#ბს-979(კ-18) 22 ნოემბერი, 2018 წელი ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატამ

შემდეგი შემადგენლობით:

თავმჯდომარე მაია ვაჩაძე (მომხსენებელი)

მოსამართლეები: ნუგზარ სხირტლაძე

ვასილ როინიშვილი

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლისა და 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის საფუძველზე, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 408-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, ზეპირი განხილვის გარეშე, შეამოწმა სსიპ შემოსავლების სამსახურის საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საფუძვლების არსებობა ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2018 წლის 5 აპრილის განჩინების გაუქმების თაობაზე.

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

2017 წლის 13 აპრილს სსიპ შემოსავლების სამსახურმა სასარჩელო განცხადებით მიმართა ოზურგეთის რაიონულ სასამართლოს, მოპასუხეების - შპს „…ის“, შპს „ჰ…“, გ. ლ-ისა და რ. ბ-ის მიმართ.

მოსარჩელემ მოპასუხეების - შპს „...-ის“, შპს „ჰ...“, გ. ლ-ისა და რ. ბ-ის ერთმანეთის ცრუმაგიერ პირებად ცნობა მოითხოვა. ამასთან, მოსარჩელემ საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 191-ე და 198-ე მუხლების საფუძველზე, იშუამდგომლა სარჩელის უზრუნველყოფის ღონისძიების გამოყენების თაობაზე, კერძოდ, მოითხოვა ყადაღის დადება შემდეგ მოძრავ ქონებებზე: 1. შპს „...-ის“ (ს/ნ ...) მოძრავ ქონებაზე, მდებარე ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის სოფელი ... და საბანკო ანგარიშებზე, რომელიც გახსნილი აქვს სს „...“ და სს „ლ...“; 2. შპს „ჰ...“ (ს/ნ ...) მოძრავ ქონებაზე შემდეგი ელექტრონული ზედნადებებით: #...; #...; #...; #...; #...; #...; #...; #...; #...; #...; #...; #...; #...; #...; #...; #...; #...; #...; #...; #...; #...; #...; #...; #...; 3. გ. ლ-ის (პ/ნ ...) მოძრავ ქონებაზე, მდებარე ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ...; 4. რ. ბ-ის (პ/ნ ...) მოძრავ ქონებაზე, მდებარე ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ... .

მოსარჩელე სსიპ შემოსავლების სამსახურმა აღნიშნა, რომ შპს „...-ს“ ერიცხება აღიარებული საგადასახადო დავალიანება 33 371,08 ლარის ოდენობით. შპს „...-ის“ დირექტორი არის შპს „ჰ...“ დირექტორის - რ. ბ-ის სიძე. მოსარჩელის მითითებით, შპს „...-ის“ მიერ ინვენტარიზაციის დასრულების შემდგომ აქტივების გადაცემა ახლადშექმნილ მეწარმე სუბიექტზე - შპს „ჰ...“, ხოლო შემდგომ საქმიანობის შეჩერება, მიზნად ისახავდა საგადასახადო გადახდევინების უზრუნველყოფის ღონისძიებებისგან თავის არიდებას.

ოზურგეთის რაიონული სასამართლოს 2017 წლის 1 მაისის განჩინებით შემოსავლების სამსახურის შუამდგომლობა დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; ყადაღა დაედო შემდეგ ქონებას: შპს „...-ის“ (ს/ნ ...) საბანკო ანგარიშებს, რომელიც გახსნილი აქვს სს „...“ და სს „ლ...“; შპს „ჰ...“ (ს/ნ ...) მოძრავ ქონებას შემდეგი ელექტრონული ზედნადებებით: #...; #...; #...; #...; #...; #...; #...; #...; #...; #...; #...; #...; #...; #...; #...; #...; #...; #...; #...; #...; #...; #...; #...; #....

ოზურგეთის რაიონული სასამართლოს 2017 წლის 14 ივნისის გადაწყვეტილებით შემოსავლების სამსახურის სარჩელი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; ერთმანეთის ცრუმაგიერ პირებად ცნობილ იქნენ მოპასუხეები - შპს „...“ და შპს „ჰ...“.

ოზურგეთის რაიონული სასამართლოს 2017 წლის 14 ივნისის გადაწყვეტილება სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის ნაწილში სააპელაციო წესით გაასაჩივრა სსიპ შემოსავლების სამსახურმა, რომელმაც გასაჩივრებულ ნაწილში გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის სრულად დაკმაყოფილება მოითხოვა.

ოზურგეთის რაიონული სასამართლოს 2017 წლის 14 ივნისის გადაწყვეტილება სარჩელის დაკმაყოფილების ნაწილში სააპელაციო წესით გაასაჩივრეს შპს „...-მა“ და შპს „ჰ...“, რომლებმაც გასაჩივრებულ ნაწილში გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა მოითხოვეს.

ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2018 წლის 5 აპრილის განჩინებით სსიპ შემოსავლების სამსახურის, შპს „...-ისა“ და შპს „ჰ...“ სააპელაციო საჩივრები არ დაკმაყოფილდა; უცვლელი დარჩა ოზურგეთის რაიონული სასამართლოს 2017 წლის 14 ივნისის გადაწყვეტილება.

