საქმე #330310014544664

#ბს-987-983(კ-17) 15 მარტი, 2018 წელი

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატამ

შემდეგი შემადგენლობით:

თავმჯდომარე მაია ვაჩაძე (მომხსენებელი)

მოსამართლეები: ნუგზარ სხირტლაძე

ვასილ როინიშვილი

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლისა და 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის საფუძველზე, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 408-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, ზეპირი განხილვის გარეშე, შეამოწმა შპს „...-ის“ საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საფუძვლების არსებობა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2017 წლის 21 თებერვლის გადაწყვეტილების გაუქმების თაობაზე.

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

2014 წლის 7 მაისს შპს „...-მ“ სასარჩელო განცხადებით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას, მოპასუხის - სსიპ შემოსავლების სამსახურის მიმართ.

მოსარჩელემ სსიპ შემოსავლების სამსახურის 2013 წლის 7 თებერვლის #4428 ბრძანების და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებული დავების განხილვის საბჭოს 2014 წლის 8 აპრილის გადაწყვეტილების ბათილად ცნობა და სსიპ შემოსავლების სამსახურის 2012 წლის 11 ოქტომბრის #007-464 საგადასახადო მოთხოვნის კორექტირების განხორციელება მოითხოვა.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიაში საქმის განხილვისას მოსარჩელის მიერ მოპასუხეთა წრის დაზუსტების შედეგად მოპასუხედ ასევე დასახელდა საქართველოს ფინანსთა სამინისტრო.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2015 წლის 14 ივლისის გადაწყვეტილებით შპს „...-ის“ სარჩელი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; ბათილად იქნა ცნობილი საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებული დავების განხილვის საბჭოს 2014 წლის 8 აპრილის გადაწყვეტილება; სადავო საკითხის გადაუწყვეტლად ბათილად იქნა ცნობილი სსიპ შემოსავლების სამსახურის 2013 წლის 7 თებერვლის #4428 ბრძანება და სსიპ შემოსავლების სამსახურს საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე ფაქტობრივი გარემოებების გამოკვლევისა და ურთიერთშეჯერების შემდეგ, ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემა დაევალა.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2015 წლის 14 ივლისის გადაწყვეტილება სარჩელის დაკმაყოფილების ნაწილში სააპელაციო წესით გაასაჩივრეს საქართველოს ფინანსთა სამინისტრომ და სსიპ შემოსავლების სამსახურმა, რომლებმაც გასაჩივრებულ ნაწილში გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე სრულად უარის თქმა მოითხოვეს.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2017 წლის 21 თებერვლის გადაწყვეტილებით სსიპ შემოსავლების სამსახურის და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს სააპელაციო საჩივრები დაკმაყოფილდა; გაუქმდა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2015 წლის 14 ივლისის გადაწყვეტილება; მიღებული იქნა ახალი გადაწყვეტილება, რომლითაც შპს „...-ის“ სარჩელი არ კამაყოფილდა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2017 წლის 21 თებერვლის გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრა შპს „...-მ“, რომელმაც გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება მოითხოვა.

კასატორის მითითებით, მოცემულ შემთხვევაში, შეუძლებელი არ არის მტკიცებულებების მოპოვება, მით უფრო, შემოსავლების სამსახურის მხრიდან, რომელიც კანონმდებელმა უამრავი ბერკეტით აღჭურვა. ერთადერთი მტკიცებულება, რასაც დაეყრდნო შემოსავლების სამსახური და სააპელაციო სასამართლო, არის რამდენიმე მეწარმის ახსნა-განმარტება. განსაკუთრებით, საკამათოა სასამართლოს მიერ ამ ახსნა-განმარტების გაზიარება, რადგან არცერთი საპროცესო კანონი არ ცნობს წერილობით ახსნა-განმარტებას, როგორც მტკიცებულებას, სსკ-ის მე-18 თავის მიხედვით, მოწმისგან ჩვენების მიღება უნდა მოხდეს ზეპირად, იგი გაფრთხილებულ უნდა იქნეს ცრუ ჩვენებაზე პასუხისმგებლობის შესახებ, მხარეებს უნდა ჰქონდეთ შესაძლებლობა დაუსვან მას შეკითხვები.

კასატორის მოსაზრებით, სასამართლომ არასწორად განმარტა საგადასახადო კოდექსის (01.01.2011 წლამდე მოქმედი) 104.2 მუხლი. სასამართლოს უნდა ემსჯელა იმ კრიტერიუმების შესაბამისად, რაზეც უთითებს სსკ-ის 104-ე მუხლი, მხედველობაში უნდა მიეღო, რომ საწარმოს დაქირავებული ჰქონდა სასაწყობე ფართი. სასამართლოს მიერ ასევე უყურადღებოდ იქნა დატოვებული მედიაციის საბჭოს რეკომენდაცია, რომლის შესაბამისად, აუდიტის დეპარტამენტს დაევალა დოკუმენტალურად დადასტურებული ხარჯების ერთობლივი შემოსავლიდან გამოქვითვა და აღნიშნულ ნაწილში საგადასახადო შემოწმების შედეგად განხორციელებული დარიცხვების კორექტირება. კასატორი მიიჩნევს, რომ ხარჯების დაქვითვაც უნდა განხორციელებულიყო არაპირდაპირი მეთოდით და მითითება სსკ-ის 72-ე მუხლზე არამართებულია, რადგან აღნიშნული მუხლი გამოიყენება იმ შემთხვევაში, როდესაც პირდაპირი წესით ხდება დაბეგვრა.

