№ბს-1246(კ-18) 17 იანვარი, 2019 წელი ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატამ

შემდეგი შემადგენლობით:

თავმჯდომარე მაია ვაჩაძე (მომხსენებელი)

მოსამართლეები: ნუგზარ სხირტლაძე

ვასილ როინიშვილი

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლისა და 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის საფუძველზე, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 408-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, ზეპირი განხილვის გარეშე, შეამოწმა ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საფუძვლების არსებობა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2018 წლის 5 ივლისის განჩინების გაუქმების თაობაზე.

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

2016 წლის 14 დეკემბერს მ. ხ-მა სასარჩელო განცხადებით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას, მოპასუხეების - ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიისა და ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის ჯანდაცვისა და სოციალური მომსახურების საქალაქო სამსახურის მიმართ.

მოსარჩელის განმარტებით, იგი წლების განმავლობაში არის სოციალურად დაუცველი და ამავე დროს უსახლკარო. ვინაიდან, ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის ჯანდაცვისა და სოციალური მომსახურების საქალაქო სამსახური ახორციელებს ფიზიკური პირების უსახლკაროდ რეგისტრაციას, მან უსახლკაროდ დარეგისტრირების მოთხოვნით მიმართა აღნიშნულ სამსახურს, რომლის 2016 წლის 18 თებერვლის №48/9 ბრძანებით უარი ეთქვა რეგისტრაციაზე. აღნიშნული უარი გაასაჩივრა ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიაში. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის 2016 წლის 28 ნოემბრის №1-2346 ბრძანებით საჩივარი არ დაკმაყოფილდა.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, მოსარჩელემ მ. ხ-ისათვის უსახლკარო პირად რეგისტრაციაზე უარის თქმის შესახებ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის ჯანდაცვისა და სოციალური მომსახურების საქალაქო სამსახურის 2016 წლის 18 თებერვლის №48/9 ბრძანების, ასევე ადმინისტრაციული საჩივრის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის თაობაზე ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის 2016 წლის 28 ნოემბრის №1-2346 ბრძანების ბათილად ცნობა და ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის ჯანდაცვისა და სოციალური მომსახურების საქალაქო სამსახურისათვის მ. ხ-ის უსახლკარო პირად რეგისტრაციის შესახებ ახალი ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემის დავალება მოითხოვა.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2017 წლის 18 დეკემბრის გადაწყვეტილებით მ. ხ-ის სარჩელი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; ბათილად იქნა ცნობილი ადმინისტრაციული საჩივრის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის შესახებ ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის 2016 წლის 28 ნოემბრის №1-2346 ბრძანება; სადავო საკითხის გადაუწყვეტლად ბათილად იქნა ცნობილი ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის ჯანდაცვისა და სოციალური მომსახურების საქალაქო სამსახურის 2016 წლის 18 თებერვლის №48/9 ბრძანება და მოპასუხეს საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე გარემოებათა შესწავლისა და გამოკვლევის შემდეგ, კანონით დადგენილ ვადაში, ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემა დაევალა.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2017 წლის 18 დეკემბრის გადაწყვეტილება სარჩელის დაკმაყოფილებულ ნაწილში სააპელაციო წესით გაასაჩივრეს ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიამ და ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის ჯანდაცვისა და სოციალური მომსახურების საქალაქო სამსახურმა, რომელთაც გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა მოითხოვეს.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2018 წლის 5 ივლისის განჩინებით ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიისა და ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის ჯანდაცვისა და სოციალური მომსახურების საქალაქო სამსახურის სააპელაციო საჩივრები არ დაკმაყოფილდა; უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2017 წლის 18 დეკემბრის გადაწყვეტილება.

