#ბს-745-745(კ-18) 20 სექტემბერი, 2018 წელი ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატამ

შემდეგი შემადგენლობით:

თავმჯდომარე მაია ვაჩაძე (მომხსენებელი)

მოსამართლეები: ნუგზარ სხირტლაძე

ვასილ როინიშვილი

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლისა და 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის საფუძველზე, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 408-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, ზეპირი განხილვის გარეშე, შეამოწმა მ. კ-ის საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საფუძვლების არსებობა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2017 წლის 17 მარტის განჩინების გაუქმების თაობაზე.

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

2015 წლის 15 მაისს მ. კ-მა სასარჩელო განცხადებით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას, მოპასუხეების - ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიისა და სსიპ არქიტექტურის სამსახურის მიმართ.

მოსარჩელემ სსიპ ქალაქ თბილისის არქიტექტურის სამსახურის 2014 წლის 5 ნოემბრის #1578618 გადაწყვეტილებისა და ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის 2015 წლის 7 აპრილის #226 ბრძანების ბათილად ცნობა მოითხოვა.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2015 წლის 28 სექტემბრის განჩინებით საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-16 მუხლის მე-2 ნაწილის საფუძველზე საქმეში მესამე პირებად ჩაებნენ დ. ნ-ე, მ. ჯ-ი და რ. კ-ე.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2016 წლის 21 მარტის განჩინებით საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-16 მუხლის მე-2 ნაწილის საფუძველზე საქმეში მესამე პირებად ჩაებნენ პ. ბ-ე და კ. ც-ე.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2016 წლის 20 ივლისის გადაწყვეტილებით მ. კ-ის სასარჩელო განცხადება არ დაკმაყოფილდა.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2016 წლის 20 ივლისის გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა მ. კ-მა, რომელმაც გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება მოითხოვა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2017 წლის 17 მარტის განჩინებით მ. კ-ის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა; უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2016 წლის 20 ივლისის გადაწყვეტილება.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2017 წლის 17 მარტის განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა მ. კ-მა, რომელმაც გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება მოითხოვა.

კასატორი არ დაეთანხმა სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს. კასატორის მოსაზრებით, არქიტექტურის სამსახურმა აქტის გამოცემისას დაარღვია კანონი და არ გამოიკვლია საქმეში არსებული ყველა მნიშვნელოვანი გარემოება. კასატორმა აღნიშნა, რომ სასამართლომ არ გაითვალისწინა სზაკ-ის 60¹.5 მუხლი. კასატორის განმარტებით, მოპასუხესა და მესამე პირებს არ მიუთითებიათ, თუ რა ზიანი შეიძლება მოეტანა მათთვის უკანონო აღმჭურველი აქტის ბათილად ცნობას.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2018 წლის 2 ივლისის განჩინებით საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული მ. კ-ის საკასაციო საჩივარი.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ მ. კ-ის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს და არ ექვემდებარება დასაშვებად ცნობას შემდეგ გარემოებათა გამო:

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის ამომწურავ საფუძვლებს, კერძოდ, აღნიშნული ნორმის თანახმად, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ საკასაციო საჩივარი დაიშვება, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს მიერ დამკვიდრებული პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით და ამასთან, არ არსებობს საკასაციო საჩივრების განხილვის შედეგად მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღების ვარაუდი. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება ასევე არ ეწინააღმდეგება ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს. ამასთან, საქმის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების თვალსაზრისით.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ კასატორი ვერ ასაბუთებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით. კასატორი საკასაციო საჩივარში ვერ აქარწყლებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და დასკვნებს.

ამასთან, საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ ადამიანის უფლებათა ევროპული კონვენციის მე-6 მუხლის პირველი პარაგრაფი ავალდებულებს სასამართლოს დაასაბუთოს თავისი გადაწყვეტილება, რაც არ უნდა იქნეს გაგებული თითოეულ არგუმენტზე დეტალური პასუხის გაცემად (იხ. ჯღარკავა საქართველოს წინააღმდეგ, #7932/03; Van de Hurk v. Netherlands, par.61, Garcia Ruiz v. Spain [GC] par.26; Jahnke and Lenoble v France (dec.); Perez v France [GC], par. 81).

საკასაციო სასამართლო იზიარებს მოცემულ საქმეზე ქვედა ინსტანციის სასამართლოების მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და ამ გარემოებებთან დაკავშირებით გაკეთებულ სამართლებრივ შეფასებებს და მიიჩნევს, რომ ქვედა ინსტანციის სასამართლოებმა არსებითად სწორად გადაწყვიტეს მოცემული დავა.

საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 407-ე მუხლის პირველი ნაწილის მიხედვით, საკასაციო სასამართლო იმსჯელებს მხარის მხოლოდ იმ ახსნა-განმარტებაზე, რომელიც ასახულია სასამართლოთა გადაწყვეტილებებში ან სხდომათა ოქმებში. გარდა ამისა, შეიძლება მხედველობაში იქნეს მიღებული ამ კოდექსის 396-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ვ“ ქვეპუნქტში მითითებული ფაქტები; ხოლო ამავე მუხლის მეორე ნაწილის მიხედვით, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დამტკიცებულად ცნობილი ფაქტობრივი გარემოებები სავალდებულოა საკასაციო სასამართლოსათვის, თუ წამოყენებული არ არის დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება). დასაბუთებულ პრეტენზიაში იგულისხმება მითითება იმ პროცესუალურ დარღვევებზე, რომლებიც დაუშვა სააპელაციო სასამართლომ საქმის განხილვის დროს და რამაც განაპირობა ფაქტობრივი გარემოებების არასწორად შეფასება-დადგენა, მატერიალურ-სამართლებრივი ნორმის არასწორად გამოყენება ან/და განმარტება. საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ განსახილველ შემთხვევაში კასატორმა დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება) ვერ წარმოადგინა.

მოცემულ საქმეზე დავის საგანს წარმოადგენს სსიპ ქალაქ თბილისის არქიტექტურის სამსახურის 2014 წლის 5 ნოემბრის #1578618 გადაწყვეტილება, რომლითაც სამსახურმა შეამოწმა რა ელექტრონულად წარდგენილი დოკუმენტაციის ქალაქთმშენებლობით დოკუმენტაციასთან შესაბამისობა, დაადასტურა ქ. თბილისში, სექტორი - ..., ... ქ. #...-ში არსებული კიბის რეკონსტრუქციის შესაძლებლობა. მოსარჩელე მ. კ-მა კი, აღნიშნული აქტი სადავო გახადა იმ მოტივით, რომ საპროექტო კიბე შეჭრილია მის საკუთრებაში, რითაც ხელი ეშლება კუთვნილი ქონების თავისუფლად სარგებლობაში.

საქმეში წარმოდგენილი ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს ექსპერტის 2015 წლის 30 იანვრის #000478015 დასკვნის მიხედვით, ქ. თბილისში, ... . #...-ში მდებარე საცხოვრებელი სახლის #... ოთახის გარე კედლების მდებარეობა შეესაბამება ექსპერტიზაზე წარდგენილ 1959 წლის ტექნიკური ინვენტარიზაციის გეგმაზე აღნიშნული #... ოთახის მდებარეობას. აღსანიშნავია, რომ #... ოთახის მარჯვნივ მდებარე საერთო სარგებლობის დერეფანში შესასვლელი ღიობი, რაც დატანილია საინვენტარიზაციო გეგმაზე, დღეს არსებული მდგომარეობითაც ფიქსირდება. ამავე დასკვნის შესაბამისად, აღნიშნული ოთახის გაბარიტული ზომები და მდებარეობა ძირითადად შეესაბამება ტექნიკური ინვენტარიზაციის გეგმაზე არსებულ #... ოთახის მდებარეობას.

ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს ექსპერტის 2015 წლის 20 ივლისის #004171915 დასკვნის თანახმად, ექსპერტიზაზე წარდგენილი დოკუმენტაციის, ადგილზე ჩატარებული აზომვითი სამუშაოების შედეგად მიღებული მონაცემებისა და გამოსაკვლევი ობიექტის ადგილზე დათვალიერების შედეგად მიღებული მონაცემებით დადგინდა, რომ ქალაქ თბილისში, ... ქ. #...-ში 1959 წლის საინვენტარიზაციო გეგმაზე აღნიშნული #... ოთახის ნაწილში განთავსებულია კიბის უჯრედი ისე, როგორც ეს დანართი #1 არის აღნიშნული. აღნიშნული კიბე მოწყობილია 1959 წლის საინვენტარიზაციო გეგმაზე აღნიშნული #... ოთახის წინა ფასადის მხრიდან.

საკასაციო სასამართლო იზიარებს ქვედა ინსტანციის სასამართლოების მითითებას მასზედ, რომ ვინაიდან საქმეში წარმოდგენილი ფოტომასალის შესაბამისად, სადავო კიბე განთავსებულია ეზოში, იგი არ არის შემოსაზღვრული რაიმე კედლით. ამასთან, მაშინ, როდესაც გასაჩივრებული აქტით დასტურდება უკვე არსებული კიბის იმავე გაბარიტებში სარეკონსტრუქციო სამუშაოები, დაუსაბუთებელია სსიპ ქალაქ თბილისის არქიტექტურის სამსახურის გასაჩივრებული ბრძანების ბათილად ცნობის საფუძვლად იმ გარემოებაზე მითითება, რომ მ. კ-მა კუთვნილი ოთახის შემომსაზღვრელი კედლის მშენებლობა ძველ გაბარიტებში აღადგინა, რაც განახორციელა სსიპ ქალაქ თბილისის არქიტექტურის სამსახურის 2013 წლის 12 ივლისის #783459 გადაწყვეტილების ფარგლებში, ხოლო ექსპერტის დასკვნის თანახმად, 2015 წლის მდგომარეობით მოსარჩელის კუთვნილი ოთახის კედელი არსებული სახით იმეორებს 1959 წლის საინვენტარიზაციო გეგმაზე #... ოთახის მდგომარეობას.

