საქმე №ბს-1204-1198 (კ-17) 27 მარტი, 2018 წელი
ქ. თბილისი
ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატა
შემდეგი შემადგენლობა:
ვასილ როინიშვილი (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),
მაია ვაჩაძე, ნუგზარ სხირტლაძე
საქმის განხილვის ფორმა -ზეპირი მოსმენის გარეშე
კასატორები - ნ. ჯ-ი, მ. გ-ა (მოსარჩელეები)
მოწინააღმდეგე მხარე - ქ. თბილისის მთავრობა (მოპასუხე)
გასაჩივრებული განჩინება - თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2017 წლის 14 სექტემბრის განჩინება
კასატორების მოთხოვნა - გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილება
დავის საგანი - ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტების ბათილად ცნობა და უძრავ ნივთზე საკუთრების აღიარება
ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:
ნ. ჯ-მა და მ. გ-ამ 2014 წლის 24 მარტს თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიაში სარჩელი აღძრეს მოპასუხე ქ. თბილისის მთავრობის მიმართ და მოითხოვეს ქ. თბილისის მთავრობის 2007 წლის 27 აგვისტოს №18.19.621 დადგენილებისა და ქ. თბილისის მთავრობის 2009 წლის 15 დეკემბრის №... დადგენილების ბათილად ცნობა ნ. ჯ-ისა და მ. გ-ას ნაწილში; ასევე მოითხოვეს ნ. ჯ-ისა და მ. გ-ას საკუთრების უფლება (თანასაკუთრება) აღიარება უძრავ ქონებაზე, მდებარე ქ. თბილისი, ... მე-4 კორპუსის წინამდებარე ტერიტორია, მგზავრთა მოსაცდელი პავილიონის მიმდებარედ, ფართობით 111 კვ.მ (ს/კ ...).
თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2015 წლის 30 ივნისის გადაწყვეტილებით ნ. ჯ-ისა და მ. გ-ას სარჩელი არ დაკმაყოფილდა. მითითებული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრეს ნ. ჯ-მა და მ. გ-ამ.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2017 წლის 14 სექტემბრის განჩინებით ნ. ჯ-ისა და მ. გ-ას სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა. უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2015 წლის 30 ივნისის გადაწყვეტილება. აღნიშნული განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრეს ნ. ჯ-მა და მ. გ-ამ, რომლებმაც გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილება მოითხოვეს.
კასატორების განმარტებით, ქ. თბილისის მთავრობის 27.08.07წ. №18.19.621 დადგენილება არ შეიცავს საქართველოს ადმინისტრაციული კოდექსის 53-ე მუხლით გათვალისწინებულ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის დასაბუთებას, შესაბამისად, უსაფუძვლოდ მიიჩნევს სასამართლოს მითითებას იმ გარემოებაზე, რომ აღნიშნული დადგენილების შესაბამისად კანონიერად იქნა მიღებული გადაწყვეტილება, სამართლებრივი აქტების ძალადაკარგულად გამოცხადების შესახებ იმ პირთა ნაწილში, რომლებიც განსაზღვრულ ვადაში არ წარმოადგენდნენ შესაბამისი ხელშეკრულების გაფორმებისთვის საჭირო დოკუმენტაციას. ამასთან, აღნიშნულ დადგენილებაში ცვლილება შევიდა ქ. თბილისის მთავრობის 15.12.09წ. N33.34.1198 დადგენილებით და ხელშეკრულებების გაფორმება განისაზღვრა მხოლოდ ხსენებული დადგენილების დანართ 2-ში წარმოდგენილ პირებთან, რომელთა შორის არ იყო გათვალისწინებული ნ. ჯ-ი და მ. გ-ა. კასატორები მიუთითებენ, რომ ქ. თბილისის მთავრობასა და მათ შორის არსებული ურთიერთობა განხილული უნდა ყოფილიყო ნასყიდობის სამართლებრივ ჭრილში, შესაბამისად, მოპასუხე მხარე არ იყო უფლებამოსილი ცალმხრივად გასულიყო ურთიერთობიდან მაშინ, როდესაც მათი მხრიდან ვალდებულება შესრულებული იყო სრულად და ჯეროვნად.
