ბს-911-907(კ-17) 05 დეკემბერი, 2018 წ.

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატამ

შემდეგი შემადგენლობით:

ნუგზარ სხირტლაძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

მოსამართლეები: მაია ვაჩაძე, ვასილ როინიშვილი

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლისა და 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის საფუძველზე, ზეპირი განხილვის გარეშე, განიხილა ქ. ბ-ის საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საფუძვლები თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 23.05.2017წ. განჩინებაზე.

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

ქ. ბ-მა 16.02.2016წ. სარჩელით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას მოპასუხე საქართველოს ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების მარეგულირებელი ეროვნული კომისიის მიმართ და მოითხოვა მოპასუხის 29.01.2016წ. N6/04-23/163-887 ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ბათილად ცნობა და კომისიისთვის ქ. ბ-ის გაზის განაწილების ლიცენზიანტად ცნობის თაობაზე ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემის დავალება.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 30.09.2016წ. გადაწყვეტილებით ქ. ბ-ის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა, რაც სააპელაციო წესით გაასაჩივრა მოსარჩელემ.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 23.05.2017წ. განჩინებით სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, უცვლელი დარჩა გასაჩივრებული გადაწყვეტილება, რაც საკასაციო წესით გასაჩივრდა ქ. ბ-ის მიერ.

კასატორი აღნიშნავს, რომ ხაზოვანი ნაგებობა გაიყვანა კომერციული მიზნებისათვის, ის არ არის საცალო მომხმარებელი, 2521 მ. სიგრძის ხაზოვანი ნაგებობის გაყვანა მოხდა 2004 წ., მილს ასევე აქვს განშტოებები, რომლებიც საჯარო რეესტრში არ არის აღრიცხული. სასამართლომ სათანადოდ არ შეაფასა საქმის გარემოებები, გადაწყვეტილება ძირითადად შედგება ნორმათა ციტირებისგან. კანონმდებლობის თანახმად, განაწილების ლიცენზიის მიღების სურვილის მქონე პირს კომისიაში ეკისრება განაწილების ან ტრანსპორტირების ლიცენზიანტის ქსელთან მიერთების დამდგენი დოკომენტაციის წარდგენა, დანაწესი ალტერნატიულია, ამდენად, კომისია არ იყო უფლებამოსილი ქ. ბ-ისათვის მოეთხოვა მხოლოდ ტრანსპორტირების ლიცენზიანტთან მიერთების დამდგენი მტკიცებულება. სასამართლომ არ გამოიყენა კანონი, რომელიც უნდა გამოეყენებინა. საქმის მასალებით დასტურდება, რომ ქ. ბ-ის განცხადებაზე ორგანოს მიერ ხარვეზი დადგენილ იქნა მხოლოდ აღნიშნული საფუძვლით. საქმის მასალებით ასევე დგინდება, რომ სხვა მეწარმე სუბიექტებზე განაწილების ლიცენზია გაიცა ტრანსპორტირების ლიცენზიანტის ქსელთან მიერთების გარეშე, რაც ადასტურებს ქ. ბ-ის მიმართ დისკრიმინაციულ მოპყრობას.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლო გასაჩივრებული განჩინების გაცნობის, საქმის მასალების შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ ქ. ბ-ის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს და არ ექვემდებარება დასაშვებად ცნობას შემდეგ გარემოებათა გამო:

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრის განსახილველად დაშვების ამომწურავ საფუძვლებს, კერძოდ, აღნიშნული ნორმის თანახმად, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ საკასაციო საჩივარი დაიშვება, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს მიერ დამკვიდრებული პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით და ამასთან, არ არსებობს საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღების ვარაუდი. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ ეწინააღმდეგება ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს. ამასთან, საქმის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების თვალსაზრისით.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ კასატორი ვერ ასაბუთებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, ვერ აქარწყლებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებსა და დასკვნებს.

საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ ადამიანის უფლებათა ევროპული კონვენციის მე-6 მუხლის პირველი ნაწილი ავალდებულებს სასამართლოს, დაასაბუთოს თავისი გადაწყვეტილება, რაც არ უნდა იქნეს გაგებული თითოეულ არგუმენტზე დეტალური პასუხის გაცემად (იხ. ჯღარკავა საქართველოს წინააღმდეგ, §71; Van de Hurk v. Netherlands, par.61, Garcia Ruiz v. Spain [GC] par.26; Jahnke and Lenoble v France (dec.); Perez v France [GC], par. 81).

