საქმე Nბს-618-618(2კ-18) 11 სექტემბერი, 2018 წელი

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატამ

შემდეგი შემადგენლობით:

ვასილ როინიშვილი (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

მაია ვაჩაძე, ნუგზარ სხირტლაძე

საქმის განხილვის ფორმა -ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორები: 1. ი. ლ-ი (მოსარჩელე); 2. საქართველოს რეგიონული განვითარებისა და ინფრასტრუქტურის სამინისტროს საავტომობილო გზების დეპარტამენტი (მოპასუხე)

გასაჩივრებული გადაწყვეტილება - თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2018 წლის 11 იანვრის გადაწყვეტილება

კასატორების მოთხოვნა - გასაჩივრებული გადაწყვეტილების ნაწილობრივ გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღება

დავის საგანი - ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ - სამართლებრივი აქტების ბათილად ცნობა, სამსახურში აღდგენის დავალება, განაცდურის ანაზღაურების დაკისრება, ზიანის ანაზღაურების დაკისრება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

ი. ლ-მა სარჩელი აღძრა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიაში მოპასუხე საქართველოს რეგიონული განვითარებისა და ინფრასტრუქტურის სამინისტროს საავტომობილო გზების დეპარტამენტისა და საქართველოს რეგიონული განვითარებისა და ინფრასტრუქტურის სამინისტროს მიმართ. მოსარჩელემ სარჩელის საბოლოოდ დაზუსტების შემდეგ მოითხოვა: 1.ბათილად იქნეს ცნობილი საქართველოს რეგიონული განვითარებისა და ინფრასტრუქტურის სამინისტროს საქართველოს საავტომობილო გზების დეპარტამენტის თავმჯდომარის 2016 წლის 15 ივლისის №151 ბრძანება, ი. ლ-ისათვის ფუნქციების ჩამორთმევის ნაწილში; 2. ბათილად იქნეს ცნობილი საქართველოს რეგიონული განვითარებისა და ინფრასტრუქტურის სამინისტროს საქართველოს საავტომობილო გზების დეპარტამენტის თავმჯდომარის 2016 წლის 29 ივლისის №პ/71 ბრძანება, ი. ლ-ის მიმართ დისციპლინური პასუხისმგებლობის ზომის - „გაფრთხილების“ გამოყენების შესახებ;3. ბათილად იქნეს ცნობილი საქართველოს რეგიონული განვითარებისა და ინფრასტრუქტურის სამინისტროს საქართველოს საავტომობილო გზების დეპარტამენტის თავმჯდომარის 2016 წლის 9 აგვისტოს №პ/79 ბრძანება, ი. ლ-ის დაკავებული თანამდებობიდან გათავისუფლების შესახებ; 4. საქართველოს რეგიონული განვითარებისა და ინფრასტრუქტურის სამინისტროს საქართველოს საავტომობილო გზების დეპარტამენტს დაევალოს გამოსცეს ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი, ი. ლ-ის გათავისუფლებამდე დაკავებულ თანამდებობაზე აღდგენის შესახებ; 5. საქართველოს რეგიონული განვითარებისა და ინფრასტრუქტურის სამინისტროს საქართველოს საავტომობილო გზების დეპარტამენტს დაევალოს ი. ლ-ის სასარგებლოდ იძულებითი განაცდური ხელფასის ანაზღაურება, მისი გათავისუფლების დღიდან - 2016 წლის 9 აგვისტოდან სამსახურში აღდგენამდე პერიოდისათვის სრულად, თანამდებობრივი სარგოს ოდენობით; 6. საქართველოს რეგიონული განვითარებისა და ინფრასტრუქტურის სამინისტროს საქართველოს საავტომობილო გზების დეპარტამენტს დაევალოს ი. ლ-ის სასარგებლოდ გამოუყენებელი შვებულების თანხის ანაზღაურება; 7. მოსარჩელე ი. ლ-ი ცნობილ იქნეს დისკრიმინაციის მსხვერპლად და მოპასუხეს - საქართველოს რეგიონული განვითარებისა და ინფრასტრუქტურის სამინისტროს საქართველოს საავტომობილო გზების დეპარტამენტს დაეკისროს ი. ლ-ის სასარგებლოდ მორალური ზიანის ანაზღაურება 5000 (ხუთი ათასი) ლარის ოდენობით.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2017 წლის 10 იანვრის განჩინებით ადმინისტრაციულ საქმეში №3/5972-16, საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-16 მუხლის პირველი ნაწილით, მესამე პირად ჩაბმულ იქნა საქართველოს რეგიონული განვითარებისა და ინფრასტრუქტურის სამინისტრო.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2017 წლის 8 აგვისტოს გადაწყვეტილებით ი. ლ-ის სარჩელი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; ბათილად იქნა ცნობილი საქართველოს რეგიონული განვითარებისა და ინფრასტრუქტურის სამინისტროს საავტომობილო გზების დეპარტამენტის 2016 წლის 15 ივლისის №151 ბრძანება, ი. ლ-ისათვის ფუნქციების ჩამორთმევის ნაწილში; ბათილად იქნა ცნობილი საქართველოს რეგიონული განვითარებისა და ინფრასტრუქტურის სამინისტროს საავტომობილო გზების დეპარტამენტის 2016 წლის 29 ივლისის №პ/71 ბრძანება ი. ლ-ის მიმართ დისციპლინური პასუხისმგებლობის ზომის - გაფრთხილების გამოყენების შესახებ; ბათილად იქნა ცნობილი საქართველოს რეგიონული განვითარებისა და ინფრასტრუქტურის სამინისტროს საავტომობილო გზების დეპარტამენტის 2016 წლის 9 აგვისტოს №პ/79 ბრძანება ი. ლ-ის დაკავებული თანამდებობიდან გათავისუფლების შესახებ; საქართველოს რეგიონული განვითარებისა და ინფრასტრუქტურის სამინისტროს საავტომობილო გზების