საქმე #330310013189919

საქმე Nბს-573-570(კ-17) 26 სექტემბერი, 2017 წელი

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატა

შემდეგი შემადგენლობა:

ვასილ როინიშვილი (თავჯდომარე, მომხსენებელი)

მაია ვაჩაძე, ნუგზარ სხირტლაძე

საქმის განხილვის ფორმა - ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი - გ. ბ-ი (მოსარჩელე)

მოწინააღმდეგე მხარე - სსიპ გარემოს ეროვნული სააგენტო (მოპასუხე)

მესამე პირები: საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტრო, საქართველოს გარემოსა და ბუნებრივი რესურსების დაცვის სამინისტრო, შპს „ნ...“, შპს „თ...“, გ. ჩ-ე, ლ. წ-ი, ნ. ბ-ი

გასაჩივრებული გადაწყვეტილება - თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2016 წლის 17 მაისის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა - გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილება

დავის საგანი - ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტების ბათილად ცნობა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

გ. ბ-მა 2013 წლის 11 მარტს სარჩელი აღძრა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიაში მოპასუხე სსიპ ბუნებრივი რესურსების სააგენტოს მიმართ. მოსარჩელემ სარჩელის საბოლოოდ დაზუსტების შემდეგ მოითხოვა: 1. ნაწილობრივ ბათილად იქნეს ცნობილი საქართველოს გარემოს დაცვისა და ბუნებრივი რესურსების მინისტრის 2007 წლის 26 აპრილის №429 ბრძანება და შპს „ი...“ 2007 წლის 30 აპრილს გაცემული სასარგებლო წიაღისეულის მოპოვების №... ლიცენზია; 2. ბათილად იქნეს ცნობილი საქართველოს გარემოს დაცვისა და ბუნებრივი რესურსების მინისტრის 2007 წლის 30 მაისის №631 ბრძანება და შპს „ნ...“ 2007 წლის 31 მაისს გაცემული სასარგებლო წიაღისეულის მოპოვების №... ლიცენზია, გ. ბ-ის საკუთრებაში ... საკადასტრო კოდით რეგისტრირებულ მიწის ნაკვეთზე 26 977 კვ. მეტრის გადაფარვის ნაწილში; 3. ბათილად იქნეს ცნობილი საქართველოს გარემოს დაცვისა და ბუნებრივი რესურსების მინისტრის 2007 წლის 11 სექტემბრის №1299 ბრძანება და ფ/პ „ლ. წ-ზე“ 2007 წლის 18 სექტემბერს გაცემული სასარგებლო წიაღისეულის მოპოვების №... ლიცენზია, გ. ბ-ის საკუთრებაში ... საკადასტრო კოდით რეგისტრირებულ მიწის ნაკვეთთან - 45 324 კვ. მეტრის გადაფარვის ნაწილში (I უბანი) და გ. ბ-ის საკუთრებაში ... საკადასტრო კოდით რეგისტრირებულ მიწის ნაკვეთთან გადაფარვის - 3 292 კვ. მეტრის ნაწილში (II უბანი); 4. ბათილად იქნეს ცნობილი საქართველოს გარემოს დაცვისა და ბუნებრივი რესურსების მინისტრის 2007 წლის 2 ოქტომბრის №1443 ბრძანება და შპს „ნ...“ 2008 წლის 15 თებერვალს გაცემული სასარგებლო წიაღისეულის მოპოვების №... ლიცენზია, გ. ბ-ის საკუთრებაში ... საკადასტრო კოდით რეგისტრირებულ მიწის ნაკვეთთან - 2 013 კვ. მეტრის გადაფარვის ნაწილში და გ. ბ-ის საკუთრებაში ... საკადასტრო კოდით რეგისტრირებული მიწის ნაკვეთის გადაფარვის - 18 226 კვ. მეტრის ნაწილში; 5. ბათილად იქნეს ცნობილი საქართველოს გარემოს დაცვისა და ბუნებრივი რესურსების