საკასაციო სასამართლო იზიარებს მოცემულ საქმეზე ქვედა ინსტანციის სასამართლოების მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და მიიჩნევს, რომ სასამართლომ არსებითად სწორად გადაწყვიტა მოცემული დავა.

საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ სახელმწიფო მმართველობა ხორციელდება წინასწარ განსაზღვრული მიმართულებით, კონკრეტულ სფეროში არსებული სახელმწიფო პოლიტიკის გათვალისწინებით. სახელმწიფო პოლიტიკა არის სახელმწიფო მიზნების, ამოცანების, პრიორიტეტების, ძირითადი პრინციპების, სტრატეგიული პროგრამებისა და გეგმების ერთობლიობა, რომელიც მუშავდება და რეალიზდება სახელმწიფო ორგანოების მეშვეობით. სახელმწიფო პოლიტიკა არის ადმინისტრაციული ორგანოების საქმიანობის წარმმართველი ერთ-ერთი მთავარო ფაქტორი. მოქმედი კანონმდებლობის მიხედვით, საქართველოს ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების მარეგულირებელი ეროვნული კომისია არის ეროვნული მარეგულირებელი ორგანო, რომელსაც აქვს სრული უფლებამოსილება თავისი კომპეტენციის ფარგლებში გასცეს ლიცენზიები და ნებართვები, შეაჩეროს მათი მოქმედება, გააგრძელოს მათი მოქმედების ვადა, მოახდინოს მათი მოდიფიცირება, გააუქმოს ისინი („ეროვნული მარეგულირებელი ორგანოების შესახებ“ კანონის მე-2 მუხ. „ბ“ ქვ.პ., მე-10 მუხ.). სწორედ კომისიას აქვს მინიჭებული საქართველოს ბუნებრივი გაზის სექტორში ლიცენზიების გაცემის, ლიცენზიატების, იმპორტიორების, ექსპორტიორების, ბაზრის ოპერატორისა და მიმწოდებლების საქმიანობის რეგულირების უფლება; კომისია თავისი საქმიანობის ფარგლებში გამოსცემს ნორმატიულ აქტებს, რომლებითაც განსაზღვრავს ლიცენზირების წესებს, მიწოდებისა და მოხმარების წესებს და სხვ., ხოლო კანონით გათვალისწინებულ ცალკეულ, ინდივიდუალურ, მათ შორის, ნორმატიული აქტებიდან გამომდინარე, საკითხებზე კომისია თავისი კომპეტენციის ფარგლებში იღებს გადაწყვეტილებას („ელექტროენერგეტიკისა და ბუნებრივი გაზის შესახებ“ კანონის 4.4, 5.1 მუხ.). ინდივიდუალური მოწესრიგების შესახებ გადაწყვეტილების მიღება კომისიის მიერ ხორციელდება დისკრეციული უფლებამოსილების ფარგლებში, რა დროსაც კომისია ხელმძღვანელობს ენერგეტიკის, უსაფრთხოების, ეკონომიკის, ბუნების დაცვისა და სხვა სფეროებში სახელმწიფო პოლიტიკის ძირითადი მიმართულებებით და მათ საფუძველზე გამოცემული ნორმატიული აქტებით („ელექტროენერგეტიკისა და ბუნებრივი გაზის შესახებ“ კანონის 11.1 მუხ.).

