საქმე # 330310015741455

საქმე Nბს-907-903(2კ-17) 9 იანვარი, 2018 წელი

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატა

შემდეგი შემადგენლობა:

ვასილ როინიშვილი (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)

მაია ვაჩაძე, ნუგზარ სხირტლაძე

საქმის განხილვის ფორმა -ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორები - საქართველოს ფინანსთა სამინისტრო, სსიპ შემოსავლების სამსახური (მოპასუხეები)

მოწინააღმდეგე მხარე - შპს „...“ (მოსარჩელე)

გასაჩივრებული განჩინება - თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2017 წლის 11 ივლისის განჩინება

კასატორების მოთხოვნა - გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღება

დავის საგანი - ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ბათილად ცნობა, ახალი აქტის გამოცემის დავალება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

შპს „...-მა“ 2015 წლის 5 მარტს სარჩელი აღძრა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიაში მოპასუხეების - საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსა და სსიპ შემოსავლების სამსახურის მიმართ. მოსარჩელემ მოითხოვა სსიპ შემოსავლების სამსახურის 2014 წლის 24 დეკემბრის №53779 ბრძანების, საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებული დავების განხილვის საბჭოს 2015 წლის 13 თებერვლის გადაწყვეტილების ბათილად ცნობა და სსიპ შემოსავლების სამსახურის დავალება - განიხილოს შპს „...-ის“ 2014 წლის 7 დეკემბრის საჩივარი ამავე სამსახურის 2014 წლის 20 ივნისის №6-426 საგადასახადო მოთხოვნაზე.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2015 წლის 25 ნოემბრის გადაწყვეტილებით შპს „...-ის“ სარჩელი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; სადავო საკითხის გადაუწყვეტლად ბათილად იქნა ცნობილი სსიპ შემოსავლების სამსახურის 2014 წლის 24 დეკემბრის №53779 ბრძანება და დაევალა სსიპ

შემოსავლების სამსახურს საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე გარემოებათა შესწავლისა და გამოკვლევის შემდეგ, მოქმედი კანონმდებლობის შესაბამისად, კანონით

დადგენილ ვადაში ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემა; ბათილად იქნა ცნობილი საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებული დავების განხილვის საბჭოს 2015 წლის 13 თებერვლის გადაწყვეტილება; სარჩელი სსიპ შემოსავლების სამსახურისთვის ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ- სამართლებრივი აქტის გამოცემის დავალების ნაწილში არ დაკმაყოფილდა.

აღნიშნული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრეს საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებული დავების განხილვის საბჭომ და სსიპ შემოსავლების სამსახურმა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2017 წლის 11 ივლისის განჩინებით სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა; უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2015 წლის 25 ნოემბრის გადაწყვეტილება.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2017 წლის 11 ივლისის განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრეს საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებული დავების განხილვის საბჭომ და სსიპ შემოსავლების სამსახურმა. კასატორებმა გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა მოითხოვეს.

