საქმეNბს-1137-1131(გ-17) 9 იანვარი, 2018 წელი

ქ.თბილისი

ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ვასილ როინიშვილი (თავჯდომარე, მომხსენებელი)

ნუგზარ სხირტლაძე, მაია ვაჩაძე

საქმისგანხილვისფორმა _ ზეპირიმოსმენისგარეშე

მოსარჩელე _საქართველოსგანათლებისადამეცნიერებისსამინისტრო

მოპასუხე _ გ. ვ-ი

დავისსაგანი_ სასამართლოთაშორისგანსჯადობა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების სამინისტრომ 2016 წლის 16 ივნისს სარჩელით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას გ. ვ-ის მიმართ და მოითხოვა ხელშეკრულებით გათვალისწინებული გრანტის სახით გაცემული 56630,41 ლარის დაბრუნება.

მოსარჩელე აღნიშნავს, რომ საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების სამინისტროსა და გ. ვ-ს შორის 2010 წლის 22 ივლისს გაფორმდა გრანტის შესახებ ხელშეკრულება №32140502/2010/70. ხელშეკრულების ღირებულება განისაზღვრა - 31750 აშშ დოლარის ეკვივალენტი - 56630.41 ლარის ოდენობით, აღნიშნული ხელშეკრულების საფუძველზე გ. ვ-ს გადაერიცხა 2010 წელს - 56630.41 ლარი, მათ შორის: 11255.29 ლარი 2010 წლის 2 აგვისტოს, 17328.97 ლარი2010 წლის 29 ოქტომბერს, 28046.15 ლარი 2010 წლის 30 დეკემბერს.

მოსარჩლემიუთითებდა, რომ საქართველოს პრეზიდენტის 2009 წლის 30 დეკემბრის №970 ბრძანებულების პირველი პუნქტის შესაბამისად, განხორციელდა საჯარო სამართლის იურიდიული პირის - „განვითარებისა და რეფორმების ფონდის“ ლიკვიდაცია, ხოლო მე-4 პუნქტის თანახმად, ფონდის ლიკვიდაციის შემდეგ სასწავლო-სამაგისტრო და სხვა სასწავლო პროგრამების განხორციელებასთან დაკავშირებული უფლებების და მის მიერ ნაკისრი მოვალეობების განხორცილება დაევალა საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების სამინისტროს. მოსარჩელე განმარტებით 2010 წლის 22 ივლისის გრანტის შესახებ ხელშეკრულების 2.1 პუნქტის თანხმად, „გრანტის გამცემი“ „გრანტის მიმღებს“ „საქართველოს 2010 წლის სახელმწიფო ბიუჯეტის შესახებ“ საქართველოს კანონით გათვალისწინებული პროგრამა „ცოდნის კარის“ ფარგლებში უსასყიდლოდ გადასცემს მიზნობრივ ფულად სახსრებს აშშ-ში ვუსტერის პოლიტექნიკური უნივერსიტეტის აეროკოსმოსური ინჟინერიის საბაკალავრო პროგრამაზე 2010-2011 სასწავლო წლის 2 (ორი) სემესტრის განმავლობაში სწავლისას საჭირო ხარჯების ასანაზღაურებლად. „გრანტის გამცემი“ გრანტის ხელშეკრულებით გათვალისწინებული თანხის გაცემას ახორცილებს უნაღდო ანგარიშსწორებით ეროვნულ ვალუტაში, საქართველოს ეროვნული ბანკის მიერ გადახდის დღისთვის დადგენილი კურსის შესაბამისად.

