საქმე Nბს-1512(კს-18) 5 თებერვალი, 2019 წელი

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატა

შემდეგი შემადგენლობა:

ვასილ როინიშვილი (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

მაია ვაჩაძე, ნუგზარ სხირტლაძე

საქმის განხილვის ფორმა - ზეპირი მოსმენის გარეშე

კერძო საჩივრის ავტორი - საქართველოს რეგიონული განვითარებისა და ინფრასტრუქტურის სამინისტრო

მოწინააღმდეგე მხარე - გ. წ-ე

გასაჩივრებული განჩინება - თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2018 წლის 12 ნოემბრის განჩინება

კერძო საჩივრის ავტორის მოთხოვნა - გადაწყვეტილების განმარტების შესახებ განჩინების გაუქმება

დავის საგანი - ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ - სამართლებრივი აქტის ბათილად ცნობა, გადაწყვეტილების განმარტება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

გ. წ-ემ 2017 წლის 13 იანვარს სასარჩელო განცხადებით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას, მოპასუხის - საქართველოს რეგიონული განვითარებისა და ინფრასტრუქტურის სამინისტროს მიმართ.

მოსარჩელემ „გ. წ-ის თანამდებობიდან გათავისუფლების შესახებ“ საქართველოს რეგიონული განვითარებისა და ინფრასტრუქტურის მინისტრის 2016 წლის 30 დეკემბრის #471/კ ბრძანების ბათილად ცნობა და საქართველოს რეგიონული განვითარებისა და ინფრასტრუქტურის სამინისტროსთვის გ. წ-ის თვითმმართველობის განვითარებისა და რეგიონული პოლიტიკის დეპარტამენტის ... ტოლფას თანამდებობაზე აღდგენის შესახებ ახალი ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემის დავალება მოითხოვა.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2017 წლის 1 ივნისის გადაწყვეტილებით გ. წ-ის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა. აღნიშნული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა გ. წ-ემ.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2017 წლის 21 სექტემბრის გადაწყვეტილებით გ. წ-ის სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა; გაუქმდა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2017 წლის 1 ივნისის გადაწყვეტილება და მიღებულ იქნა ახალი გადაწყვეტილება, რომლითაც გ. წ-ის სარჩელი დაკმაყოფილდა; ბათილად იქნა ცნობილი საქართველოს რეგიონული განვითარებისა და ინფრასტრუქტურის მინისტრის 2016 წლის 30 დეკემბრის #471/კ ბრძანება „გ. წ-ის თანამდებობიდან გათავისუფლების შესახებ“; საქართველოს რეგიონული განვითარებისა და ინფრასტრუქტურის სამინისტროს გ. წ-ის თვითმმართველობის განვითარებისა და რეგიონული პოლიტიკის დეპარტამენტის ... ტოლფას თანამდებობაზე აღდგენის შესახებ ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემა დაევალა; საქართველოს რეგიონული განვითარებისა და ინფრასტრუქტურის სამინისტროს დაევალა გ. წ-ის სასარგებლოდ იძულებით განაცდურის ანაზღაურება 2017 წლის 3 იანვრიდან სამსახურში მის აღდგენამდე შესაბამისი თანამდებობისათვის დადგენილი ხელფასისა და დანამატის ყოველთვიური ოდენობით.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2017 წლის 1 ნოემბრის განჩინებით გ. წ-ის განცხადება გადაწყვეტილების დაუყოვნებლივ აღსასრულებლად გადაცემის შესახებ დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2017 წლის 21 სექტემბრის #3ბ/1556-17 გადაწყვეტილების მე-6 პუნქტი, კერძოდ: დაევალოს საქართველოს რეგიონული განვითარებისა და ინფრასტრუქტურის სამინისტროს გ. წ-ის სასარგებლოდ იძულებით განაცდურის ანაზღაურება 2017 წლის 3 იანვრიდან სამსახურში მის აღდგენამდე შესაბამისი თანამდებობისათვის დადგენილი ხელფასისა და დანამატის ყოველთვიური ოდენობით, დაუყოვნებლივ აღსასრულებლად იქნა მიქცეული გ. წ-ის სასარგებლოდ მხოლოდ 3 თვის ხელფასის მიკუთვნების ნაწილში; გ. წ-ის შუამდგომლობა 3 თვის დანამატის დაუყოვნებლივ აღსასრულებლად გადაცემის ნაწილში არ დაკმაყოფილდა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2017 წლის 21 სექტემბრის გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრა საქართველოს რეგიონული განვითარებისა და ინფრასტრუქტურის სამინისტრომ. კასატორმა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და საკასაციო პალატის მიერ ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა მოითხოვა.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2018 წლის 15 მარტის განჩინებით საქართველოს რეგიონული განვითარებისა და ინფრასტრუქტურის სამინისტროს საკასაციო საჩივარი მიჩნეულ იქნა დაუშვებლად; უცვლელად დარჩა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2017 წლის 21 სექტემბრის გადაწყვეტილება.

