ბს-1004-1000(2კ-17) 04 ოტომბერი, 2018 წ.

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატამ

შემდეგი შემადგენლობით:

ნუგზარ სხირტლაძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

მოსამართლეები: მაია ვაჩაძე, ვასილ როინიშვილი

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლისა და 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის საფუძველზე ზეპირი განხილვის გარეშე, განიხილა სსიპ შემოსავლების სამსახურის და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საკასაციო საჩივრების დასაშვებობის საფუძვლები თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 20.07.2017წ. განჩინებაზე.

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

შპს ,,...-მა“ 12.02.2014წ. სარჩელით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას მოპასუხეების სსიპ შემოსავლების სამსახურისა და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებული დავების განხილვის საბჭოს მიმართ და მოითხოვა: სსიპ შემოსავლების სამსახურის 07.02.2013წ. №4481 ბრძანებისა და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებული დავების განხილვის საბჭოს 17.01.2014წ. №03/2730 აქტის ნაწილობრივ ბათილად ცნობა.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 18.03.2014წ. განჩინებით შპს „...-ის“ სარჩელზე შეწყდა საქმის წარმოება, რაც მოსარჩელემ კერძო საჩივრით გაასაჩივრა. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 30.05.2014წ. განჩინებით დაკმაყოფილდა კერძო საჩივარი, გაუქმდა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 18.03.2014წ. განჩინება და საქმე არსებითად განსახილველად დაუბრუნა იმავე სასამართლოს.

შპს „...-მა“ 12.01.2015წ. თბილისის საქალაქო სასამართლოში წარადგინა დაზუსტებული სარჩელი მოპასუხეების სსიპ შემოსავლების სამსახურისა და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებული დავების განხილვის საბჭოს მიმართ და მოითხოვა: სსიპ შემოსავლების სამსახურის 25.10.2012წ. №094-161 საგადასახადო მოთხოვნის, 07.02.2013წ. №4481 ბრძანების და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებული დავების განხილვის საბჭოს 10.01.2014წ. გადაწყვეტილების ბათილად ცნობა.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 27.03.2015წ. გადაწყვეტილებით სარჩელი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა, გასაჩივრებულ ნაწილში ბათილად იქნა ცნობილი სსიპ შემოსავლების სამსახურის 07.02.2013წ. №4481 ბრძანება, საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებული დავების განხილვის საბჭოს 10.01.2014წ. გადაწყვეტილება, გასაჩივრებულ ნაწილში სადავო საკითხის გადაუწყვეტლად ბათილად იქნა ცნობილი სსიპ შემოსავლების სამსახურის 25.10.2012წ. №094-161 საგადასახადო მოთხოვნა და აღნიშნულ ნაწილში მოპასუხეებს დაევალათ საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე გარემოებების გამოკვლევისა და შეფასების შემდეგ, კანონით დადგენილ ვადაში სადავო საკითხთან მიმართებით ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემა, მოპასუხეებს მოსარჩელის სასარგებლოდ თანაბარწილად დაეკისრათ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის - 2500 ლარის ანაზღაურება, რაც სსიპ შემოსავლების სამსახურისა და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს მიერ სააპელაციო წესით გასაჩივრდა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 20.07.2017წ. განჩინებით სააპელაციო საჩივრები არ დაკმაყოფილდა, უცვლელად დარჩა გასაჩივრებული გადაწყვეტილება, რაც საკასაციო წესით გაასაჩივრეს სსიპ შემოსავლების სამსახურმა და საქართველოს ფინანსთა სამინისტრომ.

