საქმე №ბს-467-467(კ-18) 17 ივლისი, 2018 წელი

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატა

შემდეგი შემადგენლობა:

ვასილ როინიშვილი (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

მაია ვაჩაძე, ნუგზარ სხირტლაძე

საქმის განხილვის ფორმა -ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი - სსიპ შემოსავლების სამსახური (მოსარჩელე)

მოწინააღმდეგე მხარეები - ს. ბ-ი, ე. შ-ი, შპს ,,...“;

გასაჩივრებული განჩინება - თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2018 წლის 31 იანვრის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა - გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღება

დავის საგანი - ცრუმაგიერ პირებად აღიარება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი

სსიპ შემოსავლების სამსახურმა 2015 წლის 15 ივლისს სიღნაღის რაიონულ სასამართლოში სარჩელი აღძრა მოპასუხეების - ს. ბ-ის, ე. შ-ის, შპს ,,...“ მიმართ და მოითხოვა მათი ცრუმაგიერ პირებად ცნობა.

სიღნაღის რაიონული სასამართლოს 2016 წლის17 მაისის გადაწყვეტილებით, სსიპ შემოსავლების სამსახურის სარჩელი ს. ბ-ის, ე. შ-ის, შპს ,,...“ მიმართ ცრუმაგიერ პირებად ცნობის შესახებ არ დაკმაყოფილდა.

სიღნაღის რაიონული სასამართლოს 2016 წლის 17 მაისის გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა სსიპ შემოსავლების სამსახურმა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2018 წლის 31 იანვრის განჩინებით სსიპ შემოსავლების სამსახურის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა. უცვლელად დარჩა სიღნაღის რაიონული სასამართლოს 2016 წლის 17 მაისის გადაწყვეტილება.

აღნიშნული გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრა სსიპ შემოსავლების სამსახურმა, რომელმაც გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილება მოითხოვა.

კასატორის განმარტებით, თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2018 წლის 31 იანვრის განჩინება არის უკანონო, უსაფუძვლო და იურიდიულად დაუსაბუთებელი, რის გამოც იგი უნდა გაუქმდეს.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 246-ე მუხლის მიხედვით, თუ სასამართლო დაადგენს, რომ პრაქტიკულად შეუძლებელია გადასახადის გადამხდელის განსხვავება სხვა პირისგან და ეს პირი გამოყენებულია გადასახადის გადახდევინების უზრუნველყოფის ღონისძიებისათვის თავის არიდების მიზნით, ითვლება, რომ აღნიშნული პირები არიან ერთიმეორის ცრუმაგიერი პირები. აღნიშნული ნორმა ითვალისწინებს ორი წინაპირობის კუმულაციურად არსებობას, კერძოდ, შეუძლებელი უნდა იყოს გადასახადის გადამხდელის განსხვავება სხვა პირისაგან და სხვა პირი გამოყენებული უნდა იყოს გადასახადის გადახდევინების უზრუნველყოფის ღონისძიებისათვის თავის არიდების მიზნით.

კასატორის განმატებით მოცემულ შემთხვევაში საგულისხმოა, რომ 2014 წლის 31 ივლისის მდგომარეობით ი/მ ს. ბ-ის საგადასახადო დავალიანებამ შეადგინა 20 754.27 ლარი. საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 241-ე მუხლის საფუძველზე 2014 წლის 31 ივლისს ი/მ ს. ბ-ის ქონებაზე გამოიცა ყადაღის დადების შესახებ ბრძანება N067-76. ამასთან ი/მ ს. ბ-ს ინვენტარიზაციით დაერიცხა 178 046 ლარი. 2014 წლის 31 ოქტომბერს საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოში განხორციელდა გადასახადის გადამხდელის - შპს „...“ (ს/ნ ...) რეგისტრაცია, რომლის ერთადერთ დამფუძნებელად და 100%-იანი წილის მესაკუთრედ ფიქსირდება ი/მ ს. ბ-ის (პ/ნ ...) მეუღლე ე. შ-ი. ი/მ ს. ბ-მა (პ/ნ ...) 2015 წლის იანვრის თვეში მოახდინა მაღაზიაში არსებული ნაშთის შპს ,,...“ (ს/ნ ...) გადაცემა, რაზეც გამოწერა ტრანსპორტირების გარეშე ზედნადებები, ხოლო სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობების შპს ,,..." საკუთრებაში გადაცემის შემდეგ, 2015 წლის 29 ივნისს ი/მ ს. ბ-მა განცხადებით მიმართა საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოს და მოითხოვა ინდ. მეწარმის სტატუსის გაუქმება. ი/მ ს. ბ-მა შეწყვიტა სამეწარმეო საქმიანობა. „მეწარმეთა შესახებ“ კანონის მე-2 მუხლის მე-3 ნაწილის თანახმად ინდივიდუალური მეწარმე საქმიან ურთიერთობებში თავის უფლებებს ახორციელებს და მოვალეობებს ასრულებს, როგორც ფიზიკური პირი. ამავე კანონის 14² მუხლის მე-3 ნაწილის თანახმად, ინდივიდუალური მეწარმის რეგისტრაციის გაუქმების შემთხვევაში მისი უფლებამონაცვლეა შესაბამისი ფიზიკური პირი. შესაბამისად, ი/მ ს. ბ-ის უფლებამონაცვლეს წარმოადგენს ფიზიკური პირი ს. ბ-ი და ინდ მეწარმის უფლება-მოვალეობების განხორციელება უნდა უზრუნველყოს ფიზიკურმა პირმა ს. ბ-მა. ს. ბ-ი საქმიანობას განაგრძობს ურთიერთდამოკიდებული პირის - შპს ,,..." მეშვეობით იმავე სასაქონლო- მატერიალური ფასეულობებით, რაც გააჩნდა ი/მ ს. ბ-ს, შესაბამისად, კასატორი მიიჩნევს, რომ ს. ბ-ი, შპს ,,..." და ე. შ-ი წარმოადგენენ ურთიერთდამოკიდებულ პირებს საგადასახადო კოდექსის მე-19 მუხლის საფუძველზე.