დეპარტამენტს დაევალოს გამოსცეს ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი ი. ლ-ის გათავისუფლებამდე დაკავებულ თანამდებობაზე აღდგენის შესახებ; საქართველოს რეგიონული განვითარებისა და ინფრასტრუქტურის სამინისტროს საავტომობილო გზების დეპარტამენტს დაევალა ი. ლ-ის სასარგებლოდ იძულებითი განაცდური ხელფასის ანაზღაურება, მისი გათავისუფლების დღიდან - 2016 წლის 9 აგვისტოდან სამსახურში აღდგენამდე პერიოდისათვის სრულად, თანამდებობრივი სარგოს ოდენობით; ი. ლ-ის მოთხოვნა გამოუყენებელი შვებულების თანხის მოპასუხისათვის დაკისრების შესახებ დაკმაყოფილდა; ი. ლ-ის სარჩელი დისკრიმინაციული მოპყრობის ფაქტის დადგენისა და მორალური ზიანის - 5000 ლარის ოდენობით დაკისრების შესახებ არ დაკმაყოფილდა. აღნიშნული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა საქართველოს რეგიონული განვითარებისა და ინფრასტრუქტურის სამინისტროს საავტომობილო გზების დეპარტამენტმა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2018 წლის 11 იანვრის გადაწყვეტილებით საქართველოს რეგიონული განვითარებისა და ინფრასტრუქტურის სამინისტროს საავტომობილო გზების დეპარტამენტის სააპელაციო საჩივარი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა; გაუქმდა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2017 წლის 8 აგვისტოს გადაწყვეტილების მე-4 პუნქტი, რომლითაც ბათილად იქნა ცნობილი საქართველოს რეგიონული განვითარებისა და ინფრასტრუქტურის სამინისტროს საავტომობილო გზების დეპარტამენტის 2016 წლის 09 აგვისტოს №პ/79 ბრძანება ი. ლ-ის დაკავებული თანამდებობიდან გათავისუფლების შესახებ; გაუქმდა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2017 წლის 8 აგვისტოს გადაწყვეტილების მე-5 პუნქტი, რომლითაც საქართველოს რეგიონული განვითარებისა და ინფრასტრუქტურის სამინისტროს საავტომობილო გზების დეპარტამენტს დაევალა გამოსცეს ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი ი. ლ-ის გათავისუფლებამდე დაკავებულ თანამდებობაზე აღდგენის შესახებ; გაუქმდა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2017 წლის 8 აგვისტოს გადაწყვეტილების მე-6 პუნქტი, რომლითაც საქართველოს რეგიონული განვითარებისა და ინფრასტრუქტურის სამინისტროს საავტომობილო გზების დეპარტამენტს დაევალა ი. ლ-ის სასარგებლოდ იძულებითი განაცდური ხელფასის ანაზღაურება, მისი გათავისუფლების დღიდან - 2016 წლის 9 აგვისტოდან სამსახურში აღდგენამდე პერიოდისათვის სრულად თანამდებობრივი სარგოს ოდენობით; ი. ლ-ი სარჩელი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა; სადავო საკითხის გადაუწყვეტლად ბათილად იქნა ცნობილი საქართველოს რეგიონული განვითარებისა და ინფრასტრუქტურის სამინისტროს საავტომობილო გზების დეპარტამენტის 2016 წლის 9 აგვისტოს Nპ/79 ბრძანება ი. ლ-ის დაკავებული თანამდებობიდან გათავისუფლების შესახებ და დაევალოს საქართველოს რეგიონული განვითარებისა და ინფრასტრუქტურის სამინისტროს საავტომობილო გზების დეპარტამენტს გამოსცეს ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი კანონმდებლობით დადგენილ ვადაში სადავო საკითხთან დაკავშირებით; უცვლელი დარჩა მოცემულ საქმეზე თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2017 წლის 8 აგვისტოს გადაწყვეტილების მე-2 პუნქტი, რომლითაც ბათილად იქნა ცნობილი საქართველოს რეგიონული განვითარებისა და ინფრასტრუქტურის სამინისტროს საავტომობილო გზების დეპარტამენტის 2016 წლის 15 ივლისის №151 ბრძანება, ი. ლ-ისათვის ფუნქციების ჩამორთმევის ნაწილში; უცვლელი დარჩეს მოცემულ საქმეზე თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2017 წლის 8 აგვისტოს გადაწყვეტილების მე-3 პუნქტი, რომლითაც ბათილად იქნა ცნობილი საქართველოს რეგიონული განვითარებისა და ინფრასტრუქტურის სამინისტროს საავტომობილო გზების დეპარტამენტის 2016 წლის 29 ივლისის №პ/71 ბრძანება ი. ლ-ის მიმართ დისციპლინური პასუხისმგებლობის ზომის - გაფრთხილების გამოყენების შესახებ; უცვლელი დარჩა მოცემულ საქმეზე თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2017 წლის 8 აგვისტოს გადაწყვეტილების მე-10 პუნქტი, მოსარჩელე ი. ლ-ისთვის სახელმწიფო ბაჟის თანხების დაბრუნების თაობაზე; გაუქმდა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2017 წლის 8 აგვისტოს გადაწყვეტილების მე-7 პუნქტი, რომლითაც დაკმაყოფილდა ი. ლ-ის სარჩელი გამოუყენებელი შვებულების თანხის სრულად საქართველოს რეგიონული განვითარებისა და ინფრასტრუქტურის სამინისტროს საავტომობილო გზების დეპარტამენტისთვის დაკისრების შესახებ და ამ ნაწილში სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2018 წლის 11 იანვრის გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრეს საქართველოს რეგიონული განვითარებისა და ინფრასტრუქტურის სამინისტროს საავტომობილო გზების დეპარტამენტმა და ი. ლ-მა.