მინისტრის 2008 წლის 4 იანვრის №10 ბრძანება და შპს „თ...“ 2008 წლის 18 იანვარს გაცემული სასარგებლო წიაღისეულის მოპოვების №... ლიცენზია, გ. ბ-ის საკუთრებაში ... საკადასტრო კოდით რეგისტრირებულ მიწის ნაკვეთთან გადაფარვის - 49 881 კვ. მეტრის ნაწილში; 6. ბათილად იქნეს ცნობილი საქართველოს ეკონომიკური განვითარების მინისტრის 2010 წლის 23 აპრილის №1-1/598 ბრძანება და ი/მ გ. ჩ-ეზე 2010 წლის 26 აპრილს გაცემული სასარგებლო წიაღისეულის მოპოვების №... ლიცენზია, გ. ბ-ის საკუთრებაში ... საკადასტრო კოდით რეგისტრირებულ მიწის ნაკვეთთან გადაფარვის - 14 794 კვ. მეტრის ნაწილში.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2014 წლის 25 თებერვლის განჩინებით №3/672-13 ადმინისტრაციული სამართალწარმოების საქმეში მესამე პირებად ჩაბმულ იქნენ საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტრო და საქართველოს გარემოსა და ბუნებრივი რესურსების დაცვის სამინისტრო საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-16 მუხლის მე-2 ნაწილით გათვალისწინებული უფლებებით.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2014 წლის 29 აპრილის განჩინებით №3/672-13 ადმინისტრაციული სამართალწარმოების საქმეში მესამე პირებად ჩაბმულ იქნენ შპს „ნ...“, ლ. წ-ი, შპს „თ...“ და ი/მ გ. ჩ-ე საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-16 მუხლის მე-2 ნაწილით გათვალისწინებული უფლებებით.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2014 წლის 30 ივნისის განჩინებით №3/672-13 ადმინისტრაციული სამართალწარმოების საქმეში მესამე პირად ჩაბმულ იქნა ნ. ბ-ი საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-16 მუხლის მე-2 ნაწილით გათვალისწინებული უფლებებით.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2015 წლის 13 მარტის გადაწყვეტილებით გ. ბ-ის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა. აღნიშნული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრეს გ. ბ-მა და ნ. ბ-მა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2016 წლის 17 მაისის განჩინებით გ. ბ-ისა და ნ. ბ-ის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა; უცვლელი დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2015 წლის 13 მარტის გადაწყვეტილება.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2016 წლის 17 მაისის განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა გ. ბ-მა. კასატორმა გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილება მოითხოვა.

კასატორი მიუთითებს, რომ მოცემულ შემთხვევაში სააპელაციო პალატის მიერ არასწორად იქნა განმარტებული საქართველოს მთვარობის 2005 წლის 11 აგვისტოს №136 დადგენილებით დამტკიცებული დებულება: საქართველოს კანონი და „სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის საკუთრების შესახებ“; „წიაღის შესახებ“ საქართველოს კანონი და „სასოფლო-სამეურნეო“ დანიშნულების მიწის არასასოფლო-სამეურნეო მიზნით გამოყოფისას სანაცვლო მიწის ათვისების ღირებულებისა და მიყენებული ზიანის ანაზღაურების შესახებ“ საქართველოს კანონი. კასატორი აღნიშნავს, რომ სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 394-ე მუხლი განსაზღვრავს გადაწყვეტილების გაუქმების აბსოლუტური საფუძვლების ჩამონათვალს და ადგენს სასამართლოს ვალდებულებას, საკასაციო საჩივრის საფუძვლიანობის შესწავლამდე გამოარკვიოს საქმის განხილვისას მითითებული ნორმით გათვალისიწინებული რომელიმე დარღვევას ხომ არ ჰქონია ადგილი. ასეთ შემთხვევაში, ზემდგომი სასამართლო აუქმებს გადაწყვეტილებას იმის მიხედვით, თუ რა დარღვევა უდევს საფუძვლად მიღებულ გადაწყვეტილებას, თავად იღებს ახალ გადაწყვეტილებას საქმეზე და ან ხელახლა განსახილველად უგზავნის ქვემდგომ სასამართლოს. კასატორი აღნიშნავს, რომ თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის მიერ 2016 წლის 17 მაისს, გამოტანილი განჩინება უკანონო და დაუსაბუთებულია.

საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-60(1) მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი ბათილია, თუ იგი ეწინააღმდეგება კანონს ან არსებითად დარღვეულია მისი მომზადების ან გამოცემის კანონმდებლობით დადგენილი სხვა მოთხოვნები. კასატორი მიუთითებს, რომ საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 31-ე მუხლის პირველი ნაწილის შესაბამისად, ამ კოდექსის 22-ე მუხლში აღნიშნულ სარჩელთან დაკავშირებით სასამართლო უფლებამოსილია გამოიტანოს გადაწყვეტილება ადმინისტრაციული აქტის ბათილად ცნობის შესახებ თუ ადმინისტრაციული აქტი ეწინააღმდეგება კანონს და ის პირდაპირ ან უშუალო ზიანს აყენებს მოსარჩელის კანონიერ უფლებას, ან ინტერესს ან უკანონოდ ზღუდავს მას. კასატორი მიუთითებს, რომ ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტები გამოცემულია 2007-2008 წლებში, ისინი უნდა შეჯერდეს იმჟამად მოქმედ კანონმდებლობასთან, რომ გაირკვეს კანონმდებლობის ზუსტი დაცვით არის თუ არა გამოცემული სადავო ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტები. როგორც პირველი ინსტანციის სასამართლომ, ისე სააპელაციო პალატამ დაამახინჯეს მოსარჩელისა და აპელანტის დავის საგნის არსი. სასამართლომ განმარტა, რომ სარჩელის მოტივების გათვალისწინებით, შეფასების საგანს წარმოადგენს საკითხი - კანონმდებლობით დადგენილი წესის დაცვით იქნა თუ არა გაცემული სახელმწიფოს მიერ სადავო ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტები 2007-2008 წლებში, იმ პირობებში როდესაც 2004 წლიდან სახელმწიფოს ნ. ბ-თან 15 წლის ვადით გაფორმებული ჰქონდა სასოფლო-სამეურნეო მიწის ნაკვეთზე; მის მფლობელობაში არსებული მიწის ნაკვეთის გარკვეულ ნაწილებს მოიცავდა ლიცენზიის მაძიებელთათვის გადასაცემი მიწის ნაკვეთები, ხოლო ამ ლიცენზიების გაცემის შემთხვევაში მოიჯარისათვის გადაცემული მიწის ნაკვეთით სარგებლობის უფლების შესაძლო შეზღუდვასთან დაკავშირებული თანხმობების შესახებ ინფორმაცია წარდგენილი არ ყოფილა ადმინისტრაციულ ორგანოში შესაბამისი ლიცენზიების გაცემის საკითხის გადაწყვეტისას, სადაც არსებითად დარღვეულია კასატორის მირ გაცხადებული დავის საგანი. სამინისტროს ლიცენზია უნდა გადაეცა გარდაბნის მუნიციპალიტეტის - თვითმმართველი ერთეულის თანხმობის საფუძველზე და არა ნ. ბ-თან შეთანხმების საფუძველზე.

კასატორისათვის გაუგებარია პალატის მიერ გამოყენებული ტერმინი „ზოგადად შეიცავდა“. აღნიშნულ სამართლებრივ შეფასებაში სააპელაციო პალატა საერთოდ გასცდა დებულების მოთხოვნებს, რადგანაც დებულების მე-4 პრიმა მუხლი პირველად გაჩნდა 2006 წლის 11 ნოემბერს და მისი პირველი ნაწილი, სანამ შევიდოდა 2008 წლის 17 მარტის ცვლილება, ჩამოყალიბებული იყო შედეგი რედაქციით: „ადგილობრივი თვითმმართველობის საკუთრებაში არსებულ მიწაზე მიწის მინაკუთვნის დაწესების შესახებ გადაწყვეტილებას იღებს სამინისტრო შესაბამისი თვითმმართველი ერთეულის თანხმობის საფუძველზე“ რომელ თანხმობასაც კასატორი ითხოვდა როგორც პირველ ინსტანციაში, ასევე სააპელაციო სასამართლოში, მაგრამ მხარეებმა დაადასტურეს, რომ ასეთი თანხმობა არსებობს, რაც სააპელაციო პალატის მხრიდან დარჩა შეფასების გარეშე, რომელიც უტყუარად ადასტურებს, რომ იმჟამად მოქმედი კანონმდებლობის უხეში დარღვევით იქნა გამოცემული სადავო ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტები, რადგანაც სანამ გამოცხადდებოდა აუქციონი, საქართველოს გარემოს დაცვისა და ბუნებრივი რესურსების სამინისტრო ვალდებული იყო გარდაბნის მუნიციპალიტეტთან შეეთანხმებინა აღნიშნულ მიწის ნაკვეთებზე ლიცენზიის გაცემის საკითხები, რაც არ განხორციელებულა. კასატორი მიუთითებს, რომ ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემისას დაირღვა კანონით განსაზღვრული იმპერატიული მოთხოვნები, კერძოდ, ლიცენზიის გაცემამდე მიწის მინაკუთვნის დაწესების შესახებ გადაწყვეტილება სამინისტროს მიერ მიღებულია თვითმმართველი ერთეულის თანხმობის გარეშე, რომელ თვითმმართველ ერთეულსაც აღნიშნული მიწის ნაკვეთების ნაწილი გაცემული ჰქონდა იჯარით.

