საქმე №ბს-158-158 (კ-18) 1 მაისი, 2018 წელი

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატა

შემდეგი შემადგენლობა:

ვასილ როინიშვილი (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

მაია ვაჩაძე, ნუგზარ სხირტლაძე

საქმის განხილვის ფორმა -ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი - სსიპ შემოსავლების სამსახური (მოსარჩელე)

მოწინააღმდეგე მხარეები - ლ. ღ-ე, შპს „...“, ნ. კ-ე, ს. ბ-ე, თ. ტ-ი (მოპასუხეები)

გასაჩივრებული განჩინება - თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2017 წლის 13 სექტემბრის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა - გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღება

დავის საგანი - ცრუმაგიერ პირებად აღიარება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი

სსიპ შემოსავლების სამსახურმა 2016 წლის 17 აგვისტოს ხაშურის რაიონულ სასამართლოში სარჩელი აღძრა მოპასუხეების - ლ. ღ-ის, შპს „...“, და ნ. კ-ის მიმართ და მოითხოვა შპს ...“, ლ. ღ-ისა და ნ. კ-ის ცრუმაგიერ პირებად ცნობა.

2016 წლის 12 სექტემბერს მოსარჩელემ დაზუსტებული სარჩელით მიმართა ხაშურის რაიონულ სასამართლოს, რომლითაც მოპასუხეებად ასევე მიუთითა ს. ბ-ე და რ. ტ-ი და მოითხოვა მოპასუხეთა ერთმანეთის ცრუმაგიერ პირებად ცნობა.

ხაშურის რაიონული სასამართლოს 2017 წლის 4 აპრილის გადაწყვეტილებით, სსიპ - შემოსავლების სამსახურის სარჩელი შპს „...“, ლ. ღ-ის, ნ. კ-ის, ს. ბ-ისა და რ. ტ-ის მიმართ ცრუმაგიერ პირებად ცნობის შესახებ არ დაკმაყოფილდა. ხაშურის რაიონული სასამართლოს 2016 წლის 18 აგვისტოს განჩინებით მოცემულ საქმეზე გამოყენებული სარჩელის უზრუნველყოფის ღონისძიება მოპასუხეთა ქონებაზე ყადაღის დადების შესახებ გაუქმდა.

ხაშურის რაიონული სასამართლოს 2017 წლის 4 აპრილის გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა სსიპ შემოსავლების სამსახურმა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2017 წლის 13 ოქტომბრის განჩინებით სსიპ შემოსავლების სამსახურის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა. უცვლელად დარჩა ხაშურის რაიონული სასამართლოს 2017 წლის 4 აპრილის გადაწყვეტილება.

აღნიშნული გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრა სსიპ შემოსავლების სამსახურმა, რომელმაც გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილება მოითხოვა.

კასატორის განმარტებით, თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2017 წლის 13 ოქტომბრის განჩინება არის უკანონო, უსაფუძვლო და იურიდიულად დაუსაბუთებელი, რის გამოც იგი უნდა გაუქმდეს.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 246-ე მუხლის მიხედვით, თუ სასამართლო დაადგენს, რომ პრაქტიკულად შეუძლებელია გადასახადის გადამხდელის განსხვავება სხვა პირისგან და ეს პირი გამოყენებულია გადასახადის გადახდევინების უზრუნველყოფის ღონისძიებისათვის თავის არიდების მიზნით, ითვლება, რომ აღნიშნული პირები არიან ერთიმეორის ცრუმაგიერი პირები.

აღნიშნული ნორმა ითვალისწინებს ორი წინაპირობის კუმულაციურად არსებობას, კერძოდ, შეუძლებელი უნდა იყოს გადასახადის გადამხდელის განსხვავება სხვა პირისაგან და სხვა პირი გამოყენებული უნდა იყოს გადასახადის გადახდევინების უზრუნველყოფის ღონისძიებისათვის თავის არიდების მიზნით.

მოცემულ შემთხვევაში საგულისხმოა, რომ 2016 წლის 5 ივლისის სარჩელის შეტანის მომენტისათვის შპს „...“ (ს/ნ ...) აღიარებული საგადასახადო დავალიანება შეადგენდა 77291,54 ლარს. დავალიანების წარმოშობა უკავშირდება 2014 წლის 29 მაისის №27812 ბრძანების საფუძველზე ჩატარებულ სრულ აუდიტორიულ შემოწმებას, შემოწმება დაიწყო 2014 წლის 29 მაისს და დასრულდა 2014 წლის 18 სექტემბერს. აღსანიშნავია, რომ საწარმოს დირექტორის განცხადებითა და შემოსავლების სამსახურის ელექტრონული ბაზის მონაცემებით დასტურდება, რომ შპს „...“ 2011 წლიდან აღარ ეწევა აქტიურ ეკონომიკურ საქმიანობას. 2011 წლის აპრილისა და მაისის თვეებში საწარმომ გასცა 40 920 ლარი დივიდენდის სახით. შპს „...“ დირექტორის - ნ. კ-ის 2016 წლის 16 ივნისის განცხადებიდან ნათლად იკვეთება, რომ საწარმოს ფუნქციონირებაში და მმართველობაში ნ. კ-ეს დახმარებას უწევდა მაზლიშვილი ლ. ღ-ე (პ/ნ ...)