კასატორმა - ი. ლ-მა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და პირველი ინსტანციის სასამართლოს მიერ მიღებული გადაწყვეტილების ძალაში დატოვება მოითხოვა. ი. ლ-ი, მიიჩნევს, რომ იმ პირობებში, როდესაც სასამართლომ დაადგინა გათავისუფლების შესახებ ბრძანების უკანონობა, არ არსებობდა ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 32-ე მუხლის მე-4 ნაწილის გამოყენების საფუძველი, რადგან უკანონოდ გათავისუფლებული მოხელე აღდგენილ უნდა იქნეს სამსახურში და მიეცეს იძულებითი განაცდური, რაც ასევე ხელს არ უშლიდა ადმინისტრაციულ ორგანოს ემსჯელა სხვა დისციპლინური პასუხისმგებლობის დაკისრებაზე.

კასატორმა - საქართველოს რეგიონული განვითარებისა და ინფრასტრუქტურის სამინისტროს საავტომობილო გზების დეპარტამენტმა სარჩელის დაკმაყოფილების ნაწილში გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ი. ლ-ისათვის სარჩელი დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა მოითხოვა.

დეპარტამენტი აღნიშნავს, რომ მოცემულ შემთხვევაში საუბარია ექსკლუზიურ უფლებამოსილებაზე, ვინაიდან დეპარტამენტის თავმჯდომარის ექსკლუზიურ უფლებამოსილებას მიეკუთვნება მასსა და მოადგილეებს, მათ შორის ი. ლ-ს შორის ფუნქციების გადანაწილების საკითხი. აღნიშნულ ნაწილში სასამართლომ მიუთითა შესაბამის ნორმაზე (საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-6 და მე-7 მუხლები), განახორციელა ნორმის განმარტება, თუმცა იურიდიულად საქმესთან მიმართებაში არ უმსჯელია და არ დაუსაბუთებია მის მიერ მიღებული გადაწყვეტილება აღნიშნულ ნაწილში. ასევე დაუსაბუთებელია გადაწყვეტილება დეპარტამენტის თავმჯდომარის 2016 წლის 29 ივლისის №პ/71 ბრძანების ბათილად ცნობასთან დაკავშირებით.

