№ბს-922(კ-18) 22 ნოემბერი, 2018 წელი

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატამ

შემდეგი შემადგენლობით:

თავმჯდომარე მაია ვაჩაძე (მომხსენებელი)

მოსამართლეები: ნუგზარ სხირტლაძე

ვასილ როინიშვილი

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლისა და 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის საფუძველზე, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 408-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, ზეპირი განხილვის გარეშე, შეამოწმა სსიპ დაცვის პოლიციის დეპარტამენტის საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საფუძვლების არსებობა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2018 წლის 28 ივნისის განჩინების გაუქმების თაობაზე.

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

2017 წლის 30 ნოემბერს სსიპ დაცვის პოლიციის დეპარტამენტმა სასარჩელო განცხადებით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას, მოპასუხის - შპს „...ის“ მიმართ.

მოსარჩელის განმარტებით, შპს „...სა“ და სსიპ დაცვის პოლიციის დეპარტამენტს შორის 2014 წლის 13 მაისს გაფორმდა ხელშეკრულება №1/1651 სიგნალიზაციის მონტაჟისა და ხელშეკრულება №1/1652 დაცვის მომსახურების შესახებ, რომელთა თანახმად, სსიპ დაცვის პოლიციის დეპარტამენტი ხელშეკრულების 1.1 და 1.2 პუნქტების შესაბამისად იღებდა ვალდებულებას უზრუნველეყო „დამკვეთის“ ფარმაცევტული კომპანიის ობიექტის დაცვა (მდებარე: ქ.თბილისი, … რ/ნ, … ქუჩა №5). ზემოაღნიშნული ხელშეკრულებების თანახმად, „დამკვეთი“ ვალდებული იყო ყოველ საანგარიშო თვეში გადაეხადა დაცვის მომსახურების საფასური თვეში 136.00 ლარი (ხელშეკრულება №1/1650), ხოლო დაცვითი-საგანგაშო სიგნალიზაციის სისტემის მონტაჟ-ინსტალაციის საფასური 425.18 ლარი (№1/1651 ხელშეკრულება).

მოსარჩელის განმარტებით, „დამკვეთის“ - შპს „...ის“ მიერ დაირღვა ზემოაღნიშნული ხელშეკრულების 2.1 2.2 6.7 პუნქტები, რამაც გამოიწვია დებიტორული დავალიანებების წარმოქმნა, რის თაობაზეც შპს „...ი“ არაერთხელ იქნა გაფრთხილებული, თუმცა უშედეგოდ. მას არ დაუფარავს არსებული დავალიანება. რის გამოც, შპს „...ს“ 2017 წლის 2 აგვისტოს დაცვის პულტით მომსახურების შეწყვეტის შესახებ №1847958 ბრძანების საფუძველზე 4 აგვისტოს შეუწყდა დაცვის პულტით მომსახურება.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, მოსარჩელემ შპს „...ისათვის“ სსიპ დაცვის პოლიციის დეპარტამენტის სასარგებლოდ დაცვის მომსახურეობის საფასურის - 541.80 ლარის, სიგნალიზაციის მონტაჟის თანხის - 425.18 ლარის, პირგასამტეხლოს - 131.81 ლარისა და ყოველ ვადაგადაცილებულ დღეზე შეუსრულებელი ვალდებულების 0,2%-ის ოდენობით, სულ - 1098.79 ლარის გადახდის დაკისრება მოითხოვა.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2018 წლის 22 თებერვლის გადაწყვეტილებით საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს სსიპ დაცვის პოლიციის დეპარტამენტის სარჩელი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; შპს „...ს“ საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს სსიპ დაცვის პოლიციის დეპარტამენტის სასარგებლოდ დაეკისრა 673,61 ლარის გადახდა, საიდანაც 541,80 ლარი არის დაცვის მომსახურების ღირებულება, ხოლო 131,81 ლარი - პირგასამტეხლო. შპს „...ს“ საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს სსიპ დაცვის პოლიციის დეპარტამენტის სასარგებლოდ დაეკისრა 61 ლარის გადახდა, ამ უკანასკნელის მიერ სარჩელზე გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის სანაცვლოდ; ხოლო დანარჩენ ნაწილში სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2018 წლის 22 თებერვლის გადაწყვეტილება მონტაჟის გადასახადის - 425,18 ლარის დაკისრებაზე უარის თქმის ნაწილში სააპელაციო წესით გაასაჩივრა სსიპ დაცვის პოლიციის დეპარტამენტმა, რომელმაც გასაჩივრებულ ნაწილში გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის სრულად დაკმაყოფილება მოითხოვა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2018 წლის 28 ივნისის განჩინებით საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს სსიპ დაცვის პოლიციის დეპარტამენტის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა; უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2018 წლის 22 თებერვლის გადაწყვეტილება.