გ. წ-ემ 2018 წლის 9 ოქტომბერს მიმართა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატას განცხადებით და მოითხოვა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2017 წლის 21 სექტემბრის გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილის მე-6 პუნქტის განმარტება.

განმცხადებელი მიუთითებდა, რომ სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების კანონიერ ძალაში შესვლის შემდეგ, საქართველოს რეგიონული განვითარებისა და ინფრასტრუქტურის სამინისტრომ დაიწყო გადაწყვეტილების სარეზულუციო ნაწილის მოთხოვნების შესრულება, თუმცა მოპასუხის მხრიდან აღნიშნული გადაწყვეტილების სარეზულუციო ნაწილის მე-6 პუნქტი არასრულად აღსრულდა. განმცხადებლის განმარტებით, გადაწყვეტილების მე-6 პუნქტის თანახმად, მოპასუხე მხარეს, მოსარჩელის სასარგებლოდ დაევალა „იძულებით განაცდურის ანაზღაურება 2017 წლის 3 იანვრიდან სამსახურში მის აღდგენამდე შესაბამისი თანამდებობისთვის დადგენილი ხელფასისა და დანამატის ყოველთვიური ოდენობით“. აღსრულების პროცესში, მოპასუხე მხარემ განაცდური თანამდებობრივი სარგოს დაანგარიშება განახორციელა მისი თანამდებობიდან გათავისუფლების მომენტში (2016 წლის ბოლოს) აღნიშნული თანამდებობისთვის დადგენილი სარგოს მიხედვით. განმცხადებლის განმარტებით, განაცდური არასწორად იქნა დათვლილი და შესაბამისად, არ აუნაზღაურდა თანამდებობიდან გათავისუფლების შემდეგ აღნიშნული თანამდებობისთვის გაზრდილი სარგოს ოდენობა, რომელსაც მიიღებდა თანამდებობაზე ყოფნის პერიოდში. აღნიშნულ საკითხზე არაერთგზის მიმართა სამინისტროს, რათა სრულად მოეხდინათ იძულებით განაცდურის ანაზღაურება ან გაეცათ განმარტება. ამასთან, სააღსრულებო ბიუროში წარდგენილი სააღსრულებო ფურცლის საფუძველზე, ბიურომ ორჯერ მიმართა სამინისტროს განმარტებებისთვის, თუმცა უშედეგოდ.

ზემოაღნიშნულის გათვალისწინებით, განმცხადებელმა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 262-ე მუხლის პირველი პუნქტის შესაბამისად, გადაწყვეტილების სწორად აღსრულების ხელშეწყობის მიზნით, მოითხოვა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2017 წლის 21 სექტემბრის გადაწყვეტილების სარეზულუციო ნაწილის მე-6 პუნქტის განმარტება. კერძოდ, აღნიშნული პუნქტის ჩანაწერი გულისხმობს, რომ ანაზღაურება უნდა განხორციელდეს განთავისუფლების მომენტში მოსარჩელის თანამდებობისთვის განსაზღვრული სარგოს ოდენობის მიხედვით, თუ ანაზღაურება უნდა მოხდეს განთავისუფლების შემდეგ ტოლფასი თანამდებობისთვის დადგენილი ახალი სარგოს მიხედვით.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2018 წლის 12 ნოემბრის განჩინებით გ. წ-ის განცხადება თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2017 წლის 21 სექტემბრის №3ბ/1556-17 გადაწყვეტილების განმარტების თაობაზე დაკმაყოფილდა; თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2017 წლის 21 სექტემბრის გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილის მე-6 პუნქტში მითითებული ვალდებულება - დაევალოს საქართველოს რეგიონული განვითარებისა და ინფრასტრუქტურის სამინისტროს გ. წ-ის სასარგებლოდ იძულებით განაცდურის ანაზღაურება 2017 წლის 3 იანვრიდან სამსახურში მის აღდგენამდე შესაბამისი თანამდებობისათვის დადგენილი ხელფასისა და დანამატის ყოველთვიური ოდენობით, განიმარტოს როგორც - დაევალოს საქართველოს რეგიონული განვითარებისა და ინფრასტრუქტურის სამინისტროს გ. წ-ის სასარგებლოდ იძულებით განაცდურის ანაზღაურება 2017 წლის 3 იანვრიდან სამსახურში მის აღდგენამდე შესაბამისი თანამდებობისათვის დადგენილი ხელფასისა და დანამატის ყოველთვიური ოდენობით, შესაბამისი პერიოდების მიხედვით ანაზღაურების ოდენობის ცვლილების გათვალისწინებით.