ქვედა ინსტანციის სასამართლოებმა ასევე მართებულად არ გაიზიარეს მ. კ-ის მითითება იმის შესახებ, რომ სადავო აქტის ბათილად ცნობის საფუძველს წარმოადგენს 1959 წლის საინვენტარიზაციო გეგმაზე კიბის არარსებობის ფაქტი. სასამართლოებმა სწორად მიუთითეს, რომ თბილისის მერიის საქალაქო მმართველობის მთაწმინდის რაიონის გამგეობის 1999 წლის 23 ივლისის #208 გადაწყვეტილებით განმცხადებელს ნება დაერთო ეზოს შემინული აივნის გაფართოებაზე დაახლოებით 1,0 მეტრით, შემდგომში მასში სველი წერტილების მოსაწყობად წარდგენილი ესკიზური ნახაზის მიხედვით, ხოლო თბილისის მთაწმინდის რაიონის #2 სერვისული მომსახურების კანტორის ინჟინრის მიერ 1999 წლის 18 ივნისს მომზადებულ ნახაზზე კი დატანილია აივნის გაფართოების შემდეგ სხვა სართულთან დასაკავშირებელი კიბე. შესაბამისად, სასამართლოებმა მართებულად მიიჩნიეს უსაფუძვლოდ მოსარჩელის განმარტება სადავო კიბის ნებართვის გარეშე მშენებლობასთან დაკავშირებით. ამასთან, მოსარჩელის წარმომადგენელმა სასამართლო სხდომაზე თავად დაადასტურა კიბის არსებობა სადავო ტერიტორიაზე (მან მიუთითა სხვა სახით მოწყობასთან დაკავშირებით). შესაბამისად, სსიპ ქალაქ თბილისის არქიტექტურის სამსახურმა დაადასტურა არსებულ გაბარიტებში კიბის რეკონსტრუქცია. ხოლო იმ შემთხვევაში, თუ მშენებლობის მწარმოებელი პირების მიერ ადგილი აქვს დადასტურებული სამუშაოების დარღვევებით წარმოებას, აღნიშნული წარმოადგენს ცალკე დავის საგანს და ვერ გახდება მშენებლობის განხორციელების საფუძველის ბათილად ცნობის საფუძველი.

ასევე, სასამართლოებმა მართებულად არ გაიზიარეს მოსარჩელის პოზიცია იმასთან დაკავშირებით, რომ სსიპ ქალაქ თბილისის არქიტექტურის სამსახურში საქმის წარმოების ეტაპზე დასკვნის წარუდგენლობა შესაძლოა იყოს სადავო ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ბათილად ცნობის საფუძველი, ან/და სამსახურმა თავად უნდა შეაფასოს მოსალოდნელი რისკები და ნებართვის მაძიებელს დაავალოს ისეთი დოკუმენტის წარდგენა, რაც კანონმდებლობით არ არის გათვალისწინებული. ადმინისტრაციული ორგანოს მხრიდან მის უფლებამოსილებას მიკუთვნებული საკითხის გადაწყვეტისას უზრუნველყოფილ უნდა იქნეს კანონიერების პრინციპის დაცულობა, კერძოდ, საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-5 მუხლის პირველი ნაწილით დადგენილია, რომ ადმინისტრაციულ ორგანოს უფლება არ აქვს კანონმდებლობის მოთხოვნების საწინააღმდეგოდ განახორციელოს რაიმე ქმედება.

ამასთან, საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ სადავო გადაწყვეტილება წარმოადგენს აღმჭურველ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივ აქტს, რომლის ბათილად ცნობისათვისაც აუცილებელ სამართლებრივ საფუძველს წარმოადგენს მითითებული აქტით პირდაპირი და უშუალო ზიანის მიყენების ფაქტის დადასტურება. მოცემულ შემთხვევაში კი, მ. კ-ის მიერ შესაბამისი მტკიცებულებებით ვერ დადასტურდა მისი კანონიერი უფლებისა და ინტერესისათვის ზიანის მიყენების ფაქტი და მიზეზობრივი კავშირი დამდგარ ზიანსა და გასაჩივრებულ ადმინისტრაციულ აქტს შორის, რის გამოც ასევე არ არსებობს სადავო აქტების ბათილად ცნობის საფუძველი.

ამდენად, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ მოცემულ საქმეს არ გააჩნია არავითარი პრინციპული მნიშვნელობა სასამართლო პრაქტიკისათვის, ხოლო საკასაციო საჩივარს _ წარმატების პერსპექტივა.

ზემოთქმულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ არ არსებობს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით რეგლამენტირებული არც ერთი საფუძველი, რის გამოც საკასაციო საჩივარი არ უნდა იქნეს დაშვებული განსახილველად.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლით, 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. მ. კ-ის საკასაციო საჩივარი მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;

2. უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2017 წლის 17 მარტის განჩინება;

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე მ. ვაჩაძე

მოსამართლეები: ნ. სხირტლაძე

ვ. როინიშვილი