სააპელაციო სასამართლომ საქმის მასალებით დადგენილად მიიჩნია, რომ 2014 წლის 13 მაისს, შპს „...სა“ და საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს სსიპ დაცვის პოლიციის დეპარტამენტს შორის გაფორმდა ხელშეკრულებები. კერძოდ, №1/1650 ხელშეკრულების თანახმად, სსიპ დაცვის პოლიციის დეპარტამენტი იღებდა ვალდებულებას უზრუნველეყო შპს „...ის“ ობიექტის დაცვა, ხოლო დამკვეთი ვალდებული იყო მოეხდინა ანგარიშსწორება საგადასახადო დოკუმენტაციის გამოწერიდან 5 საბანკო დღის განმავლობაში. დაცვის მომსახურების ღირებულება ყოველთვიურად განისაზღვრა 136,00 ლარით; ხოლო №1/1651 ხელშეკრულების თანახმად, სსიპ დაცვის პოლიციის დეპარტამენტმა აიღო ვალდებულება განეხორციელებინა შპს „...ის“ ობიექტზე დაცვითი-საგანგაშო სიგნალიზაციის მონტაჟი (მდებარე: ქ.თბილისი, … რ-ნი, … ქუჩა №5), რომლის ღირებულებაც შეადგენდა 425,18 ლარს დღგ-ს ჩათვლით. ხელშეკრულებაში ვალდებულების შესრულებისთვის ანგარიშსწორების ვადა არ იქნა მითითებული. დაცვითი-საგანგაშო სიგნალიზაციის სისტემის მონტაჟ-ინსტალაციის 2014 წლის 15 მაისის მიღება-ჩაბარების აქტით ირკვევა, რომ სსიპ დაცვის პოლიციის დეპარტამენტმა მის მიერ №1/1651 ხელშეკრულებით ნაკისრი ვალდებულება შეასრულა. შპს „...მა“ საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს სსიპ დაცვის პოლიციის დეპარტამენტს ხელშეკრულებებით ნაკისრი ვალდებულების შესრულება არ აუნაზღაურა.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2018 წლის 22 თებერვლის გადაწყვეტილებით შპს „...ი“ ვალდებული იყო აენაზღაურებინა მოსარჩელისათვის №1/1650 ხელშეკრულების შესრულებისთვის შეთანხმებული საზღაური, ხოლო №1/1651 ხელშეკრულებიდან გამომდინარე მოთხოვნა ხანდაზმულად მიიჩნია. მითითებული გადაწყვეტილება შპს „...ს“ არ გაუსაჩივრებია, შესაბამისად, გადაწყვეტილება აღნიშნულ ნაწილში შევიდა კანონიერ ძალაში.

