საქმე Nბს-29-29(კ-18) 27 მარტი, 2018 წელი

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატა

შემდეგი შემადგენლობა:

ვასილ როინიშვილი (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

მაია ვაჩაძე, ნუგზარ სხირტლაძე

საქმის განხილვის ფორმა -ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი - შპს „…“(მოსარჩელე)

მოწინააღმდეგე მხარე - სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტო (მოპასუხე)

მესამე პირი - სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტო

გასაჩივრებული გადაწყვეტილება - თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2017 წლის 30 მარტის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა - გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღება

დავის საგანი - ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ბათილად ცნობა; ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის არარად აღიარების დავალება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

შპს „…“ 2014 წლის 5 ნოემბერს სარჩელი აღძრა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიაში მოპასუხე სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს მიმართ. მოსარჩელემ სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს 2015 წლის 25 სექტემბრის №… გადაწყვეტილების ბათილად ცნობა და საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს თბილისის სარეგისტრაციო სამსახურის 2009 წლის 1 ოქტომბრის N… გადაწყვეტილების არარად აღიარების თაობაზე მოპასუხისათვის ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემის დავალება.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2015 წლის 8 დეკემბრის განჩინებით № 3/9356-15 ადმინისტრაციულ საქმეში საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-16 მუხლის მე-2 ნაწილის საფუძველზე ჩაბმულ იქნა მესამე პირად სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტო.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2016 წლის 30 მაისის გადაწყვეტილებით შპს „…“ სარჩელი არ დაკმაყოფილდა. აღნიშნული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა შპს „…“.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2017 წლის 30 მარტის განჩინებით შპს „…“ სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა; უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2016 წლის 30 მაისის გადაწყვეტილება.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2017 წლის 30 მარტის განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა შპს „…“. კასატორმა გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და საკასაციო პალატის მიერ ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილება მოითხოვა.

