№ბს-1215(2კ-18) 27 დეკემბერი, 2018 წელი

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატამ

შემდეგი შემადგენლობით:

თავმჯდომარე მაია ვაჩაძე (მომხსენებელი)

მოსამართლეები: ნუგზარ სხირტლაძე

ვასილ როინიშვილი

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლისა და 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის საფუძველზე, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 408-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, ზეპირი განხილვის გარეშე, შეამოწმა საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროსა და სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტოს საკასაციო საჩივრების დასაშვებობის საფუძვლების არსებობა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2018 წლის 25 აპრილის განჩინების გაუქმების თაობაზე.

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

2016 წლის 8 იანვარს ი. მ-მა სასარჩელო განცხადებით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას, მოპასუხეების - საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროსა და სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტოს მიმართ.

მოსარჩელის განმარტებით, 2015 წლის 5 ივნისს №12123/21 ადმინისტრაციული საჩივრით მიმართა საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროს სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტოს 2015 წლის 15 მაისის №6/28197 მიმართვაზე და მოითხოვა აღნიშნული ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ბათილად ცნობა, ასევე მოითხოვა სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტოს გაეცა თანხმობა საჯარო რეესტრში ი. მ-ის იჯარის უფლების რეგისტრაციასთან დაკავშირებით თელავის მუნიციპალიტეტის სოფელ ... მდებარე სახელმწიფო საკუთრების უფლებით რეგისტრირებულ უძრავ ნივთზე, საკადასტრო კოდი: №... და დაესრულებინა ი. მ-ზე სადავო უძრავი ნივთის პრივატიზაციის პროცესი.

მოსარჩელის მითითებით, ითხოვდა საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების მინისტრის 2013 წლის დეკემბრის №1-1/94 ბრძანებისა და თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2012 წლის 19 ივლისის გადაწყვეტილების აღსრულებას, რაც თავის მხრივ, ეხებოდა სახელმწიფო ქონების აღრიცხვისა და პრივატიზების კახეთის სამხარეო სამმართველოს 2010 წლის 27 სექტემბრის №473 ბრძანების, 2011 წლის 29 ივნისის №1284 ადმინისტრაციული აქტის ბათილად ცნობასა და კახეთის სახელმწიფო ქონების აღრიცხვისა და პრივატიზების სამხარეო სამმართველოსათვის ახალი ადმინისტრაციული აქტის გამოცემის დავალებას, სოფ. ... ტერიტორიაზე 0.96 ჰა საძოვრის მისთვის პირდაპირი მიყიდვის წესით პრივატიზებასთან დაკავშირებით. საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების მინისტრის 2015 წლის 11 დეკემბრის №1-1/519 ბრძანებით ი. მ-ს უარი ეთქვა 2015 წლის 05 ივნისის №12123/21 ადმინისტრაციული საჩივრის დაკმაყოფილებაზე.

მოსარჩელეს მიაჩნია, რომ გასაჩივრებული ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტები გამოცემულია კანონის მოთხოვნათა დარღვევით და მათი ბათილად ცნობა მოითხოვა.

მოსარჩელემ დაზუსტებული სარჩელით სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტოს 2015 წლის 15 მაისის №6/28197 მიმართვისა და „ი. მ-ის წარმომადგენლის - თ. მ-ის ადმინისტრაციული საჩივრის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის თაობაზე“ საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროს 2015 წლის 11 დეკემბრის №1-1/519 ბრძანების ბათილად ცნობა, ასევე სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტოსთვის საჯარო რეესტრში ი. მ-ის იჯარის უფლების რეგისტრაციის შესახებ სახელმწიფოს კუთვნილ უძრავ ნივთზე, მდებარე: თელავის მუნიციპალიტეტი, სოფელი ..., საკადასტრო კოდი: №..., თანხმობის გაცემის დავალება და სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტოსათვის სახელმწიფოს კუთვნილი უძრავი ნივთის, მდებარე: თელავის მუნიციპალიტეტი, სოფელი ..., საკადასტრო კოდი: №..., პრივატიზების პროცესის დასრულებასთან დაკავშირებით ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემის დავალება მოითხოვა.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2016 წლის 15 ნოემბრის გადაწყვეტილებით ი. მ-ის სარჩელი დაკმაყოფილდა; ბათილად იქნა ცნობილი სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტოს 2015 წლის 15 მაისის №6/28197 წერილი (ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი); ბათილად იქნა ცნობილი საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროს 2015 წლის 11 დეკემბრის №1-1/519 ბრძანება ,,ი. მ-ის წარმომადგენლის თ. მ-ის ადმინისტრაციული საჩივრის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის თაობაზე“; მოპასუხეს - სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნულ სააგენტოს დაევალა ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემა სახელმწიფოს კუთვნილ უძრავ ქონებაზე, მდებარე: თელავის მუნიციპალიტეტი, სოფ. ..., საკადასტრო კოდი: №..., პრივატიზების პროცესთან დაკავშირებით და ასევე დაევალა თანხმობის გაცემა საჯარო რეესტრში ი. მ-ის იჯარის უფლების რეგისტრაციის შესახებ კუთვნილ უძრავ ქონებაზე, მდებარე: თელავის მუნიციპალიტეტი, სოფ. ... საკადასტრო კოდი: №... .

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2016 წლის 15 ნოემბრის გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრეს საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტრომ და სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნულმა სააგენტომ, რომლებმაც გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა მოითხოვეს.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2018 წლის 25 აპრილის განჩინებით საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროს და სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტოს სააპელაციო საჩივრები არ დაკმაყოფილდა; უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2016 წლის 15 ნოემბრის გადაწყვეტილება.

სააპელაციო პალატის განმარტებით, სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტოს 2015 წლის 15 მაისის №6/28197 გადაწყვეტილებით, ამჯერად უკვე 9094 კვ.მ სასოფლო-სამეურნეო (სახნავი) დანიშნულების მიწის ნაკვეთის (საკადასტრო კოდი: ...) პრივატიზებაზე ი. მ-ს უარი ეთქვა იმ საფუძვლით, რომ მოთხოვნილი უძრავი ნივთი წარმოადგენდა სახნავ კატეგორიას, რის გამოც სააგენტოს მიზანშეუწონლად მიაჩნდა თელავის რაიონში, სოფ.... მდებარე 9094 კვ.მ სასოფლო-სამეურნეო (სახნავი) დანიშნულების მიწის ნაკვეთის (საკადასტრო კოდი: ...) პრივატიზაციის პროცესის დასრულება.

