ბს-1001-997(კ-17) 13 სექტემბერი, 2018წ.
ქ. თბილისი
ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატამ
შემდეგი შემადგენლობით:
ნუგზარ სხირტლაძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),
მოსამართლეები: მაია ვაჩაძე, ვასილ როინიშვილი
საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლისა და 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის საფუძველზე ზეპირი განხილვის გარეშე, განიხილა გ. კ-ას საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საფუძვლები თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 24.01.2017წ. განჩინებაზე
ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:
გ. კ-ამ 13.11.2014წ. სარჩელით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს მოპასუხე საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროს მიმართ გაფრთხილების შეფარდების შესახებ მოპასუხის 15.10.2014წ. ბრძანების, თანამდებობიდან გათავისუფლების შესახებ 21.10.2014წ. ბრძანების ბათილად ცნობის, სამსახურში აღდგენისა და იძულებითი განაცდურის ანაზღაურების მოთხოვნით.
თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 24.02.2015წ. გადაწყვეტილებით გ. კ-ას სარჩელი არ დაკმაყოფილდა, რაც სააპელაციო წესით გაასაჩივრა მოსარჩელემ.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 24.01.2017წ. განჩინებით გ. კ-ას სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, უცვლელად დარჩა გასაჩივრებული გადაწყვეტილება, რაც საკასაციო წესით გაასაჩივრა გ. კ-ამ.
კასატორი მიიჩნევს, რომ სასამართლომ ვერ დაასაბუთა გ. კ-ას ვალდებულება ქვეპროგრამის განხორციელების მონიტორინგის შესახებ. სამინისტროს არ დაუმტკიცებია ... დეპარტამენტის დებულება, რომელშიც ზუსტად იქნებოდა გაწერილი დეპარტამენტისა და მისი უფროსის მოვალეობები. აღნიშნულ ქვეპროგრამას ახორციელებდა სსიპ სოციალური მომსახურების სააგენტო, შესაბამისად გ. კ-ა მოკლებული იყო ეფექტური კონტროლის შესაძლებლობას. ამასთან გასათვალისწინებელია, რომ მონტორინგის განხორციელება შეუძლებელია პროგრამის დაწყებამდე, რაც შეფერხებულ იქნა შესყიდვების დაყოვნების გამო. კომისიის თავმჯდომარე იყო მინისტრის მოადგილე, შესაბამისად, მისთვის ცნობილი იყო არსებული ხარვეზების შესახებ. კასატორი აღნიშნავს, რომ მისი გათავისუფლების საფუძვლები ხელოვნურად შეიქმნა.
ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:
საკასაციო სასამართლო გასაჩივრებული განჩინების გაცნობის, საქმის მასალების შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ გ. კ-ას საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს და არ ექვემდებარება დასაშვებად ცნობას შემდეგ გარემოებათა გამო:
საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრის განსახილველად დაშვების ამომწურავ საფუძვლებს, კერძოდ, აღნიშნული ნორმის თანახმად, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ საკასაციო საჩივარი დაიშვება, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს.
საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.
საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს მიერ დამკვიდრებული პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით და ამასთან, არ არსებობს საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღების ვარაუდი. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ ეწინააღმდეგება ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს. ამასთან, საქმის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების თვალსაზრისით.
საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ კასატორი ვერ ასაბუთებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით. კასატორი საკასაციო საჩივარში ვერ აქარწყლებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებსა და დასკვნებს.
საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ ადამიანის უფლებათა ევროპული კონვენციის მე-6 მუხლის პირველი ნაწილი ავალდებულებს სასამართლოს, დაასაბუთოს თავისი გადაწყვეტილება, რაც არ უნდა იქნეს გაგებული თითოეულ არგუმენტზე დეტალური პასუხის გაცემად (იხ. ჯღარკავა საქართველოს წინააღმდეგ, §71; Van de Hurk v. Netherlands, par.61, Garcia Ruiz v. Spain [GC] par.26; Jahnke and Lenoble v France (dec.); Perez v France [GC], par. 81).
საკასაციო სასამართლო იზიარებს მოცემულ საქმეზე სააპელაციო ინსტანციის სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და ამ გარემოებებთან დაკავშირებით გაკეთებულ სამართლებრივ შეფასებებს და მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლომ არსებითად სწორად გადაწყვიტა მოცემული დავა.
