ბს-512-512(კ-18) 04 ოქტომბერი, 2018წ.

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატამ

შემდეგი შემადგენლობით:

ნუგზარ სხირტლაძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

მოსამართლეები: მაია ვაჩაძე, ვასილ როინიშვილი

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლისა და 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის საფუძველზე, ზეპირი განხილვის გარეშე, განიხილა მ. ღ-ის საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საფუძვლები თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 25.01.2018წ. განჩინებაზე.

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

მ. ღ-მა 26.11.2013წ. სარჩელით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას მოპასუხეების ქ. თბილისის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურისა და ქ. თბილისის მერიის მიმართ ქ. თბილისის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის 22.07.2013წ. №000265 დადგენილებისა და ქ. თბილისის მერიის 20.09.2013წ. №2093 განკარგულების ბათილად ცნობის მოთხოვნით.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 12.06.2015წ. გადაწყვეტილებით მ. ღ-ის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა, რაც მ. ღ-მა სააპელაციო წესით გაასაჩივრა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 25.01.2018წ. განჩინებით სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, უცვლელი დარჩა გასაჩივრებული გადაწყვეტილება, რაც საკასაციო წესით გასაჩივრდა მ. ღ-ის მიერ.

კასატორმა აღნიშნა, რომ საქმე განხილულია საპროცესო ნორმების დარღვევით, კერძოდ, სააპელაციო სასამართლომ არ გაითვალისწინა სსკ-ის 93-ე მუხლი, არ დააკმაყოფილა აპელანტის შუამდგომლობა საქმის განხილვის სხვა დროისთვის გადადების თაობაზე. მხარემ სასამართლოს წარუდგინა უწყება იმავდროულად სხვა საქმის განხილვაში მონაწილეობის შესახებ, თუმცა სააპელაციო პალატამ არ გადადო სხდომა და საქმე განიხილა აპელანტის წარმომადგენლის დასწრების გარეშე. აპელანტი, რომელიც საქმეს წარმომადგენლის მეშვეობით აწარმოებდა, საქმის მასალებს არ იცნობდა, თუმცა სასამართლო სხდომა მაინც გაიმართა.

კასატორი მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლომ არ გამოიკვლია საქმეში არსებული მტკიცებულებები, არასწორად განმარტა სასკ-ის მე-17 მუხლი, რომლის მიხედვით აქტის ბათილად ცნობის შესახებ სარჩელის წარდგენის შემთხვევაში მტკიცების ტვირთი ეკისრება ადმინისტრაციულ ორგანოს. მოპასუხემ ვერ წარადგინა 2013 წლის აპრილში ღობის მოწყობის დამადასტურებელი მტკიცებულებები და აღიარა, რომ ვერ დგინდება ღობის აშენების ზუსტი დრო. სასამართლომ დაუსაბუთებლად გაიზიარა მოპასუხის არგუმენტი, რომლის მიხედვით, ღობის ამჟამინდელი იერსახე ადასტურებს, რომ 1998 წლისთვის ასეთი სახის კონსტრუქცია ვერ იქნებოდა აშენებული. სასამართლომ მოპასუხის მიერ სავალდებულოდ წარმოსადგენი მტკიცებულების წარმოდგენა მოსარჩელეს დაავალა, რითაც არასწორად გაანაწილა მტკიცების ტვირთი. საქმეში არსებული ნოტარიულად დამოწმებული მოწმეთა ჩვენებებით დადასტურებულია, რომ მ. ღ-მა მიწის ნაკვეთი შემოღობა 1998 წელს. უდავოა, რომ მ. ღ-ს უნებართვო მშენებლობა არ უწარმოებია, რადგან კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილებით დასტურდება, რომ ნაკვეთზე რაიმე ნაგებობა არ არის განთავსებული. კასატორი თვლის, რომ სასამართლოს აქტის გამომცემი ორგანოსათვის უნდა მოეთხოვა სამართალდარღვევის ჩადენის ფაქტისა და დროის დამადასტურებელი მტკიცებულებების წარდგენა. თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 29.04.2014წ. გადაწყვეტილებით დადასტურებულია, რომ მ. ღ-ს ღობე გაკეთებული აქვს 1998 წელს, მაშინ როდესაც მიწის ნაკვეთი მცხეთის რაიონს ეკუთვნოდა. იმ დროს მოქმედი კანონმდებლობა არ ითვალისწინებდა პირველი კლასის ნაგებობის აღმართვისთვის ნებართვის მიღებას ან ნებართვის გამცემი ორგანოსათვის შეტყობინების ვალდებულებას. 1998 წელს რომც ყოფილიყო პასუხისმგებლობა გათვალისწინებული აღნიშნული ქმედებისათვის, მნიშვნელოვანია, რომ ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსის 38-ე მუხლის თანახმად, სამართლადარღვევისათვის სანქციის შეფარდების ვადაა არაუმეტეს ორი თვე დარღვევის ჩადენის მომენტიდან, ხოლო როცა სამართალდარღვევა დენადია - არაუმეტეს ორი თვე მისი გამოვლენის დღიდან.