კასატორი მნიშვნელოვნად მიიჩნევს იმ გარემოებას, რომ ქონების გარიდების ოპერაციები გადამხდელთა მიერ განხორციელებულია საგადასახადო კონტროლის და უზრუნველყოფის ღონისძიებების გამოყენების პერიოდში, შესაბამისად მითითებული ფაქტობრივი და სამართლებრივი გარემოებებიდან გამომდინარე, მიიჩნევს, რომ ს. ბ-ი, შპს ,,..." და ე. შ-ი წარმოადგენენ ერმანეთის ცრუმაგიერ პირებს, მოცემულ შემთხვევაში შეუძლებელია მოპასუხე პირთა ერთმანეთისგან განსხვავება, მათ სამეწარმეო საქმიანობა არის ერთი და იგივე, საქმიანობა ხორციელდება ერთი და იმავე სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობებით, რეგისტრირებულნი არიან ერთი და იმავე იურიდიულ მისამართზე და გააჩნიათ ერთი საერთო მიზანი განახორციელონ სამეწარმეო საქმიანობა იმგვარად რომ კონკრეტული ქონება გაარიდონ უზრუნველყოფის ღონისძებებს. აღნიშნული კი ქმნის საგადასახადო კოდექსის 246-ე მუხლის შემადგენლობას.

სსიპ - შემოსავლების სამსახურს მიაჩნია, რომ არსებობს პირთა გამიჯვნის შეუძლებლობა და ისინი გამოყენებულნი არიან უზრუნველყოფის ღონისძიებისაგან თავის არიდების მიზნით.

კასატორი ზემოაღნიშნული გარემოებების გათვალისწინებით ითხოვს გასაჩივრებული განჩინების გაუქმებასა და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილებას.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2018 წლის 19 თებერვლის განჩინებით სსიპ შემოსავლების სამსახურის საკასაციო საჩივარი, ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ სსიპ შემოსავლების სამსახურის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს და არ ექვემდებარება დასაშვებად ცნობას შემდეგ გარემოებათა გამო: საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრის განსახილველად დასაშვებობის ამომწურავ საფუძვლებს, კერძოდ, აღნიშნული ნორმის თანახმად, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ საკასაციო საჩივარი დაიშვება, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს მიერ დამკვიდრებული პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით და ამასთან, არ არსებობს საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღების ვარაუდი. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ ეწინააღმდეგება ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს. ამასთან, საქმის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების თვალსაზრისით.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ კასატორი ვერ ასაბუთებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით. კასატორი საკასაციო საჩივარში ვერ აქარწყლებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებსა და დასკვნებს.

საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ ადამიანის უფლებათა ევროპული კონვენციის მე-6 მუხლის პირველი ნაწილი ავალდებულებს სასამართლოს, დაასაბუთოს თავისი გადაწყვეტილება, რაც არ უნდა იქნეს გაგებული თითოეულ არგუმენტზე დეტალური პასუხის გაცემად (იხ. ჯღარკავა საქართველოს წინააღმდეგ, №7932/03; Van de Hurk v. Netherlands, par.61, Garcia Ruiz v. Spain [GC] par.26; Jahnke and Lenoble v France (dec.); Perez v France [GC], par. 81).