კასატორის მოსაზრებით, სსკ-ის მე-12 მუხლის 22-ე ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტის შესაბამისად, თუკი შემოსავლების სამსახურმა მიიჩნია, რომ „შპს ...“ აწარმოებდა საერთაშორისო გადაზიდვებს და არა რეალიზაციას, ეს თანხა უნდა ჩაეთვალა, როგორც ზედმეტად გადახდილი და სსკ-ის 71-ე მუხლის თანახმად, უნდა დაებრუნებინა გადასახადის გადამხდელისთვის ან ჩაეთვალა მომავალი საგადასახადო ვალდებულებების ანგარიშში.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2017 წლის 25 დეკემბრის განჩინებით საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული შპს „...-ის“ საკასაციო საჩივარი.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ შპს „...-ის“ საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს და არ ექვემდებარება დასაშვებად ცნობას შემდეგ გარემოებათა გამო:

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის ამომწურავ საფუძვლებს, კერძოდ, აღნიშნული ნორმის თანახმად, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ საკასაციო საჩივარი დაიშვება, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს მიერ დამკვიდრებული პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით და ამასთან, არ არსებობს საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღების ვარაუდი. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება ასევე არ ეწინააღმდეგება ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს. ამასთან, საქმის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების თვალსაზრისით.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ კასატორი ვერ ასაბუთებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით. კასატორი საკასაციო საჩივარში ვერ აქარწყლებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და დასკვნებს.

ამასთან, საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ ადამიანის უფლებათა ევროპული კონვენციის მე-6 მუხლის პირველი პარაგრაფი ავალდებულებს სასამართლოს დაასაბუთოს თავისი გადაწყვეტილება, რაც არ უნდა იქნეს გაგებული თითოეულ არგუმენტზე დეტალური პასუხის გაცემად (იხ. ჯღარკავა საქართველოს წინააღმდეგ, #7932/03; Van de Hurk v. Netherlands, par.61, Garcia Ruiz v. Spain [GC] par.26; Jahnke and Lenoble v France (dec.); Perez v France [GC], par. 81).

საკასაციო სასამართლო იზიარებს მოცემულ საქმეზე სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და ამ გარემოებებთან დაკავშირებით გაკეთებულ სამართლებრივ შეფასებებს და მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლომ არსებითად სწორად გადაწყვიტა მოცემული დავა.

საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 407-ე მუხლის პირველი ნაწილის მიხედვით, საკასაციო სასამართლო იმსჯელებს მხარის მხოლოდ იმ ახსნა-განმარტებაზე, რომელიც ასახულია სასამართლოთა გადაწყვეტილებებში ან სხდომათა ოქმებში. გარდა ამისა, შეიძლება მხედველობაში იქნეს მიღებული ამ კოდექსის 396-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ვ“ ქვეპუნქტში მითითებული ფაქტები; ხოლო ამავე მუხლის მეორე ნაწილის მიხედვით, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დამტკიცებულად ცნობილი ფაქტობრივი გარემოებები სავალდებულოა საკასაციო სასამართლოსათვის, თუ წამოყენებული არ არის დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება). დასაბუთებულ პრეტენზიაში იგულისხმება მითითება იმ პროცესუალურ დარღვევებზე, რომლებიც დაუშვა სააპელაციო სასამართლომ საქმის განხილვის დროს და რამაც განაპირობა ფაქტობრივი გარემოებების არასწორად შეფასება-დადგენა, მატერიალურ-სამართლებრივი ნორმის არასწორად გამოყენება ან/და განმარტება. საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ განსახილველ შემთხვევაში კასატორმა დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება) ვერ წარმოადგინა.

სადავო სამართალურთიერთობის დროს მოქმედი საგადასახადო კოდექსის 104-ე მუხლის მე-6 ნაწილის „ბ“ ქვეპუნქტის მიხედვით, საგადასახადო ორგანოს უფლება აქვს სამეურნეო ოპერაციის ფორმისა და შინაარსის გათვალისწინებით, შეცვალოს მისი კლასიფიკაცია, თუ ოპერაციის ფორმა არ შეესაბამება მის შინაარსს.