სააპელაციო სასამართლოს განმარტებით, საქმის მასალებით დადგენილია, რომ თავშესაფარი ფართით უზრუნველყოფის კომისიის 2016 წლის 8 თებერვლის №2 ოქმით გაიცა უარყოფითი რეკომენდაცია, მ. ხ-ის უსახლკაროდ რეგისტრაციის უარის თქმის თაობაზე, ვინაიდან კომისიამ მიიჩნია, რომ მ. ხ-ის განცხადება შეუსაბამობაში მოდიოდა ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს 2015 წლის 27 ნოემბრის №28-116 დადგენილებით დამტკიცებულ „ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე უსახლკაროდ რეგისტრაციის და თავშესაფარი ფართით უზრუნველყოფის წესის“ მე-2 მუხლის „დ“ პუნქტთან, ხოლო აღნიშნული რეკომენდაციის საფუძველზე ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის ჯანდაცვისა და სოციალური მომსახურების საქალაქო სამსახურის 2016 წლის 18 თებერვლის №48/9 ბრძანებით უსახლკარო პირად რეგისტრაციისა და თავშესაფარი ფართით უზრუნველყოფის კრიტერიუმებთან შეუსაბამობის გამო, მ. ხ-ს (პ/ნ: ...) უარი ეთქვა უსახლკაროდ რეგისტრაციაზე. ამასთან, ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის 2016 წლის 28 ნოემბრის №1-2346 ბრძანებით არ დაკმაყოფილდა მ. ხ-ის საჩივარი და ზემოაღნიშნული ბრძანება დარჩა ძალაში.

სააპელაციო სასამართლოს მითითებით, როგორც საქმის მასალებით დგინდება, ადმინისტრაციულმა ორგანომ ყურადღება გაამახვილა იმ გარემოებაზე, რომ მ. ხ-მა ხელოვნურად წარმოქმნა მისი უსახლკაროდ რეგისტრაციის საფუძველი. მოპასუხე მხარემ მიუთითა სსიპ შემოსავლების სამსახურის 2015 წლის 30 დეკემბრის №21-11/135830 წერილზე, რომლითაც დგინდება, რომ 2014 წლის საშემოსავლო გადასახადის წლიური დეკლარაციის მიხედვით, ი/მ მ. ხ-ის ერთობლივი შემოსავალი შეადგენდა - 77 278. 00 ლარს. ასევე მიუთითა იმ გარემოებაზე, რომ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის იურიდიულ საქალაქო სამსახურში, 2016 წლის 21 აპრილს გამართული ზეპირი მოსმენის სხდომაზე საჩივრის ავტორმა თავად დაადასტურა, რომ 2014 წლიდან 2015 წლამდე იგი ეწეოდა სამეწარმეო საქმიანობას, რომლის ბრუნვა შეადგენდა - 77 278 ლარს. მოპასუხე მხარემ მიიჩნია, რომ მ. ხ-ის ქმედება ვერ იქნებოდა მიჩნეული კეთილსინდისიერ ქმედებად, ვინაიდან საქმეზე დადგენილი კონკრეტული ფაქტობრივი გარემოებები, კერძოდ, მ. ხ-ის 2014 და 2015 წლის შემოსავლები იძლეოდა ლოგიკური და თანმიმდევრული ვარაუდის საფუძველს, რომ მოცემულ შემთხვევაში მ. ხ-მა თავშესაფარი ფართის მიღების მიზნით, ხელოვნურად წარმოქმნა მისი უსახლკაროდ რეგისტრაციის საფუძველი.

სააპელაციო პალატამ გაიზიარა საქალაქო სასამართლოს ის განმარტება, რომ ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ არ იქნა შეფასებული სსიპ შემოსავლების სამსახურიდან წარდგენილი ინფორმაცია ი/მ მ. ხ-ის შესახებ, რომელსაც დაეყრდნო გასაჩივრებული გადაწყვეტილებების მიღებისას, სადაც აღნიშნულია, რომ 2014 წლის საშემოსავლო გადასახადის წლიური დეკლარაციის მიხედვით, ერთობლივი შემოსავალი იყო - 77 278.00 ლარი, ხოლო დასაბეგრი შემოსავალი 0 ლარი.

