№ბს-1380(კ-18) 7 თებერვალი, 2019 წელი

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატამ

შემდეგი შემადგენლობით:

თავმჯდომარე მაია ვაჩაძე (მომხსენებელი)

მოსამართლეები: ნუგზარ სხირტლაძე

ვასილ როინიშვილი

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლისა და 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის საფუძველზე, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 408-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, ზეპირი განხილვის გარეშე, შეამოწმა ვ. შ-ას, კ. ი-ის, გ. თ-ას, ე. ბ-ის, გ. ა-ის, ნ. ჩ-ისა და ლ. ა-ის საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საფუძვლების არსებობა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2018 წლის 19 ივლისის განჩინებისა და ამავე სასამართლოს 2018 წლის 19 ივლისის საოქმო განჩინების გაუქმების თაობაზე.

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

2016 წლის 25 მაისს ვ. შ-ამ, კ. ი-ემ, გ. თ-ამ, ე. ბ-მა, გ. ა-იმ, ნ. ჩ-მა და ლ. ა-მა სასარჩელო განცხადებით მიმართეს თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას, მოპასუხის - ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მიმართ, ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერის 2015 წლის 20 მაისის №2311 ბრძანების ბათილად ცნობის მოთხოვნით.

2016 წლის 11 ივლისს ვ. შ-ამ, კ. ი-ემ, გ. თ-ამ, ე. ბ-მა, გ. ა-იმ, ნ. ჩ-მა და ლ. ა-მა სასარჩელო განცხადებით მიმართეს თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას, მოპასუხეების - ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიისა და სსიპ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურის სამსახურის მიმართ და სსიპ თბილისის არქიტექტურის სამსახურის 2014 წლის 1 დეკემბრის №1595295 გადაწყვეტილების, სსიპ თბილისის არქიტექტურის სამსახურის 2016 წლის 1 აპრილის №2512583 ბრძანების, ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერის 2016 წლის 3 ივნისის №1-931 ბრძანების, ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერის 2016 წლის 4 ივლისის №1-1176 ბრძანების ბათილად ცნობა მოითხოვეს.

მოსარჩელეთა განმარტებით, ისინი წარმოადგენენ თბილისში, ... და ... ქუჩაზე განთავსებული კეთილმოწყობილი, ინდივიდუალური საცხოვრებელი სახლების მესაკუთრეებს. 2014 წლის პირველ დეკემბერს თბილისის არქიტექტურის სამსახურმა თბილისში, ... ქ. №7/5-ში მცხოვრები ა. ა-ის მიერ მიწის ნაკვეთის სამშენებლოდ გამოყენების პირობების დადგენაზე განცხადების საფუძველზე, კანონმდებლობით გათვალისწინებული ყოველგვარი გამოკვლევის გარეშე, მიიღო №1595295 გადაწყვეტილება, რომლითაც ზოგად საცხოვრებელ ზონაში მოქცეული მიწის ნაკვეთის სამშენებლოდ განვითარების კონკრეტულ ფუნქციურ ზონად განსაზღვრა საცხოვრებელი ზონა 3 (სზ-3). ამასთან, ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერმა №2311 ბრძანებით კანონდარღვევით გადაამეტა ა. ა-ის მიწის ნაკვეთზე საცხოვრებელი ზონა 3-ით განსაზღვრული მაქსიმალური კოეფიციენტები. სსიპ თბილისის არქიტექტურის სამსახურმა კი 2016 წლის 4 აპრილს №2512583 ბრძანებით ინდივიდუალური საცხოვრებელი სახლებით განაშენიანებულ ტერიტორიაზე გასცა მრავალბინიანი საცხოვრებელი სახლის (კორპუსის) მშენებლობის ნებართვა.

მოსარჩელეთა მითითებით, აღნიშნულ ტერიტორიაზე მრავალბინიანი საცხოვრებელი სახლის აშენების პრეცედენტის დაშვებით და აღნიშნული პროექტის მშენებლობის ნებართვის გაცემის სტადიაზე კანონის მოთხოვნათა უგულებელყოფით, თბილისის არქიტექტურის სამსახურმა და თბილისის მუნიციპალიტეტის მერმა დაარღვიეს კანონმდებლობის მოთხოვნები, მაცხოვრებლების კანონიერი უფლებები და ინტერესები. კერძოდ, დასახლება, რომელშიც მდებარეობს ა. ა-ის მიწის ნაკვეთი, ქალაქთმშენებლობითი დოკუმენტების შესაბამისად, მთლიანად არის მოქცეული ზოგად ფუნქციურ ზონაში - საცხოვრებელი ზონა. აღნიშნულ ტერიტორიაზე განაშენიანების ერთადერთ სახეობას წარმოადგენს ინდივიდუალური საცხოვრებელი სახლები და არ არის ქაოტურად განლაგებული კორპუსები.

მოსარჩელეები აღნიშნავენ, რომ ისინი წარმოადგენენ ა. ა-ის მიწის ნაკვეთის მიმდებარედ განთავსებული ინდივიდუალური საცხოვრებელი სახლების მესაკუთრეებს და მათ დასახლებაში შეუსაბამო კონკრეტული ფუნქციური ზონის განსაზღვრით და შედეგად ინდივიდუალურ საცხოვრებელ სახლებს შორის კორპუსის მშენებლობის დაშვებით, პირდაპირ ილახება მათი უფლებები და ინტერესები. კერძოდ, კორპუსის ნაირსახეობა სრულიად ამოვარდნილი იქნება არსებული განაშენიანების კონტექსტიდან, შელახავს უბნის იერსახეს, დაანგრევს კვარტალის მყუდროებას, მრავალბინიან კორპუსს პირდაპირი ხედი ექნება ინდივიდუალური საცხოვრებელი სახლების ეზოებში, რაც დაარღვევს მაცხოვრებელთა მყუდროებას და ერთ-ერთ მთავარ ღირებულებას დაუკარგავს ინდივიდუალური ბინების მესაკუთრეთა ქონებას, ამასთან, უბანს არ გააჩნია კორპუსებისათვის საჭირო გამტარუნარიანობა, ქუჩები ფიზიკურად ვერ უძლებს დიდ დატვირთვას, საბოლოო ჯამში, მნიშვნელოვნად შემცირდება ინდივიდუალური საცხოვრებელი სახლების ღირებულება.

