ბს-46-46(კ-18) 04 ოქტომბერი, 2018წ.

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატამ

შემდეგი შემადგენლობით:

ნუგზარ სხირტლაძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

მოსამართლეები: მაია ვაჩაძე, ვასილ როინიშვილი

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლისა და 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის საფუძველზე, ზეპირი განხილვის გარეშე, განიხილა ნ. მ-ის საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საფუძვლები ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 11.10.2017წ. განჩინებაზე.

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

ნ. მ-ემ 01.11.2016წ. სარჩელით მიმართა საჩხერის რაიონულ სასამართლოს მოპასუხეების საჩხერის მუნიციპალიტეტის გამგეობის, საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს საჩხერის სარეგისტრაციო სამსახურის და ნ. ქ-ის მიმართ და მოითხოვა ქ. საჩხერის ადგილობრივი მმართველობის გამგეობის 25.07.2001წ. №7/7 გადაწყვეტილების ბათილად ცნობა და მის საფუძველზე საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოში ნ. ქ-ის სახელზე განხორციელებული საკუთრების უფლების რეგისტრაციის ბათილად ცნობა.

საჩხერის რაიონული სასამართლოს 18.11.2016წ. განჩინებით, სასკ-ის მე-16 მუხლის მე-2 ნაწილის საფუძველზე, საქმეში მესამე პირად ჩაბმულ იქნენ ნ. შ-ე და ხ. შ-ე.

საჩხერის რაიონული სასამართლოს 27.02.2017წ. გადაწყვეტილებით ნ. მ-ის სარჩელი დაკმაყოფილდა, ბათილად იქნა ცნობილი ქ. საჩხერის ადგილობრივი მმართველობის გამგეობის 25.07.2001წ. N7/7 გადაწყვეტილება და ამ გადაწყვეტილების საფუძველზე 12.04.2007წ. განაცხადით განხორციელებული საკუთრების უფლების რეგისტრაცია და საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოში ნ. ქ-ის სახელზე განხორციელებული ჩანაწერი. აღნიშნული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრეს საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს საჩხერის ფილიალმა და ნ. ქ-ემ.

ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 11.10.2017წ. გადაწყვეტილებით სააპელაციო საჩივრები დაკმაყოფილდა, გაუქმდა საჩხერის რაიონული სასამართლოს 27.02.2017წ. გადაწყვეტილება და საქმეზე მიღებულ იქნა ახალი გადაწყვეტილება ნ. მ-ის სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის შესახებ. აღნიშნული გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გასაჩივრდა ნ. მ-ის მიერ.

კასატორი მიიჩნევს, რომ სასამართლომ არასწორად განმარტა „სახელმწიფო საკუთრებაში არსებული არასასოფლო სამეურნეო დანიშნულების მიწის მართვისა და განკარგვის შესახებ“ კანონის მე-3 მუხლის მე-4 პუნქტი, რომლის თანახმად სახელმწიფო მიწა სარგებლობაში ან საკუთრებაში განიკარგებოდა კონკურსის, აუქციონის ან პირდაპირი განკარგვის წესით. სახელმწიფო საკუთრებაში არსებული მიწის პირდაპირი წესით განკარგვის საკითხს წყვეტდა საქართველოს პრეზიდენტი, ამდენად, სახელმწიფოს საკუთრებაში არსებული მიწის განკარგვა უნდა მომხდარიყო პრეზიდენტის ბრძანებულების საფუძველზე და არა ადგილობრივი თვითმმართველობის მიერ. ამასთანავე, არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის სარგებლობაში ან საკუთრებაში გადაცემის უფლება ჰქონდა ქალაქის მმართველობას თუ ის არ შედიოდა რაიონის შემადგენლობაში, ქ. საჩხერე სადავო პერიოდში იყო რაიონის შემადგენლობაში. საჯარო რეესტრში რეგისტრაციის საფუძვლად მითითებულია „ფიზიკური პირებისა და კერძო სამართლის იურიდიული პირების სარგებლობაში არსებული არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის კერძო საკუთრებად გამოცხადების შესახებ“ კანონი, თუმცა ნ. ქ-ეს არ გააჩნდა მიწის სარგებლობის დამადასტურებელი დოკუმენტი.გასათვალისწინებელია, რომ ნ. ქ-ეს მიწის ნაკვეთი გამოყოფილი ჰქონდა სამეურნეო სათავსოს მოსაწყობად, რისთვისაც ესაჭიროებოდა რაიონის არქიტექტორთან შეთანხმება, თუმცა მან ეს არ განახორციელა, მეტიც მას ამ მიწის ნაკვეთით არ უსარგებლია.