სააპელაციო სასამართლომ ასევე გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს ის განმარტება, რომ ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ არ იქნა შეფასებული ერთობლივი შემოსავლისა და დასაბეგრი შემოსავლის ცნება. სააპელაციო სასამართლომ ყურადღება გაამახვილა ასევე შემოსავლების სამსახურის 2016 წლის 29 მარტის ცნობაზე, სადაც მითითებულია, რომ საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 154-ე მუხლის მე-3 ნაწილის გ.ა ქვეპუნქტის საფუძველზე წარდგენილი ინფორმაციის შესაბამისად, შემოსავლების სამსახურში არსებული მონაცემებით (28.03.2016 წლის მდგომარეობით) ფ/პ მ. ხ-ის მიერ 2015, 2016 წლებში მიღებული შემოსავალი არ ფიქსირდება (ს.ფ 35-36). აღნიშნულის საფუძველზე პალატამ მიიჩნია, რომ მ. ხ-ის განცხადება სრულად აკმაყოფილებდა ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს 2015 წლის 27 ნოემბრის №28-116 დადგენილებით დამტკიცებული „ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე უსახლკაროდ რეგისტრაციის და თავშესაფარი ფართით უზრუნველყოფის წესის“ (სადავო პერიოდში მოქმედი რედაქცია) მე-2 მუხლის პირველი პუნქტის „დ“ ქვეპუნქტის მოთხოვნას - არ აქვს შემოსავალი, ან შემოსავლის არსებობის შემთხვევაში პირი ასაბუთებს, რომ აღნიშნული შემოსავალი სხვა ქონებასთან ერთობლიობაში არ არის საკმარისი საცხოვრებლითა და საარსებო მინიმუმით უზრუნველყოფისათვის.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სააპელაციო პალატამ სრულად გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს შედეგი ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის ჯანდაცვისა და სოციალური მომსახურების საქალაქო სამსახურის 2016 წლის 18 თებერვლის №48/9 ბრძანების სადავო საკითხის გადაუწყვეტლად ბათილად ცნობისა და ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემის დავალების თაობაზე და განმარტა, რომ სადავო აქტების მიღებისას მოპასუხე მხარის მიერ არ განხორციელებულა არსებული გარემოებების სათანადოდ გამოკვლევა და შეფასება.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2018 წლის 5 ივლისის განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიამ, რომელმაც გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა მოითხოვა.

კასატორის განმარტებით, საქმეში წარმოდგენილია სსიპ შემოსავლების სამსახურის 2015 წლის 30 დეკემბრის №21-11/135830 წერილი, რომლითაც დგინდება, რომ 2014 წლის მდგომარეობით მოსარჩელის საშემოსავლო გადასახადის წლიური დეკლარაციის მიხედვით, ერთობლივი შემოსავალი შეადგენდა 77278 ლარს, მოწინააღმდეგე მხარემ ზეპირი მოსმენის სხდომაზე თავად დაადასტურა, რომ 2014 წლიდან 2015 წლამდე ეწეოდა სამეწარმეო საქმიანობას. კასატორს მიაჩნია, რომ საქმის ფაქტობრივი გარემოებები, კერძოდ, შემოსავლები იძლევა ლოგიკური ვარაუდის საფუძველს, რომ მ. ხ-მა ხელოვნურად წარმოქმნა მისი უსახლკაროდ რეგისტრაციის საფუძველი, რაც ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე უსახლკაროდ რეგისტრაციისა და თავშესაფარი ფართით უზრუნველყოფის წესის შესაბამისად, წარმოადგენს არაკეთილსინდისერ ქმედებას, რომელიც თავის მხრივ გამორიცხავს მის უსახლკაროდ რეგისტრაციას.

კასატორის მითითებით, ზემოხსენებული შემოსავლების შესახებ მ. ხ-ს 2015 წლის 4 დეკემბრის განცხადებაში არც მიუთითებია. შესაბამისად, სასამართლოს მითითება იმ გარემოებასთან დაკავშირებით, რომ ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ არ გამოკვლეულა საქმისთვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე გარემოებები, არის უსაფუძვლო და დაუსაბუთებელი.

საკასაციო საჩივრის ავტორი ასევე არ იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს მსჯელობას, რომ სადავო აქტების გამოცემისას ადმინისტრაციულ ორგანოს უნდა შეეფასებინა ის გარემოება, რომ მართალია მ. ხ-ს უფიქსირდებოდა ერთობლივი შემოსავალი, მაგრამ დასაბეგრი შემოსავალი იყო 0 და მიუთითებს, საქართველოს საგადასახადო კოდექსის მე-100 მუხლის პირველ ნაწილზე, რომლის თანახმად, „რეზიდენტის ერთობლივი შემოსავალი შედგება საქართველოში არსებული წყაროდან და საქართველოს ფარგლების გარეთ მიღებული შემოსავლებისაგან“. ამავე მუხლის მე-3 ნაწილის მიხედვით, ერთობლივ შემოსავალს განეკუთვნება ნებისმიერი ფორმით ან/და საქმიანობით მიღებული შემოსავალი, კერძოდ: ბ) ეკონომიკური საქმიანობით მიღებული შემოსავლები, რომლებიც დაკავშირებული არ არის დაქირავებით მუშაობასთან; გ) სხვა შემოსავლები, რომლებიც დაკავშირებული არ არის დაქირავებით მუშაობასთან და ეკონომიკურ საქმიანობასთან. ამავე კოდექსის მე-80 მუხლის 1-ლი ნაწილის თანახმად, „რეზიდენტი ფიზიკური პირის საშემოსავლო გადასახადით დაბეგვრის ობიქტია დასაბეგრი შემოსავალი, რომელიც განისაზღვრება, როგორც სხვაობა კალენდარული წლის განმავლობაში მიღებულ ერთობლივ შემოსავალსა და ამ პერიოდისათვის ამ კოდექსით გათვალისწინებული გამოქვითების თანხებს შორის“. ამავე კოდექსის 82-ე მუხლი კი განსაზღვრავს საშემოსავლო გადასახადით დაბეგვრისაგან გათავისუფლებულ შემოსავლების სახეებს.