მოსარჩელე მიუთითებდა, რომ ამავე ხელშეკრულების 3.2 პუნქტის თანხმად გრანტის გამცემს უფლება აქვს ნებისმიერ დროს მის მიერ შერჩეული ფორმითა და საშუალებით მოახდინოს „გრანტის მიმღებისთვის“ გადარიცხული თანხების ხარჯვის მონიტორინგი. ასევე, 3.6 და 3.7 პუნქტების შესაბამისად, „გრანტის მიმღები“ ვალდებულია: „შეინარჩუნოს ამ ხელშეკრულებით გათვალისწინებული სასწავლო დაწესებულების მიერ დადგენილი აკადემიური მოსწრების საშუალო კოეფიციენტი , ე.წ.…“. სწავლის დასრულების შემდეგ „გრანტის გამცემს“ წარუდგინოს ვუსტერის პოლიტექნიკური უნივერსიტეტის ინჟინერიის ბაკალავრის ხარისხის დამადასტურებელი დოკუმენტი. მოსარჩელე აღნიშნავდა, რომ 3.9 პუნქტის თანახმად, „გრანტის მიმღები“ ვალდებულია, დაკისრებული ვალდებულებების დარღვევის შემთხვევაში „გრანტის გამცემს“ სრულიად დაუბრუნოს გრანტის სახით გაცემული თანხა.

მოსარჩელე მიუთითებდა, რომ მოპასუხეს 2014 წლის 27 ივნისის №441102 წერილობითი შეტყობინებით აცნობა, რომ წარმოედგინა სწავლის დამადასტურებელი დოკუმენტაცია, რასაც მოპასუხის მხრიდან არანაირი რეაგირება არ მოჰყოლია, ვინაიდან გ. ვ-ის მიერ არ იქნა წარმოდგენილი გრანტის გამცემის შემდგომ სწავლის დასრულების დამადასტურებელი დოკუმენტი. აღნიშნულიდან გამომდინარე, საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების სამინისტრო ითხოვს გრანტის სახით გაცემული თანხის - 56630.41 ლარის სახელმწიფო ბიუჯეტში დაბრუნებას.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2016 წლის 31 აგვისტოს განჩინებით საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების სამინისტროს სარჩელი გ. ვ-ის მიმართ განსჯადობით განსახილველად გადაეცა თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიას.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიამ აღნიშნა, რომ დავის საგანს წარმოადგენს საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების სამინისტროსა და გ. ვ-ს შორის დადებული გრანტის ხელშეკრულებით ნაკისრი ვალდებულებების შეუსრულებლობის გამო სახელმწიფო ბიუჯეტის სასარგებლოდ თანხის დაკისრება. ადმინისტრაციულმა კოლეგიამ მიიჩნია, რომ წინამდებარე დავა გამომდინარეობს კერძოსამართლებრივი ხელშეკრულებიდან და იგი განსახილველად გადასცასამოქალაქო საქმეთა განმხილველ სასამართლოს. სასამართლომ ყურადღება გაამახვილა ხელშეკრულების სამართლებრივ ბუნებაზე. მოცემულ შემთხვევაში, ხელშეკრულების შინაარსიდან გამომდინარე არ იკვეთება ადმინისტრაციული ორგანოს საჯარო უფლებამოსილების განხორციელების ფაქტი. თავად სამოქალაქო საპროცესო კანონმდებლობაც სამოქალაქო საქმეთა განსაზღვრის პრინციპად აღიარებს სამართლებრივ ურთიერთობას, კერძოდ, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-11 მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტის მიხედვით, სამოქალაქო საპროცესო კანონმდებლობით დადგენილი წესით სასამართლო განიხილავს საქმეებს დარღვეული უფლების, აგრეთვე, კანონით გათვალისწინებული ინტერესების დაცვის შესახებ, კერძოდ, სამოქალაქო, საოჯახო, შრომის, საადგილმამულო, ბუნებრივი რესურსების გამოყენებისა და გარემოს დაცვის ურთიერთობებიდან წარმოშობილ დავებს მოქალაქეებს, მოქალაქეებსა და იურიდიულ პირებს, აგრეთვე იურიდიულ პირებს შორის. ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის მოსაზრებით მოცემული დავა სწორედ სამოქალაქო ურთიერთობიდან წარმოშობილი დავაა, რომლის რეგულირებასაც ითვალისწინებს საქართველოს სამოქალაქო კოდექსი.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2017 წლის 16 ნოემბრის განჩინებით საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების სამინისტროს სარჩელი მოპასუხე გ. ვ-ის მიმართ თანხის გადახდის დაკისრების თაობაზე, გადაეცა საქართველოს უზენაეს სასამართლოს ადმისტრაციულ საქმეთა პალატას.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქლაქო კოლეგიამ აღნიშნა, რომ წარმოდგენილი სარჩელით მოსარჩელე მხარე ითხოვს მოპასუხისთვის 56630.41 ლარის დაკისრებას. მოსარჩელე მხარის განმარტებით, საქარტველოს განათლებისა და მეცნიერების სამინისტროსა და გ. ვ-ს შორის 2010 წლის 22 ივლისს გაფორმდა გრანტის შესახებ ხელშეკრულება №32140502/2010/70. აღნიშნული ხელშეკრულების საფუძველზე გ. ვ-ს გადაერიცხა 20-10 წელს ჯამში 56630.41 ლარი. გრანტის გაცემის მიზანს წარმოადგენდა მიმღების უცხოეთის სასწავლო დაწესებულებაში სასწავლო წლის ორი სემესტრის განმავლობაში სწავლისას საჭირო ხარჯების ანაზღაურება. ამდენად, სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის მოსაზრრებით აღძრული დავა გამომდინარეობს 2010 წლის 22 ივლისის ხელშეკრულებიდან.

სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიამ აღნიშნა, რომ საქართველოს მთავრობის 2004 წლის 21 მაისის №37 დადგენილებით დამტკიცებული „საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების სამინისტროს დებულების“ 2.2 მუხლის „ც“ ქვეპუნქტის თანხმად, კანონმდებლობით მინიჭებული უფლებამოსილებათა ფარგლებში სამინისტრო ადგენს სახელმწიფო სასწავლო გრანტის გაცემისა და გადატანის წესს, საქართველოს მთავრობას დასამტკიცებლად წარუდგენს სახელმწიფო სასწავლო გრანტის თანხის ოდენობას. ამავე კანონის 7.1 მუხლის „პ“ ქვეპუნქტით განათლებისა და მეცნიერების სამინისტროს მინიჭებული აქვს უფლებამოსილება განსაზღვროს სახელმწიფო სასწავლო გრანტისა და სახელმწიფო სასწავლო სამაგისტრო გრანტის გაცემის წესი და პირობები. საქართველოს მთავრობა საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების სამინისტროს წარდინებით ამტკიცებს სახელმწიფო სასწავლო გრანტისა და სახელმწიფო სასწავლო სამაგისტრო გრანტის წლიურ მოცულობებსა და ოდენობებს, დაფინანსების ოდენობებსა და პირობებს. ზემოთ აღნიშნულიდან გამომდინარე, თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიამ მიიჩნია, რომ სადავო სამართალურთიერთობის მარეგულირებელი ნორმები მოცემულია საჯარო სამართლის სხვადასხვა წყაროებით, ხელშეკრულება ადმინისტრაციული სამართლის ნორმების შესრულებას ემსახურება. შესაბამისად, სადავო სამართალურთიერთობა ადმინისტრაციული კანონმდებლობიდან გამომდინარეობს.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციოსასამართლოსაქმისმასალების, განსჯადობისთაობაზეთბილისისსაქალაქოსასამართლოსადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიისადასამოქალაქო საქმეთა კოლეგიისგანჩინებებისგაცნობისშედეგად, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 26-ემუხლისმე-3ნაწილითმინიჭებულიუფლებამოსილებისსაფუძველზე, წყვეტსრადავასსასამართლოთაშორისგანსჯადობისთაობაზე, მიიჩნევს, რომსაქართველოს განათლებისა და მეცნიერების სამინისტროსსარჩელიგანსჯადობითგანსახილველადექვემდებარებათბილისისსაქალაქოსასამართლოსადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიასშემდეგგარემოებათაგამო:

საკასაციოსასამართლოსმიაჩნია, რომთბილისისსაქალაქოსასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიამარსებითადსწორადგანსაზღვრამოცემულიდავისგანსჯადობისსაკითხიდამართებულადმიიჩნიასაქმეთბილისისსაქალაქოსასამართლოსადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიისგანსჯადადმინისტრაციულდავად.