მოსარჩელეები მიუთითებენ საქართველოს ეკონომიკური განვითარების მინისტრის №1-1/1254 ბრძანებაზე და განმარტავენ, რომ არქიტექტურის სამსახურს, ... ქუჩაზე მდებარე მიწის ნაკვეთზე, რომელზეც არ არის დადგენილი კონკრეტული უფლებრივი ზონა, ქალაქთმშენებლობითი პირობების დადგენაზე გადაწყვეტილების მომზადებისას უნდა ჩაეტარებინა კვარტალის/პერიმეტრის 50 მეტრის გარშემო ტერიტორიის კვლევა. არქიტექტურის სამსახურს უნდა დაედგინა საკვლევი ტერიტორიის, მათ შორის, მოსარჩელეთა საკუთრებაში არსებული მიწის ნაკვეთების ფაქტობრივი განაშენიანების კ1 და კ2 კოეფიციენტები და გადაწყვეტილება ა. ა-ის მიწის ნაკვეთის განაშენიანების პირობებთან მიმართებაში უნდა მიეღო მის მიმდებარედ არსებული ფაქტობრივი განაშენიანების შესაბამისად. მსგავსი კვლევა კი ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ არ ჩატარებულა და გადაწყვეტილება მიღებულია ნებართვის მაძიებლის მიერ წარდგენილი ტოპოგრაფიული ნახაზისა და ჩვეულებრივი ფოტოს საფუძველზე.

მოსარჩელეები დამატებით აღნიშნავენ, რომ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერის 20.05.2015წ. №2311 ბრძანება ისე გამოიცა, რომ არ არსებობდა სპეციალური (ზონალური) შეთანხმებისათვის კანონმდებლობით დადგენილი არც ერთი განსაკუთრებული საფუძველი, არც კვარტალის განაშენიანების რეგულირების გეგმა ყოფილა წარდგენილი, რისი წარუდგენლობაც გახდა თავდაპირველად ა. ა-ისათვის კოეფიციენტების გაზრდაზე უარის თქმის საფუძველი. ამასთან, კოეფიციენტების გაზრდაზე უარის თქმისა და შემდგომში თანხმობის გაცემისას წარდგენილ დოკუმენტებს შორის სხვაობას წარმოადგენდა მხოლოდ კ2-ის მომატების გადახდის გრაფიკი. მოსარჩელეები განმარტავენ, რომ კ-1 და კ-2-ის მაქსიმალური ზღვარის გადამეტების ლოგიკური და ფაქტობრივი საფუძვლებიც არ არსებობდა, რადგან ა. ა-ს შეეზღუდა მრავალბინიანი საცხოვრებელი სახლის სართულიანობა, სამი სართულისა და მანსარდის აშენების შესაძლებლობას კი არსებული 1,5 კ2 კოეფიციენტიც იძლეოდა. გარდა ამისა, დარღვეულია ადმინისტრაციული წარმოების ფორმალური მოთხოვნებიც, ვინაიდან ა. ა-ს წარდგენილ განცხადებებში არ დაუფიქსირებია სპეციალური (ზონალური) შეთანხმების მიღების მოთხოვნა, რაზეც არც ხარვეზი ყოფილა დადგენილი და ადმინისტრაციული ორგანო გასცდა მოთხოვნის ფარგლებს, დაამტკიცა რა სპეციალური ზონალური შეთანხმება, რაც განმცხადებლის მიერ მოთხოვნილი არ ყოფილა.

ამავე სარჩელებით მოსარჩელეებმა იშუამდგომლეს ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის სსიპ თბილისის არქიტექტურის სამსახურის 2014 წლის 1 დეკემბრის №1595295 გადაწყვეტილების, 2016 წლის 1 აპრილის №2512583 ბრძანებისა და ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მიმართ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერის 2015 წლის 20 მაისის №2311 ბრძანების მოქმედების შეჩერების თაობაზე სასამართლოს მიერ საბოლოო გადაწყვეტილების გამოტანამდე.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2016 წლის 27 მაისის განჩინებით ვ. შ-ას, კ. ი-ის, გ. თ-ას, ე. ბ-ის, გ. ა-ის, ნ. ჩ-ისა და ლ. ა-ის შუამდგომლობა დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; შეჩერდა ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მიმართ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერის 2015 წლის 20 მაისის №2311 ბრძანების მოქმედება; ვ. შ-ას, კ. ი-ის, გ. თ-ას, ე. ბ-ის, გ. ა-ის, ნ. ჩ-ის და ლ. ა-ის შუამდგომლობა სსიპ თბილისის არქიტექტურის სამსახურის 2014 წლის 1 დეკემბრის №1595295 გადაწყვეტილების მოქმედების შეჩერების თაობაზე არ დაკმაყოფილდა.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2016 წლის 12 ივლისის განჩინებით ვ. შ-ას, კ. ი-ის, გ. თ-ას, ე. ბ-ის, გ. ა-ის, ნ. ჩ-ის და ლ. ა-ის შუამდგომლობა დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; შეჩერდა ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის სსიპ თბილისის არქიტექტურის სამსახურის 2016 წლის 1 აპრილის №2512583 ბრძანების მოქმედება; ვ. შ-ას, კ. ი-ის, გ. თ-ას, ე. ბ-ის, გ. ა-ის, ნ. ჩ-ისა და ლ. ა-ის შუამდგომლობა სსიპ თბილისის ატქიტექტურის სამსახურის 2014 წლის 1 დეკემბრის №1595295 გადაწყვეტილების მოქმედების შეჩერების თაობაზე არ დაკმაყოფილდა.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2016 წლის 12 ივლისის განჩინება კერძო საჩივრით გაასაჩივრა სსიპ თბილისის არქიტექტურის სამსახურმა, რომელმაც გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება მოითხოვა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2016 წლის 12 სექტემბრის განჩინებით სსიპ თბილისის არქიტექტურის სამსახურის კერძო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა; უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2016 წლის 12 ივლისის განჩინება.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2016 წლის 21 სექტემბრის განჩინებით №3/5107-16 ადმინისტრაციული საქმე, მოსარჩელეები - ვ. შ-ა, კ. ი-ე, გ. თ-ა, ე. ბ-ი, გ. ა-ი, ნ. ჩ-ი, ლ. ა-ი, მოპასუხეები - ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის სსიპ თბილისის არქიტექტურის სამსახური და ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერია, დავის საგანი - ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტების ბათილად ცნობა და №3/3867-16 ადმინისტრაციული საქმე, მოსარჩელეები - ვ. შ-ა, კ. ი-ე, გ. თ-ა, ე. ბ-ი, გ. ა-ი, ნ. ჩ-ი, ლ. ა-ი, მოპასუხე - ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერია, დავის საგანი - ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ბათილად ცნობა, გაერთიანდა ერთ წარმოებად.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2016 წლის 5 დეკემბრის განჩინებით საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-16 მუხლის მე-2 ნაწილის საფუძველზე საქმეში მესამე პირად ჩაება ა. ა-ი; ხოლო 1-ლი ნაწილის საფუძველზე მესამე პირებად ჩაებნენ ვ. მ-ი და დ. ჭ-ი.

