ბს-764-760 (2კ-17) 13 სექტემბერი, 2018წ.

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატამ

შემდეგი შემადგენლობით:

ნუგზარ სხირტლაძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

მოსამართლეები: მაია ვაჩაძე, ვასილ როინიშვილი

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლისა და 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის საფუძველზე, ზეპირი განხილვის გარეშე, განიხილა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს და სსიპ შემოსავლების სამსახურის საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საფუძვლები თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 16.05.2017წ. გადაწყვეტილებაზე.

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

შპს ,,…’’ 05.09.2014წ. სარჩელით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს მოპასუხეების საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს და სსიპ შემოსავლების სამსახურის მიმართ, უკუდაბეგვრის დღგ-ის ჯარიმის ნაწილში სსიპ შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 05.12.2013წ. №7-989 საგადასახადო მოთხოვნის, სსიპ შემოსავლების სამსახურის 10.02.2014წ. №7016 ბრძანების, სსიპ შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 17.04.2014წ. №21404 ბრძანების და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებული დავების განხილვის საბჭოს 07.08.2014წ. გადაწყვეტილების ბათილად ცნობის მოთხოვნით.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს 11.06.2015წ. გადაწყვეტილებით სარჩელი არ დაკმაყოფილდა, რაც სააპელაციო წესით გასაჩივრდა შპს ,,…’’ მიერ.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 16.05.2017წ. გადაწყვეტილებით სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა, გაუქმდა გასაჩივრებული გადაწყვეტილება და ახალი გადაწყვეტილების მიღების გზით სარჩელი დაკმაყოფილდა. უკუდაბეგვრის დღგ-ის ჯარიმის ნაწილში ბათილად იქნა ცნობილი სსიპ შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 05.12.2013წ. №7-989 საგადასახადო მოთხოვნა, სსიპ შემოსავლების სამსახურის 10.02.2014წ. №7016 ბრძანება, სსიპ შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 17.04.2014წ. №21404 ბრძანება და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებული დავების განხილვის საბჭოს 07.08.2014წ. გადაწყვეტილება. სსიპ შემოსავლების სამსახურს და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს თანაბარწილად გადასახდელად დაეკისრათ შპს „...“ მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟი 2666,28 ლარის ოდენობით.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 16.05.2017წ. გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრეს საქართველოს ფინანსთა სამინისტრომ და სსიპ შემოსავლების სამსახურმა, რომლებიც ითხოვენ გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმებას, სარჩელის უარყოფის თაობაზე ახალი გადაწყვეტილების მიღებას და აღნიშნავენ, რომ სააპელაციო სასამართლომ არასწორად მიიჩნია მოთხოვნა საფუძვლიანად. სააპელაციო სასამართლომ მოთხოვნის დაკმაყოფილებისათვის საკმარის საფუძვლად მიიჩნია მხოლოდ ის გარემოება, რომ შპს ,,…’’ მიერ დღგ-ის უკუდაბეგვრის შესახებ დაზუსტებული დეკლარაციები ელექტრონულად შეიქმნა და აიტვირთა საგადასახადო შეტყობინების მიღებამდე - 2013 წლის 22 მარტამდე, ხოლო საგადასახადო შეტყობინება შპს ,,…“ მიუვიდა 2013 წლის 22 მარტს 12:00 საათზე. სააპელაციო სასამართლომ არ გაითვალისწინა ის გარემოება, რომ მართალია შპს ,,…“ მიერ დღგ-ის უკუდაბეგვრის შესახებ დაზუსტებული დეკლარაციები ელექტრონულად შეიქმნა და აიტვირთა საგადასახადო შეტყობინების მიღებამდე, თუმცა მას შემოსავლების სამსახურისთვის დაზუსტებული დეკლარაციების გაგზავნა არც უცდია. საგადასახადო შეტყობინების მისვლის შემდეგ შპს ,,…“ სცადა დეკლარაციების გაგზავნა სსიპ შემოსავლების სამსახურში, თუმცა ვინაიდან საგადასახადო შეტყობინების მისვლის მომენტიდან გადასახადის გადამხდელს, საგადასახადო კოდექსის 69.4 მუხლის თანახმად, პროგრამულად შეზღუდული აქვს დეკლარაციის გაგზავნა, მის მიერ ვერ გაიგზავნა დაზუსტებული დეკლარაციები. აღნიშნულიდან გამომდინარე საგადასახადო ორგანომ მიიჩნია, რომ სახეზე იყო საგადასახადო სამართალდარღვევა, რის გამოც შპს ,,…“ დაკისრებული ჯარიმის გადახდისაგან განთავისუფლება არ შეესაბამება საგადასახადო კანონმდებლობას.