კასატორის მოსაზრებით სახელმწიფოს სახელზე საკუთრების უფლების რეგისტრაციის მიზნით წარდგენილი დოკუმენტებიდან არცერთი მათგანი არ წარმოადგენს სარეგისტრაციო დოკუმენტაციას. უპირველეს ყოვლისა, ამ დოკუმენტებით მოთხოვნილია ერთი პირის ქონების ჩამორთმევა მეორე პირისათვის, რაც სრულიად აბსურდულია და მოკლებულია რაიმე ლოგიკურ საფუძველს. მეორეს მხრივ, მოთხოვნილია ქონების ჩამორთმევა გ. გ-ისთვის, როგორც შპს „...“ 100%-იანი წილის მფლობელისთვის, მაშინ, როდესაც მოპასუხისთვის კარგად იყო ცნობილი, რომ გ. გ-ი შპს „...“ არათუ წილის 100%-ის, არამედ 1%-ის მფლობელიც კი არასოდეს ყოფილა. აქედან გამომდინარე კი იგი არ იყო უფლებამოსილი პარტნიორთა კრების თანხმობის გარეშე მოეხდინა საწარმოს ქონების ფაქტობრივად სრულად განკარგა, რა ფორმითაც არ უნდა ყოფილიყო, და ასეთი დოკუმენტი ვერ წარმოშობდა სამართლებრივ შედეგს. ყოველივე აღნიშნულიდან გამომდინარე, საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს თბილისის სარეგისტრაციო სამსახურის სადავო გადაწყვეტილება მიღებული იქნა სათანადო დოკუმენტაციის გარეშე, ანუ უფლებამოსილების გადამეტებით. უფლებამოსილების გადამეტებით განხორციელებული ქმედება კი, თავის მხრივ, ნიშნავს, რომ ასეთი ქმედება განხორციელებულია არაუფლებამოსილი პირის მიერ და ეს იწვევს სულ მცირე ადმინისტრაციულსამართლებრივ პასუხისმგებლობას. სადავო გადაწყვეტილებით განსაზღვრული მიწის ნაკვეთის მოსარჩელისათვის ჩამორთმევა კი წარმოადგენს კანონით დაცული და გარანტირებული სიკეთის - საკუთრების უფლების მართლსაწინააღმდეგო ხელყოფას, რაც სისხლისსამართლებრივად დასჯადია. ზემოთ აღნიშნულიდან გამომდინარე, კასატრის მოსაზრებით სახეზეა საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს თბილისის სარეგისტრაციო სამსახურის 2009 წლის 1 ოქტომბრის ¹№... გადაწყვეტილების არარად ცნობის საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-60 მუხლის პირველი პუნქტის „ბ“ და „დ“ ქვეპუნქტებით დადგენილი საფუძვლები. მიუხედავად ამისა, მოპასუხემ თავისი 2015 წლის 25 სექტემბრის №... გადაწყვეტილებით უარი განაცხადა ზემოთ ხსენებული აქტის არარად ცნობაზე, რის გამოც ეს უკანასკნელი გადაწყვეტილება კანონსაწინააღმდეგოა და ცნობილ უნდა იქნას ბათილად. სასამართლოს უნდა სათანადოდ შეეფასებინა ზემოთ ჩამოყალიბებული სამართლებრივი საფუძვლები და დაეკმაყოფილებინა ჩვენი სასარჩელო მოთხოვნა. სასამართლო დადგენილ უდავო ფაქტობრივ გარემოებად მცდარად მიიჩნევს, რომ ქალაქ თბილისის მთავრობის 1999 წლის 20 აპრილის №02.20.40 დადგენილებით გაუქმდა ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის კაბინეტის 1996 წლის 11 ივლისის ¹12.23.775 დადგენილება, მის საფუძველზე მოსარჩელისათვის დამატებით იჯარით გადაცემული 26 ჰა. ფართობის მიწის ნაკვეთი ჩაირიცხა ქალაქის თავისუფალი მიწების ფონდში და ძალაში დარჩა ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის კაბინეტის 1996 წლის 24 აპრილის №07.87.471 დადგენილება. ამასთან, ყოველივე ამის საფუძვლად მიუთითებს ფირმის (შპს „...“) წერილს, რომელიც არც საქმეშია წარმოდგენილი და თვალითაც არავის უნახავს.

კასატორის მოსაზრებით სასამართლო სადავო ფაქტობრივი გარემოებების დადგენისას მცდარად ეყრდნობა თბილისის საქალაქო სასამართლოს სისხლის სამართლის საქმეთა კოლეგიის 2008 წლის 18 დეკემბრის განაჩენში აღწერილ გარემოებებს. თბილისის საქალაქო სასამართლოს სისხლის სამართლის საქმეთა კოლეგიამ აღნიშნული განაჩენით საპროცესო შეთანხმება გ. გ-თან დაამტკიცა საქმის არსებითი განხილვის, მტკიცებულებათა შესწავლა-შეფასების გარეშე. სასამართლომ გასაჩივრებულ გადაწყვეტილებაში არ ასახა ის წინაპირობები, რამაც აიძულა გ. გ-ი დაედო ზემოთ აღნიშნული საპროცესო გარიგება, რაც არაერთხელ აღწერა მოსარჩელემ როგორც ახსნა-განმარტებებში, ისე საქმისწარმოების სხვა ეტაპებზე.