სააპელაციო პალატამ მიუთითა საქართველოს კონსტიტუციის 42-ე მუხლის მე-9 პუნქტზე, რომლის თანახმად, ყველასთვის გარანტირებულია სახელმწიფო, ავტონომიური რესპუბლიკებისა და თვითმმართველობის ორგანოთა და მოსამსახურეთაგან უკანონოდ მიყენებული ზარალის სასამართლო წესით სრული ანაზღაურება შესაბამისად სახელმწიფო, ავტონომიური რესპუბლიკისა და ადგილობრივი თვითმმართველობის სახსრებიდან. „კონსტიტუციის ხსენებული დებულება (42.9 მუხლი) იმპერატიულად ადგენს მიყენებული ზარალის სრულად ანაზღაურების ვალდებულებას. მისი მოქმედება არ შემოიფარგლება რომელიმე კონკრეტულ სფეროში მიყენებული ზარალის ანაზღაურების საკითხის მოწესრიგებით და მისი რეგულირების სფეროში ექცევა ნებისმიერი ზარალი, რომელიც გამოწვეულია სახელმწიფო, ავტონომიური რესპუბლიკებისა და თვითმმართველი ერთეულების თანამდებობის პირთა ქმედებით. საქართველოს კონსტიტუციით განსაზღვრული ზარალის სრული ანაზღაურების ვალდებულება გულისხმობს არა კონკრეტული სუბიექტის (თუნდაც კანონმდებლის) მიერ წინასწარ დადგენილი ზღვრული ოდენობით, არამედ ყოველ კონკრეტულ შემთხვევაში პირისათვის რეალურად მიყენებული ზარალის სრული მოცულობით ანაზღაურების ვალდებულებას. სამსახურიდან უკანონოდ გათავისუფლების შედეგად მიყენებული ზარალის ოდენობა დამოკიდებულია სხვადასხვა გარემოებებზე და ყოველ კონკრეტულ შემთხვევაში იგი შესაძლებელია განსხვავებული იყოს პირის ფუნქციური დატვირთვიდან, კვალიფიკაციიდან, საქმიანობის სფეროდან და სხვა ფაქტორებიდან გამომდინარე“ (საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს 31/07/2015 №2/3/630 გადაწყვეტილებაზე ,,თინა ბეჟიტაშვილი საქართველოს პარლამენტის წინააღმდეგ“). საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 207-ე მუხლის თანახმად, თუ ამ კოდექსით სხვა რამ არ არის დადგენილი, ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ მიყენებული ზიანის ანაზღაურებისას გამოიყენება საქართველოს სამოქალაქო კოდექსით დადგენილი წესი. ამავე კოდექსის 208-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, სახელმწიფო ადმინისტრაციული ორგანოს, აგრეთვე მისი თანამდებობის პირის ან სხვა სახელმწიფო მოსამსახურის მიერ სამსახურებრივი მოვალეობის განხორციელებისას მიყენებული ზიანისათვის პასუხისმგებელია სახელმწიფო. საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 1005-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, თუ სახელმწიფო მოსამსახურე განზრახი ან უხეში გაუფრთხილებლობით არღვევს თავის სამსახურებრივ მოვალეობას სხვა პირთა მიმართ, მაშინ სახელმწიფო ან ის ორგანო, რომელშიც მოსამსახურე მუშაობს, ვალდებულია აანაზღაუროს ზიანი. განზრახვის ან უხეში გაუფრთხილებლობის დროს მოსამსახურე სახელმწიფოსთან ერთად სოლიდარულად აგებს პასუხს. საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 408-ე მუხლის პირველი ნაწილის მიხედვით, იმ პირმა, რომელიც ვალდებულია აანაზღაუროს ზიანი, უნდა აღადგინოს ის მდგომარეობა, რომელიც იარსებებდა, რომ არ დამდგარიყო ანაზღაურების მავალდებულებელი გარემოება. ამავე კოდექსის 409-ე მუხლის შესაბამისად, თუ ზიანის ანაზღაურება პირვანდელი მდგომარეობის აღდგენით შეუძლებელია ან ამისათვის საჭიროა არათანაზომიერად დიდი დანახარჯები, მაშინ კრედიტორს შეიძლება მიეცეს ფულადი ანაზღაურება. საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 411-ე მუხლის თანახმად კი, ზიანი უნდა ანაზღაურდეს არა მხოლოდ ფაქტობრივად დამდგარი ქონებრივი დანაკლისისთვის, არამედ მიუღებელი შემოსავლისთვისაც. მიუღებლად ითვლება შემოსავალი, რომელიც არ მიუღია პირს და რომელსაც იგი მიიღებდა, ვალდებულება ჯეროვნად რომ შესრულებულიყო.