კასატორები ასევე ყურადღებას ამახვილებენ იმ გარემოებაზე, რომ განსახილველ შემთხვევაში სასამართლოს გასაჩივრებული ადმინისრტაციული აქტები არ შეუფასებია ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-60 პრიმა მუხლის მე-4 ნაწილით გათვალისწინებული რეგულაციის ჭრილში, რაც გამორიცხავდა გასაჩივრებული აღმჭურველი აქტის ბათილად ცნობას. განსახილველ შემთხვევაში უდავოა, რომ მოსარჩელე მხარემ ძალადაკარგულად აღიარებული ადმინისტრაციული აქტის საფუძველზე აწარმოა მიწის ნაკვეთის საზღაურის გადახდა, აღნიშნულიდან გამომდინარე უდავოა, რომ მათ გააჩნდათ ზემოაღნიშნული აქტის კანონიერი ნდობა, აღნიშნულიდან გამომდინარე, გაუგებარია თუ როგორ განხორციელდა მისი ძალადაკარგულად გამოცხადება.
კასატორები არ იზიარებენ სააპელაციო პალატის მსჯელობას იმის შესახებ, რომ აუქციონის შედეგების საფუძველზე არ გაფორმებულა შესაბამისი ხელშეკრულება, განსახილველ შემთხვევაში ხელშეკრულების ერთ დოკუმენტად გაფორმების არარსებობა არ შეიძლება განხილულ იქნეს სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის საფუძვლად, მით უფრო, რომ სამოქალაქო კოდექსის 328-ე მუხლის მე-2 ნაწილის შესაბამისად, არ არის აუცილებელი ხელშეკრულების დასადებად ერთი დოკუმენტის ფარგლებში ნების გამოვლენა და მსგავის ნების გამოვლენა შესაძლებელია განხორციელდეს რამდენიმე დოკუმენტის შედგენის გზით, კერძოდ, „თუ მხარეები შეთანხმდნენ წერილობით ფორმაზე, ხელშეკრულება შეიძლება დაიდოს მხარეთა მიერ ხელმოწერილი ერთი დოკუმენტის შედგენით; ფორმის უზრუნველსაყოფად ასევე საკმარისია სატელეგრაფო შეტყობინება, ტელეასლი ან წერილების ურთიერთგაცვლა“. მოცემულ შემთხვევაში უდავოა, რომ არსებობს მოსარჩელეთა განცხადებანი კონკრეტულ მიწის ნაკვეთთან დაკავშირებით აუქციონში მონაწილეობის შესახებ, ასევე აუქციონის ოქმის და შესაბამისი განკარგულება, მათი გამარჯვებულად გამოცხადებისა და საზღაურის განსაზვღრის თაობაზე და რაც მთავარია მოსარჩელეთა მიერ განხორციელებული გადახდები, რომლის დამადასტურებელი ქვითრებიც მტკიცებულების სახით წარმოდგენილია განსახილველ დავასთან დაკავშირებით.
საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2018 წლის 24 იანვრის განჩინებით ნ. ჯ-ისა და მ. გ-ას საკასაციო საჩივრები, ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული.
ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:
საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ ნ. ჯ-ისა და მ. გ-ას საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს და არ ექვემდებარება დასაშვებად ცნობას შემდეგ გარემოებათა გამო:
საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრის განსახილველად დასაშვებობის ამომწურავ საფუძვლებს, კერძოდ, აღნიშნული ნორმის თანახმად, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ საკასაციო საჩივარი დაიშვება, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს.
საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.
საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს მიერ დამკვიდრებული პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით და ამასთან, არ არსებობს საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღების ვარაუდი. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ ეწინააღმდეგება ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს. ამასთან, საქმის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების თვალსაზრისით.
საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ კასატორი ვერ ასაბუთებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით. კასატორი საკასაციო საჩივარში ვერ აქარწყლებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებსა და დასკვნებს.
საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ ადამიანის უფლებათა ევროპული კონვენციის მე-6 მუხლის პირველი ნაწილი ავალდებულებს სასამართლოს, დაასაბუთოს თავისი გადაწყვეტილება, რაც არ უნდა იქნეს გაგებული თითოეულ არგუმენტზე დეტალური პასუხის გაცემად (იხ. ჯღარკავა საქართველოს წინააღმდეგ, №7932/03; Van de Hurk v. Netherlands, par.61, Garcia Ruiz v. Spain [GC] par.26; Jahnke and Lenoble v France (dec.); Perez v France [GC], par. 81).
საკასაციო სასამართლო იზიარებს მოცემულ საქმეზე ქვედა ინსტანციის სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და ამ გარემოებებთან დაკავშირებით გაკეთებულ სამართლებრივ შეფასებებს და მიიჩნევს, რომ ქვედა ინსტანციის სასამართლოებმა არსებითად სწორად გადაწყვიტეს მოცემული დავა.