ი. ლ-ის დაკავებული თანამდებობიდან გათავისუფლების შესახებ საქართველოს საავტომობილო გზების დეპარტამენტის (შემდგომში - დეპარტამენტი) 2016 წლის 9 აგვისტოს №პ/79 ბრძანებასა (შემდგომში - №პ/79 ბრძანება) და ი. ლ-ის მიმართ დისციპლინარული პასუხისმგებლობის ზომის - გაფრთხილების გამოყენების შესახებ დეპარტამენტის 2016 წლის 2 ივლისის №პ/71 ბრძანებასთან (შემდგომში - №პ/71 ბრძანება) მიმართებაში სასამართლოს მიერ მიღებული გადაწყვეტილების კანონთან შეუსაბამობის საკითხი განხილული უნდა იყოს ერთობლივად. კასატორის მოსაზრებით დეპარტამენტის №პ/71 ბრძანების ბათილად ცნობის თაობაზე პირველი ინსტანციის სასამართლოს მიერ მიღებული გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების სამართლებრივი საფუძველი სასამართლოს არ ჰქონდა და შესაბამისად, იმ მოტივით, რომ ი. ლ-ის მიმართ დისციპლინარული პასუხისმგებლობის ზომის - გაფრთხილების გამოყენება კანონის მოთხოვნათა დარღვევით მოხდა და ამიტომ არ უნდა მომხდარიყო მის მიმართ დისციპლინარული პასუხისმგებლობის ზომის „სამსახურიდან გათავისუფლების“ გამოყენება, როგორც უკიდურესი ღონისძიება, არ არის მართებული. აღნიშნულზე იმსჯელა პირველი ინსტანციის სასამართლომაც, განსხვავება იმაშია, რომ გადაწყვეტილებაში აღნიშნულ მსჯელობაზე დაყრდნობით, პირველი ინსტანციის სასამარლომ №პ/79 ბრძანება ბათილად ცნო, ხოლო სააპელაციო სასამართლომ სადავო საკითხის გადაუწყვეტლად ცნო ბათილად აღნიშნული ბრძანება და დაავალა დეპარტამენტს გამოსცეს ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი კანონმდებლობით დადგენილ ვადაში სადავო საკითხთან დაკავშირებით. აღნიშნულ შემთხვევაში სასამართლო გადაწყვეტილებაში უთითებს, რომ დისციპლინარული პასუხისმგებლობის ზომის გამოყენების საკითხი სასამართლოს კომპეტენციას სცილდება, ამიტომ დისკრეციას მიკუთვნებულ საკითხზე საბოლოო გადაწყვეტილების მიღებისას სასამართლო ეყრდნობა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 32.4 მუხლს და ადმინისტრაციულ ორგანოს უტოვებს გადაწყვეტილების მიღების უფლებამოსილებას. უდავოა, რომ ი. ლ-ის მიმართ დისციპლინარული პასუხისმგებლობის ზომის გამოყენების უფლებამოსილება დეპარტამენტის თავმჯდომარეს ჰქონდა და მან გამოიყენა აღნიშნული უფლებამოსილება. აღნიშნულ შემთხვევაში, აუცილებელია პირველ რიგში განხილულ იქნეს №71/პ ბრძანების ბათილად ცნობის უსაფუძვლობა, რაზედაც სააპელაციო საჩივარში მიუთითა დეპარტამენტმა, მაგრამ არ გაიზიარა სასამართლომ. შესაბამისად, კასატორი მიიჩნევს, რომ უნდა იქნეს განხილული აღნიშნული ბრძანების კანონშესაბამისობა. აღნიშნულზე დეპარტამენტი კიდევ ერთხელ მიუთითებს შემდეგს: დავების საბჭოს გადაწყვეტილებები დეპარტამენტმა ჩაიბარა სხვადასხვა