ბს-1111(კ-18) 08 ნოემბერი, 2018წ.

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატამ

შემდეგი შემადგენლობით:

ნუგზარ სხირტლაძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

მოსამართლეები: მაია ვაჩაძე, ვასილ როინიშვილი

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლისა და 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის საფუძველზე, ზეპირი განხილვის გარეშე, განიხილა ა. დ-ის საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საფუძვლები თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 11.05.2018წ. განჩინებაზე.

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

05.08.2015წ. ა.დ-ემ სასარჩელო განცხადებით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას მოპასუხე ქ.თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიისა და ქ.თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს მიმართ, მოპასუხეებისთვის მოსარჩელის სასარგებლოდ უძრავი ქონების საბაზრო ღირებულების - 71 560 აშშ დოლარის და მიუღებელი შემოსავლის - 44 000 აშშ დოლარის დაკისრების მოთხოვნით.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 25.02.2016წ. განჩინებით, სასკ-ის 16.2 მუხლის საფუძველზე, საქმეში მესამე პირად ჩაბმულ იქნა სსიპ ქონების მართვის სააგენტო.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 02.02.2017წ. განჩინებით სსიპ ქონების მართვის სააგენტოს შეეცვალა საპროცესო სტატუსი და მიეთითა მოპასუხედ.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 06.07.2017წ. გადაწყვეტილებით სარჩელი არ დაკმაყოფილდა, რაც სააპელაციო წესით გაასაჩივრა ა.დ-ემ.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 11.05.2018წ. განჩინებით ა. დ-ის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, უცვლელად დარჩა გასაჩივრებული გადაწყვეტილება, რაც საკასაციო წესით გაასაჩივრა ა.დ-ემ.

კასატორი აღნიშნავს, რომ ქ.თბილისის საკრებულოს ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთზე საკუთრების უფლების აღიარების კომისიის 18.03.2010წ. გადაწყვეტილებით ა.დ-ეს ჩამოერთვა საკუთრების უფლება მიწის ნაკვეთზე, რომელზეც მისი სახსრებით აშენებული შენობა-ნაგებობა იდგა. კასატორი თვლის, რომ არსებობდა ზიანის ანაზღაურების ყველა წინაპირობა, სახეზეა პირდაპირი კავშირი ადმინისტრაციული ორგანოს უკანონო ქმედებასა და დამდგარ ზიანს შორის. საქმის მასალებით, მათ შორის 09.03.2007წ. ტექ.ბიუროდან გაცემული ინფორმაციით დგინდება, რომ სადავო მოქმედებების განხორციელების პროცესში შენობა-ნაგებობა არ იყო „...ის“ ბალანსზე აღრიცხული, შენობა-ნაგებობა ტექ.ინვენტარიზაციის ბიუროში აღრიცხული იყო ა.დ-ის სახელზე და შესაბამისად წარმოადგენდა მისი საკუთრების ობიექტს. ამასთან, ტექ.ბიუროს არქივშია დაცული მიწის ნაკვეთის საინვენტარიზაციო გეგმა და შენობა - ნაგებობის ტექნიკური პასპორტი, რითაც დგინდება, რომ ა.დ-ე იყო მიწის ნაკვეთის მართლზომიერი მოსარგებლე. ამდენად, სკ-ის 1514-ე მუხლის საფუძველზე, ა. დ-ეს წარმოეშვა საკუთრების უფლება. საქმეში წარმოდგენილი ცნობა-დახასიათების საფუძველზე, ა.დ-ეს სრული უფლება გააჩნდა გაესხვისებინა მის სახელზე რიცხული შენობა-ნაგებობა. ,,ადგილობრივი თვითმმართველობის შესახებ’’ ორგანული კანონის 47-ე მუხლი განსაზღვრავდა იმ ქონების ჩამონათვალს, რომელიც წარმოადგენდა თვითმმართველი ერთეულის საკუთრებას, მათ შორის არ არის დასახელებული ფიზიკური პირების საკუთრებაში არსებული შენობა-ნაგებობა, ასეთი ქონების თვითმმართველი ერთეულის საკუთრებაში აღრიცხვას არ ითვალისწინებდა რომელიმე ნორმატიული აქტი.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლო გასაჩივრებული განჩინების გაცნობის, საქმის მასალების შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ ა. დ-ის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს და არ ექვემდებარება დასაშვებად ცნობას შემდეგ გარემოებათა გამო:

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრის განსახილველად დაშვების ამომწურავ საფუძვლებს, კერძოდ, აღნიშნული ნორმის თანახმად, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ საკასაციო საჩივარი დაიშვება, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს მიერ დამკვიდრებული პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით და ამასთან, არ არსებობს საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღების ვარაუდი. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ ეწინააღმდეგება ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს. ამასთან, საქმის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების თვალსაზრისით.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ კასატორი ვერ ასაბუთებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, ვერ აქარწყლებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებსა და დასკვნებს.

საკასაციო სასამართლო იზიარებს მოცემულ საქმეზე სააპელაციო ინსტანციის სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლომ არსებითად სწორად გადაწყვიტა მოცემული დავა.

მართებულია ქვედა ინსტანციის სასამართლოების მოსაზრება, რომ საქმის მასალებით არ დასტურდება ზიანის ანაზღაურების წინაპირობების, მოპასუხე ადმინისტრაციულ ორგანოთა მართლსაწინააღმდეგო ქმედებების არსებობა.

ა. დ-ე ზიანის ანაზღაურებას ითხოვს იმ საფუძვლით, რომ მას არამარტო მიწაზე, არამედ მის მიერ აშენებულ შენობაზეც ჩამოერთვა საკუთრება, უძრავ ქონებაზე საკუთრების უფლების აღიარების შესახებ კომისიის გადაწყვეტილება ბათილად იქნა ცნობილი ამ გადაწყვეტილების შემდგომ ამოქმედებული ნორმების საფუძველზე, გაუქმებული გადაწყვეტილების მიმართ ა. დ-ეს ჰქონდა კანონიერი ნდობა, მან განახორციელა ნაგებობის სარემონტო სამუშაოები.

საქმის მასალებით დასტურდება, რომ ქ. თბილისის საკრებულოს ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების კომისიის 23.12.2010წ. გადაწყვეტილებით გამოცემის დღიდან ბათილად იქნა ცნობილი ამავე კომისიის 18.03.2010წ. გადაწყვეტილება ა. დ-ისათვის საკუთრების აღიარების შესახებ, ძალადაკარგულად გამოცხადდა მარეგისტრირებელ ორგანოში ა. დ-ის სახელზე განხორციელებული საკუთრების რეგისტრაცია. კომისიის 23.12.2010წ. გადაწყვეტილება ძალაშია, მისი ბათილად ცნობა არ მომხდარა, შესაბამისად, მართლზომიერად მიიჩნევა აღნიშნული აქტით დამდგარი სამართლებრივი შედეგი. სასამართლო განსახილველი დავის ფარგლებში ვერ იმსჯელებს კომისიის 23.12.2010წ. გადაწყვეტილების მართლზომიერებაზე, რადგან განსახილველი დავის საგანი ზიანის ანაზღაურებაა. ამასთანავე, აღიარების კომისიის 23.12.2010წ. გადაწყვეტილების კანონიერება დადასტურებულია თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის კანონიერ ძალაში მყოფი 20.04.2011წ. გადაწყვეტილებით, რომლითაც ა. დ-ის მოთხოვნა კომისიის 23.12.2010წ. გადაწყვეტილების ბათილად ცნობის შესახებ არ დაკმაყოფილდა, სასამართლომ მიიჩნია, რომ ნაკვეთი სარეკრეაციო ზონაში მდებარეობდა, რაც გამორიცხავდა აღნიშნულ მიწაზე კერძო პირის საკუთრების აღიარებას.

