№ბს-1158(კ-18) 27 დეკემბერი, 2018 წელი

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატამ

შემდეგი შემადგენლობით:

თავმჯდომარე მაია ვაჩაძე (მომხსენებელი)

მოსამართლეები: ნუგზარ სხირტლაძე

ვასილ როინიშვილი

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლისა და 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის საფუძველზე, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 408-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, ზეპირი განხილვის გარეშე, შეამოწმა სსიპ სოციალური მომსახურების სააგენტოს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საფუძვლების არსებობა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2018 წლის 11 ივლისის განჩინების გაუქმების თაობაზე.

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

2016 წლის 25 აგვისტოს შპს „...ომ“ სასარჩელო განცხადებით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას, მოპასუხის - სსიპ სოციალური მომსახურების სააგენტოს მიმართ.

მოსარჩელის განმარტებით, 5 წლის ნ. რ-ი წარმოადგენს „საყოველთაო ჯანდაცვაზე გადასვლის მიზნით გასატარებელ ზოგიერთ ღონისძიებათა შესახებ“ საქართველოს მთავრობის 2013 წლის 21 თებერვლის #36 დადგენილების მოსარგებლეს. აღნიშნული დადგენილების დანართი 1-ის მე-2 მუხლის, მე-2 პუნქტის „ბ“ ქვეპუნქტის შესაბამისად, მისთვის გაწეული სამედიცინო მომსახურების ხარჯების ანაზღაურებას ითვალისწინებს ამავე დადგენილების 1.3 დანართი. დადგენილების მე-15 მუხლის მე-2 პუნქტის „ე“ ქვეპუნქტის თანახმად, ანაზღაურებას არ ექვემდებარება შემთხვევა, როდესაც წარდგენილი სამედიცინო დოკუმენტაციის ინსპექტირების შედეგად, განმახორციელებელი მიიჩნევს, რომ მოწოდებული ინფორმაცია არ ემთხვევა შეტყობინებაში არსებულ ინფორმაციას და/ან არ აკმაყოფილებს პროგრამით განსაზღვრულ სამედიცინო მომსახურების პირობებს. მიუხედავად იმისა, რომ საყოველთაო ჯანმრთელობის მართვის დეპარტამენტი ანაზღაურებაზე უარის თქმის საფუძვლად მიუთითებს მე-15 მუხლის მე-2 პუნქტის „ე“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებულ გარემოებებს, მოსარჩელის განმარტებით, კონკრეტულ შემთხვევაში აღნიშნული გარემოებები სახეზე არ არის.

მოსარჩელის მითითებით, ნ. რ-მა შპს „...ოს“ გადაუდებელი დახმარების, ობსერვაციისა და ტოქსიკოლოგიის დეპარტამენტს მიმართა მზარდი ინტენსივობის მუცლის ტკივილით. განყოფილებაში გამოყენებულ იქნა ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის მართვის პროტოკოლი („Emergency Triage Assessment and Treatment“ (ETAT), რომლითაც ძლიერი ტკივილი წარმოადგენს პრიორიტეტულ ნიშანს და პაციენტი საჭიროებდა დაუყოვნებლივ სრულ შეფასებას, რის გამოც პაციენტი თავსდება გადაუდებელი დახმარების განყოფილებაში. ჩარევის შემდეგ, კლინიკური ნიშნების მიხედვით, მიზანშეწონილი იქნა პაციენტის გაწერა ბინაზე. განმეორებითი მიმართვისას მუცლის ტკივილს თან ახლად ღებინება, ვინაიდან აღნიშნული ერთობლიობაში საჭიროებს სიცოცხლისთვის საშიში მდგომარეობის გამორიცხვას, პაციენტი ამჯერად საჭიროებდა სტაციონარში მოთავსებას, რაც განხორციელდა კიდეც. მდგომარეობის გაუმჯობესების შემდეგ, მისი მოთხოვნის შესაბამისად, ხელწერილის საფუძველზე გაეწერა ბინაზე.