2016 წლის 7 დეკემბერს თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას განცხადებით მიმართა მესამე პირის ა. ა-ის წარმომადგენელმა - ი. გ-ემ და მოითხოვა ახლად აღმოჩენილი გარემოების გამო თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2016 წლის 12 ივლისის განჩინების გაუქმება, რომლითაც შეჩერდა ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის სსიპ თბილისის არქიტექტურის სამსახურის 2016 წლის 1 აპრილის №2512583 ბრძანების მოქმედება.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2016 წლის 12 დეკემბრის განჩინებით ა. ა-ის წარმომადგენლის - ი. გ-ის შუამდგომლობა დაკმაყოფილდა, კერძოდ, შეიცვალა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2016 წლის 12 ივლისის განჩინება და სსიპ თბილისის არქიტექტურის სამსახურის 2016 წლის 1 აპრილის №2512583 ბრძანების მოქმედება შეჩერდა მხოლოდ იმ ნაწილში, რომლითაც შეთანხმებულ იქნა სამშენებლო პროექტი 6.5 ნიშნულის ზემოთ.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2016 წლის 12 დეკემბრის განჩინება კერძო საჩივრით გაასაჩივრეს ვ. შ-ამ, კ. ი-ემ, გ. თ-ამ, ე. ბ-მა, გ. ა-იმ, ნ. ჩ-იმა და ლ. ა-მა, რომლებმაც გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება მოითხოვეს.

2017 წლის 13 იანვარს კერძო საჩივრის ავტორების წარმომადგენელმა განცხადებით მიმართა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს და მოითხოვა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციული საქმეთა კოლეგიის 2016 წლის 12 დეკემბრის განჩინებით გათვალისწინებული საპროცესო მოქმედების შესრულების შეჩერება, რის საფუძველზეც შესაძლებელი გახდებოდა კერძო საჩივარზე მსჯელობის პერიოდში მშენებლობის ნებართვის შეჩერებაზე სააღსრულებო ფურცლის აღება.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2017 წლის 30 იანვრის განჩინებით ვ. შ-ას, კ. ი-ის, გ. თ-ას, ე. ბ-ის, გ. ა-ის, ნ. ჩ-ის და ლ. ა-ის შუამდგომლობა გასაჩივრებული განჩინებით გათვალისწინებული საპროცესო მოქმედების შესრულების შეჩერების თაობაზე არ დაკმაყოფილდა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2017 წლის 28 თებერვლის განჩინებით ვ. შ-ას, კ. ი-ის, გ. თ-ას, ე. ბ-ის, გ. ა-ის, ნ. ჩ-ისა და ლ. ა-ის კერძო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა; უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2016 წლის 12 დეკემბრის განჩინება.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2017 წლის 28 დეკემბრის გადაწყვეტილებით ვ. შ-ას, კ. ი-ის, გ. თ-ას, ე. ბ-ის, გ. ა-ის, ნ. ჩ-ისა და ლ. ა-ის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2017 წლის 28 დეკემბრის გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა ვ. შ-ამ, კ. ი-ემ, გ. თ-ამ, ე. ბ-მა, გ. ა-იმ, ნ. ჩ-იმა და ლ. ა-მა, რომლებმაც გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება მოითხოვეს.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2018 წლის 19 ივლისის განჩინებით ვ. შ-ას, კ. ი-ის, გ. თ-ას, ე. ბ-ის, გ. ა-ის, ნ. ჩ-ისა და ლ. ა-ის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა; ძალაში დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2017 წლის 28 დეკემბრის გადაწყვეტილება.

სააპელაციო პალატამ ყურადღება გაამახვილა „სივრცითი მოწყობისა და ქალაქმშენებლობის საფუძვლების შესახებ“ საქართველოს კანონზე, რომლის შესაბამისად, ქ. თბილისის საკრებულოს 2009 წლის 27 მარტის №4-13 გადაწყვეტილებით დამტკიცებულ იქნა „ქალაქ თბილისის ტერიტორიის გამოყენებისა და განაშენიანების რეგულირების წესები“ (ძალადაკარგულია ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს 05/24/2016 N 14-39 დადგენილებით). აღნიშნული წესები არეგულირებდა ქ. თბილისის ტერიტორიებისათვის ქალაქთმშენებლობის სპეციფიურ სამართლებრივ ურთიერთობებს, განსაზღვრავდა ამ სამართალურთიერთობის მონაწილეთა და მესამე პირთა უფლება-მოვალეობებს. ქალაქ თბილისის ტერიტორიის გამოყენებისა და განაშენიანების რეგულირების წესების მე-19 მუხლის მე-11 პუნქტის შესაბამისად, საცხოვრებელი ზონა 3 (სზ-3) არის: დაბალი ინტენსივობის საცხოვრებელი ზონა, სადაც განაშენიანების დომინირებულ სახეობას შეადგენს საცხოვრებელი სახლები. ასევე დასაშვებია ამ წესების დანართი - 1-ით განსაზღვრული ძირითადი და სპეციალური ზონალური ნებართვით დაშვებული სახეობები; ბ) კოეფიციენტები: ბ.ა) მიწის ნაკვეთის განაშენიანების მაქსიმალური კოეფიციენტი (კ-1) – 0,5; ბ.ბ) მიწის ნაკვეთის განაშენიანების ინტენსივობის მაქსიმალური კოეფიციენტი (კ-2) – 1,5; ბ.გ) მიწის ნაკვეთების გამწვანების კოეფიციენტი (კ-3) – 0,2.

მითითებულ სამართლებრივ ნორმათა დანაწესიდან გამომდინარე სააპელაციო პალატამ განმარტა, რომ თბილისის არქიტექტურის სამსახური საპროექტო მიწის ნაკვეთს არ ანიჭებს სამშენებლოდ განვითარების ფუნქციურ ზონას, განაშენიანების მაქსიმალურ კოეფიციენტს და ა.შ. არამედ, სამსახური დედაქალაქის პერსპექტიული განვითარების გენერალური გეგმისა და მიწის ნაკვეთზე მიღებული სხვა გადაწყვეტილებების საფუძველზე (ასეთის არსებობის შემთხვევაში) იკვლევს საპროექტო მიწის ნაკვეთის სამშენებლოდ განვითარების პირობებს და საკრებულოს №4-13 გადაწყვეტილების შესაბამისად უთითებს კონკრეტულ ზონაში დასაშვებ მშენებლობის სახეებს, განაშენიანების კოეფიციენტს და სამშენებლო განვითარების შესაძლებლობებს.