კასატორი სსიპ შემოსავლების სამსახური მიიჩნევს, რომ სასამართლომ, რომელიც შეზღუდულია მოსარჩელის მოთხოვნის ფარგლებით, დაარღვია სსსკ-ის 248-ე მუხლი და გასცდა მოთხოვნის ფარგლებს, რადგან შპს-ს საგადასახადო ორგანოების აქტები გასაჩივრებული ჰქონდა არა სრულად, არამედ კონკრეტულ ნაწილში, ამის მიუხედავად სასამართლომ სსიპ შემოსავლების სამსახურს დაავალა ყველა საკითხის ხელახლა გამოკვლევა. კასატორი არ ეთანხმება სასამართლოს მიერ ,,საქართველოს მთავრობასა და აზერბაიჯანის რესპუბლიკის მთავრობას შორის ორმაგი დაბეგვრის თავიდან აცილებისა და შემოსავლებზე და ქონებაზე გადასახადების გადაუხდელობის შესახებ“ 18.02.1997წ. კონვენციის დებულებების განმარტებას და აღნიშნავს, რომ კონვენციის მე-11 მუხლის თანახმად, ერთ ხელშემკვრელ სახელმწიფოში წარმოქმნილი და მეორე ხელშემკვრელი სახელმწიფოს რეზიდენტისთვის გადახდილი პროცენტები შეიძლება დაიბეგროს ამ მეორე სახელმწიფოში (1-ლი ნაწ.), ამასთან, ასეთი პროცენტი შეიძლება დაიბეგროს აგრეთვე იმ ხელშემკვრელ სახელმწიფოში, რომელშიც ისინი წარმოიქმნება ამ სახელმწიფოს კანონმდებლობის შესაბამისად, მაგრამ თუ მიმღები წარმოადგენს პროცენტების ფაქტიურ მფლობელს; ასეთ შემთხვევაში, გადახდევინებული გადასახადი არ უნდა აღემატებოდეს პროცენტების მთლიანი თანხის 10 პროცენტს (მე-2 ნაწ.). კასატორი თვლის, რომ აღნიშნული ნორმა არ არის იმპერატიული და ითვალისწინებს სესხის პროცენტის როგორც გადახდის წყაროსთან, ასევე პროცენტის მიმღებთან დაბეგვრის შესაძლებლობას, კონვენციით არ არის ერთმნიშვნელოვნად დადგენილი პროცენტის დაბეგვრის ქვეყანა.

კასატორი სსიპ შემოსავლების სამსახური საზოგადოების დირექტორზე საქვეანგარიშოდ გაცემულ თანხასთან დაკავშირებით აღნიშნავს, რომ შპს-ს მიერ საგადასახადო ორგანოში საჩივრის განხილვის ეტაპზე წარდგენილი ახსნა-განმარტება, არ წარმოადგენს საგადასახადო დეკლარაციას, რაც სააპელაციო სასამართლომ არ გაითვალისწინა.

კასატორი საქართველოს ფინანსთა სამინისტრო არ ეთანხმება ,,საქართველოს მთავრობასა და აზერბაიჯანის რესპუბლიკის მთავრობას შორის ორმაგი დაბეგვრის თავიდან აცილებისა და შემოსავლებზე და ქონებაზე გადასახადების გადაუხდელობის შესახებ“ 18.02.1997წ. კონვენციის დებულებების სასამართლოს მიერ გაკეთებულ განმარტებას და აღნიშნავს, რომ შემოწმების აქტში მითითებული გარემოებებისა და გადამხდელის არგუმენტების გათვალისწინებით, მოსარჩელის მიერ 2009 წელს გადახდილი პროცენტი უნდა დაბეგრილიყო გადახდის წყაროსთან. დირექტორზე საქვეანგარიშოდ გაცემულ თანხასთან დაკავშირებით, კასატორი საქართველოს ფინანსთა სამინისტრო მიიჩნევს, რომ ახსნა-განმარტება საგადასახადო კანონმდებლობის თანახმად, არ წარმოადგენს საგადასახადო დეკლარაციას, შესაბამისად, ამ ნაწილშიც მართლზომიერია სსიპ შემოსავლების სამსახურის მიერ განხორციელებული დარიცხვები.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლო გასაჩივრებული განჩინების გაცნობის, საქმის მასალების შესწავლის, საკასაციო საჩივრების დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ სსიპ შემოსავლების სამსახურის და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საკასაციო საჩივრები არ აკმაყოფილებს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს და არ ექვემდებარება დასაშვებად ცნობას შემდეგ გარემოებათა გამო:

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრის განსახილველად დასაშვებობის ამომწურავ საფუძვლებს, კერძოდ, აღნიშნული ნორმის თანახმად, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ საკასაციო საჩივარი დაიშვება, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივრები არ არის დასაშვები საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.

საკასაციო საჩივრები არ არის დასაშვები სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს მიერ დამკვიდრებული პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით, ამასთან, არ არსებობს საკასაციო საჩივრების განხილვის შედეგად მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღების ვარაუდი. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ ეწინააღმდეგება ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს. ამასთან, საქმის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების თვალსაზრისით.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ კასატორები ვერ ასაბუთებენ სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით. კასატორები საკასაციო საჩივრებში ვერ აქარწყლებენ სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებსა და დასკვნებს.