სასამართლო უთითებს, რომ, თბილისის საქალაქო სასამართლოს სისხლის სამართლის საქმეთა კოლეგიის 2008 წლის 18 დეკემბრის განაჩენით, საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის 52-ე მუხლის საფუძველზე, გ. გ-ს, როგორც შპს „...“ 100%-იანი წილის მფლობელს, სახელმწიფოს სასარგებლოდ ჩამოერთვა დანაშაულებრივი გზით მოპოვებული მითითებული საწარმოს კუთვნილი ქონება. თუმცა სასამართლო არ მსჯელობს იმ გარემოებაზე, რომ გ. გ-ი იყო მხოლოდ შპს „...“ დირექტორი და არასოდეს არათუ მისი წილის 100%-ის, არამედ 1%-ის მფლობელიც კი არ ყოფილა. საქმეში წარმოდგენილი მასალებით დასტურდება, რომ გ. გ-ი იყო მხოლოდ შპს „...“ დირექტორი და არასოდეს არათუ მისი წილის 100%-ის, არამედ 1%-ის მფლობელიც კი არ ყოფილა, რაზედაც სასამართლოს საერთოდ არ უმსჯელია. შესაბამისად, სასამართლოს ასევე არ უმსჯელია იმ საკითხზე, ჰქონდა თუ არა გ. გ-ს, როგორც საწარმოს მარტოოდენ დირექტორს, პარტნიორთა კრების თანხმობის გარეშე ისეთი საპროცესო შეთანხმების გაფორმების უფლებამოსილება, რომლითაც მან ფაქტობრივად სრულად განკარგა იურიდიული პირის ქონება.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2018 წლის 8 თებერვლის განჩინებით შპს „...“ საკასაციო საჩივარი ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ შპს „...“ საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს და არ ექვემდებარება დასაშვებად ცნობას შემდეგ გარემოებათა გამო:

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის ამომწურავ საფუძვლებს, კერძოდ, აღნიშნული ნორმის თანახმად, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ საკასაციო საჩივარი დაიშვება, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს მიერ დამკვიდრებული პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით და ამასთან, არ არსებობს საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღების ვარაუდი. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება ასევე არ ეწინააღმდეგება ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს. ამასთან, საქმის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების თვალსაზრისით.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ კასატორი ვერ ასაბუთებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით. კასატორი საკასაციო საჩივარში ვერ აქარწყლებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და დასკვნებს.

ამასთან, საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ ადამიანის უფლებათა ევროპული კონვენციის მე-6 მუხლის პირველი პარაგრაფი ავალდებულებს სასამართლოს დაასაბუთოს თავისი გადაწყვეტილება, რაც არ უნდა იქნეს გაგებული თითოეულ არგუმენტზე დეტალური პასუხის გაცემად (იხ. ჯღარკავა საქართველოს წინააღმდეგ, #7932/03; Van de Hurk v. Netherlands, par.61, Garcia Ruiz v. Spain [GC] par.26; Jahnke and Lenoble v France (dec.); Perez v France [GC], par. 81).

საკასაციო სასამართლო იზიარებს მოცემულ საქმეზე ქვედა ინსტანციის სასამართლოების მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და ამ გარემოებებთან დაკავშირებით გაკეთებულ სამართლებრივ შეფასებებს და მიიჩნევს, რომ ქვედა ინსტანციის სასამართლოებმა არსებითად სწორად გადაწყვიტეს მოცემული დავა, რამდენადაც, მოცემულ საქმეზე დავის საგანს არ წარმოადგენს თბილისის სარეგისტრაციო სამსახურის 2009 წლის 1 ოქტომბრის N...გადაწყვეტილების ბათილად ცნობა, დავის საგანია თბილისის სარეგისტრაციო სამსახურის 2009 წლის 1 ოქტომბრის N... გადაწყვეტილების არარად აღიარება, რაც შესაძლებელია მხოლოდ მაშინ, თუ არსებობს საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-60 მუხლით გათვალისწინებული სამართლებრივი საფუძველი. აქტის ბათილად ცნობის საფუძველზე მითითებით დაუშვებელია მისი არარად აღიარება. ამდენად, სადავო რეგისტრაციის შესახებ სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს თბილისის სარეგისტრაციო სამსახურის 2009 წლის 1 ოქტომბრის N... გადაწყვეტილების მიღებისას არ არსებობდა „საჯარო რეესტრის შესახებ“ საქართველოს კანონის 21-ე მუხლით გათვალისწინებული - სარეგისტრაციო წარმოების შეჩერების, 22-ე მუხლით გათვალისწინებული - სარეგისტრაციო წარმოების შეწყვეტისა და 23-ე მუხლით გათვალისწინებული - რეგისტრაციაზე უარის თქმის საფუძველი. ამდენად, სააგენტოს მიერ „საჯარო რეესტრის შესახებ“ ინსტრუქციის დამტკიცების თაობაზე საქართველოს იუსტიციის მინისტრის 2010 წლის 15 იანვრის N4 ბრძანების მე-18 მუხლით გათვალისწინებული პირობების დაცვით მიღებულ იქნა რეგისტრაციის შესახებ გადაწყვეტილება.