სააპელაციო პალატამ გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს მოსაზრება, რომ საცხოვრებელი ზონა 3-ის სპეციფიკას ქმნის ის გარემოება, რომ აღნიშნული არის დაბალი ინტენსივობის საცხოვრებელი ზონა, სადაც განაშენიანების დომინირებულ სახეობას წარმოადგენს საცხოვრებელი სახლები, თუმცაღა მითითებული არ უნდა იქნეს გაგებული, როგორც მსგავს ტერიტორიაზე ყოველგვარი მრავალბინიანი საცხოვრებელი სახლის აშენების გამორიცხა, არამედ ზემოაღნიშნული ნორმების საფუძველზე ცალსახაა, რომ სზ-3-ის ტერიტორიების გამოყენებისა და განაშენიანების ძირითად დასაშვებ სახეობებს მიეკუთვნება განაშენიანების დაბალი ინტენსივობის მრავალბინიანი საცხოვრებელი სახლი, როგორც არადომინირებული სახეობა.

სააპელაციო პალატამ ზონალური შეთანხმების გაფორმებასთან დაკავშირებით მიუთითა „თბილისის ტერიტორიის გამოყენებისა და განაშენიანების რეგულირების წესების დამტკიცების შესახებ“ ქ. თბილისის საკრებულოს 2009 წლის 27 მარტის №4-13 გადაწყვეტილების 24-ე მუხლის პირველ პუნქტზე, რომლის თანახმადაც, განაშენიანების კოეფიციენტისა და განაშენიანების ინტენსივობის კოეფიციენტების მაქსიმალური მაჩვენებლები გადამეტებულ შეიძლება იყოს განაშენიანების რეგულირების გეგმების გადაწყვეტების საფუძველზე, თუ: ა) ამას მოითხოვს დედაქალაქის ქალაქმშენებლობითი და არქიტექტურული, აგრეთვე ქალაქის განვითარებასთან დაკავშირებული სხვა განსაკუთრებული მიზეზები; ბ) გადამეტება წონასწორდება ან კომპენსირდება გარკვეული ზომებით, რომელთა გატარება უზრუნველყოფს ჯანსაღი საცხოვრებელი და სამუშაო პირობების მოთხოვნების შელახვისა და გარემოზე არახელსაყრელი ზემოქმედების თავიდან აცილებას, სატრანსპორტო და საინჟინრო ინფრასტრუქტურის მოთხოვნების დაკმაყოფილებას; გ) ამას არ დაუპირისპირდება სხვა საზოგადოებრივი ინტერესები.

პალატამ განმარტა, რომ კოეფიციენტის გაზრდის საკითხზე გადაწყვეტილების მიღება თბილისის მერის დისკრეციულ უფლებამოსილებათა რიგს განეკუთვნება. ადმინისტრაციულმა ორგანომ კანონით მინიჭებული დისკრეციული უფლებამოსილება უნდა განახორციელოს კანონით დადგენილ ფარგლებში. განსახილველ შემთხვევაში კი ასეთ ფარგლებს წარმოადგენს ქ. თბილისის ტერიტორიის გამოყენებისა და განაშენიანების რეგულირების წესები, რომელიც ითვალისწინებს კოეფიციენტების გადამეტების შესაძლებლობას, მხოლოდ გარკვეული პირობების არსებობის შემთხვევაში და ყოველი კონკრეტული შემთხვევა საჭიროებს შესაბამის დასაბუთებას, რაც გასაჩივრებული ქ. თბილისის მერიის ბრძანებაში არ არის დასაბუთებული.

ამასთან, სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა საქართველოს მთავრობის 2009 წლის 24 მარტის №57 დადგენილებით დამტკიცებულ „მშენებლობის ნებართვის გაცემის და სანებართვო პირობების წესის“ 35-ე მუხლის მე-5 პუნქტის დანაწესზე, რომლის თანახმად, ჩამოყალიბებული განაშენიანებით შეზღუდულ პირობებში მშენებლობის განხორციელებისას დამკვეთმა, დამპროექტებელმა და მშენებელმა უნდა უზრუნველყონ ყველა საჭირო ღონისძიების განხორციელება, რათა გამოირიცხოს მათი მიზეზით მიწის ნაკვეთის მოსაზღვრე შენობა-ნაგებობების კონსტრუქციების დეფორმაცია და დაზიანება, წინააღმდეგ შემთხვევაში, დამკვეთი ვალდებულია ასეთი ფაქტის დადასტურებისას: ა) საკუთარი ხარჯებით გამოასწოროს მიწის ნაკვეთის მოსაზღვრე შენობა-ნაგებობების კონსტრუქციების დეფორმაცია და დაზიანება; ბ) იმ შემთხვევაში, თუ ვერ ხერხდება მიწის ნაკვეთის მოსაზღვრე შენობა-ნაგებობების კონსტრუქციების დეფორმაციისა და დაზიანების გამოსწორება, მაშინ მოახდინოს შესაბამისი კომპენსირება მოსაზღვრე დაზიანებული შენობა-ნაგებობის მესაკუთრესთან შეთანხმების საფუძველზე. ამდენად, მესამე პირის მხრიდან სანებართვო დოკუმენტაციით გათვალისწინებულ ვალდებულებათა დარღვევა, მათ შორის საჭიროებიდან გამომდინარე, საქართველოს მთავრობის 2009 წლის 24 მარტის წლის №57 დადგენილების 35-ე მუხლით დადგენილი ვალდებულების უგულებელყოფა, წარმოადგენს დამკვეთის პასუხისმგებლობის დაკისრების და არა აქტის ბათილად ცნობის საფუძველს.

აქვე, პალატამ კოეფიციენტის გადამეტების კანონიერებაზე მსჯელობის თვალსაზრისით მიუთითა, რომ პრაქტიუკულად ადგილი აქვს ნორმატიულად განსაზღვრული კოეფიციენტის გადამეტებას მხოლოდ 0,5-ით, რაც უმნიშვნელოა და უარყოფით გავლენას ვერ ახდენს ვერც აქტის კანონიერებაზე და ვერს მესამე პირთა უფლებებზე.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2018 წლის 19 ივლისის განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრეს ვ. შ-ამ, კ. ი-ემ, გ. თ-ამ, ე. ბ-მა, გ. ა-იმ, ნ. ჩ-იმა და ლ. ა-მა, რომლებმაც გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება მოითხოვეს. კასატორებმა ასევე სააპელაციო სასამართლოს 2018 წლის 19 ივლისის საოქმო განჩინების გაუქმება მოითხოვეს, რომლითაც არ დაკმაყოფილდა შუამდგომლობა საქმეზე მტკიცებულებათა დართვის თაობაზე. ამასთან, კასატორებმა წარმოდგენილი საკასაციო საჩივრით საქმეზე მტკიცებულებათა დართვის თაობაზე იშუამდგომლეს.