საკასაციოსასამართლომიუთითებს, რომსაქართველოსსამოქალაქოსაპროცესოკოდექსისმე-11 მუხლიშეეხებასამოქალაქოსაქმეებისუწყებრივქვემდებარეობასსასამართლოებისადმი, რომლისპირველინაწილის „ა“ ქვეპუნქტისთანახმად, სამოქალაქოსაპროცესოკანონმდებლობითდადგენილიწესითსასამართლოგანიხილავსსაქმეებსდარღვეულითუსადავოდქცეულიუფლების, აგრეთვე, კანონითგათვალისწინებულიინტერესებისდაცვისშესახებ, კერძოდ, სამოქალაქო, საოჯახო, შრომის, საადგილმამულო, ბუნებრივირესურსებისგამოყენებისადაგარემოსდაცვისურთიერთობებიდანწარმოშობილდავებსმოქალაქეებს, მოქალაქეებსადაიურიდიულპირებს, აგრეთვეიურიდიულპირებსშორის.

საქართველოსადმინისტრაციულისაპროცესოკოდექსისმე-2 მუხლშიმოცემულიასასამართლოსგანსჯადიადმინისტრაციულისაქმეებისჩამონათვალი, კერძოდ, აღნიშნულიმუხლისპირველინაწილისმიხედვით, სასამართლოშიადმინისტრაციულიდავისსაგანსშეიძლებაწარმოადგენდეს: ა) ადმინისტრაციულ-სამართლებრივიაქტისშესაბამისობასაქართველოსკანონმდებლობასთან; ბ) ადმინისტრაციულიხელშეკრულებისდადება, შესრულებაანშეწყვეტა; გ) ადმინისტრაციულიორგანოსვალდებულებაზიანისანაზღაურების, ადმინისტრაციულ-სამართლებრივიაქტისგამოცემისანსხვარაიმექმედებისგანხორციელებისთაობაზე; დ) აქტისარარადაღიარება, უფლებისანსამართალურთიერთობისარსებობა-არარსებობისდადგენა. ამავემუხლისმე-3 ნაწილიმიუთითებს, რომამმუხლის პირველიდა მე-2 ნაწილებითგათვალისწინებულისაქმეებისგარდა, სასამართლოშიადმინისტრაციულისამართალწარმოებისწესითგანიხილებასხვასაქმეებიციმსამართლებრივურთიერთობებთანდაკავშირებით, რომლებიცაგრეთვეგამომდინარეობსადმინისტრაციულისამართლისკანონმდებლობიდან.

საკასაციოსასამართლოგანმარტავს, რომამათუიმდავისადმინისტრაციულ-სამართლებრივადმიჩნევისათვისაუცილებელიპირობაა, მოსარჩელისმოთხოვნასამართლებრივადეფუძნებოდესსაჯარო - ადმინისტრაციულისამართლისშესაბამისნორმებს, კონკრეტულისამართლებრივიურთიერთობებიგამომდინარეობდესადმინისტრაციულისამართლისკანონმდებლობიდან, ანუმოსარჩელისმიერმითითებულისაკუთარიუფლების (უფლებების) დარღვევათავისიარსითადაშინაარსითგანპირობებულიუნდაიყოსმოპასუხისმხრიდანსაჯარო, მატერიალურისამართლისშესაბამისისაკანონმდებლონორმებისდარღვევით. ამასთან, დავისერთ-ერთმონაწილემხარესაუცილებლადუნდაწარმოადგენდესადმინისტრაციულიორგანო.