საკასაციო სასამართლო იზიარებს მოცემულ საქმეზე ქვედა ინსტანციის სასამართლოების მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და ამ გარემოებებთან დაკავშირებით გაკეთებულ სამართლებრივ შეფასებებს და მიიჩნევს, რომ ქვედა ინსტანციის სასამართლოებმა არსებითად სწორად გადაწყვიტეს მოცემული დავა.

განსახილველ შემთხვევაში დადგენილია, რომ 2015 წლის 07 იანვარს ი/მ ს. ბ-სა და შპს „...“ დირექტორს ე. შ-ს შორის დაიდო ნასყიდობის ხელშეკრულება სხვადასხვა სახის სამრეწველო და სასურსათო პროდუქციაზე, შეთანხმებაში აღინიშნა, რომ საქონლის ჩამონათვალი და ფასი დაზუსტდება სასაქონლო ზედნადებებში. 2015 წლის 28 იანვარს სანოტარო ბიუროში დ. ბ-სა და შპს „...“ შორის დაიდო ქირავნობის ხელშეკრულება, რომლის მიხედვითაც შპს „...“ იქირავა უძრავი ქონება, საკადასტრო კოდით ..., მდებარე სიღნაღი, ქალაქი წნორი, ... . ქირავნობის ფასად განისაზღვრა 1200 ლარი ყოველწლიურად.

კასატორის მითითება ცრუმაგიერობის დადგენის ზოგად წინაპირობებსა და საგადასახადო კოდექსის 246-ე მუხლზე, არ ასაბუთებს სარჩელის საფუძვლიანობას, რადგან კასატორი ვერ ადასტურებს რომელიმე მის მიერვე აღნიშნული კრიტერიუმის არსებობას. ამასთანავე, მოპასუხეთა საქმიანობის საქმიანობის/რეგისტრაციის ადგილის იდენტურობა იმთავითვე არ გულისხმობს მათ ცრუმაგიერობას, რადგან საგადასახადო კოდექსის 246-ე მუხლის მიხედვით ცრუმაგიერობის დადგენის აუცილებელი კუმულაციური წინაპირობებია გადასახადის გადამხდელის სხვა პირისაგან განსხვავების შეუძლებლობა და გადასახადის გადახდევინების უზრუნველყოფის ღონისძიებისათვის თავის არიდების მიზანი. მოცემულ შემთხვევაში, სააპელაციო პალატამ მართებულად მიუთითა, რომ საქონლის გადაცემა მოხდა სასყიდლით, ზედნადებების საფუძველზე და როგორც საქმის მასალებიდან დგინდება, შპს ,,...“ რეგისტრირებულია როგორც გადასახადის გადამხდელი იურიდიული პირი და მას ერიცხება დამოუკიდებელი საგადასახადო ვალდებულებები, შესაბამისად, ვერ იქნა დადასტურებული, რომ შპს „...“ და ე. შ-ი გამოყენებული იქნენ გადასახადის გადახდევინების უზრუნველყოფის ღონისძიებებისთვის თავის არიდების მიზნით, საქმის მასალებით ასევე ვერ იქნა უდაოდ დადასტურებული, რომ შეუძლებელია გადასახადის გადამხდელის განსხვავება ერთმანეთისგან, რაც გამორიცხავს სარჩელის დაკმაყოფილების შესაძლებლობას.

კონკრეტულ შემთხვევაში, სასამართლოების მიერ დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების გათვალისწინებით, საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ კასატორის მიერ მითითებული გარემოებები არ ქმნის საკასაციო საჩივრის დასაშვებად ცნობის საფუძველს.

ამდენად, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ მოცემულ საქმეს არ გააჩნია არავითარი პრინციპული მნიშვნელობა სასამართლო პრაქტიკისათვის, ხოლო საკასაციო საჩივრებს - წარმატების პერსპექტივა.

ზემოთქმულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ არ არსებობს საკასაციო საჩივრების დასაშვებობის საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით რეგლამენტირებული არც ერთი საფუძველი, რის გამოც საკასაციო საჩივარი არ უნდა იქნეს დაშვებული განსახილველად.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლით, 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. სსიპ შემოსავლების სამსახურის საკასაციო საჩივარი მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;

2. უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2018 წლის 31 იანვრის განჩინება;

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე ვ. როინიშვილი

მოსამართლეები: მ. ვაჩაძე

ნ. სხირტლაძე