სააპელაციო სასამართლომ პრინციპულად მიიჩნია ის საკითხი, რომ სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტოს 2015 წლის 15 მაისის სადავო №6/28197 გადაწყვეტილება მიღებულია სასამართლო კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილების აღსრულების მიზნით. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2012 წლის 19 ივლისის გადაწყვეტილების მიღების და საქმის განხილვის ეტაპზე, მოსარჩელის უფლებრივი საკითხი მოითხოვოს პრივატიზაცია და საკითხი იმის თაობაზე, რომ მიწა მიეკუთვნებოდა სახნავ კატეგორიას, სადავო არ გამხდარა ისევე, როგორც აღნიშნული არ წარმოადგენდა 2010 წლის 07 ივლისის №528 ბრძანების მიღების სამართლებრივ საფუძველს.

სააპელაციო სასამართლოს მითითებით, საქართველოს კონსტიტუციის 82-ე მუხლის შესაბამისად, სასამართლოს აქტები სავალდებულოა ყველა სახელმწიფო ორგანოსა და პირისათვის ქვეყნის მთელ ტერიტორიაზე. ანალოგიური შინაარსის დებულებებს ადგენს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსიც, რომლის მე-10 მუხლი მიუთითებს, რომ კანონიერ ძალაში შესული სასამართლოს გადაწყვეტილებები (განჩინებები, დადგენილებები), აგრეთვე თავისი უფლებამოსილების განსახორციელებლად სასამართლოს მიერ აღძრული მოთხოვნები და განკარგულებები სავალდებულოა საქართველოს მთელ ტერიტორიაზე ყველა სახელმწიფო, საზოგადოებრივი თუ კერძო საწარმოსათვის, დაწესებულებისათვის, ორგანიზაციისათვის, თანამდებობის პირისა თუ მოქალაქისათვის და ისინი უნდა შესრულდეს.

სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტოს 2015 წლის 15 მაისის №6/28197 გადაწყვეტილება, რომელიც მიღებულია სასამართლო გადაწყვეტილების აღსრულების მიზნით, არ პასუხობს და არ შეესაბამება კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილების მოთხოვნებს, ამავდროულად სააპელაციო სასამართლო იზიარებს პირველი ინსტანციის სასამართლოს მიერ დავის არსებითად გადაწყვეტის აუცილებლობას და თვლის, რომ სასამართლოს მიერ განმეორებით იმავე შინაარსის გადაწყვეტილების მიღება და ახალი აქტის გამოცემის მიზნით საქმის ადმინისტრაციულ ორგანოში დაბრუნება, არღვევს ეფექტური მართლმსაჯულების პრინციპს და არ არის დავის არსებით გადაწყვეტაზე ორიენტირებული. ამასთან, საქმეში წარმოდგენილი მტკიცებულებები, სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრებით, იძლევა საქმის არსებითად გადაწყვეტის შესაძლებლობას.

სააპელაციო სასამართლოს მითითებით, ადმინისტრაციული ორგანოს მხრიდან საქმეში წარმოდგენილი არ არის არც ერთი მტკიცებულება, რაც სადავოს გახდიდა ან ეჭვქვეშ დააყენებდა სსიპ „ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს“ მიერ 2015 წლის 21 იანვარს გაცემული დასკვნის მართებულობას.

სააპელაციო სასამართლომ საქმეში არსებულ მტკიცებულებაზე დაყრდნობით, დადასტურებულად მიიჩნია, რომ მოთხოვნილი მიწის ნაკვეთი არ შედის ი. მ-ის მიერ უკვე პრივატიზირებულ ფართში, რაც მიუთითებს იმაზე, რომ ადმინისტრაციული ორგანო ი. მ-ის განაცხადის განხილვის ეტაპზე არ იყო უფლებამოსილი, აღნიშნულ საფუძველზე მითითებით უარი ეთქვა პრივატიზაციაზე.

ამდენად, სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გამოტანისას არ დარღვეულა მატერიალური და საპროცესო სამართლის ნორმები, სასამართლომ გამოიყენა კანონი, რომელიც უნდა გამოეყენებინა, სწორი შეფასება მისცა საქმის მასალებს, საქმეზე ფაქტობრივი გარემოებები დადგენილია სრულყოფილად, რაც გამორიცხავდა გადაწყვეტილების გაუქმებისა და სააპელაციო საჩივრის დაკმაყოფილების შესაძლებლობას.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2018 წლის 25 აპრილის განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრეს საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტრომ და სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნულმა სააგენტომ.

კასატორი - საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტრო საკასაციო საჩივარში განმარტავდა, რომ სასამართლო საქმეზე არსებული მტკიცებულებების შეუფასებლად დაეყრდნო მხოლოდ სსიპ „ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს“ 21.01.2015წ. დასკვნას, რომლის შესაბამისად, ი. მ-ის მიერ თ. ყ-ზე გასხვისებული მიწის ნაკვეთის (ს.კ. №...) მდებარეობის გაორიენტირების შედეგად მიღებული მიწის ნაკვეთის მდებარეობის და კონფიგურაციის ურთიერთშედარების შედეგად დადგინდა, რომ ექსპერტიზაზე წარდგენილი საკადასტრო აზომვით ნახაზზე დატანილი მიწის ნაკვეთი, რომლის ფართობი არის 0.96ჰა და საჯარო რეესტრში №... საკადასტრო კოდით რეგისტრირებული 0.9049ჰა მიწის ნაკვეთი არ შედის ი. მ-ზე, მიწისა და უძრავი ქონების შეძენის დამადასტურებელი ოქმი №477-ით საკუთრებაში გადაცემულ 08 ჰა მიწის ნაკვეთის (საძოვრის) საზღვრებში.