კასატორი ზემოაღნიშნულ ნორმებზე დაყრდნობით განმარტავს, რომ დასაბეგრი შემოსავლის 0 ოდენობა ცალსახად არ მიუთითებს პირის მიერ მიღებული ერთობლივი შემოსავლის მთლიანად ხარჯებში გაქვითვაზე და იმაზე, რომ პირს ფაქტობრივად შემოსავალი არ აქვს მიღებული. აღნიშნული პოზიციის საფუძველს იძლევა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 82-ე მუხლი, რომელიც როგორც აღინიშნა, განსაზღვრავს შემოსავლის იმ სახეებს, რომლებიც არ ექვემდებარება დაბეგვრავს. შესაბამისად, შესაძლებელია პირს დასაბეგრი შემოსავალი არ უფიქსირდებოდეს არა იმის გამო, რომ შემოსავალი და ხარჯები იყო თანაბარი, არამედ იმიტომ, რომ პირი შესაძლოა ექცეოდეს 82-ე მუხლის რეგულირების ფარგლებში და მის მიერ მიღებული შემოსავალი საერთოდ არ ექვემდებარებოდეს დაბეგვრას. შესაბამისად, კასატორის მოსაზრებით, სასამართლოს მითითებას აღნიშნულ გარემოებაზე არ გააჩნია შესაბამისი სამართლებრივი საფუძველი.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2018 წლის 22 ოქტომბრის განჩინებით საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის საკასაციო საჩივარი.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს და არ ექვემდებარება დასაშვებად ცნობას შემდეგ გარემოებათა გამო:

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის ამომწურავ საფუძვლებს, კერძოდ, აღნიშნული ნორმის თანახმად, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ საკასაციო საჩივარი დაიშვება, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს მიერ დამკვიდრებული პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით და ამასთან, არ არსებობს საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღების ვარაუდი. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება ასევე არ ეწინააღმდეგება ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს. ამასთან, საქმის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების თვალსაზრისით.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ კასატორი ვერ ასაბუთებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით. კასატორი საკასაციო საჩივარში ვერ აქარწყლებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და დასკვნებს.

ამასთან, საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ ადამიანის უფლებათა ევროპული კონვენციის მე-6 მუხლის პირველი პარაგრაფი ავალდებულებს სასამართლოს დაასაბუთოს თავისი გადაწყვეტილება, რაც არ უნდა იქნეს გაგებული თითოეულ არგუმენტზე დეტალური პასუხის გაცემად (იხ. ჯღარკავა საქართველოს წინააღმდეგ, #7932/03; Van de Hurk v. Netherlands, par.61, Garcia Ruiz v. Spain [GC] par.26; Jahnke and Lenoble v France (dec.); Perez v France [GC], par. 81).

საკასაციო სასამართლო იზიარებს მოცემულ საქმეზე ქვედა ინსტანციის სასამართლოების მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და ამ გარემოებებთან დაკავშირებით გაკეთებულ სამართლებრივ შეფასებებს და მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლომ არსებითად სწორად გადაწყვიტა მოცემული დავა.

საკასაციო სასამართლოს მითითებით, კონკრეტული დავის სწორად გადაწყვეტისათვის გამოსარკვევია აკმაყოფილებდა თუ არა მოსარჩელის მიერ ადმინისტრაციულ ორგანოში წარდგენილი განაცხადი უსახლკაროდ რეგისტრაციის კრიტერიუმებს, რომელიც დადგენილია ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს 2015 წლის 27 ნოემბრის №28-116 დადგენილებით.