დროს 2016 წლის 11 თებერვლიდან 2016 წლის 25 მარტამდე პერიოდში. აღნიშნულ პერიოდში ი. ლ-ი ახორციელებდა იმ პროექტების კოორდინაციას, რომელთა შეუსრულებლობაზეც მას დაეკისრა დისციპლინარული პასუხისმგებლობის ზომა. პირველი ინსტანციის სასამართლოს მსჯელობით გამოდის, რომ დეპარტამენტი დარღვევას მოსარჩელეს ედავება იმ პერიოდის დარღვევებზე, როდესაც მას უკვე არ ჰქონდა ის ფუნქცია, რომელიც მას უნდა შეესრულებინა (აღნიშნულ ნაწილში გაზიარებულია სასამართლოს მიერ), რაც არასწორია. საქმეში წარმოდგენილი მასალებით ნათლად ჩანს, რომ ის ფუნქციები (რომლის განუხორციელებლობაზეც დეპარტამენტს აქვს პრეტენზია), ი. ლ-ს უნდა შეესრულებინა (დავების განმხილველი საბჭოს გადაწყვეტილების გასაჩივრების მიზანშეწონილობაზე საკითხის დასმა) მისი ფუნქციების შეცვლის პერიოდამდე. აღნიშნული ფუნქცია არ შეასრულა მან სწორედ იმ პერიოდში, როდესაც ეს ვალდებულება მას ჰქონდა დადგენილი მისთვის განსაზღვრული საკურატორო პროექტიდან გამომდინარე. არასწორია მითითება, რომ დავების განმხილველი საბჭოს გადაწყვეტილების გასაჩივრების მიზანშეწონილობასთან დაკავშირებით შემხებლობა ი. ლ-ს არ ჰქონდა. თავად ი. ლ-ი მიუთითებს, რომ მას გააჩნდა პროექტის მართვისა და რეგულირების უფლებამოსილება პრაქტიკულად ყველა საკითხთან მიმართებაში. შესაბამისად, კასატორისთვის გაუგებარია სასამართლოს მითითება რომ ი. ლ-ს იმ პირობებში, როდესაც გადაცემული ჰქონდა პროექტი სამართავად არ ჰქონდა ვალდებულება უფლებამოსილი პირის (დეპარტამენტის თავმჯდომარის) წინაშე დაესვა საკითხი დავების განმხილველი საბჭოს გადაწყვეტილების გასაჩივრების მიზანშეწონილობის თაობაზე. სწორედ ი. ლ-ი წარმოადგენდა პირს, რომელიც მართავდა იმ პროექტს (ამგვარად მიუთითებს თავადაც), რომელთან დაკავშირებითაც დავების განმხილველი საბჭოს მიერ იქნა მიღებული გადაწყვეტილება, სწორედ ის მონაწილეობდა პროცესში და იგი წარმოადგენდა იმ პირს, რომელსაც უნდა დაესვა დეპარტამენტის თავმჯდომარის წინაშე საკითხი დავების განმხილველი საბჭოს გადაწყვეტილების გასაჩივრების მიზანშეწონილობის თაობაზე. გაუგებარია რატომ განმარტავს სასამართლო სხვაგვარად ი. ლ-ის უფლებამოსილებას, როდესაც თავად ი. ლ-ი ადასტურებს საწინააღმდეგოს (ადასტურებს უფლებამოსილების არსებობას). როცა სასამართლო აკეთებს დასკვნას, რომ ი. ლ-ის მიმართ არასწორად იქნა გამოყენებული დისციპლინური პასუხისმგებლობის ზომა, მინიმუმ სასამართლომ უნდა გამოიკვლიოს, რა შედეგი მოუტანა დავების განმხილველი საბჭოს გადაწყვეტილების გაუსაჩივრებლობამ დეპარტამენტს და რეალურად ვისი ბრალით იყო გამოწვეული აღნიშნული გადაწყვეტილება და თავად მოსარჩელის ქმედებამ ხომ არ გამოიწვია საერთოდ დეპარტამენტისათვის თანხის დაკისრება.

