ბს-911-903(კ-16) 25 იანვარი, 2018წ.

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატამ

შემდეგი შემადგენლობით:

ნუგზარ სხირტლაძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

მოსამართლეები: მაია ვაჩაძე, ვასილ როინიშვილი

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლისა და 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის საფუძველზე, ზეპირი განხილვის გარეშე, განიხილა შპს „...“ საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საფუძვლები თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 21.09.2016წ. გადაწყვეტილებაზე

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

შპს „…“ 08.04.2014წ. სარჩელით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას მოპასუხეების - საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს, სსიპ შემოსავლების სამსახურისა და სსიპ შემოსავლების სამსახურის მომსახურების დეპარტამენტის მიმართ საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებული დავების განხილვის საბჭოს 13.03.2014წ. გადაწყვეტილების, სსიპ შემოსავლების სამსახურის 20.09.2013წ. N46333 და 05.07.2013წ. N30864 ბრძანებებისა და 08.07.2013წ. N094-142 საგადასახადო მოთხოვნის ბათილად ცნობის მოთხოვნით.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 29.04.2015წ. გადაწყვეტილებით შპს „…“ სარჩელი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ, სადავო საკითხის გადაუწყვეტლად ბათილად იქნა ცნობილი სსიპ შემოსავლების სამსახურის 05.07.2013წ. N30864 ბრძანება და 08.07.2013წ. N094-142 საგადასახადო მოთხოვნა, სსიპ შემოსავლების სამსახურს დაევალა საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე გარემოებების გამოკვლევისა და შეფასების შემდეგ მოსარჩელის მიმართ ახალი აქტის გამოცემა, ბათილად იქნა ცნობილი სსიპ შემოსავლების სამსახურის 20.09.2013წ. N46333 ბრძანება და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებული დავების განხილვის საბჭოს 13.03.2014წ. გადაწყვეტილება, რაც სააპელაციო წესით გასაჩივრდა შპს „…“, სსიპ შემოსავლების სამსახურისა და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს მიერ.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 21.09.2016წ. გადაწყვეტილებით სსიპ შემოსავლების სამსახურისა და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს სააპელაციო საჩივრები დაკმაყოფილდა, შპს „…“ სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, გაუქმდა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრცაიულ საქმეთა კოლეგიის 29.04.2015წ. გადაწყვეტილება და საქმეზე მიღებულ იქნა ახალი გადაწყვეტილება, შპს „…“ სარჩელი არ დაკმაყოფილდა, რაც საკასაციო წესით გაასაჩივრდა შპს „...“ მიერ.

კასატორმა აღნიშნა, რომ სასამართლომ არასწორად განმარტა საგადასახადო კოდექსის 174-ე მუხლი. ამასთანავე არ გამოიყენა სასკ-ის მე-17 მუხლი, „გადასახადების ადმინისტრირების შესახებ“ საქართველოს ფინანსთა მინისტრის 31.12.2010წ. N996 ბრძანების 74-ე და 75-ე მუხლები და ევროკავშირის 28.11.2006წ. 2006/112/EU დირექტივა. სასამართლომ საქმესთან დაკავშირებულად ცნო სსიპ შემოსავლების სამსახურის საინფორმაციო ტექნოლოგიების ცენტრის მიერ დამტკიცებული პროტოკოლები, თუმცა სამართლებრივი შეფასებები მოპასუხე მხარის ზეპირსიტყვიერი განმარტებების საფუძველზე მიიღო.

საგადასახადო ორგანომ არც დაადასტურა და არც უარყო გადასახადის გადამხდელის მხრიდან 180 ანგარიშ-ფაქტურის წარდგენის ფაქტი. აღნიშნული დადგენილად ცნო სასამართლომ, რაც კასატორის მოსაზრებით, არასწორია, რადგან სასკ-ის მე-17 მუხლის თანახმად, ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის არარა აქტად აღიარების, ბათილად ცნობის ან ძალადაკარგულად გამოცხადების შესახებ სარჩელის წარდგენის შემთხვევაში მტკიცების ტვირთი ეკისრება ადმინისტრაციულ ორგანოს, რომელმაც გამოსცა ეს აქტი. კასატორმა აღნიშნა, რომ „გადასახადების ადმინისტრირების შესახებ“ საქართველოს ფინანსთა მინისტრის 31.12.2010წ. N996 ბრძანების დანართი NIII-10-ს შევსების წესის დარღვევა გადასახადის გადამხდელის მიერ ჯარიმდება საგადასახადო კოდექსის 291-ე მუხლის მიხედვით თითოეული დანართისთვის 100 ლარის ოდენობით და არა იმ სახით, რაც შემოსავლების სამსახურმა მოცემულ შემთხვევაში განახორციელა.