მოსარჩელის მითითებით, ნ. რ-თან პირველი ამბულატორიული მომართვის დროს არ იკვეთებოდა ჰოსპიტალიზაციის კრიტერიუმი და მას გაეწია გადაუდებელი ამბოლატორიული დახმარება. განმეორებითი მომართვისას სიმპტომის ინტენსივობის მატების და ახალი სიმპტომის - ღებინების გამოვლინების გამო პაციენტისთვის საჭირო იყო ჰოსპიტალური მეთვალყურეობა, რის გამოც განხორციელდა კიდეც ჰოსპიტალიზაცია. შესაბამისად, პაციენტისთვის საჭირო იყო როგორც ამბულატორიული, ისე ჰოსპიტალური მეთვალყურეობა და არც ერთი მათგანი არ წარმოადგენს არაჯეროვანი მკურნალობის ეპიზოდს.

მოსარჩელის განმარტებით, გასაჩივრებული ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტები ეწინააღმდეგება კანონს და ისინი პირდაპირ და უშუალო ზიანს აყენებენ სამედიცინო დაწესებულების კანონიერ უფლებას, მიიღოს ანაზღაურება საქართველოს მთავრობის 2013 წლის 21 თებერვლის #36 დადგენილებით განსაზღვრული წესით.

ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, მოსარჩელემ „საყოველთაო ჯანმრთელობის დაცვის სახელმწიფო პროგრამის“ ფარგლებში მოქალაქე ნ. რ-ისთვის გაწეული მომსახურების ანაზღაურებაზე უარის თქმის ნაწილში სსიპ სოციალური მომსახურების სააგენტოს საყოველთაო ჯანმრთელობის დაცვის მართვის დეპარტამენტის უფროსის 2016 წლის 22 მარტის #04/22869 გადაწყვეტილებისა და შპს „...ოს“ 2016 წლის 18 აპრილის ადმინისტრაციული საჩივრის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის შესახებ მოქალაქე ნ. რ-ისთვის გაწეული მომსახურების ანაზღაურებაზე უარის თქმის ნაწილში სსიპ სოციალური მომსახურების სააგენტოს დირექტორის 2016 წლის 10 აგვისტოს #04/61098 გადაწყვეტილების ბათილად ცნობა მოითხოვა.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2017 წლის 29 სექტემბრის გადაწყვეტილებით შპს „...ოს“ სარჩელი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; სადავო საკითხის გადაუწყვეტლად ბათილად იქნა ცნობილი სსიპ სოციალური მომსახურების სააგენტოს დირექტორის 2016 წლის 10 აგვისტოს #04/61098 გადაწყვეტილება შპს „...ოს“ 2016 წლის 18 აპრილის ადმინისტრაციული საჩივრის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის შესახებ მოქალაქე ნ. რ-ისთვის გაწეული მომსახურების ანაზღაურებაზე უარის თქმის ნაწილში და მოპასუხე სსიპ სოციალური მომსახურების სააგენტოს დაევალა საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე გარემოებების გამოკვლევისა და შეფასების შემდეგ, კანონით დადგენილ ვადაში, ახალი ინდივიდუალურ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემა შპს „…ოს“ საჩივართან დაკავშირებით.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2017 წლის 29 სექტემბრის გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა სსიპ სოციალური მომსახურების სააგენტომ, რომელმაც გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა მოითხოვა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2018 წლის 11 ივლისის განჩინებით სსიპ სოციალური მომსახურების სააგენტოს სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა; უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2017 წლის 29 სექტემბრის გადაწყვეტილება.

სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ ნ. რ-ი წარმოადგენს „საყოველთაო ჯანდაცვაზე გადასვლის მიზნით გასატარებელ ზოგიერთ ღონისძიებათა შესახებ“ საქართველოს მთავრობის 2013 წლის 21 თებერვლის #36 დადგენილებით დამტკიცებული „საყოველთაო ჯანმრთელობის დაცვის სახელმწიფო პროგრამის“ დანართი #1.3-ის მეორე პუნქტში აღწერილი სამედიცინო მომსახურების პირობებით მოსარგებლეს, რომლისთვისაც გაწეული სამედიცინო მომსახურების ფარგლებში იკვეთებოდა ჰოსპიტალიზაციის ორი ეპიზოდი, ერთი მხრივ, ამბულატორიული და, მეორე მხრივ, სტაციონარული. პირველ შემთხვევაში, 2015 წლის 15 მაისს, 07:03 საათზე მოქალაქე ნ. რ-მა მიმართა შპს „...ოს“ გადაუდებელი დახმარების განყოფილებას ჩივილებით - მუცლის ტკივილი ჭიპის გარშემო, რის გამოც განხორციელდა პაციენტის ამბულატორიული გამოკვლევა, გაეწია შესაბამისი სამედიცინო მომსახურება და ვინაიდან მისი მდგომარეობა შეფასდა, როგორც საშუალო სიმძიმის, ტკივილის ინტენსივობისა და სხვა კლინიკური ნიშნების მიხედვით, დიაგნოზით - სხვა და დაუზუსტებელი ტკივილი მუცლის არეში (R10.4), პაციენტი 09:30 საათზე გაეწერა ბინაზე. მეორე შემთხვევაში, ამავე დღეს 16:07 საათზე პაციენტმა განმეორებით მიმართა გადაუდებელი დახმარების განყოფილებას მომატებული ჩივილებით - გაძლიერებული მუცლის ტკივილით, რომელმაც შეტევითი ხასიათი მიიღო თანდართული ღებინების ეპიზოდებით, რის გამოც 17:10 საათზე პაციენტი გადაუდებელი დახმარების განყოფილებიდან გადაყვანილ იქნა სტაციონარში, სადაც გაეწია შესაბამისი სამედიცინო მომსახურება და პაციენტი 2015 წლის 17 მაისს, 2 საწოლ-დღის გატარების შემდგომ, მდგომარეობის გაუმჯობესების გამო დიაგნოზით - სხვა და დაუზუსტებელი ტკივილი მუცლის არეში (R10.4), გაეწერა ბინაზე.

სააპელაციო პალატამ არ გაიზიარა აპელანტის მითითება „საყოველთაო ჯანმრთელობის დაცვის სახელმწიფო პროგრამის“ 22-ე მუხლის მე-11 პუნქტზე, რომლის თანახმად, ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ ხსენებული სამედიცინო მომსახურების გაწევის შემთხვევები არ ანაზღაურდა იმ საფუძვლით, რომ მიწოდებული ინფორმაცია არ აკმაყოფილებდა პროგრამით განსაზღვრულ სამედიცინო მომსახურების პირობებს, კერძოდ, სახელმწიფო პროგრამის ფარგლებში ანაზღაურებას არ ექვემდებარებოდა არასწორად (არაჯეროვნად/არასრულად) ჩატარებული მკურნალობა, რომლის შედეგად გართულდა შემთხვევა ან რომელმაც განაპირობა რეჰოსპიტალიზაცია. ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ გადაწყვეტილება მხოლოდ იმ არგუმენტზე დაყრდნობით იქნა მიღებული, რომ მოქალაქე ნ. რ-მა ერთი და იმავე დიაგნოზით მიმართა სამედიცინო დაწესებულებას, რაც გახდა ერთ შემთხვევაში ამბულატორიული მომსახურების გაწევის, ხოლო შემდგომ სტაციონარში მოთავსების საფუძველი და აღნიშნული ფაქტის საფუძველზე გამოსცა ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი სსიპ სოციალური მომსახურების სააგენტოს დირექტორის 2016 წლის 10 აგვისტოს #04/61098 გადაწყვეტილების სახით.