კასატორების განმარტებით, დაუსაბუთებელია საქალაქო და სააპელაციო სასამართლოების გადაწყვეტილებები; პირველი ინსტანციის სასამართლომ დაადგინა, რომ აქტი უკანონო იყო, თუმცა კანონიერი ნდობის საფუძველზე ძალაში დატოვა ის. კანონიერ ნდობაზე პირველი ინსტანციის სასამართლომ ისე იმსჯელა, რომ იგნორი გაუკეთა მხარის კეთილსინდისიერების პრინციპის დარღვევას, არსებულ სასამართლო პრაქტიკას, სასამართლოს განჩინებას სარჩელის უზრუნველყოფაზე. სააპელაციო სასამართლომ არც კი იმსჯელა საკუთარ განჩინებაში კანონიერი ნდობის პრინციპზე, რაც აღნიშნული დავის ფარგლებში პრაქტიკულად ერთადერთი სამართლებრივი არგუმენტი იყო პირველი ინსტანციის სასამართლოს მხრიდან.

სააპელაციო სასამართლომ სამშენებლო კატეგორიის დავისათვის უპრეცედენტო გადაწყვეტილება მიიღო, როდესაც აღნიშნა, რომ კოეფიციენტის გაზრდა კანონიერი იყო მხოლოდ იმის გამო, რომ 0.5 კოეფიციენტით გაზრდა უმნიშვნელოა. ამგვარად შეაფასა კოეფიციენტის 30%-ით გაზრდა. სააპელაციო სასამართლომ უგულებელყო ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსით გათვალისწინებული მოთხოვნა აქტის დასაბუთებაზე და აქტის კანონიერება შეაფასა არა იმის მიხედვით, დასაბუთებულია თუ არა ის, არამედ, პირიქით, რადგან ზოგადი ფუნქციური ზონა არ გამორიცხავს მიწის ნაკვეთის გამოყენებას მრავალბინიანი საცხოვრებელი კორპუსის ასაშენებლად, ამიტომ ფაქტობრივად, საერთოდ აღარ არის აქტის დასაბუთება საჭირო მისი კანონიერების შესაფასებლად.

კასატორთა მითითებით, სააპელაციო სასამართლომ საქმესთან შემხებლობაში არმყოფი არგუმენტები შემოგვთავაზა გადაწყვეტილების დასაბუთებისათვის, კერძოდ, იმსჯელა მშენებლობის მდგრადობაზე, მაშინ, როდესაც დავის საგანი იყო არა მდგრადობის საფუძველზე აქტის გაუქმება, არამედ - სივრცითი მოწყობის თვალსაზრისით. აღნიშნულთან დაკავშირებით არ უმსჯელია სააპელაციო სასამართლოს.

კასატორის განმარტებით, მოცემულ საქმეში დავის საგანია ადმინისტრაციული სამართლებრივი აქტების ბათილად ცნობა იმ მოტივით, რომ გასაჩივრებული აქტების საფუძველზე განხორციელებული მშენებლობა მნიშვნელოვნად დაარღვევს მიმდებარე უბნის არსებულ სივრცით-ტერიტორიულ მოწყობას/განაშენიანებას. მნიშვნელოვანია ის გარემოება, რომ სამშენებლო ტერიტორიასა და მოსარჩელეთა საკუთრებაში არსებულ მთელ ტერიტორიაზე მდებარეობდა მხოლოდდამხოლოდ ინდივიდუალური საცხოვრებელი სახლები, ამავდროულად, უფლებრივადაც აღიშნული ტერიტორია მთლიანად იყო მოქცეული ზოგად ფუნქციურ ზონაში.

უფლებრივი ზონირება წარმოადგენს საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი დასახლებათა ტერიტორიების ცალკეული ზონებისათვის სივრცით-ტერიტორიული განვითარების პირობების დადგენას, მოცემულ შემთხვევაში კი დაინტერესებული მხარის მიწის ნაკვეთის მიმდებარედ არ იყო დადგენილი კონკრეტული უფლებრივი ზონირება და ზოგადი საცხოვრებელი ზონირების ფარგლებში იყო მოქცეული. შესაბამისად, ადმინისტრაციული აქტი, რომლის მიხედვითაც მესამე პირების საკუთრებაში არსებულ მიწის ნაკვეთს ზოგადი ფუნქციური ზონიდან კონკრეტული - სზ 3-ის სტატუსი მიენიჭა, საჭიროებდა არა მშენებლობის მდგრადობის დადგენას, არამედ მიმდებარე ტერიტორიის განაშენიანების კვლევას და შესაბამისობის დადგენას კანონმდებლობასთან.

კასატორების განმარტებით, ზოგადი ფუნქციური ზონიდან კონკრეტული ფუნქციური ზონის მინიჭებისათვის კი საჭიროა არსებობდეს კანონით დადგენილი წინაპირობები და ამ წინაპირობების დამადასტურებელი დოკუმენტები, მათ შორის კვლევა, რომელიც დაადასტურებდა მიმდებარე არეალში ზოგად ფუნქციურ ზონაში მოქცეული ნაკვეთის სზ 3-ის მინიჭების აუცილებლობას.

კასატორების მითითებით, არც საქალაქო და არც სააპელაციო სასამართლოებმა არ იმსჯელა არსებითად ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს 2016 წლის 24 მაისის №14-39 დადგენილებით დამტკიცებული წესის მე-19 და 22-ე მუხლებით გათვალისწინებულ ვალდებულებაზე, რომლის დროსაც, ადმინისტრაციული ორგანო არა ზედაპირულად, არამედ ვალდებულია დეტალურად გამოიკვლიოს მიმდებარე ტერიტორია, რაც თავად სასამართლოების მიერ არის დადასტურებული, რომ არ განხორციელებულა ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ.

სასამართლომ არ შეაფასა, კანონიერი იყო თუ არა ზოგად ფუნქციურ ზონაში მოქცეული მიწის ნაკვეთისათვის სზ 3-ის სტატუსის მინიჭება. არ გამოიკვლია, არსებობდა თუ არა ფუნქციური ზონის ამგვარი ცვლილების წინაპირობები, ჩატარებულ იქნა თუ არა კანონმდებლობით დადგენილი შესაბამისი კვლევა. ასევე უგულებელყო ის მნიშვნელოვანი გარემოება, რომ ადმინისტრაციულ სამართლებრივი აქტი დაუსაბუთებელი იყო.