კასატორი მიუთითებს, რომ ხსენებული დებულების მე-4 პრიმა მუხლი, 2008 წლის 17 მარტს განხორციელებული ცვლილებებით ჩამოყალიბდა შემდეგი შინაარსით: „ლიცენზიის გაცემისას სამინისტრო იღებს გადაწყვეტილებას მიწისა და სამთო მინაკუთვნის დაწესების თაობაზე საქართველოს გარემოს დაცვისა და ბუნებრივი რესურსების სამინისტროსთან შეთანხმებით“. არც აღნიშნული პირობა იქნა შესრულებული სამინისტროს მხრიდან ლიცენზიის გაცემამდე. 2008 წლის 15 მაისის რედაქციით მე -4 პრიმა მუხლი ჩამოყალიბდა შემდეგი სახით: „ლიცენზიის გაცემისას სამინისტრო იღებს გადაწყვეტილებას მიწისა და სამთო მინაკუთვნის დაწესების თაობაზე საქართველოს გარემოს დაცვისა და ბუნებრივი რესურსების სამინისტროსთან. კასატორი მიუთითებს, რომ 2010 წლის 9 ნოემბრის ცვლილებით მე-4 პრიმა მუხლი ჩამოყალიბდა შემდეგი შინაარსით: „ლიცენზიის გაცემისას სამინისტრო იღებს გადაწყვეტილებას შესაბამისად, სამთო, გეოლოგიური და მიწის მინაკუთვნის დაწესების თაობაზე საქართველოს გარემოს დაცვისა და ბუნებრივი რესურსების სამინისტროსთან შეთანხმებით“.

კასატორი აღნიშნავს, რომ სადავო ლიცენზიების გაცემისას, საქართველოს გარემოს დაცვისა და ბუნებრივი რესურსების სამინისტროს უნდა ეხელმძღვანელა იმჟამად მოქმედი საქართველოს მთავრობის, 2005 წლის 11 აგვისტოს, №136 დადგენილებით დამტკიცებული „სასარგებლო წიაღისეულის მოპოვების ლიცენზიის გაცემის წესისა და პირობების შესახებ“ დებულების მე-4 პრიმა მუხლით და მესამე პირებზე მიწის მინაკუთვნების დაწესების შესახებ გადაწყვეტილების მიღებამდე თანხმობა მიეღო გარდაბნის მუნიციპალიტეტისგან, რომლის საკუთრებაშიც იყო აღნიშნული მიწის ნაკვეთები, რადგანაც 2008 წლის მარტამდე, მოქმედება „სასარგებლო წიაღისეულის მოპოვების ლიცენზიის გაცემის წესისა და პირობების შესახებ“ საქართველოს მთავრობის 2005 წლის 11 აგვისტოს №136 დადგენილებით დამტკიცებული დებულების მე-4 პრიმა მუხლი შემდეგი რედაქციით: „ადგილობრივი თვითმმართველობის საკუთრებაში არსებულ მიწაზე მიწის მინაკუთვნის დაწესების შესახებ გადაწყვეტილებას იღებს სამინისტრო შესაბამისი თვითმმართველი ერთეულის თანხმობის საფუძველზე“, რაც წარმოადგენს კანონის მოთხოვნის დარღვევას. აღნიშნულ დარღვევას სააპელაციო პალატამაც ვერ აუარა გვერდი. კასატორი მიუთითებს, რომ გარემოს დაცვისა და ბუნებრივი რესურსების სამინისტროს უნდა წარმოედგინა გარდაბნის მუნიციპალიტეტის თანხმობა მიწის მინაკუთვნის დაწესების შესახებ. „სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის საკუთრების შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-19 მუხლის დანაწესიდან გამომდინარე: „აკრძალულია სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთის გამოყენება არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულებით, გარდა კანონით გათვალისიწინებული შემთხვევებისა“. კასატორი მიუთითებს, რომ როგორც პირველი ინსტანციის მოსამართლე, ასევე სააპელაციო პალატა ცდილობს აღნიშნული გაამართლოს „სასარგებლო წიაღისეულის მოპოვების ლიცენზიის გაცემის წესისა და პირობების შესახებ“ №136 დადგენილებით. საქართველოს საკანონმდებლო აქტებს აქვს უპირატესი ძალა საქართველოს კანონქვემდებარე ნორმატიული აქტების მიმართ, რაც იმას გულისხმობს, რომ თუ კანონქვემდებარე ნორმატიული აქტი ეწინააღმდეგება კანონს, საქართველოს მთვარობის, 2005 წლის 11 აგვისტოს, №136 დადგენილებით დამტკიცებული დებულება ვერასდროს გაუწევს რეალურ კონკურენციას საქართველოს კანონით დადგენილი ბოჭვის ფარგლებს, აღნიშნული ცნობილია არათუ მოსამართლისათვის, არამედ ნებისმიერი პრაქტიკოსი იურისტისათვის.