აღნიშნული ექსპერტიზის დასკვნა წინააღმდეგობაში მოდის ამავე ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს 18.11.2014წ. ექსპერტიზის №006163914 აქტთან, რომლის თანახმად, ი. მ-ის სახელზე, 2007 წლის 29 მარტის მიწისა და უძრავი ქონების შეძენის დამადასტურებელი №477 ოქმით პრივატიზებული 0,8 ჰა მიწის ნაკვეთის გაორიენტირება ვერ მოხერხდა (არც ერთ წარდგენილ დოკუმენტზე არ არის დატანილი მოქმედი გეოდეზიური კოორდინატები ან ისეთი მყარი წერტილი, რომლის მიხედვითაც შესაძლებელი იქნება ნახაზზე დატანილი მიწის ნაკვეთების გაორიენტირება). გამომდინარე აქედან ექსპერტიზის წინაშე დასმულ შეკითხვაზე შესაბამისი დასკვნის მომზადება იქნა შეუძლებელი.

საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითრების სამინისტრო აღნიშნავს, რომ ადმინისტრაციული საჩივრით მოთხოვნილი მიწის ნაკვეთის პრივატიზების თაობაზე ი. მ-მა პირველად 2008 წლის 6 ოქტომბერს მიმართა საქართველოს ეკონომიკური განვითარების სამინისტროს ტერიტორიულ ორგანოს - სახელმწიფო ქონების აღრიცხვისა და პრივატიზების კახეთის სამხარეო სამმართველოს. შესაბამისად, აღნიშნული დავის განხილვისას სამინისტრომ მიიჩნია „სახელმწიფო საკუთრებაში არსებული სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის პრივატიზების შესახებ“ საქართველოს კანონის 2007 წლის 26 ოქტომბრიდან 2008 წლის 18 დეკემბრამდე მოქმედი რედაქციის გამოყენება. იმ დროს მოქმედი კანონის მე-2 მუხლის პირველი პუნქტის თანახმად, ამ კანონით წესრიგდებოდა სახელმწიფო საკუთრებაში არსებული სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის პრივატიზებასთან დაკავშირებული საკითხები, ხოლო ამავე კანონის მე-9 მუხლის პირველი პუნქტის შესაბამისად, მიწის ნაკვეთის პირდაპირი მიყიდვის ფორმით პრივატიზების აუცილებელ პირობას წარმოადგენდა სახელმწიფოსა და მოიჯარეს შორის დადგენილი წესით გაფორმებული და საჯარო რეესტრში რეგისტრირებული საიჯარო ხელშეკრულება. ამასთან, ამავე მუხლის მე-4 პუნქტის მიხედვით დაუშვებელი იყო მოიჯარის მიერ იჯარით აღებული მიწის ნაკვეთის ნაწილის პრივატიზება. თუ საიჯარო მიწის ფართობი შედგებოდა რამდენიმე ერთმანეთისაგან სივრცობრივ/გეოგრაფიულად დამოუკიდებელი მიწის ნაკვეთებისაგან, მოიჯარეს უფლება ჰქონდა გამოესყიდა სასურველი მიწის ნაკვეთი (ნაკვეთები). საიჯარო მიწის ნაკვეთის (ნაკვეთების) პრივატიზების შემთხვევაში, დარჩენილ საიჯარო ნაკვეთზე (ნაკვეთებზე) უქმდებოდა საიჯარო ხელშეკრულება და იგი გაიყიდებოდა ღია აუქციონზე.

ი. მ-მა შესაბამის ადმინისტრაციულ ორგანოში 2007 წლის 28 მარტს წარდგენილი №466 განცხადებით მოითხოვა მისთვის 1999 წლის საიჯარო ხელშეკრულების საფუძველზე იჯარის უფლებით გადაცემული 8 ჰექტარი საძოვრის კატეგორიის მიწის ნაკვეთის პირდაპირი მიყიდვის ფორმით პრივატიზება, ხოლო საქართველოს უზენაესი სასამართლოს კანონიერ ძალაში შესული 2010 წლის 16 მარტის (ბს-1200-1146 (კ-09)) განჩინებით (სადაც დავის საგანი იყო 1999 წლის 8 სექტემბრის თელავის მუნიციპალიტეტის გამგეობასა და ი. მ-ს შორის გაფორმებული საიჯარო ხელშეკრულების საფუძველზე საჩივრის ავტორზე იჯარით გადაცემული 10 ჰექტარი საძოვრის კატეგორიის მიწის ნაკვეთის ნაწილის - 2 ჰექტარი ფართობის უძრავი ნივთის პრივატიზება) დადგენილი ფაქტობრივი გარემოების გათვალისწინებით, ი. მ-მა 2008 წლის 6 ოქტომბერს მიმართა საქართველოს ეკონომიკური განვითარების სამინისტროს ტერიტორიულ ორგანოს სახელმწიფო ქონების აღრიცხვისა და პრივატიზების კახეთის სამხარეო სამმართველოს, 1999 წლის 8 სექტემბერის თელავის მუნიციპალიტეტის გამგეობასა და მას შორის გაფორმებული იჯარის ხელშეკრულების საფუძველზე მისთვის იჯარის უფლებით გადაცემული 2 ჰა საძოვრის პრივატიზების თაობაზე. აღნიშნულიდან გამომდინარე, საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტრომ მიიჩნია, რომ „სახელმწიფო საკუთრებაში არსებული სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის პრივატიზების შესახებ“ საქართველოს კანონის 2007 წლის 26 ოქტომბრიდან 2008 წლის 18 დეკემბრამდე მოქმედი რედაქციის მე-9 მუხლის მე-4 პუნქტის შესაბამისად, ი. მ-მა დაკარგა უფლება გამოესყიდა დარჩენილი, მისთვის იჯარის უფლებით გადაცემული 2 ჰექტარი მიწის ნაკვეთი, ვინაიდან მის მიერ სადავო მიწის ნაკვეთის პრივატიზების თაობაზე განცხადების წარდგენის დროისთვის მას გამოსყიდული ჰქონდა აღნიშნული იჯარის ხელშეკრულების საფუძველზე იჯარის უფლებით გადაცემული მიწის ნაკვეთის ნაწილი.

კასატორის განმარტებით, წარმოდგენილი დოკუმენტაციით არ დასტურდებოდა ი. მ-ისათვის იჯარის უფლებით გადაცემული მიწის ნაკვეთისა და თელავის მუნიციპალიტეტში სოფელ ... მდებარე 9048 კვ.მ სასოფლო-სამეურნეო (სახნავი) დანიშნულების მიწის ნაკვეთის (ს/კ №...) იდენტურობა, გასათვალისწინებელია ის გარემოებაც, რომ ი. მ-ის მოთხოვნის საგანს წარმოადგენდა მისთვის იჯარის ხელშეკრულებით გადაცემული საძოვრის კატეგორიის მიწის ნაკვეთის პირდაპირი მიყიდვის ფორმით პრივატიზება, ხოლო მიწის ნაკვეთი (ს/კ №...), რომლის პრივატიზებასაც ითხოვს საჩივრის ავტორი, წარმოადგენს სახნავი კატეგორიის მიწის ნაკვეთს.