კასატორების განმარტებით, დოკუმენტის საჯაროდ გავრცელების უფლებამოსილება ჰქონდათ საგადასახადო კოდექსის 44-ე მუხლის მე-10 ნაწილის თანახმად, ვინაიდან არსებობდა დოკუმენტის საჯაროდ გავრცელების სამართლებრივი საფუძვლები. ამავე მუხლის 11-ე ნაწილის თანახმად: „დოკუმენტის საჯაროდ გავრცელება ხორციელდება მისი შემოსავლების სამსახურის ან აღსრულების ეროვნული ბიუროს ოფიციალურ ვებგვერდზე განთავსებით და ჩაბარებულად ითვლება განთავსებიდან მე-20 დღეს“. საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 299-ე მუხლის მე-4 ნაწილით დადგენილია, რომ პირს უფლება აქვს, გაასაჩივროს საგადასახადო ორგანოს გადაწყვეტილება მისი ჩაბარებიდან 30 დღის ვადაში. ამავე კოდექსის 301-ე მუხლის „ე“ ქვეპუნქტის თანახმად, დავის განმხილველი ორგანო საჩივარს არ განიხილავს, თუ გასულია საჩივრის წარდგენის ვადა. შპს „...-ს“ 2014 წლის 20 ივნისის №6-426 საგადასახადო მოთხოვნა გაეგზავნა ელექტრონულად, შემდეგ კი გაეგზავნა ფოსტის გზავნილით 24.07.2014 წელს, რომელიც ფოსტამ მოუძიებლობის გამო უკან დააბრუნა 29.07.2014 წელს. 2014 წლის 14 აგვისტოს №6-426 საგადასახადო მოთხოვნა გამოქვეყნდა საჯაროდ ფინანსთა სამინისტროს და შემოსავლების სამსახურის ოფიციალურ ვებ-გვერდზე. ასევე შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 2015 წლის 9 თებერვლის №14275-21- 14 წერილით და მასზე დართული დოკუმენტაციით ირკვევა, რომ შპს „...“ (ს/ნ ...) მის მიმართ გამოცემულ 20 ივნისის №6-426 საგადასახადო მოთხოვნას არ გასცნობია ელექტრონულად, შემოსავლების სამსახურის ოფიციალური ვებგვერდის www.rs.ge-ს საშუალებით, ვერც საფოსტო დაწესებულების საშუალებით მოხდა დოკუმენტის ჩაბარება (გაეგზავნა ორჯერ იურიდიულ მისამართზე), ამიტომ საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 44-ე მუხლის მე-10 ნაწილის „ა“ და „ბ“ ქვეპუნქტების გათვალისწინებით, განხორციელდა აღნიშნული საგადასახადო მოთხოვნის საჯაროდ გავრცელება 2014 წლის 14 აგვისტოს. 2014 წლის 14 აგვისტოს საჯაროდ გავრცელებული გადაწყვეტილება საგადასახადო კოდექსის 44- ე მუხლის მე-11 ნაწილის თანახმად, ჩაბარებულად ითვლება 2014 წლის 3 სექტემბერს და ამ თარიღიდან აითვლება გასაჩივრების საგადასახადო კანონმდებლობით დადგენილი 30 - დღიანი ვადა. მოცემულ

შემთხვევაში, აღნიშნული ვადა ამოიწურა 2014 წლის 3 ოქტომბერს. საჩივარი შემოსავლების სამსახურში წარდგენილ იქნა 2014 წლის 7 დეკემბერს. კასატორების განმარტებით ვინაიდან, მოსარჩელეს დარღვეული ჰქონდა შემოსავლების სამსახურის 2014 წლის 20 ივნისის N6-426 საგადასახადო მოთხოვნის გასაჩივრების ვადა, შემოსავლების სამსახურის 24.12.2014 წლის №53779 ბრძანება, საგადასახადო კოდექსის 301-ე მუხლის „ე“ ქვეპუნქტის საფუძველზე, გასაჩივრების ვადის დარღვევის გამო საჩივრის განუხილველად დატოვების თაობაზე შეესაბამება კანონმდებლობის მოთხოვნებს. კასატორები აღნიშნავენ, რომ კანონმდებლობა განმარტავს, თუ რა სახის ღონისძიებები უნდა განახორციელოს ადმინისტრაციულმა ორგანომ დოკუმენტის საჯაროდ გამოქვეყნებამდე და შესაბამისად, მათი მხრიდან ადგილი ჰქონდა კანონმდებლობის მოთხოვნების სრულად დაცვას, შესაბამისად, დაუსაბუთებლად მიაჩნიათ სასამართლოს შეფასება, რომ მათ მხოლოდ ფორმალურად დაიცვეს საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 44-ე მუხლის მე-10 ნაწილით გათვალისწინებული მოთხოვნები, მაშინ როდესაც მათ სხვა ღონისძიებებისათვისაც უნდა მიემართა.

ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარ,ე კასატორები მიიჩნევენ, რომ არ არსებობდა საგადასახადო კოდექსის 299-ე მუხლის მე-10 ნაწილის გამოყენების საფუძველი, რადგან გასაჩივრების ვადის დარღვევა არ იყო გამოწვეული მოსარჩელისაგან დამოუკიდებელი მიზეზით. აქედან გამომდინარე, არ არსებობდა ვადის დარღვევით წარდგენილი საჩივრის განხილვის საფუძველი და მოპასუხე ადმინისტრაციულმა ორგანომ კანონიერად უთხრა უარი შპს „...-ს“ საჩივრის დაკმაყოფილებაზე.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2017 წლის 9 ოქტომბრის განჩინებით საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსა და სსიპ შემოსავლების სამსახურის საკასაციო საჩივრები ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრების დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსა და სსიპ შემოსავლების სამსახურის საკასაციო საჩივრები არ აკმაყოფილებს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს და არ ექვემდებარება დასაშვებად ცნობას შემდეგ გარემოებათა გამო:

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრის განსახილველად დასაშვებობის ამომწურავ საფუძვლებს, კერძოდ, აღნიშნული ნორმის თანახმად, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ საკასაციო საჩივარი დაიშვება, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივრები არ არის დასაშვები საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.

საკასაციო საჩივრები არ არის დასაშვები სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს მიერ დამკვიდრებული პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით და ამასთან, არ არსებობს საკასაციო საჩივრების ს განხილვის შედეგად მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღების ვარაუდი. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ ეწინააღმდეგება ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს. ამასთან, საქმის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების თვალსაზრისით.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ კასატორები ვერ ასაბუთებენ სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით. კასატორები საკასაციო საჩივარში ვერ აქარწყლებენ სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებსა და დასკვნებს.

საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ ადამიანის უფლებათა ევროპული კონვენციის მე-6 მუხლის პირველი ნაწილი ავალდებულებს სასამართლოს, დაასაბუთოს თავისი გადაწყვეტილება, რაც არ უნდა იქნეს გაგებული თითოეულ არგუმენტზე დეტალური პასუხის გაცემად (იხ. ჯღარკავა საქართველოს წინააღმდეგ, №7932/03; Van de Hurk v. Netherlands, par.61, Garcia Ruiz v. Spain [GC] par.26; Jahnke and Lenoble v France (dec.); Perez v France [GC], par. 81).

საკასაციო სასამართლო იზიარებს მოცემულ საქმეზე ქვედა ინსტანციის სასამართლოების მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და ამ გარემოებებთან დაკავშირებით გაკეთებულ სამართლებრივ შეფასებებს და მიიჩნევს, რომ ქვედა ინსტანციის სასამართლოებმა არსებითად სწორად გადაწყვიტეს მოცემული დავა.

განსახილველ შემთხვევაში დადგენილია, რომ სსიპ შემოსავლების სამსახურის 2014 წლის 20 ივნისის №6-426 საგადასახადო მოთხოვნით შპს ,,...-ს" ბიუჯეტში გადასახდელად დაერიცხა სულ 247 637.53 ლარი. აღნიშნული საგადასახადო მოთხოვნა

განათავსა შპს ,,...-ს" ავტორიზებული მომხმარებლის გვერდზე, თუმცა ადრესატი დოკუმენტს განთავსებიდან 30 დღის განმავლობაში არ გასცნობია. ასევე, დგინდება, რომ შპს ,,...-ს" სსიპ შემოსავლების სამსახურის 2014 წლის 20 ივნისის საგადასახადო მოთხოვნა გაეგზავნა ფოსტით იურიდიულ მისამართზე (თბილისი, ... ქ.N5) ორჯერ - 2014 წლის 17 ივლისს და 2014 წლის 26 ივლისს, ორივე შემთხვევაში ადრესატს გზავნილი ვერ ჩაბარდა და დაუბრუნდა გამგზავნს არასწორი/არასრული მისამართის გამო. სსიპ შემოსავლების სამსახურმა, საქართველოს საგადასახდო კოდექსის 44-ე მუხლის მე-10 ნაწილის ,,ა" და ,,ბ" პუნქტების საფუძველზე, 2014 წლის 20 ივნისის საგადასახადო მოთხოვნა 2014 წლის 14 აგვისტოს გაავრცელა საჯაროდ, შპს ,,...-" ის დირექტორმა სსიპ შემოსავლების სამსახურის 2014 წლის 20 ივნისის №6-426 საგადასახადო მოთხოვნა, 2014 წლის 7 დეკემბერს, გაასაჩივრა სსიპ შემოსავლების სამსახურში. სსიპ შემოსავლების სამსახურის 2014 წლის 24 დეკემბრის №53779 ბრძანებით შპს ,,...’’-ს საჩივარი, საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 301-ე მუხლის ,,ე“ ქვეპუნქტის საფუძველზე, დარჩა განუხილველი. აღნიშნული ბრძანება შპს ,,...-ს" წარმომადგენელმა გაასაჩივრა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებულ დავების განხილვის საბჭოში. საბჭოს 2015 წლის 13 თებერვლის გადაწყვეტილებით საჩივარი არ დაკმაყოფილდა. საბჭოს 2015 წლის 13 თებერვლის გადაწყვეტილება გაეგზავნა ფოსტით იურიდიულ მისამართზე - თბილისი, ... ქ5. საფოსტო გზავნილის (უკუგზავნილი) შესაბამისად, ადრესატს კორესპონდენცია ჩაჰბარდა.