დაუსაბუთებელია კასატორის მოსაზრება, რომ მისი გათავისუფლების საფუძვლები ხელოვნურად შეიქმნა. საქმის მასალებით დასტურდება, რომ ქვეპროგრამის განხორციელებისას არ დაფიქსირდა ფაქტობრივი საჭიროებები, არ განხორციელდა რისკების სრულყოფილი ანალიზი, არ შედგა სამოქმედო გეგმა, ვერ მოხდა ბენეფიციართა შეუფერხებელი და ეფექტური მომსახურების უზრუნველყოფა, რამაც საფრთხის წინაშე დააყენა პროგრამის ასიგნებების ათვისება და შექმნა ბენეფიციართა ინტერესებისათვის ზიანის მიყენების პირობები. საქმის მასალების მიხედვით, ქვეპროგრამის დაწყებიდან 6 თვის განმავლობაში დაკმაყოფილდა მხოლოდ 109 განაცხადი, რაც შეადგენდა ქვეპროგრამით გათვალისწინებული საერთო ოდენობის დაახლოებით 9,4 %-ს. აღნიშნული არ პასუხობდა მოსალოდნელ და თავიდან არსებულ გათვლებს. გასათვალისიწნებელია, რომ აღნიშნული ხარვეზების შესახებ გ. კ-ას უნდა ჰქონოდა სრული ინფორმაცია, რადგან მინისტრის 22.05.2014წ. ბრძანებით შეიქმნა კრიზისულ მდგომარეობაში მყოფი ბავშვიანი ოჯახების გადაუდებელი პირველადი დახმარების შესახებ გადაწყვეტილების მიმღები კომისია, რომლის თავმჯდომარის მოადგილე იყო ... დეპარტამენტის უფროსი გ. კ-ა.
საკასაციო პალატა იზიარებს ქვედა ინსტანციის სასამართლოების მოსაზრებას, რომ ქვეპროგრამის განხორციელების მონიტორინგი ევალებოდა ... დეპარტამენტს და მის ხელმძღვანელს გ. კ-ას, რადგან საქართველოს მთავრობის 31.05.2005წ. N249 დადგენილებით დამტკიცებული „საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროს დებულების“ მე-15 მუხლის „ა“ და „ბ“ ქვეპუნქტების თანახმად, ... დეპარტამენტის ძირითად ამონაცებს შეადგენს სოციალური დაცვის სახელმწიფო პროგრამების შემუშავება და მათი განხორციელების მონიტორინგი, აგრეთვე სოციალურ სფეროში სახელმწიფო პოლიტიკის განხორციელების სტრატეგიული გეგმისა და მექანიზმების შემუშავება. გ. კ-ა არც თავად უარყოფს მონიტორინგის განუხორციელებლობას, მისთვის ცნობილი ინფორმაციის არასათანადოდ დამუშავებას, პრობლემების აღმოფხვრის მიზნით წინადადებების წარუდგენლობას. ამდენად, მართებულია მოსაზრება, რომ გ. კ-ამ არაჯეროვნად შეასრულა მასზე დაკისრებული ვალდებულებები, რამაც წარმოშვა სახელმწიფოსა და მოქალაქეების ინტერესებისათვის ზიანის მიყენების მნიშვნელოვანი საფრთხე. რაც შეეხება გ. კ-ას მითითებას პროგრამის განხორციელებასთან დაკავშირებით სხვა პასუხისმგებელი სუბიექტების არსებობის შესახებ, საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ განსახილველი დავის საგანია გ. კ-ას მიერ მასზე დაკისრებული მოვალეობების სათანადო შესრულება, მისი გათავისუფლების მართლზომიერების შემოწმება, შესაბამისად, სასამართლო სხვა პირთა მიერ სამსახურებრივ ვალდებულებათა ჯეროვანი შესრულების საკითხზე ვერ იმსჯელებს.
ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების გათვალისწინებით საკასაციო პალატა თვლის, რომ კასატორის მიერ მითითებული გარემოებები არ ქმნის საკასაციო საჩივრის დასაშვებად ცნობის საფუძველს. საკასაციო სასამართლო თვლის, რომ მოცემულ საქმეს არ გააჩნია პრინციპული მნიშვნელობა სასამართლო პრაქტიკისათვის, ხოლო საკასაციო საჩივარს - წარმატების პერსპექტივა. ამდენად, არ არსებობს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით რეგლამენტირებული არც ერთი საფუძველი, რის გამოც გ. კ-ას საკასაციო საჩივარი არ უნდა იქნეს დაშვებული განსახილველად.
ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:
საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლით, 34-ემუხლის მე-3 ნაწილით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლით და
დ ა ა დ გ ი ნ ა:
1. გ. კ-ას საკასაციო საჩივარი მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;
2. უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 24.01.2017წ. განჩინება;
3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.
თავმჯდომარე ნ. სხირტლაძე
მოსამართლეები: მ. ვაჩაძე
ვ. როინიშვილი