კასატორი ასევე მიიჩნევს, რომ სასამართლომ არასწორად განმარტა კანონი დეპარტამენტის თავმჯდომარის 2016 წლის 15 ივლისის №151 ბრძანების ბათილად ცნობასთან დაკავშირებით. სასამართლო არ განმარტავს რა საფუძვლით არის აღნიშნული აქტი ბათილი. დეპარტამენიტის დებულების მე-4 მუხლის პირველი პუნქტის შესაბამისად, დეპარტამენტს ხელმძღვანელობს თავმჯდომარე, რომელსაც საქართველოს რეგიონული განვითარებისა და ინფრასტრუქტურის მინისტრის წარდგინებით თანამდებობაზე ნიშნავს და თანამდებობიდან ათავისუფლებს საქართველოს პრემიერ-მინისტრი. ამავე მუხლის მე-6 და მე-7 პუნქტების შესაბამისად, დეპარტამენტის თავმჯდომარეს ჰყავს პირველი მოადგილე და მოადგილეები, რომელთაც თანამდებობაზე ნიშნავს და თანამდებობიდან ათავისუფლებს დეპარტამენტის თავმჯდომარე; მოადგილეთა შორის ფუნქციებს ანაწილებს დეპარტამენტის თავმჯდომარე. აღნიშნული ნორმის დანაწესი ცხადყოფს, რომ დეპარტამენტის თავმჯდომარეს ჰქონდა ექსკლუზიური უფლებამოსილება გარკვეული ფუნქციები გადაენაწილებინა მოადგილეებს შორის, მათ შორის შეეცვალა მოადგილეებს შორის ფუნქციები ან სხვაგვარად განესაზღვრა იგი ვიდრე მათ ჰქონდათ 2016 წლის 21 აპრილის №76 ბრძანებაში. დეპარტამენტის თავმჯდომარე იღებს გადაწყვეტილებას რა სახის ფუნქცია უნდა დაეკისროს კონკრეტულ მოადგილეს. შესაბამისად, თავისთავად ის ფაქტი, რომ დროის გარკვეულ მონაკვეთში დეპარტამენტის თავმჯდომარის 2016 წლის 21 აპრილის №76 ბრძანებაში მოსარჩელე არ იყო განსაზღვრული რომელიმე სამსახურის ან დონორი ორგანიზაციის მიერ დაფინანსებული პროექტის კურატორად, არ ნიშნავს იმას, რომ მოსარჩელეს ფუნქციები არ ქონდა დაკისრებული და ავტომატურად ის იყო უფუნქციო. აღნიშნული გარემოება მნიშვნელოვანია, ვინაიდან სასამართლოს გადაწყვეტილებით ბათილად იქნა ცნობილი დეპარტამენტის თავმჯდომარის 2016 წლის 15 ივლისის №151 ბრძანება ი. ლ-ისათვის ფუნქციების ჩამორთმევის ნაწილში და აღნიშნული გაზიარებულ იქნა სააპელაციო სასამართლოს მიერ. თუმცა ამ ბრძანებაში საუბარი ი. ლ-ზე არ არის, შესაბამისად, გაურკვეველია, რა ნაწილში ცნო სასამართლომ ბრძანება ბათილად. ამ ბრძანებაში მითითება არ კეთდება იმ გარემოებაზე, რომ ი. ლ-ს ფუნქციები ჩამოერთვა, არამედ თავმჯდომარის 2017 წლის 21 აპრილის №76 ბრძანებაში განხორციელდა ცვლილება, საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 63-ე მუხლის საფუძველზე, რომლითაც დებულების მე-4 მუხლის მე-6 და მე-7 პუნქტების შესაბამისად, დონორი ორგანიზაციების მიერ დაფინანსებული პროექტების სფეროში დაადგინა ზოგიერთ მოადგილეთა უფლებამოსილებები, ასევე, მათ საკურატორო სფეროს დაქვემდებარებული სტრუქტურული ქვედანაყოფები. შესაბამისად, როგორ შეიძლება აღნიშნული ბრძანება, რაიმე სახით წარმოადგენდეს ი. ლ-ისათვის ფუნქციების ჩამორთმევას და რას ნიშნავს ბრძანების ფუნქციების ჩამორთმევის ნაწილში ბათილად ცნობა, როდესაც ბრძანებაში არც არის განსაზღვრული ი. ლ-ისათვის ფუნქციების ჩამორთმევის საკითხი.