კასატორი მიუთითებს, რომ „სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის საკუთრების შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-19 მუხლში მითითებული დანაწესი „გარდა კანონით გათვალისწინებული შემთხვევისა“, გულისხმობს „წიაღის შესახებ“ საქართველოს კანონის 23-ე მუხლს, როდესაც აღნიშნული მიწის ნაკვეთები ზემოთ ხსენებული სამინისტროების მიერ დარეგისტრირდებოდა წიაღის ერთიან სახელმწიფო ფონდში და სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთებს შეეცვლებოდათ დანიშნულება.

„სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის არასასოფლო-სამეურნეო მიზნით გამოყოფისას სანაცვლო მიწის ათვისების ღირებულებისა და მიყენებული ზიანის ანაზღაურების შესახებ“ საქართველოს კანონი მიღებული იქნა 1997 წლის 2 ოქტომბერს. იმჟამინდელი რედაქციით, აღნიშნული კანონის მე-3 მუხლი ჩამოყალიბებული იყო შემდეგი სახით: „ამ კანონით დადგენილი წესი და პირობები ვრცელდება სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწებზე, რომლებიც მდებარეობს დასახლებული პუნქტების საზღვრებს გარეთ და მათ სასოფლო-სამეურნეო სავარგულად გამოყენება პესპექტივაში შეუძლებელია“. კასატორი მიუთითებს, რომ მე-4 მუხლი ჩამოყალიბებული იყო შემდეგი სახით: „სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის არასასოფლო-სამეურნეო მიზნით გამოყოფით ან დროებით დაკავებით გამოწვეულ ზიანს ანაზღაურებს ის ფიზიკური ან იურიდიული პირი, ვისაც მიწა გამოუყვეს“. აღნიშნულ კანონში, 2007 წლის 11 ივლისს, განხორციელებული ცვლილებით მე-3 მუხლი ჩამოყალიბდა შემდეგი რედაქციით: 1. ამ კანონის შესაბამისად მიწის მიზნობრივი დანიშნულების შეცვლას ექვემდებარება: ა) სარეკრეაციო ტერიტორიების საზღვრებში მოქცეული სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწები; ბ) ქალაქ თბილისისა და ქალაქ ბათუმის ადმინისტრაციულ საზღვრებში მოქცეული სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწები; გ) სხვა სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწები. კასატორი მიუთითებს, რომ მიწის მიზნობრივი დანიშნულების შეცვლას არ ექვემდებარება სარეკრეაციო ტერიტორიების საზღვრების გარეთ მდებარე, საქართველოს მოქალაქეების კერძო საკუთრებაში არსებული სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთები, მათზე მესაკუთრის საცხოვრებელი სახლის, სამეურნეო და დამხმარე ნაგებობების მშენებლობის შემთხვევაში“.