საკასაციო სასამართლოს განმარტებით, „სოციალური დახმარების შესახებ“ საქართველოს კანონის 1-ლი მუხლის 1-ლი პუნქტის შესაბამისად, ამ კანონის მიზანია სოციალური დახმარების მწყობრი სისტემის ჩამოყალიბებით მოსახლეობის სამართლიანი, მიზნობრივი და ეფექტიანი დახმარებით უზრუნველყოფა. ამავე კანონის მე-2 მუხლის შესაბამისად, ეს კანონი ვრცელდება საქართველოში კანონიერ საფუძველზე მუდმივად მცხოვრებ, სპეციალური მზრუნველობის საჭიროების მქონე პირებზე, ღატაკ ოჯახებსა და უსახლკარო პირებზე, თუ ამავე კანონით სხვა რამ არ არის დადგენილი.

ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს 2015 წლის 27 ნოემბრის №28-116 დადგენილებით დამტკიცებული „ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე უსახლკაროდ რეგისტრაციის და თავშესაფარი ფართით უზრუნველყოფის წესის“ (სადავო პერიოდში მოქმედი რედაქცია) პირველი მუხლის პირველი პუნქტის თანახმად, ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე უსახლკაროდ რეგისტრაციის და თავშესაფარი ფართით უზრუნველყოფის წესი (შემდგომში – წესი) განსაზღვრავს რეგისტრაციის კრიტერიუმებს, პროცედურებს და თავშესაფარი ფართით დაკმაყოფილების პირობებს.

აღნიშნული წესის მე-2 მუხლით განსაზღვრულია უსახლკარო პირად რეგისტრაციისა და თავშესაფარი ფართით უზრუნველყოფის კრიტერიუმები. კერძოდ, მითითებული მუხლის პირველი პუნქტის თანახმად, ფიზიკური პირი (შემდგომში – პირი) უსახლკაროდ დარეგისტრირდება, თუ ის აკმაყოფილებს ყველა შემდეგ კრიტერიუმს: ა) რეგისტრირებულია ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე; ბ) არ აქვს საკუთრების, მართლზომიერი მფლობელობისა თუ სარგებლობის უფლება საცხოვრებელ სადგომზე ან სხვა ფართზე; გ) საკუთრებაში, მართლზომიერ მფლობელობაში ან სარგებლობაში არ აქვს ამ მუხლის პირველი პუნქტის „ბ“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებული ქონების გარდა სხვა უძრავი ქონება ან, როცა პირს ასეთი ქონება გააჩნია და იგი ასაბუთებს, რომ აღნიშნული ქონება სხვა შემოსავლებთან ერთობლიობაში არ არის საკმარისი საცხოვრებლითა და საარსებო მინიმუმით უზრუნველყოფისათვის; დ) არ აქვს შემოსავალი, ან შემოსავლის არსებობის შემთხვევაში პირი ასაბუთებს, რომ აღნიშნული შემოსავალი სხვა ქონებასთან ერთობლიობაში არ არის საკმარისი საცხოვრებლითა და საარსებო მინიმუმით უზრუნველყოფისათვის; ე) არ ფიქსირდება მის მიერ სახელმწიფო საზღვრის ინტენსიური გადაკვეთა, გარდა ჯანმრთელობასთან დაკავშირებული შემთხვევების გამო სახელმწიფო საზღვრის გადაკვეთისა, რაც დასტურდება განმცხადებლის მიერ შესაბამისი ცნობის წარმოდგენით. აღნიშნული მუხლის მე-2 პუნქტით კი, უსახლკაროდ რეგისტრაცია შესაძლოა გამოირიცხოს ქონებრივი, საოჯახო ან/და სხვა, ისეთი გარემოებების გამოვლენისას, რომლებიც ადასტურებენ განმცხადებლის შესაძლებლობას უზრუნველყოფილი იყოს საცხოვრისით ან მის მიმართ მესამე პირის ვალდებულებას საცხოვრისით უზრუნველყოფაზე (გარდა იმ შემთხვევისა, როცა ამ ვალდებულების შესრულება სამართლებრივი ან/და ფაქტობრივი გარემოებების გამო შეუძლებელია). უსახლკაროდ რეგისტრაციაზე უარის თქმის საფუძველია ასევე, ნებისმიერი ისეთი ფაქტის გამოვლენა, რომელიც ადასტურებს განმცხადებლის მხრიდან არასრული ან არასწორი ინფორმაციის მიწოდებას ან ნებისმიერ არაკეთილსინდისიერ ქმედებას, რომლის შედეგადაც განმცხადებელმა თავშესაფარი ფართის მიღების მიზნით, ხელოვნურად წარმოქმნა მისი უსახლკაროდ რეგისტრაციის საფუძველი.