მითითებულ ნორმათა ანალიზის საფუძველზე, პალატამ განმარტა, რომ შრომითი გასამრჯელოს იძულებით განაცდური წარმოადგენს ზიანის ერთ - ერთ სახეს, რომლის ანაზღაურებაც გარანტირებულია როგორც საქართველოს კონსტიტუციით, ასევე სხვა საკანონმდებლო აქტებით. ზიანის ანაზღაურების დაკისრებისათვის კი სახეზე უნდა იყოს ზიანი, ზიანი მიყენებული უნდა იყოს მართლსაწინააღმდეგო და ბრალეული მოქმედებით, მართლსაწინააღმდეგო მოქმედებასა და ზიანს შორის უნდა არსებობს მიზეზობრივი კავშირი, სახელმწიფო მოსამსახურის ქმედებით ზიანის მიყენების საკითხის განხილვისას, ასევე უნდა დადგინდეს, რომ ქმედება, რომელმაც პირისათვის ზიანი გამოიწვია, გამომდინარეობდა მოხელის სამსახურებრივი მოვალეობიდან.

განსახილველ შემთხვევაში სასამართლოს მიერ დადასტურებულია მოპასუხე ადმინისტრაციული ორგანოს კანონსაწინააღმდეგო ქმედება - დაკავებული თანამდებობიდან უკანონო გათავისუფლება, ამასთან აღნიშნული ქმედების გამო მოსარჩელემ ვერ მიიღო ის სარგო, რაც გათვალისწინებული იყო აღნიშნულ პოზიციაზე. შესაბამისად, განვლილ პერიოდზე მას თანამდებობრივი სარგოს ოდენობით მიადგა მატერიალური ზიანი, რომლის ანაზღაურებაც უნდა დაეკისროს მოპასუხე ადმინისტრაციულ ორგანოს, თანაც იმის გათვალისწინებით, რომ სადავო თანამდებობასთან დაკავშირებით განხორციელდა თანამდებობრივი სარგოს ცვლილება. აღნიშნულიდან გამომდინარე, პალატამ მიიჩნია, რომ სახეზეა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2017 წლის 21 სექტემბრის გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილის მე-6 პუნქტის განმარტების წინაპირობა, რის გამოც შუამდგომლობა გადაწყვეტილების განმარტების თაობაზე დაკმაყოფილდა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2018 წლის 12 ნოემბრის განჩინება კერძო საჩივრით გაასაჩივრა საქართველოს რეგიონული განვითარებისა და ინფრასტრუქტურის სამინისტრომ და გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება მოითხოვა.