საკასაციო სასამართლო იზიარებს მოცემულ საქმეზე ქვედა ინსტანციის სასამართლოების მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს, ამ გარემოებებთან დაკავშირებით გაკეთებულ სამართლებრივ შეფასებებს და მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლომ არსებითად სწორად გადაწყვიტა მოცემული დავა.

საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ საქართველოსა და აზერბაიჯანს შორის 18.02.1997წ. გაფორმდა კონვენცია ,,საქართველოს მთავრობასა და აზერბაიჯანის რესპუბლიკის მთავრობას შორის ორმაგი დაბეგვრის თავიდან აცილებისა და შემოსავლებზე და ქონებაზე გადასახადების გადაუხდელობის შესახებ“. შეთანხმების მიზანია ხელი შეუწყოს ქვეყნებს შორის ეკონომიკური თანამშრომლობის გაღრმავებას და განსაზღვრავს ქვეყნების რეზიდენტებს შორის განხორციელებული ოპერაციების დაბეგვრის პრინციპებს. კონვენციის მე-11 მუხლი ითვალისწინებს ერთ ხელშემკვრელ სახელმწიფოში წარმოქმნილი და მეორე ხელშემკვრელი სახელმწიფოს რეზიდენტისათვის გადახდილი პროცენტების დაბეგვრის შესაძლებლობას ამ მეორე სახელმწიფოში (1-ლი ნაწ.). საქმის მასალებით დასტურდება, რომ მოსარჩელის მიერ გადახდილი თანხა 925 265,79 აშშ დოლარის ოდენობით გადაგზავნილ იქნა სს „ა…“ და შპს „...-ს“ შორის N1185 ხელშეკრულების თანახმად გაცემული სესხის პროცენტის დაფარვის მიზნით. კასატორები სადავოდ არ ხდიან იმ გარემოებას, რომ სს „ა…“, აზერბაიჯანის რესპუბლიკის კანონმდებლობის თანახმად, გადაიხადა აღნიშნულ თანხასთან დაკავშირებული შესაბამისი გადასახადი. ამდენად, იმ პირობებში, როდესაც საქართველოსა და აზერბაიჯანს შორის არსებობს 18.02.1997წ. კონვენცია, რომელიც გაფორმებულია სწორედ ორმაგი დაბეგვრის თავიდან აცილების მიზნით, დაუსაბუთებელია კასატორების მოსაზრება მოსარჩელის მიერ გადახდილი პროცენტის როგორც გადახდის წყაროსთან, ასევე პროცენტის მიმღებთან დაბეგვრის ფაქტობრივი და სამართლებრივი საფუძვლების არსებობის შესახებ.

რაც შეეხება დირექტორზე საქვეანგარიშოდ გაცემულ თანხებს, საკასაციო პალატა იზიარებს ქვედა ინსტანციის სასამართლოს მოსაზრებას, რომ ორგანომ უნდა განსაზღვროს საგადასახადო ვალდებულების წარმოშობის დრო და შეაფასოს შპს „...-ის“ მიერ საგადასახადო ორგანოში 2012 წ. წარდგენილი ახსნა-განმარტება. პირველი ინსტანციის სასამართლოს მიერ სარჩელი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ, სადავო აქტები ბათილად იქნა ცნობილი სადავო ნაწილში, შესაბამისად უსაფუძვლოა კასატორების მოსაზრება სსკ-ის 248-ე მუხლის დარღვევით მოთხოვნის ფარგლების გაცდენის შესახებ.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, ქვედა ინსტანციების სასამართლოების მიერ დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების გათვალისწინებით საკასაციო პალატა თვლის, რომ კასატორების მიერ მითითებული გარემოებები არ ქმნის საკასაციო საჩივრების დასაშვებად ცნობის საფუძველს. საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ მოცემულ საქმეს არ გააჩნია პრინციპული მნიშვნელობა სასამართლო პრაქტიკისათვის, ხოლო საკასაციო საჩივრებს - წარმატების პერსპექტივა. ამდენად, არ არსებობს საკასაციო საჩივრების დასაშვებობის საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით რეგლამენტირებული არც ერთი საფუძველი, რის გამოც სსიპ შემოსავლების სამსახურის და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საკასაციო საჩივრები არ უნდა იქნეს დაშვებული განსახილველად.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლით, 34-ემუხლის მე-3 ნაწილით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს და სსიპ შემოსავლების სამსახურის საკასაციო საჩივრები მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;

2. უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 20.07.2017წ. განჩინება;

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე ნ. სხირტლაძე

მოსამართლეები: მ. ვაჩაძე

ვ. როინიშვილი