კასატორმა აღნიშნა, რომ სასამართლოს მიერ არ გამოკვლეულა საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე გარემოებები, მათ შორის: სადავოდ ხდიან თუ არა სსიპ შემოსავლების სამსახური და საქართველოს ფინანსთა სამინისტრო 9849 ანგარიშ-ფაქტურის რეალურობას. ამასთანავე, სადავოა თუ არა, რომ 15.11.2011წ. წარდგენილ დეკლარაციაში შეტანილი 9849 ანგარიშ-ფაქტურის მიხედვით გამყიდველების მიერ ბიუჯეტში გადახდილია კუთვნილი დღგ და ასახულია თუ არა 15.11.2011წ. წარდგენილ „გადასახადების ადმინისტრირების შესახებ“ საქართველოს ფინანსთა მინისტრის 31.12.2010წ. N996 ბრძანების დანართ NIII-10-ში ინფორმაცია სადავო 180 ანგარიშ-ფაქტურის მიხედვით მყიდველის მიერ შეძენილ 1 775 063 კგ. ნავთობპროდუქტის შესახებ.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლო გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაცნობის, საქმის მასალების შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ შპს „…“ საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს და არ ექვემდებარება დასაშვებად ცნობას შემდეგ გარემოებათა გამო:

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრის განსახილველად დაშვების ამომწურავ საფუძვლებს, კერძოდ, აღნიშნული ნორმის თანახმად, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ საკასაციო საჩივარი დაიშვება, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს მიერ დამკვიდრებული პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით და ამასთან, არ არსებობს საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღების ვარაუდი. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული გადაწყვეტილება არ ეწინააღმდეგება ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს. ამასთან, საქმის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების თვალსაზრისით.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ კასატორი ვერ ასაბუთებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით. კასატორი საკასაციო საჩივარში ვერ აქარწყლებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებსა და დასკვნებს.

საკასაციო სასამართლო იზიარებს მოცემულ საქმეზე სააპელაციო ინსტანციის სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და ამ გარემოებებთან დაკავშირებით გაკეთებულ სამართლებრივ შეფასებებს და მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლომ სწორად გადაწყვიტა მოცემული დავა.

საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ საგადასახადო კოდექსის 173.2 მუხლის "ა" ქვეპუნქტის თანახმად, დღგ-ს ჩათვლის ერთ-ერთი დოკუმენტია საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურა. სადავო პერიოდში მოქმედი საგადასახადო კოდექსის 174.3 მუხლის „ე“ ქვეპუნქტის თანახმად, დღგ-ს ჩათვლა არ ხორციელდება იმ ანგარიშ-ფაქტურებით, რომლებიც გადასახადის გადამხდელის მიერ დასაბეგრი ოპერაციის საანგარიშო პერიოდის დამთავრებიდან არა უგვიანეს მომდევნო სამი საანგარიშო პერიოდის ან არა უგვიანეს ოპერაციის კალენდარული წლის დეკემბრის საანგარიშო პერიოდის მიხედვის ასახული არ არის წარმოდგენილ დღგ-ის დეკლარაციაში (მათ შორის დაზუსტებული დეკლარაციის წარდგენის გზით). „გადასახადების ადმინისტრირების შესახებ“ საქართველოს ფინანსთა მინისტრის 31.12.2010წ. N996 ბრძანების 54.2 მუხლის შესაბამისად, საფ-ის მონაცემები შეიტანება საგადასახადო ორგანოში წარსადგენ დღგ-ის დეკლარაციაში, ხოლო გადამხდელთან არსებული ეგზემპლარები საგადასახადო ორგანოს კონტროლის მიზნით წარედგინება მხოლოდ მისი მოთხოვნის შემთხვევაში. ამავე ბრძანების 59-ე მუხლის მიხედვით, ნსაფ-ის მონაცემები აისახება საგადასახადო ორგანოში წარსადგენ დეკლარაციაში, ხოლო გადამხდელებთან არსებული ეგზემპლარები საგადასახადო ორგანოს წარედგინება მხოლოდ მოთხოვნის შემთხვევაში. ნავთობპროდუქტის ნსაფ-ით მიწოდების ან/და შეძენის შემთხვევაში, დღგ-ის გადამხდელის მიერ საგადახადო ორგანოს დღგ-ის დეკლარაციასთან ერთად, წარედგინება ნავთობპროდუქტის საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურების რეესტრი. ზემოაღნიშნული ნორმების შესაბამისად, სააპელაციო პალატამ მართლებულად აღნიშნა, რომ ანგარიშ-ფაქტურის რეალურად არსებობა წარმოადგენს დღგ-ის ჩათვლის მიღების საფუძველს. კანონმდებელმა ცალსახად განსაზღვრა ანგარიშ-ფაქტურების რეესტრის ატვირთვის სავალდებულოობა. კონკრეტულ შემთხვევაში, სააპელაციო სასამართლოში საქმის განხილვისას კასატორმაც დაადასტურა, რომ კანონმდებლობით განსაზღვრულია ნავთობპროდუქტების რეესტრის ატვირთვის ვალდებულება, ამასთანავე, არ უარყო, რომ ჯეროვნად არ იქნა შესრულებული აღნიშნული ვალდებულება და მის მიერ სადავო 180 ანგარიშ-ფაქტურის რეესტრი არ იქნა არტვირთული (იხ. 18.05.2016წ. სხდომის ოქმი 15:02:31, 15:05:38). აღსანიშნავია, რომ საქმეში წარმოდგენილი მასალებით არ დასტურდება კასატორის მიერ ანგარიშ-ფაქტურების მონაცემების ატვირთვის მცდელობისა და სსიპ შემოსავლების სამსახურის საიტის ტექნიკური გაუმართაობის ფაქტები. სააპელაციო პალატის მიერ საქმეზე დადგენილად არის ცნობილი, რომ 180 სპეციალური ანგარიშ-ფაქტურა ჩასათვლელი ფაქტურების რეესტრში არ აიტვირთა. სსკ-ის 407.2 მუხლის თანახმად, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დამტკიცებულად ცნობილი ფაქტობრივი გარემოებები სავალდებულოა საკასაციო სასამართლოსათვის, თუ წამოყენებული არ არის დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება), კასატორს დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების მიმართ დასაბუთებული პრეტენზია არ წარმოუდგენია. ამდენად, საგადასახადო ორგანოს სადავო გადაწყვეტილებები ეფუძნება კონკრეტულ ფაქტობრივ და სამართლებრივ საფუძვლებს. ამასთანავე, დაუსაბუთებელია კასატორის მითითება ევროპის მართლმსაჯულების სასამართლოს გადაწყვეტილებაზე, რადგან კონკრეტულ შემთხვევაში, ეჭვს არ იწვევს, რომ გადასახადის გადამხდელის მიერ არ შესრულებულა კანონმდებლობით გათვალისწინებული ვალდებულება - დღგ-ს ჩათვლის დოკუმენტების საგადასახადო დეკლარაციაში სათანადო წესით ასახვა. კონკრეტულ შემთხვევაში, დავას იწვევს ანგარიშ-ფაქტურების მონაცემების დადგენილ ვადაში სათანადო წესით ატვირთვა, რაც, თავისმხრივ საგადასახადო კოდექსის 174.3 მუხლის "ე" ქვეპუნქტის თანახმად დღგ-ს ჩათვლის წინაპირობაა. აღნიშნულთან დაკავშირებით სააპელაციო ინსტანციაში გამოკვლეულ იქნა ყველა არსებითი მნიშვნელობის მქონე გარემოება.