სააპელაციო სასამართლომ ასევე მიუთითა საქართველოს კატასტროფისა და გადაუდებელი მედიცინის ასოციაციის 2016 წლის 19 სექტემბრის წერილზე, რომლის მიხედვით დგინდება, რომ მოცემულ შემთხვევაში, პაციენტს სამედიცინო დაწესებულებაში პირველი შესვლისას არ აღენიშნებოდა ე.წ. „განგაშის ნიშნები“, რის გამოც გასინჯვის შედეგად ბავშვი შეფასდა, როგორც საშუალო სიმძიმის პაციენტი და ვინაიდან არ იყო გამოხატული ჰოსპიტალიზაციის ჩვენებებიდან არც ერთი ნიშანი, პაციენტი, ტკივილის კუპირებისა და ზოგადი მდგომარეობის გაუმჯობესების შემდგომ, გაეწერა ბინაზე. წერილში ასევე აღნიშნულია, რომ, როდესაც გადაუდებელი დახმარების განყოფილებაში შემოსული პაციენტის ზოგადი მდგომარეობის სტაბილიზაციის და გაუმჯობესების შემდეგ პაციენტი ეწერება ბინაზე, ბავშვთა პოპულაციაში შესაძლებელია პაციენტის განმეორებითი მომართვა გადაუდებელი დახმარების განყოფილებაში, რისი მიზეზიც ხშირად არის მშობლების უუნარობა სწორად შეაფასონ ბავშვის მდგომარეობა და გაუწიონ დახმარება ბინაზე. ამდენად, განმეორებითი მომართვიანობის პრედიქცია შეუძლებელია, ვინაიდან დაკავშირებულია ექიმისგან დამოუკიდებელ ფაქტორებთან. ამდენად, მიჩნეულ იქნა, რომ პაციენტის განმეორებითი მიმართვა და ჰოსპიტალიზაცია არ იყო განპირობებული პირველი მიმართვისას მისთვის ექიმის მიერ გაწეული არასრულფასოვანი სამედიცინო მომსახურებით.

სააპელაციო პალატის განმარტებით, მოცემულ შემთხვევაში პაციენტის განმეორებითი მიმართვა და ჰოსპიტალიზაცია არ იყო განპირობებული პირველი მიმართვისას ექიმის მიერ ნ. რ-ისთვის გაწეული არასრულფასოვანი სამედიცინო მომსახურებით, შესაბამისად, სსიპ სოციალური მომსახურების სააგენტოს მიერ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი მიღებულ იქნა საქმისთვის მნიშვნელობის მქონე გარემოებათა გამოკვლევის გარეშე.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2018 წლის 11 ივლისის განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა სსიპ სოციალური მომსახურების სააგენტომ, რომელმაც გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა მოითხოვა.

კასატორის განმარტებით, ძირითად სამართლებრივ აქტს განსახილველ შემთხვევაში წარმოადგენს საქართველოს მთავრობის 2013 წლის 21 თებერვლის #36 დადგენილება. აღნიშნული დადგენილების მე-15 მუხლის მე-7 პუნქტის თანახმად: სტაციონარულ სამედიცინო მომსახურებად ამ სახელმწიფო პროგრამაში განხილული უნდა იქნეს მხოლოდ ის შემთხვევები, რომლებიც საჭიროებენ პაციენტის სტაციონარში 24 საათზე მეტი დროით მოთავსებას. შესაბამისად, სტაციონარში 24-სთ-ზე ნაკლები დროით დაყოვნება, პროგრამის მიზნებიდან გამომდინარე, არ განიხილება სტაციონარული სამედიცინო მომსახურების შემთხვევად.

კასატორის მითითებით, უდავო ფაქტობრივი გარემოებაა, რომ პაციენტი ნ. რ-ი მკურნალობდა დაწესებულებაში - გადაუდებელი ამბულატორიული მომსახურების კომპონენტით, რომლის ფარგლებიც არ უნდა აღემატებოდეს 24 სთ-ს. შესაბამისად, 24 საათის განმავლობაში კლინიკას საქართველოს მთავრობის 2010 წლის 22 ნოემბრის #359 დადგენილების მიხედვით, უნდა განეხორციელებინა ყველა ის ჩარევა, რომელიც დაკავშირებულია დაავადებათა პროფილაქტიკასთან, დიაგნოსტიკასთან, მკურნალობასთან, რეაბილიტაციასა და პალიატიურ მზრუნველობასთან დაკავშირებულ სამედიცინო მომსახურებასთან.