კერძო საჩივრის ავტორი აღნიშნავს, რომ სამინისტროს მიერ განხორციელდა გადაწყვეტილების აღსრულება „საჯარო სამსახურის შესახებ“ საქართველოს კანონის 118-ე მუხლის მე-5 პუნქტის შესაბამისად, რომლის თანახმად, როდესაც მოხელის სამსახურში აღდგენა შეუძლებელია, იგი მოხელეთა რეზერვში ირიცხება და ეძლევა განაცდური თანამდებობრივი სარგო და საკლასო დანამატი, აგრეთვე, საქართველოს კანონმდებლობის შესაბამისად განსაზღვრული წელთა ნამსახურობის დანამატი და წოდებრივი სარგო (ასეთის არსებობის შემთხვევაში), ასევე კომპენსაცია ბოლო თანამდებობრივი სარგოს სრული ოდენობით 6 თვის განმავლობაში. კერძო საჩივრის ავტორის მითითებით იძულებითი განაცდური ზიანის ერთ-ერთ სახეს რომ წარმოადგენს სადავო გარემოება არ არის და არც სამინისტრო აყენებს ეჭვქვეშ მას. მოცემულ შემთხვევაში გასაჩივრებული განჩინება არ შეიცავს დასაბუთებას, თუ რა საფუძვლით უნდა განხორციელდეს განაცდურის ანაზღაურება შესაბამისი პერიოდების მიხედვით ანაზღაურების ცვლილების გათვალისწინებით.

კერძო საჩივრის ავტორი მიუთითებს „საჯარო სამსახურის შესახებ“ კანონის 118-ე მუხლის მე-5 პუნქტის დანაწესზე, რომლის შესაბამისად, როდესაც მოხელის სამსახურში აღდგენა შეუძლებელია, იგი მოხელეთა რეზერვში ირიცხება და ეძლევა განაცდური თანამდებობრივი სარგო და საკლასო დანამატი, აგრეთვე საქართველოს კანონმდებლობის შესაბამისად განსაზღვრული წელთა ნამსახურობის დანამატი და წოდებრივი სარგო (ასეთის არსებობის შემთხვევაში), ასევე კომპენსაცია ბოლო თანამდებობრივი სარგოს სრული ოდენობით 6 თვის განმავლობაში. აღნიშნული ნორმით უკანონოდ გათავისუფლებული მოხელის ბოლო თანამდებობრივ სარგოს წარმოადგენს სწორედ ის თანამდებობა, რომლიდანაც მოხდა მისი გათავისუფლება, ანუ მოცემულ შემთხვევაში გ. წ-ისათვის ბოლო თანამდებობრივ სარგოს წარმოადგენს თვითმმართველობის განვითარების და რეგიონული პოლიტიკის დეპარტამენტის ... თანამდებობისათვის დადგენილი ხელფასი.

ამასთან, კერძო საჩივრის ავტორი აღნიშნავს, რომ „საჯარო სამსახურში შრომის ანაზღაურების შესახებ“ საქართველოს კანონით დადგენილი წესის გათვალისწინებით, 2018 წლის 1 იანვრიდან, ხორციელდება თითოეულ თანამდებობაზე შესაბამისი შრომის ანაზღაურების (ხელფასი) დადგენა, ამავე კანონით დადგენილი კოეფიციენტების ფარგლებში. ნიშანდობლივია, რომ შესაბამისი თანამდებობისათვის თანამდებობრივი სარგოს განსაზღვრა, ზემოაღნიშნული კანონით დადგენილი ზღვრული კოეფიციენტების ფარგლებში, წარმოადგენს საჯარო დაწესებულების დისკრეციულ უფლებამოსილებას და ხორციელდება ყოველ კონკრეტულ შემთხვევაში, ინდივიდუალურად. ამდენად, სამინისტროს მოსაზრებით აღნიშნული კანონი არ ადგენს ერთი და იმავე იერარქიული რანგის თანამდებობებისთვის იდენტური შრომის ანაზღაურების (ხელფასი) ოდენობას, არამედ, საჯარო დაწესებულებას აძლევს უფლებამოსილებას თავად განსაზღვროს ერთი და იმავე იერარქიული რანგის თანამდებობებზე თანამდებობრივი სარგოს ოდენობა, ამავე კანონით განსაზღვრული კოეფიციენტების ფარგლებში.

კერძო საჩივრის ავტორი განმარტავს, რომ სწორედ ზემოაღნიშნული სამართლებრივი აქტების შესაბამისად და სასამართლოს კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილების საფუძველზე, განხორციელდა გ. წ-ის განაცდურის ანაზღაურების გაანგარიშება 2017 წლის 3 იანვრიდან 2018 წლის მაისის თვის ჩათვლით თვითმმართველობის განვითარებისა და რეგიონული პოლიტიკის დეპარტამენტის ... თანამდებობისათვის დადგენილი ხელფასისა და დანამატის ოდენობით, რამაც შეადგინა 62 350 ლარი. ამასთან, გ. წ-ეს მიეცა 2018 წლის ივნისის თვის განაცდური 20 სამუშაო დღის ოდენობით (28 ივნისის ჩათვლით), ვინაიდან გ. წ-ე მოხელეთა რეზერვში ჩაირიცხა 29 ივნისიდან, რითაც საქართველოს კანონმდებლობის შესაბამისად, სამინისტრომ აღასრულა სასამართლოს გადაწყვეტილება.