საქმეზე წარმოდგენილი მასალებით სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ 2001 წლის 12 ივნისს გამართულ აუქციონში გამარჯვებულ პირებთან - მ. გ-ასა და ნ. ჯ-თან ნასყიდობის ხელშეკრულებები არ გაფორმებულა. მათ მიერ არ იქნა შესრულებული თბილისის პრემიერის 2001 წლის 10 ივლისის N722 განკარგულებით განსაზღვრული ვალდებულებები რაც ასევე დასტურდება ქ. თბილისის მთავრობის სადავო 2007 წლის 27 აგვისტოს №18.19.621 დადგენილებით, რომელშიც ქ. თბილისის პრემიერის განკარგულებების ძალადაკარგულად გამოცხადების საფუძვლად მითითებულია საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 61-ე მუხლის მე-2 ნაწილის „გ“ ქვეპუნქტი, იქვე აღნიშნულია, რომ აუქციონში გამარჯვებულთაგან ნაწილს გადახდილი აქვს მიწის ნაკვეთის ღირებულება სრულად ან ნაწილობრივ, თუმცა ამის მიუხედავად, მიჩნეულია, რომ ვალდებულებები სრულად არ არის შესრულებული.
ზემოაღნიშნული ფაქტობრივი გარემოებების გათვალისწინებით, საკასაციო პალატა იზიარებს სააპელაციო პალატის მსჯელობას, იმასთან დაკავშირებით, რომ სარჩელის დაკმაყოფილების შემთხვევაშიც კი დადგენილებების ბათილად ცნობით ვერ აღდგება ის ვითარება, რაც განისაზღვრა სადავო დადგენილებებით. კერძოდ, ადმინისტარციულმა ორგანომ მიზანშეწონილად ჩათვალა დაინტერესებული ფიზიკური და იურიდიული პირებისთვის მიეცა შესაძლებლობა, დამატებითი პირობების შესრულების შემთხვევაში გაეფორმებინათ ნასყიდობის ხელშეკრულებები. აღნიშნული არ გულისხმობდა ავტომატურად მათი საკუთრების უფლების წარმოშობას, არამედ მხოლოდ დაინტერესებული პირების სურვილისა და კონკრეტული წინაპირობების დაკმაყოფილების (დადებითი ქალაქგეგმარებითი დასკვნებისა და სხვა დოკუმენტაციის წარდგენა დადგენილ ვადაში, დამატებითი საფასურის გადახდა მოქმედი ნორმატიული ფასის მიხედვით) შემთხვევაში იყო შესაძლებელი ნასყიდობის ხელშეკრულებების გაფორმება, რაც მოსარჩელეთა მიერ არ იქნა შესრულებული, აღნიშნული კი გამორიცხავს გასაჩივრებული აქტების ბათილად ცნობისა და სარჩელის დაკმაყოფილების შესაძლებლობას.
საკასაციო პალატა მიუთითებს, რომ საკასაციო საჩივარში მეორდება სააპელაციო საჩივრის დასაბუთება, რომელზეც ამომწურავად იმსჯელა ქვედა ინსტანციის სასამართლომ. და კასატორი დამატებით არ უთითებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ მიღებული გადაწყვეტილების სამართლებრივ უსწორობაზე, შესაბამისად, კონკრეტულ შემთხვევაში სასამართლოების მიერ დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების გათვალისწინებით საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ კასატორის მიერ მითითებული გარემოებები არ ქმნის საკასაციო საჩივრის დასაშვებად ცნობის საფუძველს.
ამდენად, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ მოცემულ საქმეს არ გააჩნია არავითარი პრინციპული მნიშვნელობა სასამართლო პრაქტიკისათვის, ხოლო საკასაციო საჩივარს _ წარმატების პერსპექტივა, შესაბამისად, არ არსებობს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით რეგლამენტირებული არც ერთი საფუძველი, რის გამოც საკასაციო საჩივარი არ უნდა იქნეს დაშვებული განსახილველად.
ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:
საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლით, 34-ემუხლის მე-3 ნაწილით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლით და
დ ა ა დ გ ი ნ ა:
1. ნ. ჯ-ისა და მ. გ-ას საკასაციო საჩივარი მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;
2. უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2017 წლის14 სექტემბრის განჩინება;
3. კასატორებს - ნ. ჯ-სა (პ/ნ...) და მ. გ-ას (პ/ნ...) დაუბრუნდეთ 16.01.2018წ. №1 საგადახდო დავალებით ნ. ჯ-ის (პ/ნ...) მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის - 300 ლარის 70% - 210 ლარი შემდეგი ანგარიშიდან: ქ. თბილისი, სახელმწიფო ხაზინა, ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი №300773150;
4. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.
თავმჯდომარე ვ. როინიშვილი
მოსამართლეები: მ. ვაჩაძე
ნ. სხირტლაძე