კასატორმა მიუთითა საქართველოს მთავრობის 24.03.2009წ. №57 დადგენილებით დამტკიცებულ „მშენებლობის ნებართვის გაცემის წესისა და სანებართვო პირობების“ 65-ე და 66-ე მუხლებზე და აღნიშნა, რომ სააპელაციო სასამართლომ არასწორად განმარტა ნორმები. მოცემული დადგენილებით, პირველი კლასის მშენებლობად მიიჩნევა 4 მეტრი სიმაღლის ღობე და არა ოთხ მეტრზე ნაკლები სიმაღლისა. ოთხ მეტრზე ნაკლები სიმაღლის ღობის მოწყობის შესახებ მერიისთვის შეტყობინების საჭიროებას N57 დადგენილება არ ითვალისწინებს.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლო გასაჩივრებული განჩინების გაცნობის, საქმის მასალების შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ მ. ღ-ის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს და არ ექვემდებარება დასაშვებად ცნობას შემდეგ გარემოებათა გამო:

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრის განსახილველად დაშვების ამომწურავ საფუძვლებს, კერძოდ, აღნიშნული ნორმის თანახმად, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ საკასაციო საჩივარი დაიშვება, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს მიერ დამკვიდრებული პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით და ამასთან, არ არსებობს საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღების ვარაუდი. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ ეწინააღმდეგება ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს. ამასთან, საქმის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების თვალსაზრისით.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ კასატორი ვერ ასაბუთებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, ვერ აქარწყლებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებსა და დასკვნებს.

საკასაციო სასამართლო იზიარებს მოცემულ საქმეზე სააპელაციო ინსტანციის სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლომ არსებითად სწორად გადაწყვიტა მოცემული დავა.

საკასაციო პალატა ყურადღებას ამახვილებს იმ გარემოებაზე, რომ კასატორი სარჩელის დაკმაყოფილების მთავარ საფუძვლად მიიჩნევს ღობის 1998წ. მოწყობის ფაქტს. მართალია სასკ-ის 17.2 მუხლის თანახმად, ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ბათილად ცნობის შესახებ სარჩელის წარდგენის შემთხვევაში მტკიცების ტვირთი ადმინისტრაციულ ორგანოს ეკისრება, თუმცა ეს არ ათავისუფლებს მოსარჩელეს ამავე მუხლის პირველ ნაწილში ასახული ვალდებულებისაგან - დაასაბუთოს თავისი სარჩელი და წარადგინოს შესაბამისი მტკიცებულებები. ადმინისტრაციული პროცესის ინკვიზიციური ხასიათი არ გულისხმობს მხარეთა მიერ თავიანთი მოთხოვნებისა და შესაგებლების საფუძვლიანობის მტკიცების ვალდებულების გამორიცხვას. ამდენად, სწორედ მოსარჩელეს ეკისრება იმ გარემოების მტკიცების ტვირთი, რომელზეც ამყარებს თავის მოთხოვნას (სსკ-ის 102.1). განსახილველ შემთხვევაში საქმის მასალებით არ დასტურდება ამჟამად არსებული სახით ღობის 1998 წ. მოწყობის ფაქტი. მოსარჩელე მიიჩნევს, რომ აღნიშნული გარემოება დასტურდება მოწმეთა ნოტარიალურად დამოწმებული ახსნა-განმარტებებით და კანონიერ ძალაში მყოფი თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 29.04.2014წ. გადაწყვეტილებით, რასაც საკასაციო პალატა არ იზიარებს, რადგან მოწმეები მართალია ადასტურებენ 1998 წელს ნაკვეთის შემოღობვის ფაქტს, თუმცა იქვე განმარტავენ, რომ ნაკვეთი შემოღობილი იყო ჯერ მავთულის, შემდეგ ცემენტის და ხის, ბოლოს რკინის ღობით, რომელიც საბოლოოდ 2012 წლის ზაფხულში გაკეთდა. ამდენად, მოწმეების ახსნა-განმარტებებიდანვე დგინდება, რომ ნაკვეთზე პირველი ღობე მოეწყო 1998 წელს, თუმცა შემდგომში სამუშაოები არ შეჩერებულა, ხდებოდა ღობის გამოცვლა და საბოლოო სამუშაოები 2012 წლის ზაფხულში განხორციელდა. შესაბამისად, დასტურდება, რომ 1998 წელს ღობე დღეს არსებული სახით ვერ იარსებებდა. ასევე დაუსაბუთებელია თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 29.04.2014წ. გადაწყვეტილებაზე მითითება, რადგან გადაწყვეტილებით დადგენილია მხოლოდ ნაკვეთის ერთიანი შემოღობვის ფაქტი, რაც განსახილველ შემთხვევაშიც არ არის სადავო. კანონიერ ძალაში შესულ გადაწყვეტილებაში, განსახილველი დავის საგნიდან გამომდინარე, არ არის მსჯელობა ღობის მოწყობის მართლზომიერებასთან დაკავშირებით, მიმდინარე დავის გადაწყვეტისათვის კი სწორედ აღნიშნულ გარემოებას ენიჭება მნიშვნელობა. ამდენად, დაუსაბუთებელია კასატორის მოსაზრება, რომ ღობე მოეწყო 1998წ., როდესაც ტერიტორია შედიოდა მცხეთის რაიონის საზღვრებში და როდესაც ღობის მოწყობის შესახებ უფლებამოსილი ორგანოსათვის შეტყობინება ან ნებართვის აღება არ იყო სავალდებულო, რადგან აღნიშნული გარემოებები არ დასტურდება საქმეში არსებული მტკიცებულებებით.