საკასაციო პალატის მოსაზრებით არ არსებობს კასატროს მოსაზრების გაზიარების შესაძლებლობა 2008 წლის 18 დეკემბრის განაჩენში აღწერილი გარემოებების სასამართლოს მიერ დადგენილად მიჩენვის თაობაზე, რამდენადაც, სამოქალაქო საპროცესო კოდექის 106-ე მუხლში 2010 წლის 24 სექტემბრის კანონით შეტანილი ცვლილების შედეგად სისხლის სამართლის საქმეზე გამოტანილ აქტს არ აქვს პრეიუდიციული ძალა, თუმცა აღნიშნული არ გამორიცხავს სისხლის სამართლის საქმესთან დაკავშირებით მიღებული პროცესუალური აქტების მტკიცებულებად მიღებისა და მათი სხვა მტკიცებულებებთან ურთიერთშეჯერებით შესაბამისი დასკვნის გაკეთების შესაძლებლობას. სასამართლოს არ ერთმევა შესაძლებლობა იმსჯელოს განაჩენზე, როგორც წერილობით მტკიცებულებაზე და გაიზიაროს მასში ასახული გარემოებები. იმის გათვალისწინებით, რომ თბილისის საქალაქო სასამართლოს სისხლის სამართლის საქმეთა კოლეგიის 2008 წლის 18 დეკემბრის განაჩენი კანონიერ ძალაში არის შესული, საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს თბილისის სარეგისტრაციო სამსახური იყო უფლებამოსილი ადმინისტრაციული ორგანო უძრავ ქონებაზე საკუთრების უფლების რეგისტრაციის განხორციელებისათვის.

კონკრეტულ შემთხვევაში სასამართლოების მიერ დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების გათვალისწინებით საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ კასატორის მიერ მითითებული გარემოებები არ ქმნის საკასაციო საჩივრის დასაშვებად ცნობის საფუძველს, რადგან არ არსებობდა „საჯარო რეესტრის შესახებ“ კანონითა და ინსტრუქციით გათვალისწინებული სადავო რეგისტრაციაზე უარის თქმის სამართლებრივი საფუძველი.

ამდენად, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ მოცემულ საქმეს არ გააჩნია არავითარი პრინციპული მნიშვნელობა სასამართლო პრაქტიკისათვის, ხოლო საკასაციო საჩივარს - წარმატების პერსპექტივა.

ზემოთქმულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ არ არსებობს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით რეგლამენტირებული არც ერთი საფუძველი, რის გამოც საკასაციო საჩივარი არ უნდა იქნეს დაშვებული განსახილველად.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლით, 34-ემუხლის მე-3 ნაწილით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. შპს „...“ საკასაციო საჩივარი მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;

2. უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2017 წლის 30 მარტის განჩინება;

3. კასატორს - შპს „...“ (ს/ნ ...) დაუბრუნდეს 29.01.2018წ. საგადასახადო დავალებით გ. გ-ის (პ/ნ ...) მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის - 300 ლარის, 70% - 210 ლარი შემდეგი ანგარიშიდან: ქ. თბილისი, სახელმწიფო ხაზინა, ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი №300773150;

4. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე ვ. როინიშვილი

მოსამართლეები: მ. ვაჩაძე

ნ. სხირტლაძე