კასატორის განმარტებით, ასევე გასათვალისწინებელია გარემოება, რომ პაციენტი 7 საათში დაბრუნდა კლინიკაში ჯანმრთელობის მდგომარეობის გაუარესების გამო. შესაბამისად, ვინაიდან გახდა განმეორებითი მკურნალობის აუცილებლობა, აღნიშნული გულისხმობს #36 დადგენილების მე-15 მუხლის მე-2 პუნქტის „ე“ ქვეპუნქტის შემადგენლობას, როდესაც წარდგენილი სამედიცინო დოკუმენტაციის ინსპექტირების შედეგად, ინსპექტირების განმახორციელებელი მიიჩნევს, რომ მიწოდებული ინფორმაცია არ ემთხვევა შეტყობინებაში არსებულ ინფორმაციას ან/და არ აკმაყოფილებს პროგრამით განსაზღვრულ სამედიცინო მომსახურების პირობებს. აღნიშნულიდან გამომდინარე, თუ კლინიკა 24 საათის განმავლობაში ჯეროვნად შეასრულებდა დაკისრებულ მოვალეობას, არ გახდებოდა განმეორებითი მომართვის აუცილებლობა.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2018 წლის 11 ოქტომბრის განჩინებით საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული სსიპ სოციალური მომსახურების სააგენტოს საკასაციო საჩივარი.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ სსიპ სოციალური მომსახურების სააგენტოს საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს და არ ექვემდებარება დასაშვებად ცნობას შემდეგ გარემოებათა გამო:

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის ამომწურავ საფუძვლებს, კერძოდ, აღნიშნული ნორმის თანახმად, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ საკასაციო საჩივარი დაიშვება, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს მიერ დამკვიდრებული პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით და ამასთან, არ არსებობს საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღების ვარაუდი. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება ასევე არ ეწინააღმდეგება ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს. ამასთან, საქმის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების თვალსაზრისით.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ კასატორი ვერ ასაბუთებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით. კასატორი საკასაციო საჩივარში ვერ აქარწყლებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და დასკვნებს.

ამასთან, საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ ადამიანის უფლებათა ევროპული კონვენციის მე-6 მუხლის პირველი პარაგრაფი ავალდებულებს სასამართლოს დაასაბუთოს თავისი გადაწყვეტილება, რაც არ უნდა იქნეს გაგებული თითოეულ არგუმენტზე დეტალური პასუხის გაცემად (იხ. ჯღარკავა საქართველოს წინააღმდეგ, #7932/03; Van de Hurk v. Netherlands, par.61, Garcia Ruiz v. Spain [GC] par.26; Jahnke and Lenoble v France (dec.); Perez v France [GC], par. 81).

საკასაციო სასამართლო იზიარებს მოცემულ საქმეზე ქვედა ინსტანციის სასამართლოების მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და ამ გარემოებებთან დაკავშირებით გაკეთებულ სამართლებრივ შეფასებებს და მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლომ არსებითად სწორად გადაწყვიტა მოცემული დავა.

განსახილველ შემთხვევაში სადავო საკითხს პაციენტ ნ. რ-ის შემთხვევის ანაზღაურებას დაქვემდებარება წარმოადგენს. სადავო შემთხვევა არ ანაზღაურდა იმ საფუძვლით, რომ მიწოდებული ინფორმაცია არ აკმაყოფილებდა პროგრამით განსაზღვრულ სამედიცინო მომსახურების პირობებს, კერძოდ, სახელმწიფო პროგრამის ფარგლებში ანაზღაურებას არ ექვემდებარებოდა არასწორად (არაჯეროვნად/არასრულად) ჩატარებული მკურნალობა, რომლის შედეგად გართულდა შემთხვევა ან რომელმაც განაპირობა რეჰოსპიტალიზაცია.

დადგენილია, რომ ნ. რ-ი წარმოადგენს „საყოველთაო ჯანდაცვაზე გადასვლის მიზნით გასატარებელ ზოგიერთ ღონისძიებათა შესახებ“ საქართველოს მთავრობის 2013 წლის 21 თებერვლის #36 დადგენილების მოსარგებლე პირს.