აუდიტის დეპარტამენტის დასკვნის თანახმად, შპს „...-ის“ მიერ არ არის წარმოდგენილი მხარეებს შორის ანგარიშსწორების დამადასტურებელი დოკუმენტი. წარმოდგენილი დოკუმენტაცია არ შეესაბამება სსკ-ის 72-ე და 105-ე მუხლებით გათვალისწინებულ მოთხოვნებს და არ არსებობს მათი ხარჯად აღიარების სამართლებრივი საფუძველი. შესაბამისად, 2011 წლის 24 მარტის საგადასახადო შემოწმების აქტით დარიცხული თანხები არ დაექვემდებარა დამატებით კორექტირებას.

საკასაციო სასამართლო ყურადღებას ამახვილებს სააპელაციო სასამართლოს მითითებაზე იმასთან დაკავშირებით, რომ წარმოდგენილ ახსნა-განმარტებებში კონტრაჰენტები ცალსახად და არაორაზროვნად მიუთითებენ, რომ მათ მიერ საქონლის შეძენა ხორციელდებოდა თურქეთის ტერიტორიაზე, ხოლო, შეძენილი საქონლის ტრანსპოტირებასა და განბაჟებას ახორციელებდნენ შპს „...-ის“ მეშვეობით. ამასთან, პირველი ინსტანციის სასამართლოში მოწმის სახით დაბარებულმა პირებმა დაადასტურეს მათ მიერ ახსნა-განმარტებებში დაფიქსირებული პოზიცია და მიუთითეს, რომ ისინი შპს „...-ის“ მეშვეობით ახორციელებდნენ მათ მიერ შეძენილი საქონლის ტრანსპორტირებასა და განბაჟებას.

საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ სააპელაციო სასამართლომ დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების, კონტრაჰენტების ახსნა-განმარტებების მიხედვით, მართებულად მიიჩნია, რომ შპს „...“ სხვისი საქონლის ტრანსპორტირებას და იმპორტს ახორციელებდა, რაც აღრიცხული ჰქონდა, როგორც საქონლის მიწოდება. შესაბამისად, საგადასახადო ორგანო უფლებამოსილი იყო განხორციელებული ოპერაციები სხვისი საქონლის ტრანსპორტირების ოპერაციად დაეკვალიფიცირებინა საგადასახადო კოდექსის 104-ე მუხლის საფუძველზე.

ამასთან, იქიდან გამომდინარე, რომ შპს „...“ ფაქტობრივად ახორციელებდა სხვის საკუთრებაში არსებული საქონლის ტრანსპორტირებას და იმპორტს, ხოლო შემდეგ აღნიშნულ საქონელს უბრუნებდა მის მეპატრონეებს, რაშიც ახდევინებდა საზღაურს კილოგრამების მიხედვით, შპს „...-ის“ მიერ საბაჟოზე გადახდილი დღგ-ის თანხები წარმოადგენს სხვა პირების კუთვნილი საქონლის იმპორტირებისას გადახდილ თანხებს, შესაბამისად, აღნიშნული თანხების საწარმოს დღგ-ის ჩასათვლელ თანხებში გაუთვალისწინებლობა მართლზომიერია.

ამდენად, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ მოცემულ საქმეს არ გააჩნია არავითარი პრინციპული მნიშვნელობა სასამართლო პრაქტიკისათვის, ხოლო საკასაციო საჩივარს _ წარმატების პერსპექტივა.

ზემოთქმულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ არ არსებობს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით რეგლამენტირებული არც ერთი საფუძველი, რის გამოც საკასაციო საჩივარი არ უნდა იქნეს დაშვებული განსახილველად.

ამასთან, საკასაციო სასამართლო მიუთითებს საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილზე და აღნიშნავს, რომ საკასაციო საჩივრის დაუშვებლად ცნობის შემთხვევაში პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70 პროცენტი.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ ვინაიდან შპს „...-ის“ საკასაციო საჩივარზე ნ. ა-ეს 22.12.2017წ. საგადახდო დავალებით გადახდილი აქვს სახელმწიფო ბაჟი - 300 ლარის ოდენობით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, შპს „...-ს“ (ს/კ ...) უნდა დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70 პროცენტი _ 210 ლარი შემდეგი ანგარიშიდან: ქ. თბილისი, სახელმწიფო ხაზინა, ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი №300773150.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლით, 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. შპს „...-ის“ საკასაციო საჩივარი მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;

2. უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2017 წლის 21 თებერვლის გადაწყვეტილება;

3. შპს „...-ს“ (ს/კ ...) დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე ნ. ა-ის მიერ 22.12.2017წ. საგადახდო დავალებით გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის - 300 ლარის 70 პროცენტი - 210 ლარი შემდეგი ანგარიშიდან: ქ. თბილისი, სახელმწიფო ხაზინა, ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი №300773150;

4. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე მ. ვაჩაძე

მოსამართლეები: ნ. სხირტლაძე

ვ. როინიშვილი