სააპელაციო სასამართლომ არ გაიზიარა აპელანტის მოსაზრება ხანდაზმულობის ვადების გამოთვლასთან მიმართებაში და განმარტა, რომ სასარჩელო ხანდაზმულობის ვადა ეს არის უფლების დაცვის წინასწარ დადგენილი დროის ლეგიტიმური მონაკვეთი, რომლის განმავლობაშიც დარღვეული უფლების სამართალწარმოებით აღდგენა ყველასთვის უზრუნველყოფილია, ხოლო ამ დროის იქეთ, თუნდაც დასაბუთებული მოთხოვნის დაკმაყოფილების ინტერესი არარეალიზებადი ხდება. ხანდაზმულობის ვადის გასვლა აზრს უკარგავს მოთხოვნის საფუძვლიანობას და პირს ართმევს სარჩელის დაკმაყოფილების შესაძლებლობას. საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 130-ე მუხლი ხანდაზმულობის დაწყებას მოთხოვნის წარმოშობის მომენტს უკავშირებს, ხოლო მოთხოვნის წარმოშობის მომენტად მიიჩნევა დრო, როდესაც პირმა შეიტყო ან უნდა შეეტყო უფლების დარღვევის შესახებ. ამავე კოდექსის 129.1 მუხლით სახელშეკრულებო მოთხოვნების ხანდაზმულობის ვადა შეადგენს სამ წელს. სააპელაციო სასამართლომ ასევე მიუთითა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 131-ე მუხლზე, რომლის შესაბამისად, ერთი მხარის მიერ ისეთი გარემოების არსებობის ან არარსებობის დადასტურება (აღიარება), რომელზედაც მეორე მხარე ამყარებს თავის მოთხოვნებსა თუ შესაგებელს, სასამართლომ შეიძლება საკმარის მტკიცებულებად ჩათვალოს და საფუძვლად დაუდოს სასამართლო გადაწყვეტილებას. საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 365-ე მუხლის თანახმად, თუ ვალდებულების შესრულებისათვის არ არის განსაზღვრული დრო და იგი სხვა გარემოებებიდანაც არ ირკვევა, მაშინ კრედიტორს ნებისმიერ დროს შეუძლია მოითხოვოს მისი შესრულება, ხოლო მოვალეს შეუძლია იგი დაუყოვნებლივ შეასრულოს.

სააპელაციო სასამართლომ ყურადღება გაამახვილა საქმეში წარმოდგენილ №866 ინვოისზე, რომელიც ჯერ კიდევ ხელშეკრულების დადებამდე 2014 წლის 8 მაისს გამოიწერა. ინვოისში ასახულია საქონლის ერთეულის ფასი, რაოდენობა და თანხა. მითითებულია შემსრულებლის საბანკო რეკვიზიტები, დასმულია ბეჭედი და ხელმოწერილია როგორც შემსრულებლის, ისე დამკვეთის მიერ. სასამართლოს განმარტებით, ინვოისი თავისი არსით წარმოადგენს შესრულების გადახდის მოთხოვნის დოკუმენტს. ამდენად, საქმეში წარმოდგენილი ინვოისით და პირველი ინსტანციის სასამართლოში მოსარჩელე მხარის განმარტებით (აღიარებით) დადგენილად უნდა იქნეს მიჩნეული, რომ დაცვითი-საგანგაშო სიგნალიზაციის სისტემის მონტაჟ-ინსტალაციის ღირებულების გადახდა უნდა განხორციელებულიყო მონტაჟისთანავე, რაც არ განხორციელებულა, თუმცა სააპელაციო სასამართლომ სარჩელი ამ ნაწილში ხანდაზმულად მიიჩნია, ვინაიდან, მოთხოვნის წარმოშობის დროიდან სარჩელის აღძვრის პერიოდამდე (15.05.2014წ.-დან - 30.11.2017წ-მდე) გასული იყო ხანდაზმულობის სამწლიანი ვადა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2018 წლის 28 ივნისის განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს სსიპ დაცვის პოლიციის დეპარტამენტმა, რომლითაც გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის სრულად დაკმაყოფილება მოითხოვა.