სამინისტრო ასევე აღნიშნავს, რომ ტოლფასი თანამდებობა დგინდება იერარქიული რანგისა და ფუნქციის ტოლფასობის გათვალისწინებით. ანაზღაურება არანაირ გავლენას არ ახდენს ტოლფასი თანამდებობის დასადგენად. იმ შემთხვევაში თუ ფუნქცია საერთოდ გაუქმდება სამინისტროს ფარგლებში, რა თანამდებობრივი სარგო უნდა ანაზღაურდეს საჯარო დაწესებულების მიერ, ბუნდოვანია.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2019 წლის 24 იანვრის განჩინებით საქართველოს რეგიონული განვითარებისა და ინფრასტრუქტურის სამინისტროს კერძო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში და კერძო საჩივრის განხილვა დაინიშნა მხარეთა დასწრების გარეშე.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო საქმის მასალების გაცნობის, წარმოდგენილი კერძო საჩივრის საფუძვლიანობის შესწავლისა და გასაჩივრებული განჩინების კანონიერება-დასაბუთებულობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ საქართველოს რეგიონული განვითარებისა და ინფრასტრუქტურის სამინისტროს კერძო საჩივარი უნდა დაკმაყოფილდეს, შემდეგ გარემოებათა გამო:

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლის მე-2 ნაწილის შესაბამისად, თუ ამ კოდექსით სხვა რამ არ არის დადგენილი, ადმინისტრაციულ სამართალწარმოებაში გამოიყენება საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის დებულებანი. საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 420-ე მუხლის შესაბამისად, კერძო საჩივრის განხილვა ზემდგომ სასამართლოებში წარმოებს შესაბამისად ამ სასამართლოებისათვის გათვალისწინებული წესების დაცვით.

საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ გასაჩივრებული თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2018 წლის 12 ნოემბრის განჩინებით გ. წ-ის განცხადება თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2017 წლის 21 სექტემბრის გადაწყვეტილების განმარტების თაობაზე დაკმაყოფილდა. სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილის მე-6 პუნქტი არის ბუნდოვანი და აღნიშნულ შემთხვევაში განმარტებას აქვს პრაქტიკული მნიშვნელობა გადაწყვეტილების აღსრულებისათვის.

საკასაციო სასამართლო მიუთითებს, რომ 262-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, გადაწყვეტილების გამომტან სასამართლოს უფლება აქვს, მხარეთა ან სასამართლო აღმასრულებლის განცხადებით, გადაწყვეტილების აღსრულების ხელშეწყობის მიზნით, განმარტოს გადაწყვეტილება სარეზოლუციო ნაწილის შეუცვლელად მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილის შინაარსი ბუნდოვანია. განცხადების შეტანა გადაწყვეტილების განმარტების შესახებ დასაშვებია, თუ გადაწყვეტილება ჯერ არ არის აღსრულებული და თუ არ გასულა ვადა, რომლის განმავლობაშიც გადაწყვეტილება შეიძლება აღსრულდეს. საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 262-ე მუხლის პირველი ნაწილიდან გამომდინარე, გადაწყვეტილების (განჩინების) განმარტება დაიშვება მხოლოდ გადაწყვეტილების (განჩინების) აღსრულების ხელშეწყობის მიზნით, ამასთან, გადაწყვეტილების (განჩინების) სარეზოლუციო ნაწილის შეუცვლელად და იმ შემთხვევაში, თუ გადაწყვეტილების (განჩინების) სარეზოლუციო ნაწილის შინაარსი ბუნდოვანია. გადაწყვეტილების განმარტება მისი ნაკლოვანების აღმოფხვრის ერთ-ერთი საშუალებაა. გადაწყვეტილება იმ შემთხვევაში განიმარტება, როდესაც მისი შინაარსი არის ბუნდოვანი, გაურკვეველი ან წინააღმდეგობრივი. გაურკვევლობა უნდა ეხებოდეს სასამართლო გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილს. გადაწყვეტილების გამომტანი სასამართლოს მიერ გადაწყვეტილების განმარტების მიცემაში პრიორიტეტულია არა მხარის სურვილი, მოისმინოს მიღებული გადაწყვეტილების დამატებითი არგუმენტები, არამედ გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილის შინაარსის ბუნდოვანება.