„სახელმწიფო საკუთრებაში არსებული სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის პრივატიზების შესახებ“ საქართველოს კანონის 2007 წლის 26 ოქტომბრიდან 2008 წლის 18 დეკემბრამდე მოქმედი რედაქციის მე-9 მუხლის პირველი პუნქტის თანახმად, მიწის ნაკვეთის პირდაპირი მიყიდვის ფორმით პრივატიზების აუცილებელ პირობას წარმოადგენდა სახელმწიფოსა და მოიჯარეს შორის დადგენილი წესით გაფორმებული და საჯარო რეესტრში რეგისტრირებული საიჯარო ხელშეკრულება, მოცემულ შემთხვევაში თელავის მუნიციპალიტეტში სოფელ ... მდებარე საკადასტრო კოდი №...-ით რეგისტრირებულ სახელმწიფო საკუთრებაში არსებულ მიწის ნაკვეთზე სახელმწიფო საკუთრების უფლება დარეგისტრირდა 2012 წელს, ხოლო 2012 წლამდე აღნიშნული უძრავი ნივთი არ იყო საჯარო რეესტრში რეგისტრირებული, შესაბამისად ამ უძრავ ნივთზე არც დღეის მდგომარეობით არ არის რეგისტრირებული ი. მ-ის იჯარის უფლება და არც წარსულში ჰქონია რეგისტრაციის ფაქტს ადგილი.

ადმინისტრაციული საჩივრის ავტორის მოთხოვნას წარმოადგენდა სსიპ „სახელმწიფო ქონების ეროვნულ სააგენტოს“ დავალება, საჯარო რეესტრში ს/კ №...-ით რეგისტრირებულ მიწის ნაკვეთზე ი. მ-ის იჯარის უფლების რეგისტრაციაზე თანხმობის გაცემის შესახებ, რაზედაც საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტრომ განმარტა, რომ „სახელმწიფო საკუთრებაში არსებული სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის პრივატიზების შესახებ“ საქართველოს კანონის 2007 წლის 26 ოქტომბრიდან 2008 წლის 18 დეკემბრამდე მოქმედი რედაქციის მე-9 მუხლის მე-4 პუნქტის თანახმად, საიჯარო მიწის ნაკვეთის (ნაკვეთების) პრივატიზების შემთხვევაში, დარჩენილ საიჯარო ნაკვეთზე (ნაკვეთებზე) უქმდებოდა საიჯარო ხელშეკრულება და იგი გაიყიდებოდა ღია აუქციონზე, ამასთან, არ დასტურდებოდა 1999 წლის 18 სექტემბერს თელავის რაიონის გამგეობასა და ი. მ-ს შორის გაფორმებული იჯარის ხელშეკრულების საგნისა და საჯარო რეესტრში ს/კ №...-ით რეგისტრირებული მიწის ნაკვეთის იდენტურობა. აღნიშნულიდან გამომდინარე, სამინისტრომ მიიჩნია, რომ ადმინისტრაციული საჩივრის მოთხოვნის საგანი, იჯარის უფლების რეგისტრაციაზე თანხმობის გაცემა, მოკლებული იყო სამართლებრივ საფუძველს.

კასატორის მოსაზრებით, გასაჩივრებული ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ- სამართლებრივი აქტის მიმართ ადგილი არ აქვს საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 32-ე ან 34-ე მუხლით გათვალისწინებული წესის დარღვევას, ასევე კანონით გათვალისწინებული ადმინისტრაციული წარმოების სახის დარღვევა არ არის სახეზე. რაც შეეხება კანონის ისეთ დარღვევას, რომლის არსებობის შემთხვევაში მოცემულ საკითხზე მიღებული იქნებოდა სხვაგვარი გადაწყვეტილება, არ იკვეთება.

აღნიშნულიდან გამომდინარე, კასატორი ითხოვდა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმებასა და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმას.

კასატორის - სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტოს განმარტებით, საქმის განმხილველი სასამართლოს მიერ ვერ იქნა მითითებული თუ კონკრეტულად რაში გამოიხატა გასაჩივრებული აქტების უკანონობა და დაუსაბუთებლობა, რამაც არსებითად ხელყო თუ შეზღუდა მოსარჩელე მხარეთა კანონიერი უფლება ან/და ინტერესი, მაშინ როდესაც საქმის ფაქტობრივი გარემოებებით დასტურდება, რომ ი. მ-ის წარმომადგენელმა, თ. მ-მა 2015 წლის 27 იანვარს განცხადებით მიმართა სააგენტოს საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროს 2013 წლის №1-1/94 ბრძანებისა და თბილისის სააპელაციო სასამართლოს 2012 წლის 19 ივლისის გადაწყვეტილების საფუძველზე ახალი ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემის მოთხოვნით. ამასთან, როგორც თბილისის სააპელაციო სასამართლოს 2012 წლის 19 ივლისის კანონიერ ძალაში შესულ გადაწყვეტილებაშივე იქნა მითითებული, ძირითად გამოსაკვლევ საკითხს წარმოადგენდა ის გარემოება, რომ ი. მ-ის მიერ წარდგენილ აზომვით ნახაზზე აღნიშნული 0,96 ჰა მიწის ფართი შედიოდა თუ არა იმ მიწის ნაკვეთის შემადგენლობაში, რომელიც ი. მ-ს უკვე პრივატიზებული ჰქონდა 8 ჰა საძოვრის სახით.