კასატორის განმარტებით, არასწორია სააპელაციო სასამართლოს მითითება, რომ „დამკვეთი“ ვალდებული იყო დაცვითი-საგანგაშო სიგნალიზაციის მონტაჟის ღირებულება გადაეხადა მონტაჟისთანავე, ვინაიდან, 2014 წლის 13 მაისს №1/1651 ხელშეკრულებაში ვადის დათქმა არ არის განსაზღვრული. 2014 წლის 13 მაისის №1/650 დაცვის მომსახურეობის და №1/1651 მონტაჟის ხელშეკრულებები გაფორმებულია განუსაზღვრელი ვადით და ნაკისრი ვალდებულებების სრულად შესრულებამდე. 2014 წლის 13 მაისის №1/651 მონტაჟის ხელშეკრულების მე-2 მუხლში და 3.2.2 პუნქტში განსაზღვრული არ არის ანგარიშსწორების ვადა, არ არის მითითებული თანხის - 425.18 ლარის გადახდის პერიოდი, შესაბამისად, არ იქნა გადაგზავნილი შესაბამისი ინვოისი თანხის გადახდის თაობაზე. კასატორის განმარტებით, სასამართლომ არასწორად შეაფასა ის გარემოება, რომ დაცვით-საგანგაშო სიგნალიზაციის სისტემის მონტაჟ-ინსტალაციის ღირებულების გადახდა უნდა განხორციელებულიყო მონტაჟისთანავე და ხელშეკრულებიდან გამომიდნარე მოთხოვნის ხანდაზმულობა აითვალა 2014 წლის 15 მაისიდან 2017 წლის 30 ნოემბრამდე.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, კასატორის განმარტებით, ამ ნაწილში ხანდაზმულობა ვერ გავრცელდება, რაც სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის საფუძველს არ წარმოადგენს.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2018 წლის 21 სექტემბრის განჩინებით საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული სსიპ დაცვის პოლიციის დეპარტამენტის საკასაციო საჩივარი.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ სსიპ დაცვის პოლიციის დეპარტამენტის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს და არ ექვემდებარება დასაშვებად ცნობას შემდეგ გარემოებათა გამო:

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის ამომწურავ საფუძვლებს, კერძოდ, აღნიშნული ნორმის თანახმად, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ საკასაციო საჩივარი დაიშვება, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს მიერ დამკვიდრებული პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით და ამასთან, არ არსებობს საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღების ვარაუდი. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება ასევე არ ეწინააღმდეგება ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს. ამასთან, საქმის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების თვალსაზრისით.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ კასატორი ვერ ასაბუთებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით. კასატორი საკასაციო საჩივარში ვერ აქარწყლებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და დასკვნებს.

ამასთან, საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ ადამიანის უფლებათა ევროპული კონვენციის მე-6 მუხლის პირველი პარაგრაფი ავალდებულებს სასამართლოს დაასაბუთოს თავისი გადაწყვეტილება, რაც არ უნდა იქნეს გაგებული თითოეულ არგუმენტზე დეტალური პასუხის გაცემად (იხ. ჯღარკავა საქართველოს წინააღმდეგ, #7932/03; Van de Hurk v. Netherlands, par.61, Garcia Ruiz v. Spain [GC] par.26; Jahnke and Lenoble v France (dec.); Perez v France [GC], par. 81).

საკასაციო სასამართლო იზიარებს მოცემულ საქმეზე ქვედა ინსტანციის სასამართლოების მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და ამ გარემოებებთან დაკავშირებით გაკეთებულ სამართლებრივ შეფასებებს და მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლომ არსებითად სწორად გადაწყვიტა მოცემული დავა.

წარმოდგენილი სარჩელით მოსარჩელემ მოპასუხისათვის დაცვის მომსახურების საფასურის - 541.80 ლარის, სიგნალიზაციის მონტაჟის თანხის - 425.18 ლარის, პირგასამტეხლოს - 131.81 ლარისა და ყოველ ვადაგადაცილებულ დღეზე შეუსრულებელი ვალდებულების 0,2%-ის ოდენობით, სულ - 1098.79 ლარის გადახდის დაკისრება მოითხოვა.