„მშენებლობის ნებართვის გაცემის წესისა და სანებართვო პირობების შესახებ“ საქართველოს მთავრობის 57-ე დადგენილების 37-ე მუხლის 1-ლი პუნქტის თანახმად, მშენებლობის ნებართვა გაიცემა სამ სტადიად, რომელთაგან თითოეულზე მიმდინარეობს დამოუკიდებელი ადმინისტრაციული წარმოება. მხოლოდ წინა სტადიით გათვალისწინებული ადმინისტრაციული წარმოების დასრულებისა და დადებითი ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემის შემდეგ შეუძლია ნებართვის მაძიებელს, მოითხოვოს შემდგომი სტადიის ადმინისტრაციული წარმოების დაწყება. კასატორებისთვის გაუგებარი და დაუსაბუთებელია, რა საფუძველზე დაყრდნობით იქნა მიჩნეული მშენებლობის ნებართვა კანონიერად, იმ პირობებში, რომ მშენებლობის ნებართვის გაცემის ცალკეულ სტადიებზე დამოუკიდებელი ადმინისტრაციული წარმოების ფარგლებში მიღებული ადმინისტრაციული აქტები იყო უკანონო.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2018 წლის 12 ნოემბრის განჩინებით საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული ვ. შ-ას, კ. ი-ის, გ. თ-ას, ე. ბ-ის, გ. ა-ის, ნ. ჩ-ისა და ლ. ა-ის საკასაციო საჩივარი.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ ვ. შ-ას, კ. ი-ის, გ. თ-ას, ე. ბ-ის, გ. ა-ის, ნ. ჩ-ისა და ლ. ა-ის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს და არ ექვემდებარება დასაშვებად ცნობას შემდეგ გარემოებათა გამო:

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის ამომწურავ საფუძვლებს, კერძოდ, აღნიშნული ნორმის თანახმად, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ საკასაციო საჩივარი დაიშვება, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს მიერ დამკვიდრებული პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით და ამასთან, არ არსებობს საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღების ვარაუდი. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება ასევე არ ეწინააღმდეგება ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს. ამასთან, საქმის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების თვალსაზრისით.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ კასატორები ვერ ასაბუთებენ სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით. კასატორები საკასაციო საჩივარში ვერ აქარწყლებენ სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და დასკვნებს.

ამასთან, საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ ადამიანის უფლებათა ევროპული კონვენციის მე-6 მუხლის პირველი პარაგრაფი ავალდებულებს სასამართლოს დაასაბუთოს თავისი გადაწყვეტილება, რაც არ უნდა იქნეს გაგებული თითოეულ არგუმენტზე დეტალური პასუხის გაცემად (იხ. ჯღარკავა საქართველოს წინააღმდეგ, #7932/03; Van de Hurk v. Netherlands, par.61, Garcia Ruiz v. Spain [GC] par.26; Jahnke and Lenoble v France (dec.); Perez v France [GC], par. 81).

განსახილველი დავის საგანს წარმოადგენს სსიპ თბილისის არქიტექტურის სამსახურის 2014 წლის 1 დეკემბრის №1595295 გადაწყვეტილების (რომლითაც დადგინდა ქ. თბილისში, ... ქ. №7/5-ში არსებული მიწის ნაკვეთის (ს.კ. ...) სამშენებლოდ გამოყენების პირობები), ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერის 2015 წლის 20 მაისის №2311 ბრძანების (რომლითაც თბილისში, ...ქ. №7/5-ში არსებული მიწის ნაკვეთისათვის განაშენიანების კოეფიციენტის (კ1) და განაშენიანების ინტენსივობის კოეფიციენტის (კ2) გადამეტების მიზნით, გაიცა სპეციალური (ზონალური) შეთანხმება საპროექტო წინადადებით, წარდგენილი პარამეტრების შესაბამისად და განისაზღვრა კ1=0,6, კ2=2,0), სსიპ თბილისის არქიტექტურის სამსახურის 2016 წლის 1 აპრილის №2512583 ბრძანების (რომლითაც შეთანხმდა თბილისში, ... ქ. №7/5, საკუთრებაში არსებულ მიწის ნაკვეთზე (ს.კ. ...), დაბალი ინტენსივობის მრავალბინიანი საცხოვრებელი სახლის არქიტექტურული პროექტი), ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერის 2016 წლის 3 ივნისის №1-931 ბრძანების (რომლითაც არ დაკმაყოფილდა შუამდგომლობა სსიპ თბილისის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურის სამსახურის 2016 წლის 1 აპრილის №2512583 ბრძანებისა და 2014 წლის 1 დეკემბრის №1595295 გადაწყვეტილების მოქმედების შეჩერების თაობაზე) და ადმინისტრაციული საჩივრის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის შესახებ ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერის 2016 წლის 4 ივლისის №1-1176 ბრძანების კანონიერების დადგენა.

ამდენად, მოსარჩელეები სადავოდ ხდიან იმ ინდივიდუალურ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივ აქტებს, რომლითაც დამტკიცდა ქ. თბილისში, ... ქ. №7/5-ში არსებული მიწის ნაკვეთის (ს.კ. ...) სამშენებლოდ გამოყენების პირობები. მიწის ნაკვეთის სამშენებლოდ განვითარების ფუნქციურ ზონად მიეთითა საცხოვრებელი ზონა 3 (სზ-3); ქალაქგეგმარებითი პარამეტრების განსაზღვრა - მიწის ნაკვეთის განაშენიანების მაქსიმალური კოეფიციენტი: კ-1=0,5; მიწის ნაკვეთის განაშენიანების ინტენსივობის მაქსიმალური კოეფიციენტი: კ-2=1,5; მიწის ნაკვეთის გამწვანების კოეფიციენტი: კ-3=0,2; მიწის ნაკვეთის სამშენებლო განვითარების დომინირებული ფუნქციური სახეობა: საცხოვრებელი სახლები; შემდგომ წარდგენილი პარამეტრების შესაბამისად და მიწის ნაკვეთის განაშენიანების მაქსიმალური კოეფიციენტი კ1 ნაცვლად 0,5 განისაზღვრა 0,6, ხოლო მიწის ნაკვეთის განაშენიანების ინტენსივობის მაქსიმალური კოეფიციენტი კ2 ნაცვლად 1,5 გაიზარდა 2,0. ასევე გაიცა მშენებლობის ნებართვა და სანებართვო მოწმობაც. შესაბამისად, გასაჩივრებული აქტების კანონიერებაზე მსჯელობისას უნდა შემოწმდეს, რამდენად შეესაბამება აღნიშნული აქტები კანონმდებლობის მოთხოვნებს.

განსახილველ შემთხვევაში დადგენილია, რომ მოსარჩელეთა დაინტერესებაში არსებულ ტერიტორიაზე ვრცელდება ზოგადი საცხოვრებელი ზონა, რაც არ გამორიცხავს მის სამშენებლოდ განვითარებას საცხოვრებელი ზონა 3-ის (სზ-3) პარამეტრებით. მოსარჩელეები დავისადმი კანონიერ ინტერესს ასაბუთებენ იმ გარემოებაზე მითითებით, რომ მათ სადავო ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტებით ადგებათ ზიანი, კერძოდ, გასაჩივრებული აქტების საფუძველზე განხორციელებული მშენებლობა მნიშვნელოვნად დაარღვევს მიმდებარე უბნის არსებულ სივრცით-ტერიტორიულ მოწყობას/განაშენიანებას.