კასატორი აღნიშნავს, რომ რ. ტ-ისა და ს. ბ-ის ცრუმაგიერობის საკითხთან დაკავშირებით საგულისხმოა, რომ ხაშურის რაიონული სასამართლოს 2016 წლის 16 აგვისტოს განჩინებით დაკმაყოფილდა შემოსავლების სამსახურის განცხადება სარჩელის უზრუნველყოფის თაობაზე. განჩინება სსიპ - შემოსავლების სამსახურს ჩაბარდა 19 აგვისტოს, ვინაიდან 2016 წლის 20 და 21 აგვისტო იყო არასამუშაო დღეები (შაბათ-კვირა) სსიპ შემოსავლების სამსახურმა განჩინების აღსრულების მიზნით შსს მომსახურების სააგენტოს მიმართა 22 აგვისტოს. შსს მომსახურების სააგენტოს 2017 წლის 23 აგვისტოს წერილით სსიპ შემოსავლების სამსახურს ეცნობა, რომ განჩინებაში მითითებული ქონება (ავტომანქანები) 2017 წლის 20 აგვისტოს ერთობლივი განცხადების საფუძველზე გადაეცა სხვა პირებს, კერძოდ, ქონება დარეგისტრირდა რ. ტ-სა და ს. ბ-ეზე. კასატორის მიიჩნევს, რომ აღნიშნული პირები გამოყენებულნი არიან ლ. ღ-ის საკუთრებაში არსებული ქონების განრიდების ოპერაციაში, როგორც თავის არიდებს საშუალებები, რამდენადაც მათივე თანხმობით მათ სახელზე გაფორმდა იქ ქონება რომელიც სასამართლო განჩინების შესაბამისად ექვემდებარებოდა ყადაღის რეგისტრაციას.

ყოველივე ზემოთ აღნიშნულის გათვალისწინებით, საწარმოდან საქმიანობის დასრულების პარალელურად დივიდენდის სახით თანხების გატანა და რეგისტრირებული საწარმოს გაჩერების ფაქტი და ამასთან ერთად სასამართლო განჩინების აღსრულებამდე ქონების გადაფორმება მიმართული იყო უზრუნველყოფის ღონისძიებისაგან თავის არიდებისაკენ.

სსიპ - შემოსავლების სამსახურს მიაჩნია, რომ არსებობს პირთა გამიჯვნის შეუძლებლობა და ისინი გამოყენებულნი არიან უზრუნველყოფის ღონისძიებისაგან თავის არიდების მიზნით. ასევე თვალსაჩინოა, რომ ლ. ღ-ის მიერ ფორმალური პასუხისმგებლობის არარსებობის პირობებში საწარმოს ფუნქციონირებაში მონაწილეობა, მიმართული იყო პასუხისმგებლობის შეზღუდვის ინსტიტუტის ბოროტად გამოყენებისაკენ, რათა თავი აერიდებინა კუთვნილი საგადასახადო ვალდებულებების შესრულებისათვის, ამასთან ნ. კ-ის (პ/ნ ...) პასიური როლი საწარმოს ფუნქციონირების პროცესში მიუთითებს პირთა ერთობლივ შეთანხმებულ მოქმედებაზე, რომელიც საერთო ინტერესების დაკმაყოფილებას ისახავდა მიზნად, კერძოდ, თავი აერიდებინათ საგადასახადო ვალდებულებების შესრულებისაგან.

კასატორი ზემოაღნიშნული გარემოებების გათვალისწინებით ითხოვს გასაჩივრებული განჩინების გაუქმებასა და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილებას.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2018 წლის 19 თებერვლის განჩინებით სსიპ შემოსავლების სამსახურის საკასაციო საჩივარი, ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ სსიპ შემოსავლების სამსახურის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს და არ ექვემდებარება დასაშვებად ცნობას შემდეგ გარემოებათა გამო: საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრის განსახილველად დასაშვებობის ამომწურავ საფუძვლებს, კერძოდ, აღნიშნული ნორმის თანახმად, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ საკასაციო საჩივარი დაიშვება, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს მიერ დამკვიდრებული პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით და ამასთან, არ არსებობს საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღების ვარაუდი. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ ეწინააღმდეგება ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს. ამასთან, საქმის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების თვალსაზრისით.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ კასატორი ვერ ასაბუთებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით. კასატორი საკასაციო საჩივარში ვერ აქარწყლებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებსა და დასკვნებს.

საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ ადამიანის უფლებათა ევროპული კონვენციის მე-6 მუხლის პირველი ნაწილი ავალდებულებს სასამართლოს, დაასაბუთოს თავისი გადაწყვეტილება, რაც არ უნდა იქნეს გაგებული თითოეულ არგუმენტზე დეტალური პასუხის გაცემად (იხ. ჯღარკავა საქართველოს წინააღმდეგ, №7932/03; Van de Hurk v. Netherlands, par.61, Garcia Ruiz v. Spain [GC] par.26; Jahnke and Lenoble v France (dec.); Perez v France [GC], par. 81).

საკასაციო სასამართლო იზიარებს მოცემულ საქმეზე ქვედა ინსტანციის სასამართლოების მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და ამ გარემოებებთან დაკავშირებით გაკეთებულ სამართლებრივ შეფასებებს და მიიჩნევს, რომ ქვედა ინსტანციის სასამართლოებმა არსებითად სწორად გადაწყვიტეს მოცემული დავა.

კასატორის მითითება ცრუმაგიერობის დადგენის ზოგად წინაპირობებსა და საგადასახადო კოდექსის 246-ე მუხლზე, არ ასაბუთებს სარჩელის საფუძვლიანობას, რადგან კასატორი ვერ ადასტურებს რომელიმე მის მიერვე აღნიშნული კრიტერიუმის არსებობას. ამასთანავე, მოპასუხეთა საქმიანობის, საქმიანობის/რეგისტრაციის ადგილის იდენტურობა იმთავითვე არ გულისხმობს მათ ცრუმაგიერობას, რადგან საგადასახადო კოდექსის 246-ე მუხლის მიხედვით ცრუმაგიერობის დადგენის აუცილებელი კუმულატიური წინაპირობებია გადასახადის გადამხდელის სხვა პირისაგან განსხვავების შეუძლებლობა და გადასახადის გადახდევინების უზრუნველყოფის ღონისძიებისათვის თავის არიდების მიზანი, მოცემულ შემთხვევაში კი ორგანო ვერ ასაბუთებს აღნიშნული გარემოებების არსებობას.

სააპელაციო პალატამ მართებულად მიუთითა, იმასთან დაკავშირებით, რომ სსიპ შემოსავლების სამსახურის მიერ ვერ იქნა უდავოდ დამტკიცებული, რომ გადასახადის გადამხდელის შპს ,,..." და ნ. კ-ის განსხვავება ლ. ღ-ისაგან შეუძლებელია და რომ ლ. ღ-ე გამოყენებულ იქნა გადასახადის გადახდევინების უზრუნველყოფის ღონისძიებებისთვის თავის არიდების მიზნით, საქმის მასალებით ასევე ვერ იქნა უდავოდ დადასტურებული, რომ შეუძლებელია გადასახადის გადამხდელის განსხვავება ს. ბ-ის და რ. ტ-ისაგან და რომ მათ რაიმე კავშირი ჰქონდათ შპს ,,...", ნ. კ-ესა და ლ. ღ-ესთან.

კონკრეტულ შემთხვევაში სასამართლოების მიერ დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების გათვალისწინებით საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ კასატორის მიერ მითითებული გარემოებები არ ქმნის საკასაციო საჩივრის დასაშვებად ცნობის საფუძველს.

ამდენად, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ მოცემულ საქმეს არ გააჩნია არავითარი პრინციპული მნიშვნელობა სასამართლო პრაქტიკისათვის, ხოლო საკასაციო საჩივრებს - წარმატების პერსპექტივა.

ზემოთქმულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ არ არსებობს საკასაციო საჩივრების დასაშვებობის საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით რეგლამენტირებული არც ერთი საფუძველი, რის გამოც საკასაციო საჩივარი არ უნდა იქნეს დაშვებული განსახილველად.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლით, 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. სსიპ შემოსავლების სამსახურის საკასაციო საჩივარი მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;

2. უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2017 წლის 13 სექტემბრის განჩინება;

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე ვ. როინიშვილი

მოსამართლეები: მ. ვაჩაძე

ნ. სხირტლაძე