„საყოველთაო ჯანდაცვაზე გადასვლის მიზნით გასატარებელ ზოგიერთ ღონისძიებათა შესახებ“ საქართველოს მთავრობის 2013 წლის 21 თებერვლის #36 დადგენილების 1.3 დანართის მე-2 პუნქტის თანახმადაც, ამ დადგენილების დანართი #1-ის მე-2 მუხლის მე-2 პუნქტის „ბ“ ქვეპუნქტით განსაზღვრული მოსარგებლეებისათვის პროგრამა ითვალისწინებს ქვემოთ ჩამოთვლილი სამედიცინო მომსახურების ხარჯების ანაზღაურებას: ბ) ამბულატორიული მომსახურება (გეგმური ამბულატორიული მომსახურების მიღება შესაძლებელია მხოლოდ პირველადად ოჯახის ან სოფლის ან უბნის ექიმთან მიმართვის საფუძველზე), (სოფლის ექიმის/ექთნის მომსახურება განხორციელდება ჯანდაცვის შესაბამისი სახელმწიფო პროგრამის ფარგლებში): ბ.გ) ექიმის დანიშნულებით ამბულატორიულ დონეზე ნებისმიერი სახის ინსტრუმენტული გამოკვლევები: ბ.დ) ექიმის დანიშნულებით ამბულატორიულ დონეზე კლინიკურ-ლაბორატორიული გამოკვლევები: სისხლის საერთო ანალიზი, შარდის საერთო ანალიზი, გლუკოზა პერიფერიულ სისხლში, კრეატინინი, ჰემოგლობინი, ქოლესტერინი სისხლში, შრატში ლიპიდების განსაზღვრა, განავლის ანალიზი ფარულ სისხლდენაზე, პროთრომბინის დრო (INR), ღვიძლის ფუნქციური სინჯები: ALT, AST, ფარისებრი ჯირკვლის ფუნქციური სინჯი TSH; გ) სტაციონარული მომსახურება: გ.ა) გადაუდებელი სტაციონარული მომსახურება: გ.ა.ა) #1.2 დანართში მითითებული კრიტიკული მდგომარეობები/ინტენსიური თერაპია და გადაუდებელი მდგომარეობები; გ.ა.ბ) სხვა გადაუდებელი მდგომარეობები, მათ შორის, ინფექციურ დაავადებებთან და ინკურაბელური პაციენტების პალიატიურ მზრუნველობასთან დაკავშირებული ჰოსპიტალიზაცია, გართულებულ ორსულობასთან, მშობიარობასა და ლოგინობის ხანასთან დაკავშირებული ჰოსპიტალიზაცია.

საქმის მასალებით დადგენილია, რომ ნ. რ-ის შემთხვევაში სამედიცინო მომსახურების ფარგლებში იკვეთებოდა ჰოსპიტალიზაციის ორი ეპიზოდი, ერთი მხრივ, ამბულატორიული და, მეორე მხრივ, სტაციონარული. პირველ შემთხვევაში, 2015 წლის 15 მაისს, 07:03 საათზე მოქალაქე ნ. რ-მა მიმართა შპს „...ოს“ გადაუდებელი დახმარების განყოფილებას ჩივილებით - მუცლის ტკივილი ჭიპის გარშემო, რის გამოც განხორციელდა პაციენტის ამბულატორიული გამოკვლევა, გაეწია შესაბამისი სამედიცინო მომსახურება და ვინაიდან მისი მდგომარეობა შეფასდა, როგორც საშუალო სიმძიმის, ტკივილის ინტენსივობისა და სხვა კლინიკური ნიშნების მიხედვით, დიაგნოზით - სხვა და დაუზუსტებელი ტკივილი მუცლის არეში (R10.4), პაციენტი 09:30 საათზე გაეწერა ბინაზე. მეორე შემთხვევაში, ამავე დღეს 16:07 საათზე პაციენტმა განმეორებით მიმართა გადაუდებელი დახმარების განყოფილებას მომატებული ჩივილებით - გაძლიერებული მუცლის ტკივილით, რომელმაც შეტევითი ხასიათი მიიღო თანდართული ღებინების ეპიზოდებით, რის გამოც 17:10 საათზე პაციენტი გადაუდებელი დახმარების განყოფილებიდან გადაყვანილ იქნა სტაციონარში, სადაც გაეწია შესაბამისი სამედიცინო მომსახურება და პაციენტი 2015 წლის 17 მაისს, 2 საწოლ-დღის გატარების შემდგომ, მდგომარეობის გაუმჯობესების გამო დიაგნოზით - სხვა და დაუზუსტებელი ტკივილი მუცლის არეში (R10.4), გაეწერა ბინაზე.