სააპელაციო სასამართლოს მიერ აგრეთვე არასწორად გადაწყდა სასამართლო ხარჯების გადანაწილების წესი. საქართველოს ფინანსთა სამინისტრო და სსიპ შემოსავლების სამსახური განთავისუფლებული არიან სახელმწიფო ბაჟის გადახდისაგან, რის გამოც მოსარჩელის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის სსიპ შემოსავლების სამსახურისა და ფინანსთა სამინისტროსთვის დაკისრება არასწორია.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლო გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაცნობის, საქმის მასალების შესწავლის, საკასაციო საჩივრების დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს და სსიპ შემოსავლების სამსახურის საკასაციო საჩივრები არ აკმაყოფილებენ საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს და არ ექვემდებარებიან დასაშვებად ცნობას შემდეგ გარემოებათა გამო:

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრის განსახილველად დაშვების ამომწურავ საფუძვლებს, კერძოდ, აღნიშნული ნორმის თანახმად, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ საკასაციო საჩივარი დაიშვება, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივრები არ არის დასაშვები საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.

საკასაციო საჩივრები არ არის დასაშვები სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს მიერ დამკვიდრებული პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით და ამასთანავე, არ არსებობს საკასაციო საჩივრების განხილვის შედეგად მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღების ვარაუდი. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული გადაწყვეტილება არ ეწინააღმდეგება ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს. ამასთან, საქმის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების თვალსაზრისით.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ კასატორები ვერ ასაბუთებენ სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით. კასატორები საკასაციო საჩივრებში ვერ აქარწყლებენ სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებსა და დასკვნებს.

საკასაციო სასამართლო იზიარებს მოცემულ საქმეზე სააპელაციო ინსტანციის სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და ამ გარემოებებთან დაკავშირებით გაკეთებულ სამართლებრივ შეფასებებს და მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლომ სწორად გადაწყვიტა მოცემული დავა.

საკასაციო პალატა თვლის, რომ უსაფუძვლო და დაუსაბუთებელია კასატორის მოსაზრება იმის შესახებ, რომ სააპელაციო სასამართლომ ყურადღების მიღმა დატოვა მათი არგუმენტი შპს ,,…’’ მხრიდან დაზუსტებული დეკლარაციის გაგზავნის მცდელობის თაობაზე, რომელსაც ადგილი ჰქონდა მხოლოდ მას შემდეგ, რაც შპს-მ შეტყობინება მიიღო საგადასახადო ორგანოდან კამერალური საგადასახადო შემოწმების დანიშვნის თაობაზე.

საკასაციო პალატა თვლის, რომ მნიშვნელოვანია თავად კასატორების მიერ დადასტურებული გარემოება შპს ,,…’’ მიერ დღგ-ის უკუდაბეგვრის შესახებ დაზუსტებული დეკლარაციების ელექტრონულად შეიქმნის და ატვირთვის შესახებ კამერალური საგადასახადო შემოწმების დანიშვნის თაობაზე საგადასახადო შეტყობინების მიღებამდე. კასატორები აგრეთვე ადასტურებენ, რომ ვინაიდან საგადასახადო შეტყობინების მისვლის მომენტიდან გადასახადის გადამხდელს, საგადასახადო კოდექსის 69.4 მუხლის თანახმად, პროგრამულად შეზღუდული აქვს დეკლარაციის გაგზავნა, შპს-ს მიერ სსიპ შემოსავლების სამსახურში ვერ გაიგზავნა დაზუსტებული დეკლარაციები. საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ სწორედ აღნიშნული ფაქტობრივი გარემოებების შეფასების შედეგად მივიდა სააპელაციო სასამართლო შესაბამის დასკვნამდე. სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ სახეზე იყო საგადასახადო პასუხისმგებლობის გამომრიცხავი გარემოება და არსებობდა საგადასახადო კოდექსის 269-ე მუხლის მე-7 ნაწილის საფუძველზე გადასახადის გადამხდელის ჯარიმისგან განთავისუფლების საფუძველი, ვინაიდან დგინდებოდა მისი კეთილსინდისიერი დამოკიდებულება გადასახადების გადახდის მიმართ. დაზუსტებული დეკლარაციის წარუდგენლობა განპირობებული იყო დაუძლეველი ძალით, რასაც წარმოადგენდა სსიპ შემოსავლების სამსახურის მიერ დადგენილი წესი, რომლითაც გადასახადის გადამხდელს შეზღუდული აქვს საგადასახადო შეტყობინების მიღების მომენტიდან დაზუსტებული დეკლარაციის ელექტრონულად წარდგენის შესაძლებლობა. სააპელაციო სასამართლომ საქმის მასალებით დადგენილად მიიჩნია, რომ შპს ,,…’’ მიერ დღგ-ის უკუდაბეგვრის შესახებ დაზუსტებული დეკლარაციები ელექტრონულად შეიქმნა და აიტვირთა 2013 წლის 22 მარტს 09:13 საათამდე, ხოლო საგადასახადო შეტყობინება საგადასახადო შემოწმების დანიშვნის თაობაზე შპს ,,…“ მიუვიდა 2013 წლის 22 მარტს 11:41 საათზე. აღნიშნულის საწინააღმდეგო მტკიცებულება საგადასახადო ორგანოს არ წარმოუდგენია.

საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ დამრღვევის მიმართ ფინანსური სანქციების - ჯარიმის და საურავების გამოყენების საფუძველია - საგადასახადო სამართალდარღვევა, ფინანსური სანქციების მოცულობა უკავშირდება ბიუჯეტში გადაუხდელი გადასახადის თანხების ოდენობას და ვადებს. საგადასახადო პასუხისმგებლობის ზომა დადგენილია საგადასახადო კანონმდებლობით, მისი გამოყენებისათვის უნდა დგინდებოდეს გადასახადისგან თავის არიდების ფაქტის, აგრეთვე გადამხდელის ბრალის არსებობა (იხ.სუსგ #850-850 (კ-16) 13.09.2018წ. გადაწყვეტილება). საკასაციო პალატა თვლის, რომ მოცემულ შემთხვევაში არ იკვეთება შპს ,,…’’ მხრიდან გადასახადის გადახდისაგან თავის არიდება და ბრალის არსებობა, რაც მართებულად გახდა საგადასახადო კოდექსის 269-ე მუხლის მე-7 ნაწილის საფუძველზე დაკისრებული ჯარიმისაგან შპს ,,…’’ განთავისუფლების საფუძველი.

საკასაციო სასამართლო არ იზიარებს კასატორის მოსაზრებას იმასთან დაკავშირებით, რომ არასწორად მოხდა მოპასუხისათვის მოსარჩელის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის დაკისრება. ის გარემოება, რომ „სახელმწიფო ბაჟის შესახებ“ კანონის მე-5 მუხლის „ლ“ ქვეპუნქტის მიხედვით საგადასახადო ორგანოები გათავისუფლებულნი არიან სახელმწიფო ბიუჯეტის სასარგებლოდ სახელმწიფო ბაჟის გადახდისაგან, არ ადასტურებს სასამართლო ხარჯების განაწილების უსწორობას. სსკ-ის 53-ე მუხლის 1-ლი ნაწილის შესაბამისად, იმ მხარის მიერ გაღებული ხარჯების გადახდა, რომლის სასარგებლოდაც იქნა გამოტანილი გადაწყვეტილება, ეკისრება მეორე მხარეს, თუნდაც ეს მხარე განთავისუფებული იყოს სახელმწიფოს ბიუჯეტში სასამართლო ხარჯების გადახდისაგან. ამდენად, მართლზომიერია სსიპ შემოსავლების სამსახურისათვის მოსარჩელის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის დაკისრება, მიუხედავად იმისა, რომ სსიპ შემოსავლების სამსახური განთავისუფლებულია სახელმწიფო ბიუჯეტის სასარგებლოდ სახელმწიფო ბაჟის გადახდის ვალდებულებისაგან.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების გათვალისწინებით საკასაციო პალატა თვლის, რომ კასატორების მიერ მითითებული გარემოებები არ ქმნის საკასაციო საჩივრების დასაშვებად ცნობის და გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმების საფუძველს.

საკასაციო სასამართლო თვლის, რომ მოცემულ საქმეს არ გააჩნია პრინციპული მნიშვნელობა სასამართლო პრაქტიკისათვის, ხოლო საკასაციო საჩივრებს - წარმატების პერსპექტივა. ამდენად, არ არსებობს საკასაციო საჩივრების დასაშვებობის საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით რეგლამენტირებული არც ერთი საფუძველი, რის გამოც საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს და სსიპ შემოსავლების სამსახურის საკასაციო საჩივრები არ უნდა იქნეს დაშვებული განსახილველად.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლით, 34-ემუხლის მე-3 ნაწილით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს და სსიპ შემოსავლების სამსახურის საკასაციო საჩივრები მიჩნეულ იქნენ დაუშვებლად;

2. უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 16.05.2017წ. გადაწყვეტილება;

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე: ნ. სხირტლაძე

მოსამართლეები: მ. ვაჩაძე

ვ. როინიშვილი