საკასაციო პალატა ყურადღებას ამახვილებს იმ გარემოებაზე, რომ სამშენებლო სამართალდარღვევა არის დენადი სამართალდარღვევა. უნებართვო მშენებლობის განხორციელების ფაქტით არ სრულდება არამართლზომიერი ქმედება. მესაკუთრეს/მოსარგებლეს ეკისრება ვალდებულება უზრუნველყოს სათანადო სამშენებლო ნორმების დაცვა, მის სარგებლობაში არსებული ნაგებობის უსაფრთხოების მოთხოვნებთან შესაბამისობა და შემდგომში კანონშესაბამისი ექსპლუატაცია. ამდენად, სამშენებლო სამართალდარღვევა არის დროში განგრძობადი პროცესი, მასზე რეაგირება ხორციელდება სამართალდარღვევის გამოვლენის მომენტში მოქმედი კანონმდებლობის შესაბამისად. ამასთანავე, გასათვალისწინებელია, რომ მ. ღ-ისათვის სახდელის შეფარდება არ მომხდარა მყისიერად, მას მიეცა მითითება, განესაზღვრა გონივრული ვადა დარღვევის გამოსასწორებლად, თუმცა მის მიერ უკანონო ნაგებობის დემონტაჟი ან სანებართვო დოკუმენტაციის მოძიება არ განხორიცლებულა.

მ. ღ-ის მითითება, რომ კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილებით დადგენილია ნაკვეთზე რაიმე ნაგებობის არარსებობა, რაც გამორიცხავს სამართალდარღვევის შემადგენლობას, აგრეთვე არ არის დასაბუთებული, რადგან მ. ღ-ისათვის სახდელის შეფარდება განხორციელდა ღობის არამართლზომიერად მოწყობისათვის და არა მის მიერ შემოღობილ მიწის ნაკვეთზე რაიმე ნაგებობის აღმართვისთვის. საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ 4 მ-მდე სიმაღლის (და არა 4 მ. სიმაღლის) ღობე წარმოადგენს პირველი კლასის შენობა-ნაგებობას (საქართველოს მთავრობის 24.03.2009წ. №57 დადგენილებით დამტკიცებული „მშენებლობის ნებართვის გაცემის წესისა და სანებართვო პირობების“ 65.1 მუხლის „გ“ ქვ.პ.), რომლის მოწყობა წარმოებს ნებართვის მიღების გარეშე (66.1 მუხ.), თუმცა საჭიროებს გარკვეული პროცედურების დაცვას (66-ე მუხ. მე-2, მე-7 ნაწ.), რომელთა შეუსრულებლობა უთანაბრდება უნებართვო მშენებლობას (66.10 მუხ.). ამდენად, ის გარემოება, რომ მ. ღ-ის მიერ მოწყობილია 4 მ-მდე სიმაღლის ღობე და მის მოწყობას არ ესაჭიროება ნებართვის გაცემის სამსტადიიანი პროცედურა, არ გამორიცხავს სამართალდაღვევის არსებობას, რადგან პირველი კლასის ნაგებობის მოწყობისათვის აგრეთვე საჭიროა ნორმატიულად დადგენილი პროცედურების დაცვა.