საკასაციო სასამართლო იზიარებს ქვედა ინსტანციის სასამართლოების განმარტებას, რომ მოცემულ შემთხვევაში პაციენტის განმეორებითი მიმართვა და ჰოსპიტალიზაცია არ იყო განპირობებული პირველი მიმართვისას ექიმის მიერ ნ. რ-ისთვის გაწეული არასრულფასოვანი სამედიცინო მომსახურებით და მიუთითებს საქართველოს კატასტროფისა და გადაუდებელი მედიცინის ასოციაციის 2016 წლის 19 სექტემბრის წერილზე, რომლის მიხედვით დგინდება, რომ მოცემულ შემთხვევაში, პაციენტს სამედიცინო დაწესებულებაში პირველი შესვლისას არ აღენიშნებოდა ე.წ. „განგაშის ნიშნები“, რის გამოც გასინჯვის შედეგად ბავშვი შეფასდა, როგორც საშუალო სიმძიმის პაციენტი და ვინაიდან არ იყო გამოხატული ჰოსპიტალიზაციის ჩვენებებიდან არც ერთი ნიშანი, პაციენტი, ტკივილის კუპირებისა და ზოგადი მდგომარეობის გაუმჯობესების შემდგომ, გაეწერა ბინაზე. წერილში ასევე აღნიშნულია, რომ, როდესაც გადაუდებელი დახმარების განყოფილებაში შემოსული პაციენტის ზოგადი მდგომარეობის სტაბილიზაციის და გაუმჯობესების შემდეგ პაციენტი ეწერება ბინაზე, ბავშვთა პოპულაციაში შესაძლებელია პაციენტის განმეორებითი მომართვა გადაუდებელი დახმარების განყოფილებაში, რისი მიზეზიც ხშირად არის მშობლების უუნარობა სწორად შეაფასონ ბავშვის მდგომარეობა და გაუწიონ დახმარება ბინაზე. ამდენად, განმეორებითი მომართვიანობის პრედიქცია შეუძლებელია, ვინაიდან დაკავშირებულია ექიმისგან დამოუკიდებელ ფაქტორებთან. ამდენად, მიჩნეულ იქნა, რომ პაციენტის განმეორებითი მიმართვა და ჰოსპიტალიზაცია არ იყო განპირობებული პირველი მიმართვისას მისთვის ექიმის მიერ გაწეული არასრულფასოვანი სამედიცინო მომსახურებით.

ამდენად, ქვედა ინსატანციის სასამართლოებმა სწორად შეაფასეს ის გარემოება, რომ მოცემულ შემთხვევაში პაციენტის განმეორებითი მიმართვა და ჰოსპიტალიზაცია არ იყო განპირობებული პირველი მიმართვისას ექიმის მიერ ნ. რ-ისთვის გაწეული არასრულფასოვანი სამედიცინო მომსახურებით, შესაბამისად, სსიპ სოციალური მომსახურების სააგენტოს მიერ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი მიღებულ იქნა საქმისთვის მნიშვნელობის მქონე გარემოებათა გამოკვლევის გარეშე, რაც ადასტურებს მოცემულ შემთხვევაში საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 32-ე მუხლის მე-4 ნაწილის გამოყენების საჭიროებას.

ამდენად, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ მოცემულ საქმეს არ გააჩნია არავითარი პრინციპული მნიშვნელობა სასამართლო პრაქტიკისათვის, ხოლო საკასაციო საჩივარს _ წარმატების პერსპექტივა.

ზემოთქმულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ არ არსებობს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით რეგლამენტირებული არც ერთი საფუძველი, რის გამოც საკასაციო საჩივარი არ უნდა იქნეს დაშვებული განსახილველად.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლით, 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. სსიპ სოციალური მომსახურების სააგენტოს საკასაციო საჩივარი მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;

2. უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2018 წლის 11 ივლისის განჩინება;

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე მ. ვაჩაძე

მოსამართლეები: ნ. სხირტლაძე

ვ. როინიშვილი