ზემოაღნიშნული ფაქტობრივი გარემოებების გათვალისწინებით, საკასაციო პალატა იზიარებს სააპელაციო პალატის შეფასება, რომ ადმინისტრაციული ორგანოს მხრიდან არ მომხდარა საჯარო შეტყობინების გზით დოკუმენეტის ადრესატისთვის ჩაბარებამდე მის ხელთ არსებული ალტერნატიული საშუალებების სრულყოფილად გამოყენება, რაც არ იძლეოდა გასაჩივრების ვადის გაშვების მოტივით საჩივრის განუხილველად დატოვების საფუძველს.

საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ განსახილველ შემთხვევაში სრულყოფილად არ იქნა გამოკვლეული თუ რამ განაპირობა გასაჩივრებისათვის დადგენილი ვადის დარღვევა, ადმინისტრაციულ ორგანოს ჰქონდა შესაძლებლობა გამოეკვლია სადავო ინდივიდუალურ ადმინისტრაცილ - სამართლებრივი აქტის გასაჩივრებისთვის დადგენილი ვადის დარღვევა გადამხდელისგან დამოუკიდებელი მიზეზებით ხომ არ იყო გამოწვეული და ხომ არ არსებობდა საგადასახადო კოდექსის 299-ე მუხლის მე-10 ნაწილის გამოყენების საფუძვლები. მოსარჩელე საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებულ დავების განხილვის საბჭოში წარდგენილ საჩივარში ითხოვდა კიდეც, საქართველოს საგადასახდო კოდექსის 299-ე მუხლის მე-10 ნაწილის საფუძველზე, ინდივიდუალურ ადმინისტრაცილ-სამართლებრივი აქტის გასაჩივრებისთვის დადგენილი ვადის დარღვევის საპატიოდ მიჩნევას და ვადის აღდგენას, თუმცა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებული დავების განხილვის საბჭოს 2015 წლის 13 თებერვლის გადაწყვეტილებაში აღნიშნულ საკითხზე ნამსჯელი არ არის, რაც ქმნის სასამართლოს მიერ, საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 32-ე მუხლის მე-4 ნაწილით მინიჭებული უფლებამოსილების გამოყენების საფუძველს.

საკასაციო პალატა მიუთითებს, რომ საკასაციო საჩივრებში მეორდება სააპელაციო საჩივრის დასაბუთება, რომელზეც ამომწურავად იმსჯელა ქვედა ინსტანციის სასამართლომ და კასატორები დამატებით არ უთითებენ სააპელაციო სასამართლოს მიერ მიღებული განჩინების სამართლებრივ უსწორობაზე, შესაბამისად, კონკრეტულ შემთხვევაში სასამართლოების მიერ დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების გათვალისწინებით საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ კასატორების მიერ მითითებული გარემოებები არ ქმნის საკასაციო საჩივრების დასაშვებად ცნობის საფუძველს.

ზემოთქმულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ არ არსებობს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით რეგლამენტირებული არც ერთი საფუძველი, რის გამოც საკასაციო საჩივარი არ უნდა იქნეს დაშვებული განსახილველად.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლით, 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსა და სსიპ შემოსავლების სამსახურის საკასაციო საჩივრები მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;

2. უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2017 წლის 11 ივლისის განჩინება;

4. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე ვ. როინიშვილი

მოსამართლეები: მ. ვაჩაძე

ნ. სხირტლაძე