კასატორის მითითებით, 2015 წლის 27 იანვარს, №5096/ფ განცხადების პასუხად მათ მიერ სრულყოფილად იქნა მოძიებული და გამოკვლეული საქმის მასალები, რის შემდეგაც ი. მ-ის წარმომადგენელს ეცნობა, რომ ვინაიდან 1999 წლის 8 სექტემბერს თელავის რაიონის გამგეობასა და ი. მ-ს შორის გაფორმებული სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის (7ჰა სახნავი, 10ჰა საძოვარი) 49 წლიანი იჯარის ხელშეკრულების თანხმად მოთხოვნილი იყო თელავის რაიონში, სოფელ ... მდებარე 9049 კვ.მ სასოფლო-სამეურნეო (სახნავი) დანიშნულების მიწის ნაკვეთის (ს/კ ...) პრივატიზება, ხოლო საფუძველს წარმოადგენდა აღნიშნული ხელშეკრულებით გათვალისწინებული დარჩენილი 0.96 ჰა საძოვარი დანიშნულების უძრავი ნივთის პრივატიზების პროცესის დასრულება, სააგენტოს მიზანშეუწონლად მიაჩნდა თელავის რაიონში, სოფელ ... მდებარე 9049 კვ.მ სასოფლო-სამეურნეო (სახნავი) დანიშნულების მიწის ნაკვეთის (ს/კ ...) აღნიშნული ხელშეკრულების გათვალისწინებით პრივატიზების პროცესის დასრულება.

სააგენტო დაეყრდნო საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს 21.04.2015 წლის №... წერილს, რომლის თანახმად, სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოში არსებული საარქივო მასალების, კერძოდ, თელავის რაიონის ... კოლმეურნეობის 1993 წლის მიწათსარგებლობის გეგმის მიხედვით, დასტურდებოდა, რომ აღნიშნული ნაკვეთი წარმოადგენდა სახნავის კატეგორიის სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ფართობს და არა საძოვარს.

კასატორის განმარტებით, სასამართლომ არასწორად შეაფასა მტკიცებულებები და არ შეაფასა მნიშვნელოვანი გარემოებები, რასაც საქმის კანონიერად გადაწყვეტისათვის არსებითი მნიშვნელობა ჰქონდა. ექსპერტიზის დასკვნა, მართალია, წარმოადგენს დამოუკიდებელი მტკიცების საშუალებას, მაგრამ ყოველთვის არ შეიძლება მიჩნეულ იქნეს ცალსახა დადასტურებად, საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე გარემოებების დასადგენად, განსაკუთრებით კი იმ შემთხვევაში, როცა საქმეში არსებული ორი ექსპერტიზის დასკვნა არ შეესაბამება და ერთმანეთიდან არ გამომდინარეობს, პირიქით ერთმანეთის საწინააღმდეგოა.

საქმეში მტკიცებულების სახით წარმოდგენილი სსიპ ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს 2015 წლის 21 იანვრის ექსპერტიზის დასკვნის საფუძველზე, გასაჩივრებული გადაწყვეტილებით სასამართლომ დასაბუთებულად მიიჩნია, რომ ვინაიდან ი. მ-ის მიერ მოთხოვნილ საკადასტრო აზომვით ნახაზზე დატანილი მიწის ნაკვეთი, რომლის ფართობია 0,96 ჰა და საჯარო რეესტრში №... საკადასტრო კოდით რეგისტრირებული მიწის ნაკვეთი, რომლის ფართობია 0.9049 ჰა, არ შედის ი. მ-ზე მიწისა და უძრავი ქონების შეძენის დამადასტურებელი ოქმი №477-ით საკუთრებაში გადაცემული 8 (ჰა) მიწის ნაკვეთის (საძოვრის) საზღვრებში დაუსაბუთებელი იყო სააგენტოს გადაწყვეტილება ი. მ-ისათვის 1999 წლის 8 სექტემბერს გაფორმებული იჯარის ხელშეკრულებიდან გამომდინარე დარჩენილი 0.96 ჰა საძოვრის პრივატიზების პროცესის დასრულებაზე, ვინაიდან ექსპერტიზის დასკვნის თანახმად, ქ. თელავის რაიონის, სოფ...., ი. მ-ის მიერ თ. ყ-ზე გასხვისებული მიწის ნაკვეთის (ს/კ ...) მდებარეობის გაორიენტირების შედეგად მიღებული მიწის ნაკვეთის მდებარეობის და კონფიგურაციის ურთიერთშედარების შედეგად დადგინდა ი. მ-ზე მიწისა და უძრავი ქონების შეძენის დამადასტურებელი ოქმი №477-ით (2017 წლის 29 მარტი) საკუთრებაში გადაცემული 8 ჰა მიწის ნაკვეთის (საძოვრის) საზღვრები.

კასატორის განმარტებით, სსიპ ლევან სამხარაულის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს 2014 წლის 18 ნოემბრის ექპერტიზის №006163914 აქტი-დასკვნის მომზადების შეუძლებლობის გამო შედგენილ იქნა სწორედ მასზედ, რომ თელავის რაიონის, სოფ...., ი. მ-ის სახელზე 2007 წლის 29 მარტის მიწისა და სხვა უძრავი ქონების შეძენის დამადასტურებელი №477 ოქმით პრივატიზებული 8ჰა მიწის ნაკვეთის გაორიენტირება ვერ მოხერხდა, იმის გამო რომ არცერთ წარდგენილ დოკუმენტზე არ იყო დატანილი მოქმედი გეოდეზიური კოორდინატები ან ისეთი მყარი წერტილი, რის მიხედვითაც შესაძლებელი იქნებოდა ნახაზებზე დატანილი მიწის ნაკვეთების გაორიენტირება.

აღნიშნულიდან გამომდინარე, კასატორი ითხოვდა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმებასა და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმას.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2018 წლის 15 ოქტომბრის განჩინებით საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროსა და სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტოს საკასაციო საჩივრები.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2018 წლის 19 ნოემბრის განჩინებით საქმეში ი. მ-ის საპროცესო უფლებამონაცვლედ ჩაერთო მისი შვილის კონსტანტინე მესაბლიშვილი.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრების დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროსა და სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტოს საკასაციო საჩივრები არ აკმაყოფილებს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს და არ ექვემდებარება დასაშვებად ცნობას შემდეგ გარემოებათა გამო:

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის ამომწურავ საფუძვლებს, კერძოდ, აღნიშნული ნორმის თანახმად, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ საკასაციო საჩივარი დაიშვება, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივრები არ არის დასაშვები საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.

საკასაციო საჩივრები არ არის დასაშვები სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს მიერ დამკვიდრებული პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით და ამასთან, არ არსებობს საკასაციო საჩივრების განხილვის შედეგად მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღების ვარაუდი. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება ასევე არ ეწინააღმდეგება ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს. ამასთან, საქმის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების თვალსაზრისით.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ კასატორები ვერ ასაბუთებენ სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით. კასატორები საკასაციო საჩივრებში ვერ აქარწყლებენ სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და დასკვნებს.