კასატორი აღნიშნავს, რომ 12 კვ.მ მიწის ნაკვეთი მდებარეობს ნ. მ-ისა და სხვათა თანასაკუთრებაში არსებული კიბის ქვეშ, ამდენად, სწორედ თანამესაკუთრეებს აქვთ კიბეზე და მის ქვეშ არსებულ ფართზე თანაბარი უფლება. სადავო ფართის ნ. ქ-ის სახელზე აღრიცხვით თანამესაკუთრეებს, მათ შორის ნ. მ-ეს, შეეზღუდა კანონით მინიჭებული უფლება სარგებლობაში არსებულ ფართზე. სადაო ფართი მდებარეობს თანასაკუთრებაში არსებული კიბის ქვეშ და მასზე ნებისმიერი სახის არქიტექტურული პროცედურა საჭიროებს ურთიერთშეთანხმებას.

კასატორმა მიუთითა, რომ მის და სხვა მოქალაქეთა თანასაკუთრებაში 2007 წლიდან რეგისტრირებული იყო 306 კვ.მ. ფართი, რომელიც შეცვლილია 2011 წლიდან და გახდა 296 კვ.მ., ცვლილების საფუძველი უცნობია. სადაო ფართი (12 კვ.მ) 2001 წლისთვის ეკუთვნოდა ცეკავშირს და ადგილობრივი თვითმმართველი არ იყო უფლებამოსილი მიეღო მასზე გადაწყვეტილება. ამავდროულად №7/7 გადაწყვეტილება თავისი ფორმით, შინაარსით, რაკვიზიტებით ეწინააღმდეგება სზაკ-ის მოთხოვნებს, გაცემულია არაუფლებამოსილი ორგანოს მიერ, რის გამოც ის არ უნდა იქნეს მიჩნეული იურიდიულ დოკუმენტად. აღნიშნული აქტი აღმჭურველი რომც იყოს მაინც ბათილად უნდა იქნას ცნობილი, რადგან არღვევს მესამე პირთა უფლებებს.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლო გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაცნობის, საქმის მასალების შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ ნ. მ-ის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს და არ ექვემდებარება დასაშვებად ცნობას შემდეგ გარემოებათა გამო:

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრის განსახილველად დაშვების ამომწურავ საფუძვლებს, კერძოდ, აღნიშნული ნორმის თანახმად, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ საკასაციო საჩივარი დაიშვება, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.

სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული გადაწყვეტილება არ ეწინააღმდეგება ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს. ამასთან, საქმის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების თვალსაზრისით.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ კასატორი ვერ ასაბუთებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, ვერ აქარწყლებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებსა და დასკვნებს.

საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ ადამიანის უფლებათა ევროპული კონვენციის მე-6 მუხლის პირველი ნაწილი ავალდებულებს სასამართლოს, დაასაბუთოს თავისი გადაწყვეტილება, რაც არ უნდა იქნეს გაგებული თითოეულ არგუმენტზე დეტალური პასუხის გაცემად (იხ. ჯღარკავა საქართველოს წინააღმდეგ, §71; Van de Hurk v. Netherlands, par.61, Garcia Ruiz v. Spain [GC] par.26; Jahnke and Lenoble v France (dec.); Perez v France [GC], par. 81).

საკასაციო სასამართლო იზიარებს მოცემულ საქმეზე სააპელაციო ინსტანციის სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლომ არსებითად სწორად გადაწყვიტა მოცემული დავა.

საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ აქტის ბათილად ცნობის შესახებ მოთხოვნის დაყენებისას, აუცილებელია დადასტურდეს ბათილად ცნობის კანონიერი ინტერესის არსებობა, მოსარჩელეს სარჩელში დასმული საკითხისადმი უშუალო უფლებადამცავი ინტერესი უნდა ჰქონდეს. განსახილველ შემთხვევაში ნ. მ-ე ვერ ადასტურებს აქტის ბათილად ცნობის მიმართ კანონიერი, დაცვის ღირსი ინტერესის არსებობას. კასატორის მითითება, რომ სადავო ფართთან მიმართებით ეზღუდება კანონით მინიჭებული უფლებები, არ არის დასაბუთებული. საქმის მასალებით არ დასტურდება სადავო ფართის მიმართ ნ. მ-ის (თანამესაკუთრეების) უფლების არსებობა. სადავო ფართი გამიჯნულია თანამესაკუთრეთა საკუთრებაში არსებული შენობისათვის მიკუთვნებული ფართისგან. მხოლოდ ის გარემოება, რომ ფართი თანასაკუთრებაში არსებული კიბის ქვეშ არის განთავსებული არ ადასტურებს მასზე ნ. მ-ის უფლებას, რადგან არ დგინდება რაიმე სახის უფლებაწარმომშობი დოკუმენტის არსებობა. ფართზე უფლებას არ ადასტურებს აგრეთვე კასატორის მითითება, რომ თანასაკუთრებაში რიცხული ფართის ოდენობა 2011 წლიდან შემცირდა, რადგან ნ. ქ-ეს მიწა 2001წ. გამოეყო.

კასატორის მოსაზრება, რომ სადავო ტერიტორიაზე იგეგმება ნაგებობის მოწყობა, რაც ხელს შეუშლის თანამესაკუთრეებს კიბით სარგებლობაში, არ ქმნის სარჩელის დაკმაყოფილების საფუძველს, რადგან განსახილველი დავის საგანია ფართის განკარგვის მართლზომიერების შეფასება და არა სარგებლობის ხელშეშლის აღკვეთა, მიწაზე სხვა პირის საკუთრება იმთავითვე არ გულისხმობს კიბით სარგებლობის ხელშეშლას.

საკასაციო პალატა ყურადღებას ამახვილებს იმ გარემოებაზე, რომ ნ. ქ-ის საკუთრების უფლების წარმოშობა მოხდა „ფიზიკური პირებისა და კერძო სამართლის იურიდიული პირების სარგებლობაში არსებული არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის კერძო საკუთრებად გამოცხადების შესახებ“ 28.10.1998წ. კანონის საფუძველზე, რომელიც მიწით სარგებლობის უფლების დამადასტურებელი საბუთის გაცემაზე უფლებამოსილ შესაბამის ორგანოდ ასახელებდა სახელმწიფო ან ადგილობრივი თვითმმართველობისა და მმართველობის ორგანოებს (კანონის 1-ლი მუხ., „ვ“ და „ზ“ ქვ.პ.). ამასთანავე, სადავო აქტის უკანონობის დადასტურების შემთხვევაშიც, გამოირიცხება სარჩელის დაკმაყოფილების შესაძლებლობა, რადგან ერთი მხრივ ნ. ქ-ეს სადავო აქტის მიმართ აქვს კანონიერი ნდობა, განხორციელებული აქვს იურიდიული მნიშვნელობის მქონე ქმედებები (დაირეგისტრირა საკუთრება, განკარგა ფართი), ხოლო მეორე მხრივ არ დასტურდება აქტის ძალაში დატოვებით მესამე პირის - ნ. მ-ის კანონიერი უფლებებისა და ინტერესებისათვის ზიანის მიყენება.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების გათვალისწინებით საკასაციო პალატა თვლის, რომ კასატორის მიერ მითითებული გარემოებები არ ქმნის საკასაციო საჩივრის დასაშვებად ცნობის საფუძველს. საკასაციო სასამართლო თვლის, რომ მოცემულ საქმეს არ გააჩნია პრინციპული მნიშვნელობა სასამართლო პრაქტიკისათვის, ხოლო საკასაციო საჩივარს - წარმატების პერსპექტივა. ამდენად, არ არსებობს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით რეგლამენტირებული არც ერთი საფუძველი, რის გამო ნ. მ-ის საკასაციო საჩივარი არ უნდა იქნეს დაშვებული განსახილველად.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლით, 34-ემუხლის მე-3 ნაწილით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. ნ. მ-ის საკასაციო საჩივარი მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;

2. უცვლელად დარჩეს ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 11.10.2017წ. გადაწყვეტილება;

3. ნ. მ-ე (პ.ნ. ...) დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე 24.02.2018წ. N56 საგადახდო დავალებით გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 300 ლარის 70%, _ 210 ლარი, შემდეგი ანგარიშიდან: ქ. თბილისი, სახელმწიფო ხაზინა, ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი №300773150;

4. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე ნ. სხირტლაძე

მოსამართლეები: მ. ვაჩაძე

ვ.როინიშვილი