ქალაქ თბილისის საკრებულოს 2009 წლის 27 მარტის №4-13 გადაწყვეტილებით დამტკიცებული „ქალაქ თბილისის ტერიტორიის გამოყენებისა და განაშენიანების რეგულირების წესების“ 24-ე მუხლის პირველი პუნქტის თანახმად, განაშენიანების კოეფიციენტისა და განაშენიანების ინტენსივობის კოეფიციენტების მაქსიმალური მაჩვენებლები გადამეტებული შეიძლება იყოს განაშენიანების რეგულირების გეგმების გადაწყვეტების საფუძველზე, თუ: ა) ამას მოითხოვს დედაქალაქის ქალაქმშენებლობითი და არქიტექტურული, აგრეთვე ქალაქის განვითარებასთან დაკავშირებული სხვა განსაკუთრებული მიზეზები; ბ) გადამეტება წონასწორდება ან კომპენსირდება გარკვეული ზომებით, რომელთა გატარება უზრუნველყოფს ჯანსაღი საცხოვრებელი და სამუშაო პირობების მოთხოვნების შელახვისა და გარემოზე არახელსაყრელი ზემოქმედების თავიდან აცილებას, სატრანსპორტო და საინჟინრო ინფრასტრუქტურის მოთხოვნების დაკმაყოფილებას; გ) ამას არ დაუპირისპირდება სხვა საზოგადოებრივი ინტერესები; ხოლო ამავე მუხლის მე-3 პუნქტის შესაბამისად კი, ცალკეულ შემთხვევებში, როდესაც სამშენებლო ნაგებობის მშენებლობა გამართლებულია დასახლების სივრცით-ტერიტორიული დაგეგმვისა და არქიტექტურული, აგრეთვე ტერიტორიის განვითარებასთან დაკავშირებული სხვა განსაკუთრებულ მიზეზებთან (სოციალური, ეკონომიკური, კულტურული და ქალაქგეგმარებითი თვალსაზრისით), დასაშვებია კოეფიციენტის (ტერიტორიის განაშენიანებისა (კ-1) და განაშენიანების ინტენსივობის (კ-2)) ზღვრული მაჩვენებლის გადამეტება, შესაბამისი ქალაქგეგმარებითი პროექტის, მშენებლობის ნებართვის გამცემის შესაბამისი სამსახურის და ქ. თბილისის ტერიტორიების გამოყენებისა და განაშენიანების საკითხთა საბჭოს დასკვნის საფუძველზე, რომელსაც განკარგულებით ამტკიცებს ქ. თბილისის მერი.

საკასაციო სასამართლოს განმარტებით, საქმის გადაწყვეტისათვის არსებითი მნიშვნელობა აქვს იმ გარემოებების დადგენას, სადავო აქტით კონკრეტულად რა სახის ზიანი ადგება მოსარჩელეებს, კერძოდ, ნორმატიულად განსაზღვრული კოეფიციენტის გადამეტებას მხოლოდ 0,5-ით, რაც არის კოეფიციენტის უმნიშვნელო ცვლილება და უარყოფით გავლენას ვერ ახდენს აქტის კანონიერებაზე. სივრცითი მოწყობის ამგვარი გადაწყვეტით მოსარჩელეთა უფლებების დარღვევა უაღრესად ჰიპოთეტურია, თუ გავითვალისწინებთ იმ უდავო ფაქტსაც, რომ სამშენებლო მიწის ნაკვეთის მომიჯნავედ მოსარჩელეთაგან მხოლოდ ერთადერთის - ლ. ა-ის საკუთრება მდებარეობს.

საკასაციო სასამართლო აქვე მიუთითებს რომ საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 601 მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, დაუშვებელია კანონსაწინააღმდეგო აღმჭურველი ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ბათილად ცნობა, თუ დაინტერესებულ მხარეს კანონიერი ნდობა აქვს ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის მიმართ, გარდა იმ შემთხვევებისა, როდესაც ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი არსებითად არღვევს სახელმწიფო, საზოგადოებრივ ან სხვა პირთა კანონიერ უფლებებს ან ინტერესებს. ამავე მუხლის მე-5 ნაწილის თანახმად, დაინტერესებული მხარის კანონიერი ნდობა არსებობს იმ შემთხვევაში, თუ მან ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის საფუძველზე განახორციელა იურიდიული მნიშვნელობის მოქმედება და უკანონო ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ბათილად ცნობით მას მიადგება ზიანი. კანონიერი ნდობა არ არსებობს, თუ მას საფუძვლად უდევს დაინტერესებული მხარის უკანონო ქმედება. ამდენად, შეფასების საგანს წარმოადგენს ადმინისტრაციული სამართლის ასევე უმნიშვნელოვანესი კანონიერებისა და კანონიერი ნდობის პრინციპებს შორის კონფლიქტი. ამ პირობებში თანაზომიერების პრინციპის მეშვეობით უნდა დადგინდეს, თუ რომელი პრინციპის დაცვა არის კონკრეტულ შემთხვევაში პრიორიტეტული, რომელი პრინციპია აღმატებული ხარისხის და რომლის უზრუნველყოფა არის დაცვის ღირსი. კანონიერების პრინციპი პრიორიტეტულია კანონიერი ნდობის პრინციპთან მიმართებით, თუ აქტი არსებითად არღვევს სახელმწიფო, საზოგადოებრივ ან სხვა პირის კანონიერ უფლებებს ან ინტერესებს. ამგვარი გარემოებების დადასტურების შემთხვევაში გადის აღმჭურველი აქტი განსაკუთრებული სამართლებრივი დაცვის ქვეშ მყოფი უკანონო აქტების ფარგლებიდან, რამდენადაც ადგილი აქვს საჯარო ინტერესების არსებითად დარღვევას. ამასთან, არსებითი ხასიათის დარღვევა მაშინაა სახეზე, თუ სხვა პირთა უფლებებისა და ინტერესების დაცვა შეუძლებელია მოცემული ადმინისტრაციული აქტის გაუქმების გარეშე.