კასატორი აღნიშნავს, რომ სასამართლო ვერ უთითებს სამართლებრივ საფუძველს, რაც შესაძლებელია აღნიშნული ბრძანების ბათილად ცნობის საფუძველი იყოს. სასამართლო ვერ უთითებს რომელ კანონს ეწინააღმდეგება დეპარტამენტის თავმჯდომარის 2016 წლის 15 ივლისის №151 ბრძანება. ასევე ვერ უთითებს არსებითად დარღვეულია თუ არა მისი მომზადების ან გამოცემის კანონმდებლობით დადგენილი სხვა მოთხოვნები. შესაბამისად, გაუგებარია კანონის რომელი მოთხოვნის დარღვევას ჰქონდა ადგილი, რაც შესაძლებელია საფუძვლად დადებოდა ბრძანების ბათილად ცნობას. სასამართლო ამ შემთხვევაში მიუთითებს საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 53-ე მუხლის მე-4 ნაწილზე, რაც ითვალისწინებს დისკრეციული უფლებამოსილების ფარგლებში ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ აქტის გამოცემისას წერილობითი დასაბუთების ვალდებულებაზე, რაც ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე არარელევანტურია.

დეპარტამენტი მიუთითებს, რომ დებულებით დეპარტამენტის თავმჯდომარეს ჰქონდა უფლება ცვლილება განეხორციელებინა დეპარტამენტის თავმჯდომარის 2016 წლის 21 აპრილის №76 ბრძანებაში და სხვაგვარად გადაენაწილებინა მის მოადგილეებს შორის დონორი ორგანიზაციის მიერ დაფინანსებული პროექტების კურატორობა და დეპარტამენტის სტრუქტურული ქვედანაყოფების საქმიანობის კურატორობა, რაც არ ნიშნავს იმას, რომ დეპარტამენტის თავმჯდომარის მოადგილეებს სხვა ფუნქციები, გარდა დეპარტამენტის თავმჯდომარის 2016 წლის 21 აპრილის №76 ბრძანებაში განსაზღვრულისა, არ აქვთ. უსაფუძვლოა იმის მტკიცება, რომ ვინაიდან მოსარჩელეს კონკრეტული ფუნქცია არ ჰქონდა გარკვეულ პერიოდში განსაზღვრული, ეს შეიძლება იყოს კანონის დარღვევა. სასამართლოს განმარტებით შესაძლებელია იმ დასკვნამდე მივიდეთ, რომ დეპარტამენტის თავმჯდომარეს აქვს მხოლოდ ფუნქციის დაკისრების უფლება, ხოლო ფუნქციების შეცვლის უფლება კონკრეტული მოადგილეებისათვის არ აქვს, რაც უსაფუძვლოა. ხსენებული ბრძანება დეპარტამენტის საქმიანობის შიდა რეგულირების მიზნით გამოცემული საორგანიზაციო ხასიათის ბრძანებაა და გამოცემულია ორგანიზაციული საკითხების რეგულირების მიზნით, შესაბამისად, კასატორის მოსაზრებით აღნიშნული ბრძანების კანონიერების შემოწმებისას არარელევანტურია დისკრეციულ უფლებამოსილებაზე მითითება.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2018 წლის 7 ივნისის განჩინებით საქართველოს რეგიონული განვითარებისა და ინფრასტრუქტურის სამინისტროს საავტომობილო გზების დეპარტამენტისა და ი. ლ-ის საკასაციო საჩივრები ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრების დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ საქართველოს რეგიონული განვითარებისა და ინფრასტრუქტურის სამინისტროს საავტომობილო გზების დეპარტამენტისა და ი. ლ-ის საკასაციო საჩივრები არ აკმაყოფილებს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს და არ ექვემდებარება დასაშვებად ცნობას შემდეგ გარემოებათა გამო:

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრის განსახილველად დასაშვებობის ამომწურავ საფუძვლებს, კერძოდ, აღნიშნული ნორმის თანახმად, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ საკასაციო საჩივარი დაიშვება, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩვრები არ არის დასაშვები საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.

საკასაციო საჩივრები არ არის დასაშვები სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს მიერ დამკვიდრებული პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით და ამასთან, არ არსებობს საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღების ვარაუდი. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული გადაწყვეტილება არ ეწინააღმდეგება ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს. ამასთან, საქმის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების თვალსაზრისით.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ კასატორები ვერ ასაბუთებენ სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით. კასატორები საკასაციო საჩივრებში ვერ აქარწყლებენ სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებსა და დასკვნებს.

საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ ადამიანის უფლებათა ევროპული კონვენციის მე-6 მუხლის პირველი ნაწილი ავალდებულებს სასამართლოს, დაასაბუთოს თავისი გადაწყვეტილება, რაც არ უნდა იქნეს გაგებული თითოეულ არგუმენტზე დეტალური პასუხის გაცემად (იხ. ჯღარკავა საქართველოს წინააღმდეგ, №7932/03; Van de Hurk v. Netherlands, par.61, Garcia Ruiz v. Spain [GC] par.26; Jahnke and Lenoble v France (dec.); Perez v France [GC], par. 81).

საკასაციო სასამართლო იზიარებს მოცემულ საქმეზე ქვედა ინსტანციის სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და ამ გარემოებებთან დაკავშირებით გაკეთებულ სამართლებრივ შეფასებებს და მიიჩნევს, რომ განსახილველ შემთხვევაში სახეზეა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 32-ე მუხლის მე-4 ნაწილის გამოყენების წინაპირობები. მოცემულ შემთხვევაში არ არსებობს კასატორის - ი. ლ-ის მოსაზრების გაზიარების კანონით გათვალისწინებული შესაძლებლობა, რომ მისი გათავისუფლების შესახებ აქტის ბათილად ცნობა და სამსახურში აღდგენა არ წარმოადგენდა ადმინისტრაციული ორგანოსათვის დაბრკოლებას გამოეყენებინა განთავისუფლების ნაცვლად „საჯარო სამსახურის შესახებ“ საქართველოს კანონით გათვალისწინებული დისციპლინური პასუხისმგებლობის შესაბამისი ღონისძიება, რადგან აქტის ბათილად ცნობა ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 32-ე მუხლის პირველი ნაწილით გულისხმობს აქტის გამოცემამდე არსებული მდგომარეობის უპირობო აღდგენას, რაც მოცემულ შემთხვევაში თანაბარ პირობებში მყოფი პირების - საქართველოს რეგიონული განვითარებისა და ინფრასტრუქტურის სამინისტროს შიდა აუდიტის დეპარტამენტის უფროს თ. ხ-ისა და ი. ლ-ის მიმართ შესაძლოა გახდეს არათანაბარი გადაწყვეტილების მიღების საფუძველი.

საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 32-ე მუხლის მე-4 ნაწილით მინიჭებულ უფლებამოსილებას სასამართლო იყენებს მაშინ, როდესაც სასამართლო წესით ვერ ხერხდება ფაქტობრივი გარემოებების დადგენა და შეფასება, შესაბამისად, შეუძლებელი ხდება სადავო ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის მატერიალური კანონიერების შემოწმება. საკასაციო პალატა მიუთითებს იმისათვის, რომ შესრულდეს კანონის მოთხოვნა და ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ მიღებული გადაწყვეტილება იყოს კანონშესაბამისი, ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემის მნიშვნელოვანი და სავალდებულო წინაპირობაა საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე ყველა გარემოების გამოკვლევა, გაანალიზება, შესწავლა და გადაწყვეტილების მიღება ამ გარემოებათა შეფასების შედეგად, რათა თავიდან იქნეს აცილებული ადმინისტრაციული ორგანოს დაუსაბუთებელი დასკვნის გაკეთება.

ასევე არ არსებობს საქართველოს რეგიონული განვითარებისა და ინფრასტრუქტურის სამინისტროს საავტომობილო გზების დეპარტამენტის საკასაციო საჩივრის საფუძვლების გაზიარების შესაძლებლობა, რადგან ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-17 მუხლის მე-2 ნაწილის შესაბამისად ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ბათილად ცნობის გამოცხადების შესახებ სარჩელის წარდგენის შემთხვევაში მტკიცების ტვირთი ეკისრება ადმინისტრაციულ ორგანოს, რომელმაც გამოსცა ეს აქტი. იმ პირობებში, როცა სადავო აქტი არ შეიცავს დასაბუთებას ი. ლ-ის ქმედებით (მოქმედებით ან უმოქმედობით) გამოწვეული ზიანისა და ბრალის შესახებ, ამდენად, უსაფუძვლოა კასატორის - დეპარტამენტის მითითება აღნიშნული ფაქტის გამოკვლევის სასამართლოსათვის დაკისრების თაობაზე.

ამასთან, საკასაციო პალატა იზიარებს კასატორის საქართველოს რეგიონული განვითარებისა და ინფრასტრუქტურის სამინისტროს საავტომობილო გზების დეპარტამენტის მითითებას, რომ დებულებით დეპარტამენტის თავმჯდომარეს ჰქონდა უფლება ცვლილება განეხორციელებინა დეპარტამენტის თავმჯდომარის 2016 წლის 21 აპრილის №76 ბრძანებაში და სხვაგვარად გადაენაწილებინა მის მოადგილეებს შორის დონორი ორგანიზაციის მიერ დაფინანსებული პროექტების კურატორობა და დეპარტამენტის სტრუქტურული ქვედანაყოფების საქმიანობის კურატორობა, თუმცა საკასაციო პალატა სრულად იზიარებს ქვედა ინსტანციის სასამართლოების გადაწყვეტილების მოტივებს, რადგან არ დგინდება 2016 წლის 15 ივლისის №151 ბრძანების გამოცემის შედეგად ი. ლ-ზე დაკისრებული ფუნქციების სხვა მოადგილეებზე გადანაწილების შემდეგ რა უფლებამოსილებები დარჩა ი. ლ-ს. შესაბამისად, კონკრეტულ შემთხვევაში სასამართლოების მიერ დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების გათვალისწინებით საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ კასატორების მიერ მითითებული გარემოებები არ ქმნის საკასაციო საჩივრების დასაშვებად ცნობის საფუძველს.

ამდენად, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ მოცემულ საქმეს არ გააჩნია არავითარი პრინციპული მნიშვნელობა სასამართლო პრაქტიკისათვის, ხოლო საკასაციო საჩივრებს - წარმატების პერსპექტივა.

ზემოთქმულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ არ არსებობს საკასაციო საჩივრების დასაშვებობის საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით რეგლამენტირებული არც ერთი საფუძველი, რის გამოც საკასაციო საჩივრები არ უნდა იქნეს დაშვებული განსახილველად.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლით, მე-9 მუხლის პირველი ნაწილით, 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. საქართველოს რეგიონული განვითარებისა და ინფრასტრუქტურის სამინისტროს საავტომობილო გზების დეპარტამენტისა და ი. ლ-ის საკასაციო საჩივრები მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;

2. უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2018 წლის 11 იანვრის გადაწყვეტილება;

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე ვ. როინიშვილი

მოსამართლეები: მ. ვაჩაძე

ნ. სხირტლაძე