კასატორი აღნიშნავს, რომ მიწის მიზნობრივი დანიშნულების შეცვლას ახორციელებს: ა) საქართველოს გარემოს დაცვისა და ბუნებრივი რესურსების სამინისტრო ამ კანონის მე-3 მუხლის პირველი პუნქტის „ა“ და „ბ“ ქვეპუნქტებით გათვალისწინებულ შემთხვევებში. ბ) საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს მმართველობის სფეროში შემავალი საჯარო სამართლის იურიდიული პირი - საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტო ამ კანონის მე-3 მუხლის პირველი პუნქტის „გ“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებულ შემთხვევებში. კასატორი მიუთითებს, რომ ყოველგვარ ობიექტურ საფუძველს მოკლებულია იმჟამინდელ მოპასუხეთა მტკიცება, იმის შესახებ, რომ საჯარო რეესტრში და წიაღის ერთიან სახელმწიფო ფონდში მიწების რეგისტრაცია მათ ევალებოდათ მხოლოდ 2013 წლიდან, რაც ყოველგვარი ობიექტური საფუძველის გარეშე გაზიარებულ იქნა, როგორც პირველი ინსტანციის მოსამართლის, ისე სააპელაციო პალატის მიერ. კასატორი მიუთითებს, რომ დავის საგანთან საერთოდ შემხებლობა არ გააჩნია სააპელაციო სასამართლოს მიერ განჩინების 35-ე გვერდზე მითითებულ მოსაზრებას, რომლის თანახმად, „რაც შეეხება მოდავე მხარის არგუმენტებს იმასთან დაკავშირებით, რომ დაუშვებელი იყო სადავო ბრძანებებისა და მათ საფუძველზე შესაბამისი წიაღის მოპოვების ლიცენზიების გაცემა იმ პირობებში , როდესაც ლიცენზიის ობიექტებს - მიწის ნაკვეთებს გააჩნიათ სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთის სტატუსი. სასამართლომ მართებულად მიუთითა „წიაღის შესახებ“ საქართველოს კანონზე, სადაც განსაზღვრულია საქართველოს წიაღის სტატუსი, წიაღით სარგებლობის პირობები და წიაღით მოსარგებლის უფლება-მოვალეობები. კასატორი მიუთითებს, რომ სადავო ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტების გამოცემის პერიოდში მოქმედი რედაქციის სასარგებლო წიაღისეულის მოპოვების ლიცენზიის გაცემის წესისა და პირობების შესახებ საქართველოს მთვარობის 2005 წლის 11 აგვისტოს №136 დადგენილებით დამტკიცებული დებულების მე-4 პრიმა მუხლი ზოგადად შეიცავდა მითითებას ადგილობრივი თვითმმართველობის საკუთრებაში არსებულ მიწაზე და სახელმწიფო საკუთრებაში არსებულ მიწაზე მიწის მინაკუთვნის დაწესებაზე გადაწყვეტილების მიღების შესახებ შესაბამისი თანხმობების აუცილებლობის თაობაზე, ხოლო ამ მუხლის საბოლოო რედაქცია, ჩამოყალიბდა 2011 წლის 8 ოქტომბრიდან და შესაბამისად ვერ გავრცელდება ცვლილებამდე გამოცემული ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტების მოქმედებაზე. აღნიშნული მუხლის მოქმედი რედაქციის პირველი პუნქტის თანახმად, წიაღის ის უბნები, რომლებიც გაცემულია ან შეიძლება გაიცეს სარგებლობაში, წარმოადგენენ წიაღით სარგებლობის ობიექტებს წიაღით სარგებლობის ობიექტებს უწესდებათ შესაბამისად სამთო, გეოლოგიური ან მიწის მინაკუთვნი. გადაწყვეტილებას წიაღით სარგებლობის ობიექტებისათვის შესაბამისად სამთო, გეოლოგიური ან მიწის მინაკუთვნის დაწესების თაობაზე ინდვიდვალური ადმინისტრაციულ-სამართლერივ აქტით იღებს ლიცენზიის გამცემი. კასატორი მიუთითებს, რომ დაწესებული მიწის მინაკუთვნი სააგენტოს მიერ შეიტანება წიაღის სახელმწიფო ფონდში და აღირიცხება, როგორც წიაღის ფონდის მიწები. სახელმწიფო საკუთრებაში არსებულ მიწებზე განთავსებული წიაღით სარგებლობის ობიექტებისათვის დაწესებული მიწის მინაკუთვნის საჯარო რეესტრში რეგისტრაცია ხორციელდება ლიცენზიის გაცემის მიმართვისა და სათანადო დოკუმენტაციის წარდგენის საფუძველზე. კასატორი მიუთითებს, რომ „წიაღის შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-3 მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად „წიაღის შესახებ ერთიან სახელმწიფო ფონდს შეადგენს საქართველოს ტერიტორიაზე, მის კონტინენტურ შელფზე, ტერიტორიულ წყლებსა და განსაკუთრებულ ეკონომიკურ ზონაში არსებული წიაღი, მიუხედავად, იმისა, ხდებოდა, ხდება თუ მოხდება წიაღით სარგებლობა“. კასატორი მიუთითებს, რომ თავდაპირველ რედაქციაში ამავე მუხლის მე-2 ნაწილი ჩამოყალიბებული იყო შემდეგი რედაქციით: „წიაღის შესახებ ერთიანი სახელმწიფო ფონდის მართვის წესს ამტკიცებს საქართველოს მთავრობა“. სახელმწიფო საკუთრებაში არსებულ მიწებზე განთავსებულ წიაღით სარგებლობის ობიექტებს წიაღით სარგებლობის სახეობათა მიხედვით უწესდებათ მიწის მინაკუთვნი, რომელიც გამოიყო წიაღით სარგებლობის უზრუნველყოფის მიზნით. მიწის მინაკუთვნი მოიცავს დასამუშავებელ საბადოს, მასთან დაკავშირებულ წიაღისეულის საწყობებს, ფუჭი ქანის სანაყაროებს, აგრეთვე კუდებისა და თუ სხვა ნარჩენების განთავსების ადგილებს და იგი განეკუთვნება სარეკულტივაციო მიწებს. მიწის მინაკუთვნს აწესებს და მის ზომებს კონკრეტული გეოლოგიური და სამთოტექნიკური პირობების გათვალისიწნებით განსაზღვრავს სამინისტრო მიწის მესაკუთრესთან შეთანხმებით. სამინისტროს მიერ დაწესებული მიწის მინაკუთვნი შეიტანება წიაღის სახელმწიფო ფონდში და აღირიცხება, როგორც წიაღის ფონდის მიწები. მიწის მართვის შესაბამისი სახელმწიფო ორგანოების მიერ მიწის მინაკუთვნის წიაღის სახელმწიფო ფონდში და აღირიცხება, როგორც წიაღის ფონდის მიწები. მიწის მართვის შესაბამისი სახელმწიფო ორგანოების მიერ მიწის მინაკუთვნის წიაღის სახელმწიფო ფონდში შეტანა და მისი საჯარო რეესტრში აღრიცხვა ხორციელდება სამინისტროს მიმართვისა და სათანადო დოკუმენტაციის წარდგენის საფუძველზე. წიაღის ფონდის მიწებზე შეიძლება წარმოებდეს ან დროებით არ წარმოებდეს წიაღით სარგებლობა. ამ კანონის 39-ე მუხლის თანახმად, წიაღის ფონდის მიწებზე დასაშვებია დროებითი განაშენიანება მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ დროის მოცემულ მონაკვეთში იგი არ გამოიყენება წიაღით სარგებლობისათვის. ასეთ შემთხვევაში, როცა რომელიმე ობიექტზე ან ობიექტის ნაწილზე ჯერ არ დაწყებულა წიაღით სარგებლობა, სასოფლო-სამეურნეო მიზნით შესაძლებელია მიწის შესაბამისი ფართობით სარგებლობა ერთ წლამდე ვადით ამ კანონის მოთხოვნათა გათვალისწინებით.