საკასაციო პალატა არ იზიარებს ასევე მ. ღ-ის მოსაზრებას, რომ სააპელაციო პალატაში საქმის განხილვა განხორციელდა პროცესუალური წესების დარღვევით, შემდეგ გარემოებათა გამო: საქმის მასალებით დასტურდება, რომ 17.01.2018წ. მ. ღ-ის წარმომადგენელმა იშუამდგომლა სააპელაციო პალატაში 18.01.2018წ. ჩანიშნული განხილვის გადადება იმავე დღეს სხვა პროცესზე წარმომადგენლობის გამო. სააპელაციო პალატის 18.01.2018წ. განჩინებით აღნიშნული შუამდგომლობა დაკმაყოფილდა, სასამართლო სხდომა გადაიდო 25.01.2018წ., რის შესახებაც მ. ღ-ს 19.01.2018წ. პირადად ეცნობა. 25.01.2018წ. გამართულ სასამართლო სხდომაზე გამოცხადდა აპელანტი მ. ღ-ი წარმომადგენლის გარეშე და კიდევ ერთხელ იშუამდგომლა სხდომის გადადება იმავე საფუძვლით. აპელანტმა სასამართლოს წარუდგინა უწყება, რომელიც ადასტურებდა, რომ მის წარმომადგენელს სხვა მხარის ინტერესები უნდა დაეცვა 25.01.2018წ. ჩანიშნულ სასამართლო სხდომაზე, ამასთანავე, სასამართლო უწყებიდან დასტურდებოდა, რომ უწყება მხარეს ჩაბარდა 24.01.2018წ.. ამდენად, აპელანტ მხარეს ჯერ ეცნობა განსახილველ დავაზე ჩანიშნული პროცესის თარიღი, ხოლო 5 დღის შემდომ სხვა საქმეზე დანიშნული პროცესის თარიღი. სსკ-ის 216.1 მუხლის თანახმად, მხარეები ვალდებული არიან ხელი შეუწყონ სასამართლოში საქმის დადგენილ ვადაში განხილვას, შუამდგომლობის დაყენება არ უნდა ემსახურებოდეს პროცესის გაჭიანურებას (სსკ-ის 215.1 მუხ.). ამდენად, ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, იმის გათვალისწინებით, რომ სასამართლო სხდომა ერთხელ უკვე გადადებულ იქნა და შემდგომი პროცესის შესახებ მხარეს ინფორმაცია ჰქონდა 5 დღით ადრე, ვიდრე დროში დაპირისპირებული პროცესის შესახებ, საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ სასამართლო სხდომის კიდევ ერთხელ გადადების შუადგომლობის დაკმაყოფილებაზე სააპელაციო პალატის უარი დასაბუთებულია.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების გათვალისწინებით საკასაციო პალატა თვლის, რომ კასატორის მიერ მითითებული გარემოებები არ ქმნის საკასაციო საჩივრის დასაშვებად ცნობის საფუძველს. საკასაციო სასამართლო თვლის, რომ მოცემულ საქმეს არ გააჩნია პრინციპული მნიშვნელობა სასამართლო პრაქტიკისათვის, ხოლო საკასაციო საჩივარს - წარმატების პერსპექტივა. ამდენად, არ არსებობს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით რეგლამენტირებული არც ერთი საფუძველი, რის გამო მ. ღ-ის საკასაციო საჩივარი არ უნდა იქნეს დაშვებული განსახილველად.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლით, 34-ემუხლის მე-3 ნაწილით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. მ. ღ-ის საკასაციო საჩივარი მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;

2. უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 25.01.2018წ. განჩინება;

3. მ. ღ-ს (პ.ნ. …) დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე 15.06.2018წ. N1 საგადახდო დავალებით გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 300 ლარის 70%, _ 210 ლარი, შემდეგი ანგარიშიდან: ქ. თბილისი, სახელმწიფო ხაზინა, ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი №300773150;

4. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე ნ. სხირტლაძე

მოსამართლეები: მ. ვაჩაძე

ვ.როინიშვილი