სააპელაციო სასამართლომ არ გაიზიარა შპს „ჰ...“ პოზიცია, რომ მას შპს „...-თვის“ გადახდილი აქვს საქმეში მოხსენიებული ელექტრონული ზედნადებებით შეძენილი საქონლის ღირებულება - 37 652.04 ლარი, რადგან აღნიშნული ფაქტის დამადასტურებელი სარწმუნო მტკიცებულება მხარეებმა სასამართლოს ვერ წარუდგინეს. სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ მხოლოდ სალარო აპარატის ფისკალური მეხსიერების მონაცემები არ არის საკმარისი საქონლის ღირებულების გადახდის ფაქტის დასადასტურებლად. ამდენად, სააპელაციო სასამართლომ უცვლელად დატოვა ოზურგეთის რაიონული სასამართლოს გადაწყვეტილება შპს „...-ისა“ და შპს „ჰ...“ ერთმანეთის ცრუმაგიერ პირებად აღიარების ნაწილში.

სააპელაციო სასამართლომ შპს „...-ის“ ცრუმაგიერ პირად ფიზიკური პირების - გ. ლ-ისა და რ. ბ-ის აღიარებასთან დაკავშირებით მიუთითა, რომ აღნიშნულის დასამტკიცებლად საკმარისი მტკიცებულებები საგადასახდო ორგანოს არ წარმოუდგენია. სასამართლოს განმარტებით, ასეთი ცრუმაგიერი მფლობელობის ფაქტის დასადგენად სახეზე უნდა იყოს გადასახადის გადამხდელის განსხვავების შეუძლებლობა სხვა იმ პირისაგან, რომელიც გამოყენებული იყო გადასახადის გადახდევინების უზრუნველყოფის ღონისძიებისათვის თავის არიდების მიზნით, ანუ გადასახადის გადამხდელი, რომელსაც გააჩნია საგადასახადო ვალდებულებები, მისი გადახდისაგან თავის არიდების მიზნით, ისეთ კავშირში უნდა შედიოდეს სხვა პირთან, რომ პრაქტიკულად შეუძლებელი იყოს მათი განსხვავება, რაც გ. ლ-ის და რ. ბ-ის მიმართებით არ დასტურდებოდა. მხოლოდ ის ფაქტი, რომ შპს „...-ის“ დირექტორია გ. ლ-ი, რომელიც არის რ. ბ-ის სიძე, არ ქმნის ცრუმაგიერი მფლობელობის დადგენის საფუძველს.

ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2018 წლის 5 აპრილის განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა სსიპ შემოსავლების სამსახურმა, რომელმაც გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება მოითხოვა.

კასატორი საკასაციო საჩივარს აფუძნებს ძირითადად იმავე გარემოებებზე, რასაც მიუთითებდა სააპელაციო საჩივარში და აღნიშნავს, რომ გ. ლ-ის და რ. ბ-ის მიერ შპს „...“ და შპს „ჰ...“ გამოყენებულია გადასახადის გადახდევინების უზრუნველყოფის ღონისძიებებისთვის თავის არიდების მიზნით. კასატორის მითითებით, სასამართლომ არ გაითვალისწინა ის გარემოება, რომ გ. ლ-ი და რ. ბ-ი არიან ზემოაღნიშნული საწარმოების ერთპიროვნული დამფუძნებლები და დირექტორები.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2018 წლის 28 სექტემბრის განჩინებით საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული სსიპ შემოსავლების სამსახურის საკასაციო საჩივარი.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ სსიპ შემოსავლების სამსახურის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს და არ ექვემდებარება დასაშვებად ცნობას შემდეგ გარემოებათა გამო:

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის ამომწურავ საფუძვლებს, კერძოდ, აღნიშნული ნორმის თანახმად, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ საკასაციო საჩივარი დაიშვება, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს მიერ დამკვიდრებული პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით და ამასთან, არ არსებობს საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღების ვარაუდი. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება ასევე არ ეწინააღმდეგება ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს. ამასთან, საქმის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების თვალსაზრისით.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ კასატორი ვერ ასაბუთებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით. კასატორი საკასაციო საჩივარში ვერ აქარწყლებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და დასკვნებს.

ამასთან, საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ ადამიანის უფლებათა ევროპული კონვენციის მე-6 მუხლის პირველი პარაგრაფი ავალდებულებს სასამართლოს დაასაბუთოს თავისი გადაწყვეტილება, რაც არ უნდა იქნეს გაგებული თითოეულ არგუმენტზე დეტალური პასუხის გაცემად (იხ. ჯღარკავა საქართველოს წინააღმდეგ, #7932/03; Van de Hurk v. Netherlands, par.61, Garcia Ruiz v. Spain [GC] par.26; Jahnke and Lenoble v France (dec.); Perez v France [GC], par. 81).

საკასაციო სასამართლო იზიარებს მოცემულ საქმეზე სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და ამ გარემოებებთან დაკავშირებით გაკეთებულ სამართლებრივ შეფასებებს და მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლომ არსებითად სწორად გადაწყვიტა მოცემული დავა.