საკასაციოსასამართლოსმითითებით, საქართველოსზოგადიადმინისტრაციულიკოდექსისმე-2 მუხლისპირველინაწილის „ა“ ქვეპუნქტისთანახმად, ადმინისტრაციულიორგანოაყველასახელმწიფოანადგილობრივითვითმმართველობისორგანოანდაწესებულება, საჯაროსამართლისიურიდიულიპირი (გარდაპოლიტიკურიდარელიგიურიგაერთიანების), აგრეთვენებისმიერისხვაპირი, რომელიცსაქართველოსკანონმდებლობისსაფუძველზეასრულებსსაჯაროსამართლებრივუფლებამოსილებებს.

მოცემულდავაშიმოსარჩელე მხარესწარმოადგენსადმინისტრაციულიორგანო-საქართველოსგანათლებისა და მეცნიერების სამინისტრო, მოპასუხე მხარეს - გ. ვ-ი,ხოლოდავისსაგანია - გ. ვ-ისთვის სახელმწიფოს სასარგებლოდ 56630,41 ლარის დაბრუნების დავალება.

კონკრეტულშემთხვევაშიდავისსაგანიგამომდინარეობსსაქართველოს განათლებისა და მეცნიერების სამინისტროსა და გ. ვ-ს შორის დადებული გრანტის შესახებ ხელშეკრულებიდან. შესაბამისად, სადავოსამართალურთიერთობისმხარეებსწარმოადგენენ, ერთიმხრივ, ადმინისტრაციულიორგანო - საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების სამინისტრო, დამეორემხრივ - გ. ვ-ი. მხარეებსშორისგაფორმებულიხელშეკრულებისსაგანიაგრანტი - 56630,40 ლარის ოდენობით, რომელიც გაიცა ამერიკის შეერთებულ შტატებში, ვუსტერის პოლიტექნიკური უნივერსიტეტის აეროკოსმოსური ინჟინერიის საბაკალავრო პროგრამაზე 2010-2011 სასწავლო წლის 2 (ორი) სემესტრის განმავლობაში სწავლისას საჭირო ხარჯების ასანაზღაურებლად.

საკასაციოსასამართლოსმითითებით, განსჯადობისსაკითხისგადასაწყვეტადუნდაშეფასდესსწორედაღნიშნულიხელშეკრულებისსამართლებრივიბუნება.

საკასაციოსასამართლოგანმარტავს,რომსაქართველოსზოგადიადმინისტრაციულიკოდექსის 65-ემუხლისპირველინაწილისთანახმად, თუკანონითსხვარამარარისდადგენილი, შესაძლებელიაადმინისტრაციულ-სამართლებრივიურთიერთობისწარმოშობა, შეცვლაანშეწყვეტაადმინისტრაციულიხელშეკრულებისდადებისგზით. ადმინისტრაციულიორგანოუფლებამოსილიაკონკრეტულიადმინისტრაციულ-სამართლებრივიურთიერთობა, რომლისინდივიდუალურიადმინისტრაციულ-სამართლებრივიაქტისგამოცემისგზითმოწესრიგებისუფლებამოსილებამასკანონითაქვსმინიჭებული, მოაწესრიგოსადმინისტრაციულიხელშეკრულებისდადებისგზით; ხოლოამავეკოდექსისმე-2მუხლისპირველინაწილის „ზ“ქვეპუნქტისმიხედვით, ადმინისტრაციულიხელშეკრულებაარისადმინისტრაციულიორგანოსმიერსაჯაროუფლებამოსილებისგანხორციელებისმიზნითფიზიკურანიურიდიულპირთან, აგრეთვესხვაადმინისტრაციულორგანოსთანდადებულისამოქალაქოსამართლებრივიხელშეკრულება. ამასთან, საქართველოსადმინისტრაციულისაპროცესოკოდექსის 25¹-ემუხლისმე-2 ნაწილისთანახმად, ადმინისტრაციულიხელშეკრულებისდადებასთან, შესრულებასთანდაშეწყვეტასთანდაკავშირებულიდავებიგანიხილებასაერთოსასამართლოებისმიერადმინისტრაციულისამართალწარმოებისწესით.