კასატორი მიუთითებს, რომ თუ სახელმწიფოს უნდოდა მიწის ნაკვეთზე ლიცენზიის გაცემა, მას აღნიშნული ნაკვეთები უნდა შეეტანა წიაღის სახელმწიფო ფონდში და აღერიცხა საჯარო რეესტრში, როგორც წიაღის ფონდის მიწები. დღეის მდგომარეობითაც საჯარო რეესტრში აღნიშნული მიწის ნაკვეთები რეგისტრირებულია, როგორც სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთები, მათი დანიშნულება არ შეცვლილა და ასევე, მათი შეტანა წიაღის სახელწმიფო ფონდში არც სადავო ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტების გამოცემის დროს და არც შემდგომ არ განხორციელებულა. კასატორი მიუთითებს, რომ გასაჩივრებული ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტების გამოცემის დროისთვის დადგენილი იყო დაწესებული მიწის მინაკუთვნის საჯარო რეესტრის მიერ წიაღის სახელმწიფო ფონდში შეტანისა და მათი, როგორც წიაღის ფონდის მიწების აღრიცხვის ვალდებულება, ლიცენზიის გამცემის მიმართვისა და სათანადო დოკუმენტაციის წარდგენის საფუძველზე.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2017 წლის 10 ივლისის განჩინებით გ. ბ-ის საკასაციო საჩივარი ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შებამისად დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ გ. ბ-ის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს და არ ექვემდებარება დასაშვებად ცნობას შემდეგ გარემოებათა გამო:

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის ამომწურავ საფუძვლებს, კერძოდ, აღნიშნული ნორმის თანახმად, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ საკასაციო საჩივარი დაიშვება, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს მიერ დამკვიდრებული პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით და ამასთან, არ არსებობს საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღების ვარაუდი. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება ასევე არ ეწინააღმდეგება ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს. ამასთან, საქმის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების თვალსაზრისით.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ კასატორი ვერ ასაბუთებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით. კასატორი საკასაციო საჩივარში ვერ აქარწყლებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და დასკვნებს.