საქმის მასალებით დადგენილია, რომ თავშესაფარი ფართით უზრუნველყოფის კომისიის 2016 წლის 8 თებერვლის №2 ოქმით გაიცა უარყოფითი რეკომენდაცია მ. ხ-ის უსახლკაროდ რეგისტრაციის თაობაზე, ვინაიდან კომისიამ მიიჩნია, რომ მ. ხ-ის განცხადება შეუსაბამობაში მოდიოდა ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს 2015 წლის 27 ნოემბრის №28-116 დადგენილებით დამტკიცებულ „ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე უსახლკაროდ რეგისტრაციის და თავშესაფარი ფართით უზრუნველყოფის წესის“ მე-2 მუხლის „დ“ პუნქტთან, ხოლო აღნიშნული რეკომენდაციის საფუძველზე ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის ჯანდაცვისა და სოციალური მომსახურების საქალაქო სამსახურის 2016 წლის 18 თებერვლის №48/9 ბრძანებით უსახლკარო პირად რეგისტრაციისა და თავშესაფარი ფართით უზრუნველყოფის კრიტერიუმებთან შეუსაბამობის გამო, მ. ხ-ს (პ/ნ: ...) უარი ეთქვა უსახლკაროდ რეგისტრაციაზე. ამასთან, ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის 2016 წლის 28 ნოემბრის №1-2346 ბრძანებით არ დაკმაყოფილდა მ. ხ-ის საჩივარი და ზემოაღნიშნული ბრძანება დარჩა ძალაში.

როგორც საქმის მასალებით დგინდება, ადმინისტრაციულმა ორგანომ ყურადღება გაამახვილა იმ გარემოებაზე, რომ მ. ხ-მა ხელოვნურად წარმოქმნა მისი უსახლკაროდ რეგისტრაციის საფუძველი. მოპასუხე მხარემ მიუთითა სსიპ შემოსავლების სამსახურის 2015 წლის 30 დეკემბრის №21-11/135830 წერილზე, რომლითაც დგინდება, რომ 2014 წლის საშემოსავლო გადასახადის წლიური დეკლარაციის მიხედვით, ი/მ მ. ხ-ის ერთობლივი შემოსავალი შეადგენდა - 77 278. 00 ლარს. ასევე მიუთითა იმ გარემოებაზე, რომ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის იურიდიულ საქალაქო სამსახურში, 2016 წლის 21 აპრილს გამართული ზეპირი მოსმენის სხდომაზე საჩივრის ავტორმა თავად დაადასტურა, რომ 2014 წლიდან 2015 წლამდე იგი ეწეოდა სამეწარმეო საქმიანობას, რომლის ბრუნვა შეადგენდა - 77 278 ლარს. მოპასუხე მხარემ მიიჩნია, რომ მ. ხ-ის ქმედება ვერ იქნებოდა მიჩნეული კეთილსინდისიერ ქმედებად, ვინაიდან საქმეზე დადგენილი კონკრეტული ფაქტობრივი გარემოებები, კერძოდ, მ. ხ-ის 2014 და 2015 წლის შემოსავლები იძლეოდა ლოგიკური და თანმიმდევრული ვარაუდის საფუძველს, რომ მოცემულ შემთხვევაში მ. ხ-მა თავშესაფარი ფართის მიღების მიზნით, ხელოვნურად წარმოქმნა მისი უსახლკაროდ რეგისტრაციის საფუძველი.