გასათვალისწინებელია ასევე, რომ ზემოაღნიშნული საფუძვლებით ა. დ-ემ სასარჩელო წარმოების გზით მოითხოვა კომისიისათვის ზიანის ანაზღაურების დაკისრება, თუმცა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის კანონიერ ძალაში შესული 17.02.2015წ. გადაწყვეტილებით ა. დ-ის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა იმ საფუძვლით, რომ არ დადასტურდა კომისიის 23.12.2010წ. გადაწყვეტილებით ა. დ-ისათვის ზიანის მიყენება, აღნიშნული აქტის საფუძველზე ა. დ-ის მიერ იურიდიული მნიშვნელობის მქონე ქმედებების განხორციელება. განსახილველ დავაში ა. დ-ე კვლავ ითხოვს ზიანის ანაზღაურებას, თუმცა სხვა მოპასუხეების - ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის, ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულოსა და სსიპ ქონების მართვის სააგენტოს მიმართ. ა. დ-ე ზიანის ანაზღაურების საფუძვლად დამატებით უთითებს იმ გარემოებებზე, რომ მისი ქონება უკანონოდ აღირიცხა თვითმმართველი ერთეულის სახელზე, ხოლო შემდგომ განხორციელდა დემონტაჟი, რის გამოც შეუძლებელია ა. დ-ისათვის ქონების ნატურით დაბრუნება. საკასაციო პალატა ყურადღებას ამახვილებს იმ გარემოებაზე, რომ არც თვითმმართველობის სახელზე საკუთრების აღრიცხვა და არც შენობა-ნაგებობის დემონტაჟი ა. დ-ის მიერ არ გასაჩივრებულა, ამდენად, სათანადო წესით არ არის დადასტურებული მათი არამართლზომიერება. ამასთანავე, არ დასტურდება ნაგებობის ასაშენებლად კანონით დადგენილი წესით მშენებლობის ნებართვის გაცემა. საქმის მასალებით დასტურდება, რომ ტერიტორიის მესაკუთრე არის თბილისის თვითმმართველი ერთეული, შესაბამისად, სწორედ ის იყო მიწის განკარგვაზე უფლებამოსილი სუბიექტი და არა შპს „...ის“ დირექტორი.

ა. დ-ე სათანადო მტკიცებულებებით ვერ ასაბუთებს კონკრეტულად რა უკანონო ქმედებები ჩაიდინეს მოპასუხე ადმინისტრაციულმა ორგანოებმა, რამაც წარმოშვა ზიანი. ზიანის ანაზღაურებაზე პასუხისმგებელი სუბიექტი სწორედ ის ორგანოა, რომლის მართლსაწინააღმდეგო ქმედებებიც იყო ზიანის გამომწვევი უშუალო მიზეზი. განსახილველ შემთხვევაში მოპასუხეთა უკანონო ქმედებების დამდგენი მტკიცებულებები საქმეში დაცული არ არის, ხოლო მხოლოდ მოსარჩელის ახსნა-განმარტება არ ქმნის ზიანის ანაზღაურების საკმარის საფუძველს.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების გათვალისწინებით საკასაციო პალატა თვლის, რომ კასატორის მიერ მითითებული გარემოებები არ ქმნის საკასაციო საჩივრის დასაშვებად ცნობის საფუძველს. საკასაციო სასამართლო თვლის, რომ მოცემულ საქმეს არ გააჩნია პრინციპული მნიშვნელობა სასამართლო პრაქტიკისათვის, ხოლო საკასაციო საჩივარს - წარმატების პერსპექტივა. ამდენად, არ არსებობს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით რეგლამენტირებული არც ერთი საფუძველი, რის გამო ა. დ-ის საკასაციო საჩივარი არ უნდა იქნეს დაშვებული განსახილველად.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლით, 34-ემუხლის მე-3 ნაწილით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. ა. დ-ის საკასაციო საჩივარი მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;

2. უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 11.05.2018წ. განჩინება;

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე ნ. სხირტლაძე

მოსამართლეები: მ. ვაჩაძე

ვ.როინიშვილი