა ინსტანციის სასამართლოების მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და ამ გარემოებებთან დაკავშირებით გაკეთებულ სამართლებრივ შეფასებებს და მიიჩნევს, რომ ქვედა ინსტანციის სასამართლოებმა არსებითად სწორად გადაწყვიტეს მოცემული დავა.
საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ ქვედა ინსტანციის სასამართლოებმა მართებულად გაამახვილეს ყურადღება საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2005 წლის 19 აპრილის Nბს-161-127-კ-05 განჩინებაზე, სადაც პალატამ განმარტა, რომ მიწის მიღება - ჩაბარების აქტი არ წარმოადგენს ადმინისტრაციულ აქტს, იგი განეკუთვნება ადმინისტრაციულ გარიგებას - მიწის განკარგვის თაობაზე მიღებულ გადაწყვეტილებას, რომლის გასაჩივრების ვადები განსაზღვრულია საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 129-ემუხლის პირველი ნაწილის მეორე წინადადების შესაბამისად 6 წლის ვადით.
საკასაციო პალატა განმარტავს, რომ საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 70-ე მუხლის შესესაბამისად, ადმინისტრაციული გარიგების ბათილად გამოცხადებას აწესრიგებს საქართველოს სამოქალაქო კოდექსი, ხოლო საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 54-ე მუხლის შესაბამისად, ბათილია გარიგება, რომელიც არღვევს კანონით დადგენილ წესსა და აკრძალვებს და ეწინააღმდეგება საჯარო წესრიგს.
ადმინისტრაციული ხელშეკრულების დადება შეიძლება მოხდეს ადმინისტრაციული აქტის საფუძველზე ან მის გარეშე. პირველ შემთხვევაში ადმინისტრაციული ხელშეკრულების დადება ორი სტადიისაგან შედგება: ადმინისტრაციული ხელშეკრულების დადების შესახებ ადმინისტრაციული აქტის გამოცემა და თვით ადმინისტრაციული ხელშეკრულების დადება. ადმინისტრაციული აქტის ბათილად ცნობა, რომლის საფუძველზეც მოხდა ადმინისტრაციული ხელშეკრულების დადება, საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 70-ე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად იწვევს ადმინისტრაციული ხელშეკრულების ბათილად ცნობას, ვინაიდან ადმინისტრაციული აქტის ბათილობა იწვევს მისი სამართლებრივი შედეგის ბათილობას, აქტის ბათილობის გამოცხადებით დასტურდება, რომ ადმინისტრაციული ხელშეკრულების დადებას არ გააჩნია კანონიერი საფუძველი. განსახილველ შემთხვევაში, იმის გათვალისწინებით, რომ გასაჩივრებული მიღება - ჩაბარების აქტის გამოცემის საფუძველი - გარდაბნის რაიონის ახალსოფლის საკრებულოს სოფელ ... 1992 წლის 3 მარტის დადგენილების კანონიერება სადავოდ არ არის გამხდარი, საკასაციო პალატა ვერ გაიზიარებს კასატორის მოსაზრებას, იმასთან დაკავშირებით, რომ მიწის ნაკვეთის მიღება - ჩაბარების აქტზე ნომრის არარსებობა და ზ. გ-ის ძმის - კ. გ-ის მიერ გასაჩივრებულ აქტზე ხელმოწერა ქმნის მიღება - ჩაბარების აქტის ბათილად ცნობის საფუძველს.
ამასთან, საკასაციო პალატა მიუთითებს, ,,ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთზე საკუთრების უფლების აღიარების შესახებ” კანონის მე-41 მუხლზე, და ,,ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთზე საკუთრების უფლების აღიარების წესისა და საკუთრების მოწმობის ფორმის დამტკიცების შესახებ” საქართველოს პრეზიდენტის 2007 წლის 15 სექტემბრის N525 ბრძანებულების მე-2 მუხლის პირველი პუნქტის ,,გ” ქვეპუნქტზე და აღნიშნავს, რომ მართალია, მესამე პირის ზ. გ-ის მიერ სარეგისტრაციო სამსახურში წარდგენილი მიწის ნაკვეთის მიღება - ჩაბარების აქტი, არ შეიცავდა აუცილებელ რეკვიზიტს - ნომერს, თუმცა ზემოთ დასახელებული ნორმების შინაარსიდან გამომდინარე, არ წარმოადგენს მიწის ნაკვეთის მიღება - ჩაბარების აქტის გაუქმების საფუძველს და მარეგისტრირებელი ორგანოს კომპეტენციას წარმოადგენდა უნომრო აქტი მიეჩნია, მართლზომიერი სარგებლობის დამადასტურებელ დოკუმენტად.
რაც შეეხება ხანდაზმულობის საკითხს, როგორც პირველი ინსტანციის სასამართლო, ასევე სააპელაციო სასამართლოს მიერ ერთმნიშვნელოვნად დადგენილია, რომ 1995 წლის 15 აპრილის მიწის ნაკვეთის მიღება - ჩაბარების აქტით ზ. გ-ს გადაეცა გარდაბნის რაიონის სოფელ ... სარგებლობაში გამოყოფილი მიწები 0.75 ჰექტარი, 2 ნაკვეთი, მიწის რეფორმამდე არსებული 0.20, დამატებით გამოყოფილი 0,55, ხოლო თ. გ-სა და მესამე პირს - ზ. გ-ს შორის უძრავ ნივთთან დაკავშირებული დავა მომდინარეობს 1990 წლებიდან. მოსარჩელე მახრეს 2016 წლის 13 აპრილამდე - რუსთავის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიაში სარჩელის წარდგენამდე მიწის ნაკვეთის მიღება - ჩაბარების აქტი სადავოდ არ გაუხდია, შესაბამისად 1990 წლიდან სარჩელის აღძვრამდე გასულია საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 129-ე მუხლის მე-2 ნაწილით დადგენილი უძრავ ნივთებთან დაკავშირებული სახელშეკრულებო მოთხოვნათა ხანდაზმულობის ვადა.
კონკრეტულ შემთხვევაში სასამართლოების მიერ დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების გათვალისწინებით საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ კასატორის მიერ მითითებული გარემოებები არ ქმნის საკასაციო საჩივრის დასაშვებად ცნობის საფუძველს.
ამდენად, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ მოცემულ საქმეს არ გააჩნია არავითარი პრინციპული მნიშვნელობა სასამართლო პრაქტიკისათვის, ხოლო საკასაციო საჩივრებს - წარმატების პერსპექტივა.
ზემოთქმულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ არ არსებობს საკასაციო საჩივრების დასაშვებობის საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით რეგლამენტირებული არც ერთი საფუძველი, რის გამოც საკასაციო საჩივარი არ უნდა იქნეს დაშვებული განსახილველად.
ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:
საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლით, 34-ემუხლის მე-3 ნაწილით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლით და
დ ა ა დ გ ი ნ ა:
1. თ. გ-ის საკასაციო საჩივარი მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;
2. უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2017 წლის 4 მაისის განჩინება;
3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.
თავმჯდომარე ვ. როინიშვილი
მოსამართლეები: მ. ვაჩაძე
ნ. სხირტლაძე