საკასაციო პალატას მიაჩნია, რომ თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2017 წლის 21 სექტემბრის გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილის მე-6 პუნქტი არ არის ბუნდოვანი და შესაბამისად, იგი არ საჭიროებდა მისი გამომტანი სასამართლოს მიერ განმარტებას. მისი დასაბუთება მოცემულია ამავე გადაწყვეტილების სამოტივაციო ნაწილში, ხოლო სარეზოლუციო ნაწილის შინაარსი სავსებით ცხადია. შესაბამისად, საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ გადაწყვეტილების განმარტებაზე გ. წ-ის მოთხოვნის დაკმაყოფილება არ შეესაბამება კანონის მოთხოვნებს, ვინაიდან სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 262-ე მუხლი იძლევა გადაწყვეტილების განმარტების შესაძლებლობას მისი შინაარსის შეუცვლელად, სასამართლო არ არის უფლებამოსილი, გადაწყვეტილების განმარტების მოტივით, თუნდაც ნაწილობრივ შეცვალოს იგი ან შეეხოს ისეთ საკითხს, რომელიც არ იყო მისი მსჯელობის საგანი. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2017 წლის 21 სექტემბრის გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილის მე-6 პუნქტით დაევალა საქართველოს რეგიონული განვითარებისა და ინფრასტრუქტურის სამინისტროს გ. წ-ის სასარგებლოდ იძულებით განაცდურის ანაზღაურება 2017 წლის 3 იანვრიდან სამსახურში მის აღდგენამდე შესაბამისი თანამდებობისათვის დადგენილი ხელფასისა და დანამატის ყოველთვიური ოდენობით.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ 2017 წლის 21 სექტემბრის გადაწყვეტილების მე-6 პუნქტის გ. წ-ის მიერ მითითებული ფორმულირებით განმარტების შესაძლებლობა არ არსებობდა. რამდენადაც, იმ პირობებში, როდესაც სასამართლოს კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილებით დადგინდა გ. წ-ის თანამდებობიდან უკანონოდ გათავისუფლების ფაქტი, სადავოს არ წარმოადგენს ის გარემოება, რომ არსებობს ზიანის (იძულებითი განაცდურის) ანაზღაურებისა და გ. წ-ის კანონით დადგენილი წესით უფლებებში აღდგენის ვალდებულება, რასაც არც კერძო საჩივრის ავტორი უარყოფს. თუმცა სამინისტრო არ ეთანხმება თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2018 წლის 12 ნოემბრის განჩინებით გადაწყვეტილების განმარტების შედეგად ასანაზღაურებელი თანხის გაზრდილ ოდენობას, რასაც საკასაციო პალატა იზიარებს, რადგან მოცემულ შემთხვევაში სადავოს არ წარმოადგენს ის გარემოება, რომ მითითებული გადაწყვეტილება აღსრულებულია, გადაწყვეტილების მე-6 პუნქტის აღსრულების შედეგად გ. წ-ეს მიღებული აქვს - 62 350 ლარი, იგი სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 262-ე მუხლის საშუალებით სადავოს ხდის გადაწყვეტილების აღსრულების შედეგს და ითხოვს იძულებით განაცდურსა და რეალურ ხელფასს შორის სხვაობის ანაზღაურებას.