საფუძველს მოკლებულია კასატორის მოსაზრებას იმასთან დაკავშირებით, რომ სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული გადაწყვეტილება განსხვავდება უზენაესი სასამართლოს მიერ დამკვიდრებული პრაქტიკისაგან, რადგან კასატორის მიერ დასახელებული სუს 15.03.2016წ. Nბს-20-19(2კ-16) განჩინებით უცვლელად დატოვებული სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეხება მოცემული საქმისაგან განსხვავებულ ფაქტობრივ გარემოებებს. ამასთანავე, სააპელაციო პალატას ხსენებულ გადაწყვეტილებაში დღგ-ს ჩათვლასთან დაკავშირებით ანალოგიური მოსაზრებები აქვს გაჟღერებული. რაც შეეხება საკასაციო სასამართლოს 12.04.2016წ, Nბს-125-124(2კ-16) განჩინებას, საქმეზე დავის საგანი უკავშირდებოდა 22.12.2004წ. საგადახადო კოდექსის მოქმედების პერიოდში წარმოშობილ ურთიერთობას, ხოლო მოცემული სადავო სამართალურთიერთობა 17.09.2010წ. კოდექსის ნორმების საფუძველზეა აღმოცენებული, ამასთანავე, ხსენებული დავა არსებითად არ გადაწყვეტილა და განსახილველად დაუბრუნდა ადმინისტრაციულ ორგანოს.

სსიპ შემოსავლების სამსახურიდან ინფორმაციის გამოთხოვასთან დაკავშირებით, საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ საკასაციო სასამართლო არ წარმოადგენს საქმის ფაქტობრივი გარემოებების დამდგენ სასამართლოს, სსკ-ის 393-394-ე მუხლების შესაბამისად, მის პროცესუალურ კომპეტენციაში შედის სააპელაციო სასამართლოს მიერ მიღებული გადაწყვეტილების კანონიერების შემოწმება სამართლებრივი თვალსაზრისით. საკასაციო პალატა არ არის უფლებამოსილი მოიპოვოს და საქმეზე შეაგროვოს ახალი მტკიცებულებები, საპროცესო კანონმდებლობა არ ითვალისწინებს საკასაციო ინსტანციაში ახალი მტკიცებულებების მიღების შესაძლებლობას. შესაბამისად, საკასაციო პალატა თვლის, რომ შპს "…" შუამდგომლობა ინფორმაციის გამოთხოვის თაობაზე არ უნდა დაკმაყოფილდეს.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების გათვალისწინებით საკასაციო პალატა თვლის, რომ კასატორის მიერ მითითებული გარემოებები არ ქმნის საკასაციო საჩივრის დასაშვებად ცნობის საფუძველს. საკასაციო სასამართლო თვლის, რომ მოცემულ საქმეს არ გააჩნია პრინციპული მნიშვნელობა სასამართლო პრაქტიკისათვის, ხოლო საკასაციო საჩივარს - წარმატების პერსპექტივა. ამდენად, არ არსებობს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით რეგლამენტირებული არც ერთი საფუძველი, რის გამოც შპს „...“ საკასაციო საჩივარი არ უნდა იქნეს დაშვებული განსახილველად.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლით, 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. არ დაკმაყოფილდეს კასატორ შპს „…" შუამდგომლობა სსიპ შემოსავლების სამსახურიდან საქართველოს ფინანსთა მინისტრის 31.12.2010წ. N996 ბრძანების დანართი NIII-10-ს შევსების წესის დარღვევის ფაქტებზე მიღებული გადაწყვეტილებების გამოთხოვის თაობაზე;

2. შპს „…“ საკასაციო საჩივარი მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;

3. უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 21.09.2016წ. გადაწყვეტილება;

4. შპს „…“ (ს.კ. …) დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე 21.12.2016წ. N1482300759 საგადასახადო დავალებით გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 8000 ლარის 70%, _ 5600 ლარი, შემდეგი ანგარიშიდან: ქ. თბილისი, სახელმწიფო ხაზინა, ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი №300773150;

5. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე ნ. სხირტლაძე

მოსამართლეები: მ. ვაჩაძე

ვ. როინიშვილი