კონკრეტულ შემთხვევაში მესამე პირების კანონიერი ნდობა ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ გამოცემული სადავო აქტის მიმართ უდავოდ დადგენილია, რადგან გასაჩივრებული აქტების საფუძველზე დაწყებულია მშენებლობა. მოსარჩელეთა ინტერესების დადგენასთან მიმართებით, სასამართლო აღნიშნავს, რომ ზოგადად სადავო საკითხს შეიძლება გავლენა ჰქონდეს მოსარჩელეთა ინტერესსა და უფლებებზე, რამდენადაც დავა ეხება სივრცით-ტერიტორიული განვითარების საკითხს, თუმცაღა მხარეთა ინტერესების პროპორციულობის კუთხით, არსებითია არა ნებისმიერი კანონით დაცული ინტერესი, არამედ კონკრეტული, სადავო საკითხთან დაკავშირებით მკვეთრად გამოხატული ინტერესი და მისი ხელყოფის ინტენსიურობა.

ამასთან, საკასაციო სასამართლო იზიარებს ქვედა ინსტანციის სასამართლოების განმარტებას, რომ საცხოვრებელი ზონა 3-ის სპეციფიკას ქმნის ის გარემოება, რომ აღნიშნული არის დაბალი ინტენსივობის საცხოვრებელი ზონა, სადაც განაშენიანების დომინირებულ სახეობას წარმოადგენს საცხოვრებელი სახლები, თუმცაღა მითითებული არ უნდა იქნეს გაგებული, როგორც მსგავს ტერიტორიაზე ყოველგვარი მრავალბინიანი საცხოვრებელი სახლის აშენების გამორიცხა, არამედ ზემოაღნიშნული ნორმების საფუძველზე ცალსახაა, რომ სზ-3-ის ტერიტორიების გამოყენებისა და განაშენიანების ძირითად დასაშვებ სახეობებს მიეკუთვნება განაშენიანების დაბალი ინტენსივობის მრავალბინიანი საცხოვრებელი სახლი, როგორც არადომინირებული სახეობა.

რაც შეეხება გასაჩივრებულ თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2018 წლის 19 ივლისის საოქმო განჩინებას, რომლითაც არ დაკმაყოფილდა აპელანტთა შუამდგომლობა საქმეზე მტკიცებულებათა დართვის თაობაზე, საკასაციო სასამართლოს მითითებით, არ არსებობს გასაჩივრებული საოქმო განჩინების გაუქმების საფუძველი, ვინაიდან აღნიშნული დავის სამართლებრივ ბედზე გავლენას ვერ მოახდენს.

ამასთან, საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 393-394-ე მუხლების შესაბამისად, საკასაციო სასამართლო უფლებამოსილია გადასინჯოს სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების (განჩინების) კანონიერება სამართლებრივი თვალსაზრისით, შეამოწმოს მისი შესაბამისობა მოქმედ საპროცესო და მატერიალურ ნორმებთან, ხოლო საქმის ფაქტობრივი გარემოებების დადგენისა და ახალი მტკიცებულებების მოპოვების პროცესუალური კომპეტენცია საკასაციო სასამართლოს არა აქვს მინიჭებული.

საკასაციო სასამართლო მიუთითებს, რომ საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 407-ე მუხლის მე-2 ნაწილის შესაბამისად, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დამტკიცებულად ცნობილი ფაქტობრივი გარემოებები სავალდებულოა საკასაციო სასამართლოსათვის, თუ წამოყენებული არ არის დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება). ამავე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად კი, საკასაციო სასამართლო იმსჯელებს მხარის მხოლოდ იმ ახსნა-განმარტებაზე, რომელიც ასახულია სასამართლოთა გადაწყვეტილებებში ან სხდომათა ოქმებში.

საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ საკასაციო სასამართლოში საქმის წარმოების დროს, სასამართლო მოკლებულია ახალი მტკიცებულებების მოპოვების შესაძლებლობას, იგი არ წარმოადგენს საქმის ფაქტობრივი გარემოებების დამდგენ სასამართლოს. ამასთან, საპროცესო კანონმდებლობა არ ითვალისწინებს საკასაციო სასამართლოში ახალი ფაქტობრივი გარემოებების დადგენის და მტკიცებულებების მიღების შესაძლებლობას, რის გამოც საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ კასატორთა შუამდგომლობა საქმეზე მტკიცებულებათა დართვის თაობაზე არ უნდა დაკმაყოფილდეს.

ამდენად, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ მოცემულ საქმეს არ გააჩნია არავითარი პრინციპული მნიშვნელობა სასამართლო პრაქტიკისათვის, ხოლო საკასაციო საჩივარს _ წარმატების პერსპექტივა.

ზემოთქმულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ არ არსებობს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით რეგლამენტირებული არც ერთი საფუძველი, რის გამოც საკასაციო საჩივარი არ უნდა იქნეს დაშვებული განსახილველად.

ამასთან, საკასაციო სასამართლო მიუთითებს საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილზე და აღნიშნავს, რომ საკასაციო საჩივრის დაუშვებლად ცნობის შემთხვევაში პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70 პროცენტი.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ ვინაიდან ვ. შ-ას, კ. ი-ის, გ. თ-ას, ე. ბ-ის, გ. ა-ის, ნ. ჩ-ისა და ლ. ა-ის საკასაციო საჩივარზე უ. ძ-ს 30.10.2018წ. საგადასახადო დავალებით გადახდილი აქვს სახელმწიფო ბაჟი - 300 ლარის ოდენობით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, უ. ძ-ს (პ/ნ ...) უნდა დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70 პროცენტი _ 210 ლარი შემდეგი ანგარიშიდან: ქ. თბილისი, სახელმწიფო ხაზინა, ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი №300773150.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლით, 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. ვ. შ-ას, კ. ი-ის, გ. თ-ას, ე. ბ-ის, გ. ა-ის, ნ. ჩ-ისა და ლ. ა-ის საკასაციო საჩივარი მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;

2. უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2018 წლის 19 ივლისის განჩინება და ამავე სასამართლოს 2018 წლის 19 ივლისის საოქმო განჩინება;

3. უ. ძ-ს (პ/ნ ...) დაუბრუნდეს ვ. შ-ას, კ. ი-ის, გ. თ-ას, ე. ბ-ის, გ. ა-ის, ნ. ჩ-ისა და ლ. ა-ის საკასაციო საჩივარზე 30.10.2018წ. საგადასახადო დავალებით გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის - 300 ლარის 70 პროცენტი - 210 ლარი შემდეგი ანგარიშიდან: ქ. თბილისი, სახელმწიფო ხაზინა, ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი №300773150;

4. ვ. შ-ას, კ. ი-ის, გ. თ-ას, ე. ბ-ის, გ. ა-ის, ნ. ჩ-ისა და ლ. ა-ის შუამდგომლობა საქმეზე მტკიცებულებათა დართვის თაობაზე არ დაკმაყოფილდეს;

5. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე მ. ვაჩაძე

მოსამართლეები: ნ. სხირტლაძე

ვ. როინიშვილი