საკასაციო სასამართლოს მითითებით, საქართველოს საგადასახადო კოდექსის მე-100 მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, რეზიდენტის ერთობლივი შემოსავალი შედგება საქართველოში არსებული წყაროდან და საქართველოს ფარგლებს გარეთ მიღებული შემოსავლებისაგან. ამავე მუხლის მე-3 ნაწილის მიხედვით, ერთობლივ შემოსავალს განეკუთვნება ნებისმიერი ფორმით ან/და საქმიანობით მიღებული შემოსავალი, კერძოდ: ა) ხელფასის სახით მიღებული შემოსავლები; ბ) ეკონომიკური საქმიანობით მიღებული შემოსავლები, რომლებიც დაკავშირებული არ არის დაქირავებით მუშაობასთან; გ) სხვა შემოსავლები, რომლებიც დაკავშირებული არ არის დაქირავებით მუშაობასთან და ეკონომიკურ საქმიანობასთან. ამავე კოდექსის 105-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, ერთობლივი შემოსავლიდან გამოიქვითება ყველა ხარჯი, რომელიც დაკავშირებულია მის მიღებასთან, გარდა იმ ხარჯებისა, რომლებიც ამ კოდექსის თანახმად გამოქვითვას არ ექვემდებარება. ხოლო მითითებული კოდექსის მე-80 მუხლის პირველი ნაწილის მიხედვით, რეზიდენტი ფიზიკური პირის საშემოსავლო გადასახადით დაბეგვრის ობიექტია დასაბეგრი შემოსავალი, რომელიც განისაზღვრება, როგორც სხვაობა კალენდარული წლის განმავლობაში მიღებულ ერთობლივ შემოსავალსა და ამ პერიოდისათვის ამ კოდექსით გათვალისწინებული გამოქვითვების თანხებს შორის.

ქვედა ინსტანციის სასამართლოებმა მართებულად მიუთითეს, რომ ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ არ იქნა შეფასებული სსიპ შემოსავლების სამსახურიდან წარდგენილი ინფორმაცია ი/მ მ. ხ-ის შესახებ, რომელსაც დაეყრდნო გასაჩივრებული გადაწყვეტილებების მიღებისას, სადაც აღნიშნულია, რომ 2014 წლის საშემოსავლო გადასახადის წლიური დეკლარაციის მიხედვით, ერთობლივი შემოსავალი იყო - 77 278.00 ლარი, ხოლო დასაბეგრი შემოსავალი 0 ლარი.

საკასაციო სასამართლო ასევე მიუთითებს საქმეში წარმოდგენილ შემოსავლების სამსახურის 2016 წლის 29 მარტის ცნობებეზე, სადაც მითითებულია, რომ საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 154-ე მუხლის მე-3 ნაწილის გ.ა ქვეპუნქტის საფუძველზე წარდგენილი ინფორმაციის შესაბამისად, შემოსავლების სამსახურში არსებული მონაცემებით (28.03.2016 წლის მდგომარეობით) ფ/პ მ. ხ-ის მიერ 2015, 2016 წლებში მიღებული შემოსავალი არ ფიქსირდება (ს.ფ 35-36).

შესაბამისად, ყოველივე აღნიშნულის გათვალისწინებით, ქვედა ინსტანციის სასამართლოებმა მართებულად მიიჩნიეს, რომ განსახილველ შემთხვევაში თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის ჯანდაცვისა და სოციალური მომსახურების საქალაქო სამსახურის 2016 წლის 18 თებერვლის №48/9 ბრძანების მიღებისას არ არის სათანადოდ გამოკვლეული საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე ყველა გარემოება, რაც ადასტურებს მოცემულ შემთხვევაში საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 32-ე მუხლის მე-4 ნაწილის გამოყენების საჭიროებას.

რაც შეეხება მხარის მოთხოვნას ადმინისტრაციული საჩივრის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის შესახებ ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის 2016 წლის 28 ნოემბრის №1-2346 ბრძანების ბათილად ცნობის თაობაზე, იმ პირობებში, როდესაც სადავო საკითხის გადაუწყვეტლად ბათილად იქნა ცნობილი ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის ჯანდაცვისა და სოციალური მომსახურების საქალაქო სამსახურის 2016 წლის 18 თებერვლის №48/9 ბრძანება, მართებულია ადმინისტრაციული საჩივრის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის შესახებ ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის 2016 წლის 28 ნოემბრის №1-2346 ბრძანების ბათილად ცნობა.

ამდენად, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ მოცემულ საქმეს არ გააჩნია არავითარი პრინციპული მნიშვნელობა სასამართლო პრაქტიკისათვის, ხოლო საკასაციო საჩივარს _ წარმატების პერსპექტივა.

ზემოთქმულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ არ არსებობს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით რეგლამენტირებული არც ერთი საფუძველი, რის გამოც საკასაციო საჩივარი არ უნდა იქნეს დაშვებული განსახილველად.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლით, 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის საკასაციო საჩივარი მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;

2. უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2018 წლის 5 ივლისის განჩინება;

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე მ. ვაჩაძე

მოსამართლეები: ნ. სხირტლაძე

ვ. როინიშვილი