საკასაციოსასამართლომიუთითებს, რომგანსჯადობისსაკითხისგადაწყვეტისასადმინისტრაციულისაქმეებისგანსჯადობისმთავარფაქტორსგარდაიმფაქტისა, რომერთ-ერთიმხარეუნდაიყოსადმინისტრაციულიორგანო, ასევეწარმოადგენსადმინისტრაციულიორგანოსქმედებისსაჯარო-სამართლებრივიმიზანი. განსჯადობისსაკითხისგადაწყვეტისასუპირატესობაენიჭებასადავოსამართალურთიერთობისბუნებასდაარამხოლოდსუბიექტურშემადგენლობას. დავისსაჯარო-სამართლებრივიხასიათისდასადგენადსაკმარისიარარისის, რომდავისერთ-ერთიმხარესაჯაროსამართლისსუბიექტია, ვინაიდანშესაძლებელიასაჯაროსამართლისსუბიექტიმხარედგამოვიდესკერძო-სამართლებრივურთიერთობებშიც.

საქართველოსადმინისტრაციულისაპროცესოკოდექსისმე-2 მუხლისმოთხოვნიდანგამომდინარე, ადმინისტრაციულისამართალწარმოებისწესითსაქმისგანსჯადობისსაკითხისგადასაწყვეტადამოსავალიასადავოსამართალურთიერთობისშინაარსი, რისგასარკვევადაცარსებითიადავისუშუალომატერიალურ-სამართლებრივისაფუძველი _ ადმინისტრაციულისამართლისკანონმდებლობა. იმშემთხვევაში, თუურთიერთობისმონაწილესუბიექტიარისსახელმწიფოს, საჯაროხელისუფლებისწარმომადგენელიდაურთიერთობასაჯარო-სამართლებრივმოწესრიგებასმოითხოვს, სახეზეასაჯაროსამართლებრივიურთიერთობა.

საკასაციოსასამართლომიუთითებს, რომმოცემულშემთხვევაში,მოსარჩელეწარმოდგენილისარჩელითმოპასუხეგ. ვ-ისთვისსახელმწიფოსსასარგებლოდ56630,41 ლარისგადახდისდაკისრებასსაქართველოს განათლებისა და მეცნიერების სამინისტროსა და გ. ვ-ს შორის დადებული გრანტის შესახებ ხელშეკრულების საფუძველზე ითხოვს; ხოლო აღნიშნული ხელშეკრულების თანახმად, ხელშეკრულება დაიდო„საქართველოს 2010 წლის სახელმწიფო ბიუჯეტის შესახებ“ საქართველოს კანონის, პროგრამა „ცოდნის კარის“ ფარგლებში არსებული ასიგნებების საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების სამინისტროს მიერ განკარგვის შესახებ საქართველოს მთავრობის 2010 წლის 23 თებერვლის #58 დადგენილების შესაბამისად.