ამასთან, საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ ადამიანის უფლებათა ევროპული კონვენციის მე-6 მუხლის პირველი პარაგრაფი ავალდებულებს სასამართლოს დაასაბუთოს თავისი გადაწყვეტილება, რაც არ უნდა იქნეს გაგებული თითოეულ არგუმენტზე დეტალური პასუხის გაცემად (იხ. ჯღარკავა საქართველოს წინააღმდეგ, #7932/03; Van de Hurk v. Netherlands, par.61, Garcia Ruiz v. Spain [GC] par.26; Jahnke and Lenoble v France (dec.); Perez v France [GC], par. 81).

საკასაციო სასამართლო იზიარებს მოცემულ საქმეზე ქვედა ინსტანციის სასამართლოების მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და ამ გარემოებებთან დაკავშირებით გაკეთებულ სამართლებრივ შეფასებებს და მიიჩნევს, რომ ქვედა ინსტანციის სასამართლოებმა არსებითად სწორად გადაწყვიტეს მოცემული დავა.

მოცემულ შემთხვევაში დადგენილია, რომ გარდაბანში, მარტყოფში მდებარე სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების 50 ჰა საძოვარი მიწის ფართობი 2011 წლის 21 აპრილს, 2004 წლის 6 ოქტომბრის სასოფლო-სამეურნეო მიწის იჯარის ხელშეკრულების საფუძველზე, 15 წლის ვადით სარგებლობისა და მფლობელობის უფლებით გადაცემული ჰქონდა ნ. ბ-ს, ხოლო აღნიშნული სარგებლობის უფლება საჯარო რეესტრში რეგისტრირებულ იქნა 2011 წელს (უძრავი ქონების საკადასტრო კოდი - ..., დაზუსტებული ფართი 217500.00 კვ.მ; უძრავი ქონების საკადასტრო კოდი ..., დაზუსტებული ფართი 282500.00 კვ.მ.). ამასთან, აღნიშნული უძრავი ქონება, პრივატიზაციის წესით ჯერ დარეგისტრირდა ნ. ბ-ის სახელზე, ხოლო შემდგომ, ჩუქების ხელშეკრულებების საფუძველზე, მოსარჩელე გ. ბ-ის სახელზე. ამდენად, საკასაციო პალატა იზიარებს ქვედა ინსტანციის სასამართლოს დასკვნას, რომ გ. ბ-ი იმგვარი კანონისმიერი შებოჭვის ფარგლებში არსებული მიწის ნაკვეთის მესაკუთრე გახდა, რომლის შესახებაც მისთვის ფაქტობრივად ცნობილი იყო. ამასთან, მოსარჩელე დავობს 2007, 2008 და 2010 წლებში გამოცემული აღმჭურველი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტების კანონიერებაზე, რომელთა მიმართ საქმეში მესამე პირად ჩაბმულ დაინტერესებულ მხარეებს გააჩნიათ ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-60 მუხლის მე-4 ნაწილით გათვალისწინებული კანონიერი ნდობა, რაც გამორიცხავს სადავო აქტების ბათილად ცნობის შესაძლებლობას და მოსარჩელეს სამართალწარმოების არცერთ ეტაპზე მისთვის სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 102-ე მუხლით გათვალისწინებული ვალდებულების შესრულების მიზნით არ მიუთითებია კანონიერი ნდობის გამომრიცხავ ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსით გათვალისწინებულ საფუძველზე.

კონკრეტულ შემთხვევაში სასამართლოების მიერ დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების გათვალისწინებით საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ კასატორის მიერ მითითებული გარემოებები არ ქმნის საკასაციო საჩივრის დასაშვებად ცნობის საფუძველს.

ამდენად, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ მოცემულ საქმეს არ გააჩნია არავითარი პრინციპული მნიშვნელობა სასამართლო პრაქტიკისათვის, ხოლო საკასაციო საჩივრებს - წარმატების პერსპექტივა.

ზემოთქმულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ არ არსებობს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით რეგლამენტირებული არც ერთი საფუძველი, რის გამოც საკასაციო საჩივარი არ უნდა იქნეს დაშვებული განსახილველად.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლით, 34-ემუხლის მე-3 ნაწილით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. გ. ბ-ის საკასაციო საჩივარი მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;

2. უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2016 წლის 17 მაისის განჩინება;

3. კასატორს - გ. ბ-ს (პ/ნ ...) დაუბრუნდეს 03.07.2017წ. საგადასახადო დავალებით მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის - 300 ლარის, 70% - 210 ლარი შემდეგი ანგარიშიდან: ქ. თბილისი, სახელმწიფო ხაზინა, ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი №300773150;

4. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე ვ. როინიშვილი

მოსამართლეები: მ. ვაჩაძე

ნ. სხირტლაძე