კომისია ლიცენზიას გასცემს მხოლოდ იმ ინდივიდუალურ მეწარმეზე ან სამეწარმეო იურიდიულ პირზე, რომელიც აკმაყოფილებს კანონმდებლობით გათვალისწინებულ პირობებს („ელექტროენერგეტიკისა და ბუნებრივი გაზის შესახებ“ კანონის 26.1 მუხ.), თუმცა ეს არ გულისხმობს ყველა შემთხვევაში ლიცენზიის გაცემის ვალდებულებას. სახელმწიფოს მიერ არჩეულ პოლიტიკაზეა დამოკიდებული განაწილების ლიცენზიების ოდენობის შეზღუდვა, სახელმწიფო ირჩევს ქვეყნის გაზიფიცირების მიმართულებას მრავალი წვრილი მიმწოდებლის ან რამდენიმე მსხვილი მიმწოდებლისკენ. მიმწოდებელთა ოდენობის განსაზღვრისას სახელმწიფო ითვალისწინებს კონკრეტულ ტერიტორიაზე მოსახლეობის რაოდენობას, იმავე ტერიტორიაზე სხვა მიწოდების ქსელების არსებობას, გეოგრაფიულ რელიეფს, მომხმარებელთა უსაფრთხო, უწყვეტი და საიმედო მომარაგებისთვის დამატებითი მიმწოდებლის დაშვების საჭიროებას და სხვ.. მიმწოდებელთა რიცხოვნობის განსაზღვრა, მცირე ქსელებისათვის ლიცენზიის გაცემა ქვეყნის ენერგეტიკული პოლიტიკისა და სტრატეგიის გადასაწყვეტი საკითხია. აღნიშნულ სფეროში სახელმწიფო სარგებლობს ფართო მიხედულებით. ამასთანავე, ადმინისტრაციული ორგანო არ არის შეზღუდული შეცვალოს მოქმედების პრაქტიკა, უკეთუ სახელმწიფო პოლიტიკის ცვლილების გამო იგეგმება კონცეპტუალურად განსხვავებული გადაწყვეტილებების მიღება. განაწილების ლიცენზიის გაცემასთან დაკავშირებული პოლიტიკის შეცვლა დასტურდება არა მარტო სემეკის 2015 წლის ანგარიშით (გვ 90-96), რომლითაც საჭიროდ ჩაითვალა განაწილების ლიცენზიანტების გამსხვილების პროცესი და პარალეული ქსელების აღმოფხვრა, არამედ „ელექტროენერგეტიკისა და ბუნებრივი გაზის შესახებ“ კანონის 26-ე მუხლში 04.05.2018წ. განხორციელებული დამატებით, რომლის თანახმად, დაუშვებელია ერთ ტერიტორიულ ერთეულში (ქალაქი, დაბა, სოფელი) ორი ან ორზე მეტი განაწილების ლიცენზიის გაცემა (1¹ პუნქტი). ამდენად, ორგანოს მიერ ტრანპორტირების ლიცენზიანტის ქსელთან მიერთების დამდგენი ტექნიკური პირობის წარდგენის მოთხოვნა არ არის მოკლებული სამართლებრივ საფუძვლებს. ზემოაღნიშნული მსჯელობიდან გამომდინარე დაუსაბუთებელია ასევე ქ. ბ-ის მითითება დისკრიმინაციულ მოპყრობასთან დაკავშირებით, რადგან უდავოა, რომ ქ. ბ-ის მიერ დასახელებულ მეწარმე სუბიექტებზე განაწილების ლიცენზიების გაცემა წინ უსწრებდა ქ. ბ-ის განცხადების ადმინისტრაციულ ორგანოში წარდგენას. გასათვალისწინებელია აგრეთვე, რომ საქმის მასალებით დასტურდება ქ. ბ-ის საკუთრებაში რიცხული ხაზობრივი ნაგებობის ტერიტორიის გაზიფიცირება სხვა განაწილების ლიცენზიის მქონე სუბიექტის მიერ, ხოლო ქ. ბ-ი ვერ ასაბუთებს მომხმარებელთა ინტერესების უკეთ დაცვის მიზნით მისთვის განაწილების ლიცენზიის გაცემის საჭიროებას.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების გათვალისწინებით საკასაციო პალატა თვლის, რომ კასატორის მიერ მითითებული გარემოებები არ ქმნის საკასაციო საჩივრის დასაშვებად ცნობის საფუძველს. საკასაციო სასამართლო თვლის, რომ მოცემულ საქმეს არ გააჩნია პრინციპული მნიშვნელობა სასამართლო პრაქტიკისათვის, ხოლო საკასაციო საჩივარს - წარმატების პერსპექტივა. ამდენად, არ არსებობს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით რეგლამენტირებული არც ერთი საფუძველი, რის გამო ქ. ბ-ის საკასაციო საჩივარი არ უნდა იქნეს დაშვებული განსახილველად.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლით, 34-ემუხლის მე-3 ნაწილით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. ქ. ბ-ის საკასაციო საჩივარი მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;

2. უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 23.05.2017წ. განჩინება;

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე ნ. სხირტლაძე

მოსამართლეები: მ. ვაჩაძე

ვ.როინიშვილი