მოსარჩელე დავისადმი კანონიერ ინტერესს ასაბუთებდა იმ გარემოებაზე მითითებით, რომ შპს „...სა“ და შსს სსიპ დაცვის პოლიციის დეპარტამენტს შორის 2014 წლის 13 მაისს გაფორმდა №1/1651 სიგნალიზაციის მონტაჟისა და №1/1652 დაცვის მომსახურების შესახებ ხელშეკრულებები. №1/1650 ხელშეკრულების შესაბამისად, შპს „...ი“ ვალდებული იყო ყოველ საანგარიშო თვეში გადაეხადა დაცვის მომსახურების საფასური - თვეში 136.00 ლარი, ხოლო №1/1651 ხელშეკრულების შესაბამისად, დაცვითი-საგანგაშო სიგნალიზაციის სისტემის მონტაჟ-ინსტალაციის საფასური - 425.18 ლარი. შპს „...მა“ დაარღვია ზემოაღნიშნული ხელშეკრულების 2.1 2.2 6.7 პუნქტები, რამაც გამოიწვია დებიტორული დავალიანებების წარმოქმნა.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2018 წლის 22 თებერვლის გადაწყვეტილებით საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს სსიპ დაცვის პოლიციის დეპარტამენტის სარჩელი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; შპს „...ს“ საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს სსიპ დაცვის პოლიციის დეპარტამენტის სასარგებლოდ დაეკისრა 673,61 ლარის გადახდა, საიდანაც 541,80 ლარი არის დაცვის მომსახურების ღირებულება, ხოლო 131,81ლარი - პირგასამტეხლო. შპს „...ს“ საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს სსიპ დაცვის პოლიციის დეპარტამენტის სასარგებლოდ დაეკისრა 61 ლარის გადახდა, ამ უკანასკნელის მიერ სარჩელზე გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის სანაცვლოდ; ხოლო დანარჩენ ნაწილში სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.

აღსანიშნავია, რომ თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2018 წლის 22 თებერვლის გადაწყვეტილება სარჩელის დაუკმაყოფილებლობის ნაწილში სააპელაციო წესით გაასაჩივრა სსიპ დაცვის პოლიციის დეპარტამენტმა. აღნიშნული გადაწყვეტილება შპს „...ს“ არ გაუსაჩივრებია. ამდენად, გადაწყვეტილება ამ ნაწილში შესულია კანონიერ ძალაში და მოცემულ შემთხვევაში საკასაციო სასამართლოს მსჯელობის საგანს მხოლოდ შპს „...ისათვის“ 2014 წლის 13 მაისის №1/1651 ხელშეკრულების შესაბამისად, დაცვითი-საგანგაშო სიგნალიზაციის სისტემის მონტაჟ-ინსტალაციის საფასურის - 425.18 ლარის გადახდის დაკისრება წარმოადგენს.

საკასაციო სასამართლოს მიუთითებს, რომ მოსარჩელეს სარჩელის სრულად დაკმაყოფილებაზე უარი ეთქვა ხანდაზმულობის მოტივით. ამდენად, საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ კონკრეტული დავის გადაწყვეტისას მნიშვნელოვანია სახელშეკრულებო ურთიერთობებისას ხანდაზმულობასთან დაკავშირებული საკითხების განმარტება.

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 25¹ მუხლის მე-2 ნაწილის მიხედვით, ადმინისტრაციული ხელშეკრულების დადებასთან, შესრულებასა და შეწყვეტასთან დაკავშირებული დავები განიხილება საერთო სასამართლოების მიერ ადმინისტრაციული სამართალწარმოების წესით.

ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 65-ე მუხლის მე-2 ნაწილის შესაბამისად, ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ ადმინისტრაციული ხელშეკრულების დადებისას გამოიყენება საქართველოს სამოქალაქო კოდექსით გათვალისწინებული დამატებითი მოთხოვნები ხელშეკრულებათა შესახებ.

საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 361-ე მუხლის მე-2 ნაწილის შესაბამისად, ვალდებულება უნდა შესრულდეს ჯეროვნად, კეთილსინდისიერად, დათქმულ დროსა და ადგილას. ამავე კოდექსის 365-ე მუხლის თანახმად, თუ ვალდებულების შესრულებისათვის არ არის განსაზღვრული დრო და იგი სხვა გარემოებებიდანაც არ ირკვევა, მაშინ კრედიტორს ნებისმიერ დროს შეუძლია მოითხოვოს მისი შესრულება, ხოლო მოვალეს შეუძლია იგი დაუყოვნებლივ შეასრულოს.

ვალდებულების ჯეროვანი შესრულება გულისხმობს სათანადო მოვალის მიერ, სათანადო ვალდებულების, სათანადო კრედიტორის წინაშე შესრულებას სათანადო დროსა და ადგილას. კრედიტორისთვის მნიშვნელოვანია ვალდებულების შესრულების შედეგის დადგომა, რომელიც შესრულების ქმედებით მიიღწევა და აშკარაა, რომ შესრულების შედეგი ნაკისრ ვალდებულებას შეესაბამება,

კონკრეტულ შემთხვევაში, 2014 წლის 13 მაისს, შპს „...ს“ და საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს სსიპ დაცვის პოლიციას შორის გაფორმებული №1/1651 ხელშეკრულებით დამკვეთის ანგარიშსწორების ზუსტი ვადა არ შეთანხმდა.

საქმეში წარმოდგენილი №866 ინვოისიდან ირკვევა, რომ იგი ჯერ კიდევ ხელშეკრულების დადებამდე 2014 წლის 8 მაისს გამოიწერა. ინვოისში ასახულია საქონლის ერთეულის ფასი, რაოდენობა და თანხა. მითითებულია შემსრულებლის საბანკო რეკვიზიტები, დასმულია ბეჭედი და ხელმოწერილია როგორც შემსრულებლის, ისე დამკვეთის მიერ. ინვოისი თავისი არსით წარმოადგენს შესრულების გადახდის მოთხოვნის დოკუმენტს. ამდენად, საქმეში წარმოდგენილი ინვოისით და სასამართლოში მოსარჩელე მხარის განმარტებით (აღიარებით) დადგენილია, რომ დაცვითი-საგანგაშო სიგნალიზაციის სისტემის მონტაჟ-ინსტალაციის ღირებულების გადახდა უნდა განხორციელებულიყო მონტაჟისთანავე, რაც არ განხორციელებულა.

საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ სამოქალაქო სამართლის კოდექსით განსაზღვრულია სასარჩელო ხანდაზმულობის საერთო ვადები, სასარჩელო ხანდაზმულობაში იგულისხმება დრო, რომლის განმავლობაშიც პირს, ვისი უფლებაც დარღვეულია, შეუძლია, მოითხოვოს თავისი უფლებების იძულებით განხორციელება ან დაცვა. ხანდაზმულობა არის დარღვეული უფლების იძულებითი დაცვის ვადა და იგი უშუალოდ უკავშირდება სარჩელის უფლებას. სასარჩელო ხანდაზმულობის ვადის გასვლა გავლენას ახდენს მოთხოვნის ანუ სარჩელის დაკმაყოფილების საფუძვლიანობაზე.

საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 129-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, სახელშეკრულებო მოთხოვნების ხანდაზმულობის ვადა შეადგენს სამ წელს, ხოლო უძრავ ნივთებთან დაკავშირებული სახელშეკრულებო მოთხოვნებისა - ექვს წელს. საკასაციო სასამართლო მიუთითებს, რომ ხანდაზმულობის ვადა არ გულისხმობს დროის გაურკვეველ პერიოდს. მას აქვს დასაწყისი და დასასრული. ხანდაზმულობის ვადის სწორად გამოთვლისას კი, მნიშვნელოვანია მისი დენის დაწყების მომენტის განსაზღვრა.

საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 130-ე მუხლის შესაბამისად, ხანდაზმულობა იწყება მოთხოვნის წარმოშობის მომენტიდან. მოთხოვნის წარმოშობის მომენტად ჩაითვლება დრო, როცა პირმა შეიტყო ან უნდა შეეტყო უფლების დარღვევის შესახებ. ამდენად, სასარჩელო მოთხოვნის ვადის დენა დაკავშირებულია სუბიექტურ ფაქტორთან, ანუ იმ მომენტთან, როცა დაზარალებულმა შეიტყო ან უნდა შეეტყო თავისი უფლების დარღვევის შესახებ.

ყოველივე აღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს დასკვნას, რომ მოსარჩელე მხარეს ხელშეკრულების შესრულებისათვის ანგარიშსწორების მოთხოვნის უფლება წარმოეშვა შესრულებისთანავე, მას ასეთი უფლების რეალიზება უნდა მოეხდინა მოთხოვნის წარმოშობიდან 3 წლის განმავლობაში. შემსრულებელმა კი სარჩელი აღძრა 2017 წლის 30 ნოემბერს, მოთხოვნის 3-წლიანი ვადის გასვლის შემდეგ, რის გამოც სარჩელი აღნიშნულ ნაწილში ხანდაზმულია.

ამასთან, საკასაციო სასამართლო საჭიროდ მიიჩნევს ყურადღება გაამახვილოს ხანდაზმულობის ინსტიტუტის არსებობის მიზნებზე, რაც უმთავრესად სამართლებრივი სტაბილურობის ხელშეწყობასა და პირის უფლებების დროულად განხორციელებაში გამოიხატება. ხანდაზმულობის ვადების არარსებობის პირობებში უფლება უსასრულოდ იქნებოდა გაურკვეველ მდგომარეობაში და მისი არა მარტო დაცვა, არამედ არსებობაც ეჭვის ქვეშ დადგებოდა. ხანდაზმულობის ვადების არსებობა კი, სამართალურთიერთობის მონაწილეებს აიძულებს დროულად იზრუნონ საკუთარი უფლებების განხორციელებასა და დაცვაზე.

ამდენად, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ მოცემულ საქმეს არ გააჩნია არავითარი პრინციპული მნიშვნელობა სასამართლო პრაქტიკისათვის, ხოლო საკასაციო საჩივარს _ წარმატების პერსპექტივა.

ზემოთქმულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ არ არსებობს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით რეგლამენტირებული არც ერთი საფუძველი, რის გამოც საკასაციო საჩივარი არ უნდა იქნეს დაშვებული განსახილველად.

ამასთან, საკასაციო სასამართლო მიუთითებს საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილზე და აღნიშნავს, რომ საკასაციო საჩივრის დაუშვებლად ცნობის შემთხვევაში პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70 პროცენტი.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ ვინაიდან სსიპ დაცვის პოლიციის დეპარტამენტს საკასაციო საჩივარზე 30.07.2018წ. №191320 საგადახდო მოთხოვნით გადახდილი აქვს სახელმწიფო ბაჟი - 300 ლარის ოდენობით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, სსიპ დაცვის პოლიციის დეპარტამენტს (ს/კ 211350928) უნდა დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70 პროცენტი _ 210 ლარი შემდეგი ანგარიშიდან: ქ. თბილისი, სახელმწიფო ხაზინა, ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი №300773150.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლით, 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. სსიპ დაცვის პოლიციის დეპარტამენტის საკასაციო საჩივარი მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;

2. უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2018 წლის 28 ივნისის განჩინება;

3. სსიპ დაცვის პოლიციის დეპარტამენტს (ს/კ 211350928) დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე 30.07.2018წ. №191320 საგადახდო მოთხოვნით გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის - 300 ლარის 70 პროცენტი - 210 ლარი შემდეგი ანგარიშიდან: ქ. თბილისი, სახელმწიფო ხაზინა, ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი №300773150;

4. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე მ. ვაჩაძე

მოსამართლეები: ნ. სხირტლაძე

ვ. როინიშვილი