ამასთან, საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ ადამიანის უფლებათა ევროპული კონვენციის მე-6 მუხლის პირველი პარაგრაფი ავალდებულებს სასამართლოს დაასაბუთოს თავისი გადაწყვეტილება, რაც არ უნდა იქნეს გაგებული თითოეულ არგუმენტზე დეტალური პასუხის გაცემად (იხ. ჯღარკავა საქართველოს წინააღმდეგ, #7932/03; Van de Hurk v. Netherlands, par.61, Garcia Ruiz v. Spain [GC] par.26; Jahnke and Lenoble v France (dec.); Perez v France [GC], par. 81).

საკასაციო სასამართლო იზიარებს მოცემულ საქმეზე ქვედა ინსტანციის სასამართლოების მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და ამ გარემოებებთან დაკავშირებით გაკეთებულ სამართლებრივ შეფასებებს და მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლომ არსებითად სწორად გადაწყვიტა მოცემული დავა.

საქმის მასალებით დადგენილია, რომ 1999 წლის 8 სექტემბერს თელავის რაიონის გამგეობასა და მოსარჩელე ი. მ-ს შორის გაფორმდა სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის (7 ჰა სახნავი და 10 ჰა საძოვარი) 49-წლიანი იჯარის ხელშეკრულება. „სახელმწიფო საკუთრებაში არსებული სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის პრივატიზების შესახებ“ საქართველოს კანონის საფუძველზე, ი. მ-ის მიერ მოხდა 7 ჰა სახნავის და 8 ჰა საძოვრის გამოსყიდვა, ხოლო 2 ჰა საძოვრის პრივატიზებაზე ეთქვა უარი, რაც ი. მ-ის მიერ გასაჩივრდა სასამართლო წესით და თელავის რაიონული სასამართლოს 2009 წლის 2 მარტის №3/35 გადაწყვეტილებით დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; კახეთის სამხარეო სამმართველოს დაევალა საკითხის შესწავლისა და გამოკვლევის შედეგად ახალი ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემა.

თელავის რაიონული სასამართლოს 2009 წლის 2 მარტის №3/35 კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილების აღსრულების მიზნით, სახელმწიფო ქონების აღრიცხვისა და პრივატიზების კახეთის სამხარეო სამმართველომ ი. მ-ის სახელზე განახორციელა 1,04 ჰა საძოვრის პრივატიზება, ხოლო იმავე სამმართველოს 2010 წლის 7 ივლისის №528 ბრძანებით, 0,96 ჰა მიწის ნაკვეთის პრივატიზირებაზე უარი ეთქვა იმ მოტივით, რომ არ დასტურდებოდა ი. მ-ის მიერ წარდგენილ აზომვით ნახაზში აღნიშნული 0,96 ჰა მიწის ნაკვეთი წარმოადგენდა თუ არა მის მიერ იჯარით აღებული სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთის შემადგენელ ნაწილს. ბრძანება ი. მ-მა გაასაჩივრა ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროში.

საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროს 2011 წლის №1-1/2168 ბრძანებით, ადმინისტრაციული საჩივარი არ დაკმაყოფილდა. საჩივრის დაუკმაყოფილებლობის მოტივად მიეთითა იმ გარემოებაზე, რომ მოთხოვნილი მიწის ნაკვეთი შედიოდა იმ მიწის ნაკვეთის შემადგენლობაში, რომელიც უკვე პრივატიზირებული იყო ი. მ-ის სახელზე.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2012 წლის 19 ივლისის №3ბ/339-12 გადაწყვეტილებით ი. მ-ის სასარჩელო მოთხოვნა დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; სადავო საკითხის გადაუწყვეტლად ბათილად იქნა ცნობილი საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების მინისტრის 2011 წლის 24 ოქტომბრის №1-1/2168 ბრძანება და საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროს დაევალა საქმეზე არსებითი მნიშვნელობის მქონე გარემოებების გამოკვლევის შემდეგ ახალი ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემა.

აღნიშნული გადაწყვეტილების (საქმე №3ბ/339-12) აღსრულების შესახებ საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროს 2013 წლის 19 აპრილის №1-1/94 ბრძანებით ბათილად იქნა ცნობილი საქართველოს ეკონომიკური განვითარების სამინისტროს კახეთის სახელმწიფო ქონების აღრიცხვისა და პრივატიზების სამხარეო სამმართველოს 2010 წლის 7 ივლისის №528 ბრძანების მე-2 პუნქტის ,,ა“ ქვეპუნქტი. სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნულ სააგენტოს დაევალა საქმეზე არსებითი მნიშვნელობის მქონე გარემოებების გამოკვლევის შემდეგ მიეღო გადაწყვეტილება ი. მ-ის მოთხოვნაზე 0.96ჰა ფართის პრივატიზებასთან დაკავშირებით.

ი. მ-ის წარმომადგენელმა - თ. მ-მა 2015 წლის 27 იანვარს №5096/ფ განცხადებით მიმართა სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნულ სააგენტოს და მოითხოვა საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროს 2013 წლის №1-1/94 ბრძანებისა და თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2012 წლის 19 ივლისის გადაწყვეტილების საფუძველზე ახალი ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემა.

სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტოს 2015 წლის 15 მაისის №6/28197 მიმართვით (ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი) განმარტებულია, რომ 1999 წლის 8 სექტემბრის თელავის რაიონის გამგეობასა და ი. მ-ს შორის გაფორმებული სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის (7 ჰა სახნავი და 10 ჰა საძოვარი) 49-წლიანი იჯარის ხელშეკრულების თანახმად, მოთხოვნილია თელავის რაიონში, სოფელ ... მდებარე 9049 კვ.მ სასოფლო-სამეურნეო (სახნავი) დანიშნულების მიწის ნაკვეთის (საკადასტრო კოდი: ...) პრივატიზება, ხოლო საფუძველს წარმოადგენს აღნიშნული ხელშეკრულებით გათვალისწინებული დარჩენილი 0.96ჰა საძოვარი დანიშნულების უძრავი ნივთის პრივატიზების პროცესის დასრულება. ასევე საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს 21.04.2015 წლის №... წერილისა და რეგისტრირებული მონაცემების თანახმად, აღნიშნული უძრავი ნივთი წარმოადგენს სახნავი კატეგორიის მიწის ნაკვეთს. აღნიშნულიდან გამომდინარე, სააგენტომ მიზანშეუწონლად მიიჩნია თელავის რაიონში, სოფ.... მდებარე 9094 კვ.მ სასოფლო-სამეურნეო (სახნავი) დანიშნულების მიწის ნაკვეთის (საკადასტრო კოდი: ...) აღნიშნული ხელშეკრულებით პრივატიზაციის პროცესის დასრულება.

სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტოს 2015 წლის 29 მაისის №6/31980 მიმართვით ი. მ-ის წარმომადგენელს, თ. მ-ს 07.05.2015 წლის №37239/05 და 21.05.2015 წლის №41720/05 განცხადებების პასუხად ეცნობა, რომ საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 102-ე მუხლის პირველი პუნქტის თანახმად, ვინაიდან ფაქტობრივი ან სამართლებრივი მდგომარეობა, რომელიც საფუძვლად დაედო ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემას, არ შეცვლილა განმცხადებლის სასარგებლოდ და არ არსებობს ახლად აღმოჩენილი ან ახლად გამოვლენილი გარემოებანი (მტკიცებულებები), რომლებიც განაპირობებს განმცხადებლისთვის უფრო ხელსაყრელი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემას, სააგენტომ მიზანშეწონილად არ მიიჩნია ზემოაღნიშნულ განცხადებასთან დაკავშირებით ემსჯელა.

2015 წლის 5 ივნისს საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროში წარდგენილ იქნა ი. მ-ის წარმომადგენლის - თ. მ-ის ადმინისტრაციული საჩივარი, რომლითაც მოთხოვნილ იქნა სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტოს 2015 წლის 15 მაისის №6/28197 და 2015 წლის 01 ივნისის №14/32218 მიმართვების ბათილად ცნობა და სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტოს დავალდებულება, აღესრულებინა საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების მინისტრის 2013 წლის №11/94 ბრძანება და თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2012 წლის 19 ივლისის (საქმე №3ბ/339-12) გადაწყვეტილება, გამოეცა ახალი ადმინისტრაციული აქტები, რითიც სადავო უძრავ ნივთზე, მდებარე თელავის რაიონი, სოფელი ..., საკადასტრო კოდი: №..., დაარეგისტრირებდა ი. მ-ის საიჯარო უფლებას და უზრუნველეყო პრივატიზების პროცესის დასრულება.

საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების მინისტრის 2015 წლის 11 დეკემბრის №1-1/519 ბრძანებით ი. მ-ის წარმომადგენლის თ. მ-ის 2015 წლის 5 ივნისის №12123/21 ადმინისტრაციული საჩივარი არ დაკმაყოფილდა.

საკასაციო სასამართლოს განმარტებით, კონკრეტულ შემთხვევაში სადავო სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტოს 2015 წლის 15 მაისის №6/28197 გადაწყვეტილება მიღებულია სასამართლო კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილების აღსრულების მიზნით. მოსარჩელის იურიდულ ინტერესს და სარჩელის მიზანსაც თელავის რაიონში, სოფ.... მდებარე 9094 კვ.მ სასოფლო-სამეურნეო (სახნავი) დანიშნულების მიწის ნაკვეთის (საკადასტრო კოდი: ...) პრივატიზაციის პროცესის დასრულება წარმოადგენს.

საკასაციო სასამართლო იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს განმარტებას, რომ თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2012 წლის 19 ივლისის გადაწყვეტილების მიღების და საქმის განხილვის ეტაპზე, მოსარჩელის უფლებრივი საკითხი მოითხოვოს პრივატიზაცია და საკითხი იმის თაობაზე, რომ მიწა მიეკუთვნებოდა სახნავ კატეგორიას, სადავო არ გამხდარა ისევე, როგორც აღნიშნული არ წარმოადგენდა 2010 წლის 7 ივლისის №528 ბრძანების მიღების სამართლებრივ საფუძველს. გასაჩივრებული სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტოს 2015 წლის 15 მაისის №6/28197 გადაწყვეტილებით კი, სადავო მიწის ნაკვეთის (საკადასტრო კოდი: ...) პრივატიზებაზე ი. მ-ს უარი ეთქვა იმ საფუძვლით, რომ მოთხოვნილი უძრავი ნივთი წარმოადგენდა სახნავ კატეგორიას. საკასაციო სასამართლოს განმარტებით, დავის ყველა ეტაპზე სადავო იყო მხოლოდ ის გარემოება, რომ ი. მ-ის მიერ წარდგენილ აზომვით ნახაზში პრივატიზაციისთვის მოთხოვნილი 0,96 ჰა მიწის ნაკვეთი წარმოადგენდა თუ არა მის მიერ იჯარით აღებული სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთის შემადგენელ ნაწილს.

საკასაციო სასამართლო ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, ვერ გაიზიარებს კასატორის - საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროს მითითებას იმ დროს მოქმედი „სახელმწიფო საკუთრებაში არსებული სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის პრივატიზების შესახებ“ კანონის მე-9 მუხლის მე-4 პუნქტთან მიმართებაში, რომლის მიხედვით დაუშვებელი იყო მოიჯარის მიერ იჯარით აღებული მიწის ნაკვეთის ნაწილის პრივატიზება. თუ საიჯარო მიწის ფართობი შედგებოდა რამდენიმე ერთმანეთისაგან სივრცობრივ/გეოგრაფიულად დამოუკიდებელი მიწის ნაკვეთებისაგან, მოიჯარეს უფლება ჰქონდა გამოესყიდა სასურველი მიწის ნაკვეთი (ნაკვეთები). საიჯარო მიწის ნაკვეთის (ნაკვეთების) პრივატიზების შემთხვევაში, დარჩენილ საიჯარო ნაკვეთზე (ნაკვეთებზე) უქმდებოდა საიჯარო ხელშეკრულება და იგი გაიყიდებოდა ღია აუქციონზე. აღნიშნულთან დაკავშირებით საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ თელავის რაიონული სასამართლოს 2009 წლის 2 მარტის №3/35 კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილების აღსრულების მიზნით, სახელმწიფო ქონების აღრიცხვისა და პრივატიზების კახეთის სამხარეო სამმართველომ ი. მ-ის სახელზე განახორციელა 1,04 ჰა საძოვრის პრივატიზება, ხოლო იმავე სამმართველოს 2010 წლის 7 ივლისის №528 ბრძანებით, 0,96 ჰა მიწის ნაკვეთის პრივატიზებაზე უარი ეთქვა იმ მოტივით, რომ არ დასტურდებოდა ი. მ-ის მიერ წარდგენილ აზომვით ნახაზში აღნიშნული 0,96 ჰა მიწის ნაკვეთი წარმოადგენდა თუ არა მის მიერ იჯარით აღებული სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთის შემადგენელ ნაწილს. ბრძანება ი. მ-მა გაასაჩივრა ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროში.