საკასაციო პალატა მიუთითებს ამავე სასამართლოს განმარტებაზე, რომ სამსახურში აღდგენის ფაქტი წარმოშობს იძულებითი განაცდურის ანაზღაურების ვალდებულებას, რომელიც მიზნად ისახავს პირის უფლებებში აღდგენას. იძულებითი განაცდურის ანაზღაურება მიმართულია იმ უფლებებში აღდგენისაკენ, რომელშიც პირი იმყოფებოდა სამსახურიდან გათავისუფლებამდე, სამსახურიდან გათავისუფლების შესახებ ბრძანების ბათილად ცნობა არ ითვალისწინებს სამომავლო უფლების აღდგენას. კანონიერ ძალაში შესული სასამართლოს გადაწყვეტილებით განსაზღვრული ადმინისტრაციული ორგანოს ვალდებულება, აანაზღაუროს განაცდური ხელფასი გათავისუფლებიდან კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილების აღსრულებამდე ანუ ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემამდე ნიშნავს იმას, რომ განაცდური ხელფასის ოდენობის გაანგარიშებას საფუძვლად უნდა დაედოს ის საშუალო ანაზღაურება, რომელსაც მოხელე იღებდა მისი გათავისუფლების შესახებ ბრძანების გამოცემამდე, განაცდური ხელფასის ანაზღაურება უნდა მოხდეს სასამართლოს კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილებით ბათილად ცნობილი აქტის გამოცემამდე არსებული ანაზღაურების შესაბამისად. გაზრდილი ხელფასი მოხელეს დაენიშნებოდა სასამართლოს გადაწვეტილების აღსასრულებლად გამოცემული აქტით სამსახურში დანიშვნის შემდეგ (იხ. სუს საქმე №ბს-171-160(კ-07) 13.09.2007წ. განჩინება). აღნიშნული დასაბუთება სევე გამომდინარეობს სამოქალაქო კოდექსის 412-ე მუხლის დანაწესიდან, რომ ანაზღაურებას ექვემდებარება მხოლოდ ის ზიანი, რომელიც მოვალისათვის წინასწარ იყო სავარაუდო და წარმოადგენს ზიანის გამომწვევი მოქმედების უშუალო შედეგს. ამასთან, მოცემულ შემთხვევაში სააპელაციო პალატამ სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 262-ე მუხლის საფუძველზე ისე გაზარდა სასამართლოს კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილებით სამინისტროსათვის დაკისრებული ასანაზღაურებელი თანხის ოდენობა, რომ არც გ. წ-ის განცხადებაზე დართული მტკიცებულებებით და გასაჩივრებული განჩინებით არ დასტურდება რა ოდენობის ზიანის თანხა დაეკისრა მოპასუხეს დამატებით ასანაზღაურებლად და საერთოდ არ დგინდება არსებობს თუ არა სამინისტროს ვალდებულება დამატებით რაიმე თანხის გადახდის შესახებ. აღნიშნული კი ეწინააღმდეგება სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 102-ე მუხლით და ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-17 მუხლის პირველი ნაწილით დადგენილ მოთხოვნას, რომ სამოქალაქო კოდექსის 1005-ე მუხლით გათვალისწინებული მიყენებული ზიანის არსებობისა და ზიანის ოდენობის შესახებ მტკიცების ტვირთი ეკისრება მხარეს, რომელსაც გააჩნია აღნიშნული მოთხოვნა. ამდენად, მოცემულ შემთხვევაში ადგილი არ აქვს კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილების ბუნდოვანებას, თბილისის სააპელაციო სასამართლოს 2017 წლის 21 სექტემბრის გადაწყვეტილების მე-6 პუნქტი „საჯარო სამსახურის შესახებ“ საქართველოს კანონის 118-ე მუხლის მე-5 პუნქტით დადგენილი წესით და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის შესაბამისად აღსრულებულია და არ შეიძლება გახდეს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 262-ე მუხლის გამოყენებით, სარეზოლუციო ნაწილის განმარტების, განვრცობის საფუძველზე დამატებით აღსრულების საგანი (იხ. სუს საქმე №ბს-630-602(კს-08) 10.09.2008წ. განჩინება; საქმე №ბს-603-581(კ-13) 08.05.14წ. განჩინება).

ყოველივე ზემოაღნიშნულის გათვალისწინებით, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ საქართველოს რეგიონული განვითარებისა და ინფრასტრუქტურის სამინისტროს კერძო საჩივარი უნდა დაკმაყოფილდეს, გაუქმდეს გასაჩივრებული განჩინება და უარი ეთქვას გ. წ-ეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2017 წლის 21 სექტემბრის გადაწყვეტილების მე-6 პუნქტის განმარტებაზე.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლის მე-2 ნაწილით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 419-ე, 420-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. საქართველოს რეგიონული განვითარებისა და ინფრასტრუქტურის სამინისტროს კერძო საჩივარი დაკმაყოფილდეს;

2. გაუქმდეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2018 წლის 12 ნოემბრის განჩინება და გ. წ-ეს უარი ეთქვას თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2017 წლის 21 სექტემბრის გადაწყვეტილების მე-6 პუნქტის განმარტებაზე;

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე ვ. როინიშვილი

მოსამართლეები: მ. ვაჩაძე

ნ. სხირტლაძე