თავდაპირველად საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2018 წლის 5 აპრილის განჩინებაზე, რომლითაც სსიპ შემოსავლების სამსახურის, შპს „...-ისა“ და შპს „ჰ...“ სააპელაციო საჩივრები არ დაკმაყოფილდა და უცვლელად დარჩა ოზურგეთის რაიონული სასამართლოს 2017 წლის 14 ივნისის გადაწყვეტილება, საკასაციო საჩივარი წარმოდგენილია მხოლოდ სსიპ შემოსავლების სამსახურის მიერ, ხოლო აპელანტებს (მოპასუხეებს) - შპს „...-სა“ და შპს „ჰ...“ სააპელაციო სასამართლოს განჩინება არ გაუსაჩივრებიათ. შესაბამისად, მოცემულ შემთხვევაში, საკასაციო სასამართლოს მსჯელობის საგანს წარმოადგენს ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს 2018 წლის 5 აპრილის განჩინების ის ნაწილი, რომლითაც სსიპ შემოსავლების სამსახურის მოთხოვნა გ. ლ-ისა და რ. ბ-ის შპს „...-ისა“ და შპს „ჰ...“ ცრუმაგიერ პირებად ცნობის ნაწილში არ დაკმაყოფილდა.

საკასაციო სასამართლო მიუთითებს საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის მიერ #ბს-103-96(კ-13) საქმეზე გაკეთებულ განმარტებებზე და აღნიშნავს, საგადასახადო კოდექსის 246–ე მუხლის შინაარსიდან გამომდინარე, ცრუმაგიერ პირებად აღიარებისათვის სახეზე უნდა იყოს გადასახადის გადამხდელის განსხვავების შეუძლებლობა სხვა იმ პირისაგან, რომელიც გამოყენებული არის გადასახადის გადახდევინების უზრუნველყოფის ღონისძიებისათვის თავის არიდების მიზნით ანუ გადასახადის გადამხდელი პირი, რომელსაც გააჩნია საგადასახადო ვალდებულებები, მისი გადახდისაგან თავის არიდების მიზნით ისეთ კავშირში შედის სხვა პირთან, რომ პრაქტიკულად შეუძლებელი არის მათი განსხვავება.

ურთიერთდამოკიდებული პირების ცნებას იძლევა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის მე-19 მუხლი, რომლის თანახმად, ურთიერთდამოკიდებული პირებად ითვლებიან ის პირები, რომელთა შორის განსაკუთრებულ ურთიერთობათა არსებობამ შეიძლება, გავლენა მოახდინოს მათი ან მათ მიერ წარმოდგენილი პირების საქმიანობის პირობებზე ან ეკონომიკურ შედეგებზე.

საკასაციო სასამართლო სადავო საკითხთან დაკავშირებით განმარტავს, რომ განსახილველ შემთხვევაში სახეზე გვაქვს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 25-ე მუხლით განსაზღვრული აღიარებითი სარჩელი. საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 25-ე მუხლის შესაბამისად, მოსარჩელის კანონიერი ინტერესის არსებობისას სასამართლო უფლებამოსილია აღიაროს (დაადასტუროს) კონკრეტული სამართლებრივი ურთიერთობის არსებობა-არარსებობა, მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ მოსარჩელე მხარე წარადგენს აღნიშნული გარემოების დამადასტურებელ უდავო მტკიცებულებებს. ამდენად, აღიარებითი სარჩელის სპეციფიკურობა გამომდინარეობს იქიდან, რომ სასამართლო უდავოდ დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებებისა და მტკიცებულებების საფუძველზე მხოლოდ აღიარებს (ადასტურებს) კონკრეტული სამართალურთიერთობის არსებობა-არარსებობის ფაქტს. საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ სსიპ შემოსავლების სამსახურის მიერ წარმოდგენილი მტკიცებულებები არ ქმნის გ. ლ-ისა და რ. ბ-ის შპს „...-ისა“ და შპს „ჰ...“ ცრუმაგიერ პირებად აღიარების საფუძველს. მხოლოდ ის ფაქტი, რომ შპს „...-ის“ დირექტორია გ. ლ-ი, რომელიც თავის მხრივ, რ. ბ-ის სიძეა, არ ქმნის ცრუმაგიერი მფლობელობის დადგენის საფუძველს.

ამდენად, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ მოცემულ საქმეს არ გააჩნია არავითარი პრინციპული მნიშვნელობა სასამართლო პრაქტიკისათვის, ხოლო საკასაციო საჩივარს _ წარმატების პერსპექტივა.

ზემოთქმულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ არ არსებობს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით რეგლამენტირებული არც ერთი საფუძველი, რის გამოც საკასაციო საჩივარი არ უნდა იქნეს დაშვებული განსახილველად.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლით, 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. სსიპ შემოსავლების სამსახურის საკასაციო საჩივარი მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;

2. უცვლელად დარჩეს ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2018 წლის 5 აპრილის განჩინება;

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე მ. ვაჩაძე

მოსამართლეები: ნ. სხირტლაძე

ვ. როინიშვილი