საქართველოს მთავრობის 2010 წლის 23 თებერვლის #58 დადგენილების პირველი მუხლის მიხედვით, უცხო ქვეყნის უმაღლესი საგანმანათლებლო დაწესებულებების მაგისტრატურაში და სხვა საგანმანათლებლო პროგრამების განხორციელების ხელშეწყობის მიზნით, ასევე საქართველოს უმაღლეს საგანმანათლებლო დაწესებულებების აკრედიტებულ უმაღლეს საგანმანათლებლო პროგრამებზე მოქმედი კანონმდებლობის შესაბამისად ჩარიცხული უცხო ქვეყნის მოქალაქეების დაფინანსების მიზნით, „საჯარო სამართლის იურიდიული პირის - განვითარებისა და რეფორმის ფონდის ლიკვიდაციის შესახებ“ საქართველოს პრეზიდენტის 2009 წლის 30 დეკემბრის #970 ბრძანებულების მე-4 პუნქტის საფუძველზე, საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების სამინისტრომ წლიური საბიუჯეტო კანონით - პროგრამა „ცოდნის კარის“ ფარგლებში არსებული ასიგნებები მიმართოს უცხო ქვეყნის უმაღლესი საგანმანათლებლო დაწესებულებების მაგისტრატურაში 2010-2011 და 2011-2012 სასწავლო წელს ჩარიცხული სტუდენტების გრანტით დაფინანსების, სხვა საგანმანათლებლო პროგრამების განხორციელების ხელშეწყობისა და სასწავლო-სამაგისტრო და სხვა სასწავლო პროგრამების განხორციელებასთან დაკავშირებული, საჯარო სამართლის იურიდიული პირის - განვითარებისა და რეფორმის ფონდის მიერ ნაკისრი ვალდებულებების შესრულების მიზნებისა და ასევე საქართველოს უმაღლესი საგანმანათლებლო დაწესებულებების აკრედიტებულ უმაღლეს საგანმანათლებლო პროგრამებზე მოქმედი კანონმდებლობის შესაბამისად ჩარიცხული უცხო ქვეყნის მოქალაქეების დაფინანსებისათვის.

„გრანტების შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-2 მუხლის პირველი პუნქტის თანახმად, გრანტი არის გამცემის (დონორის) მიერ გრანტის მიმღებისათვის უსასყიდლოდ გადაცემული მიზნობრივი სახსრები ფულადი ან ნატურალური ფორმით, რომლებიც გამოიყენება კონკრეტული ჰუმანური, საგანმანათლებლო, სამეცნიერო-კვლევითი, ჯანმრთელობის დაცვის, კულტურული, სპორტული, ეკოლოგიური, სასოფლო-სამეურნეო განვითარებისა და სოციალური პროექტების, აგრეთვე სახელმწიფოებრივი ან საზოგადოებრივი მნიშვნელობის პროგრამების განხორციელებისათვის.

საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიამ სწორად განმარტა, რომ გრანტს ახასიათებს მიზნობრიობა, ანუ იგი გაიცემა განსაზღვრული მიზნის მისაღწევად. საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების სამინისტროს მიერ დადებული ხელშეკრულების მიზანს წარმოადგენდა ამერიკის შეერთებულ შტატებში, ვუსტერის პოლიტექნიკური უნივერსიტეტის აეროკოსმოსური ინჟინერიის საბაკალავრო პროგრამაზე სწავლა. ამდენად, ხელშეკრულება დაიდო გ. ვ-ის საზღვარგარეთ სწავლის დასაფინანსებლად.

„გრანტების შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-5 მუხლის პირველი პუნქტის თანახმად, გრანტის გაცემის სამართლებრივი საფუძველია წერილობითი ხელშეკრულება გრანტის გამცემსა (დონორსა) და გრანტის მიმღებს შორის. ხელშეკრულება უნდა შეიცავდეს გრანტის გაცემის მიზანს, მოცულობას, სახსრების გამოყენების კონკრეტულ მიმართულებას, მათი ათვისების ვადებს და ამ ძირითად მოთხოვნებს, რომლებსაც გრანტის გამცემი (დონორი) უყენებს გრანტის მიმღებს. ამავე მუხლის მე-2 პუნქტის მიხედვით, გრანტი გამოიყენება მხოლოდ ხელშეკრულებაში აღნიშნული მიზნებისათვის. სხვა მიზნებისათვის გრანტის გამოყენება დასაშვებია მხოლოდ გრანტის გამცემის (დონორის) თანხმობით.

„საქართველოს განათლების შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-6 მუხლის პირველი პუნქტის „ა“ ქვეპუნქტის მიხედვით, საქართველოს მთავრობა ახორციელებს სახელმწიფო პოლიტიკას უმაღლესი განათლების სფეროში. ამავე პუნქტის „ბ“ ქვეპუნქტის თანახმად, საქართველოს მთავრობა საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების სამინისტროს წარდგინებით ამტკიცებს სახელმწიფო სასწავლო გრანტისა და სახელმწიფო სასწავლო სამაგისტრო გრანტის წლიურ მოცულობებსა და ოდენობებს.

ამდენად, საკასაციოსასამართლომიიჩნევს, რომსახელმწიფო გრანტის გაცემა წარმოადგენს საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების სამინისტროს საჯარო უფლებამოსილებას. მოცემულშემთხვევაშისახეზეასახელმწიფომიზნობრივიპროგრამისგანხორციელებასთანდაკავშირებულიურთიერთობა, რაც„საქართველოს 2010 წლის სახელმწიფო ბიუჯეტის შესახებ“ საქართველოს კანონის, პროგრამა „ცოდნის კარის“ ფარგლებში არსებული ასიგნებების საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების სამინისტროს მიერ განკარგვის შესახებ საქართველოს მთავრობის 2010 წლის 23 თებერვლის #58 დადგენილების თანახმად საჯაროსამართლებრივიხასიათისაა.

შესაბამისად, თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიამ მართებულად მიიჩნია სახელმწიფო გრანტის გაცემის თაობაზე საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების სამინისტროსა და გ. ვ-ს შორის დადებული ხელშეკრულება ადმინისტრაციულ ხელშეკრულებად.

ზემოაღნიშნულიდანგამომდინარე, საკასაციოსასამართლომიიჩნევს, რომსადავოსამართალურთიერთობაგამომდინარეობსადმინისტრაციული (საჯარო) კანონმდებლობიდან, რისგამოცმოცემულისაქმეგანეკუთვნებასაქართველოსადმინისტრაციულისაპროცესოკოდექსისმე-2 მუხლითგანსაზღვრულსასამართლოსგანსჯადადმინისტრაციული დავის კატეგორიას.

საკასაციოსასამართლოაღნიშნავს, რომადმინისტრაციულისაპროცესოკოდექსის 26-ემუხლიცალსახადადგენსსარჩელისწარდგენისვალდებულებასგანსჯადსასამართლოში. მითითებულინორმისპირველინაწილისთანახმად,სარჩელიუნდაწარედგინოსიმსასამართლოს, რომელიცუფლებამოსილიაგანიხილოსდაგადაწყვიტოსადმინისტრაციულისაქმე. ამასთან, ამავემუხლისმე-2 ნაწილისთანახმად,არაგანსჯადსასამართლოშისარჩელისწარდგენისშემთხვევაშისასამართლოსარჩელსგადაუგზავნისგანსჯადსასამართლოსდაამისშესახებაცნობებსმოსარჩელეს. ხოლომე-3 ნაწილისმიხედვით, სასამართლოთაშორისგანსჯადობისშესახებდავასწყვეტსსაკასაციოსასამართლოდასაბუთებულიგანჩინებით.

ამდენად, საქართველოსადმინისტრაციულისაპროცესოკოდექსის 26-ემუხლისმე-3 ნაწილისსაფუძველზე,საქმეგანსჯადობითგანსახილველადუნდადაექვემდებაროსთბილისისსაქალაქოსასამართლოსადმინისტრაციულსაქმეთაკოლეგიას.

ს ა რ ე ზ უ ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლის მეორე ნაწილით, 26-ე მუხლით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-15, 390-ე, 399-ე მუხლებითა და:

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების სამინისტროს სარჩელი განსჯადობით განსახილველად დაექვემდებაროს თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას;

2. საქმე გადაეგზავნოს განსჯად სასამართლოს;

3. საკასაციოსასამართლოსგანჩინებასაბოლოოადაარსაჩივრდება.

თავჯდომარე: ვ. როინიშვილი

მოსამართლეები: მ.ვაჩაძე

ნ.სხირტლაძე