აღნიშნულიდან გამომდინარე, ი. მ-ს 0,96 ჰა მიწის ნაკვეთის პრივატიზებაზე უარი ეთქვა არა იმ საფუძვლით, რომ „სახელმწიფო საკუთრებაში არსებული სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის პრივატიზების შესახებ“ კანონის მე-9 მუხლის მე-4 პუნქტის შესაბამისად, ი. მ-მა დაკარგა უფლება გამოესყიდა დარჩენილი, მისთვის იჯარის უფლებით გადაცემული 2 ჰექტარი მიწის ნაკვეთი, ვინაიდან მის მიერ სადავო მიწის ნაკვეთის პირვატიზების თაობაზე განცხადების წარდგენის დროისთვის მას გამოსყიდული ჰქონდა აღნიშნული იჯარის ხელშეკრულების საფუძველზე იჯარის უფლებით გადაცემული მიწის ნაკვეთის ნაწილი, არამედ იმ მოტივით, რომ გამოსაკვლევი იყო 0,96 ჰა მიწის ნაკვეთი წარმოადგენდა თუ არა მის მიერ იჯარით აღებული სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთის შემადგენელ ნაწილს.

საკასაციო სასამართლო მიუთითებს საქართველოს კონსტიტუციის 82.2 მუხლზე, რომლის შესაბამისად, სასამართლოს აქტები სავალდებულოა ყველა სახელმწიფო ორგანოსა და პირისათვის ქვეყნის მთელ ტერიტორიაზე. „საერთო სასამართლოების შესახებ“ საქართველოს ორგანული კანონის 4.1 მუხლის თანახმად, სასამართლოს აქტი, აგრეთვე თავისი უფლებამოსილების განსახორციელებლად სასამართლოს მოთხოვნა და განკარგულება სავალდებულოა საქართველოს მთელ ტერიტორიაზე ყველა ფიზიკური და იურიდიული პირისათვის, სახელმწიფო და ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანოსათვის. ამავე ორგანული კანონის 4.3 მუხლის თანახმად, სასამართლოს გადაწყვეტილების შეუსრულებლობა იწვევს კანონით გათვალისწინებულ პასუხისმგებლობას. სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-10 მუხლის თანახმად, კანონიერ ძალაში შესული სასამართლოს გადაწყვეტილებები (განჩინებები, დადგენილები), აგრეთვე თავისი უფლებამოსილების განსახორციელებლად სასამართლოს მიერ აღძრული მოთხოვნები და განკარგულებები სავალდებულოა საქართველოს მთელ ტერიტორიაზე ყველა სახელმწიფო, საზოგადოებრივი თუ კერძო საწარმოსათვის, დაწესებულებისათვის, ორგანიზაციისათვის, თანამდებობის პირისა თუ მოქალაქისათვის და ისინი უნდა შესრულდეს.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს მსჯელობას მოსარჩელისთვის მოთხოვნაზე უარის თქმის ახალ საფუძველთან დაკავშირებით და მიუთითებს, რომ ახალი აქტის გამოცემა ადმინისტრაციულ ორგანოს დაევალა სასამართლო გადაწყვეტილების საფუძველზე, ანუ სადავო საკითხთან მიმართებაში გამოყენებულია სასამართლო კონტროლის მექანიზმი, სასამართლო კონტროლის მექანიზმი კი ითვლება ეფექტურად მხოლოდ იმ პირობებში, როდესაც მოსარჩელეს, შესაბამისი სამართლებრივი საშუალებების გამოყენებით, ეძლევა კონკრეტული, პრაქტიკულად ხელშესახები შედეგის მიღწევის შესაძლებლობა. სასამართლო არ გამორიცხავს ადმინისტრაციული ორგანოს შესაძლებლობას, საქმის ხელახალი გამოკვლევის მიზნით დაბრუნების პირობებში, მიიღოს განსხვავებული გადაწყვეტილება, თუმცა აღნიშნული არ ნიშნავს ადმინისტრაციული ორგანოს შესაძლებლობას, უგულებელყოს სასამართლოს მითითება, არ გამოიკვლიოს ის კონკრეტული გარემოება, რომლის გამოკვლევის სავალდებულოობაზეც სასამართლო მიუთითებს და ამჯერად უკვე სხვა, განსხვავებულ საფუძველზე მითითებით უარყოს მხარის მოთხოვნა.

საკასაციო სასამართლო ასევე არ იზიარებს კასატორების აპელირებას სასამართლოს ექსპერტიზის დასკვნებზე და მიუთითებს საქმეში არსებულ სსიპ „ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს“ 2015 წლის 21 იანვრის №000313615 დასკვნაზე, რომელშიც აღნიშნულია: ქ.თელავის რაიონის სოფ...., ი. მ-ის მიერ თ. ყ-ზე გასხვისებული (საფუძველი: ს.რ.ე.ს. წერილი №6813) მიწის ნაკვეთის (ს.კ. №...) მდებარეობის გაორიენტირების, მიღებული მიწის ნაკვეთის მდებარეობის და კონფიგურაციის ურთიერთშედარების შედეგად დადგინდა ი. მ-ზე, მიწისა და უძრავი ქონების შეძენის დამადასტურებელი ოქმი №477-ით (2007 წლის 29 მარტი) საკუთრებაში გადაცემული 8ჰა მიწის ნაკვეთის (საძოვრის) საზღვრები; ქ.თელავის რაიონის სოფელ ..., ექსპერტიზაზე წარდგენილ საკადასტრო აზომვით ნახაზზე დატანილი მიწის ნაკვეთი, რომლის ფართობი არის 0.96ჰა და საჯარო რეესტრში №... საკადასტრო კოდით რეგისტრირებული მიწის ნაკვეთი, რომლის ფართობი არის 0,9049 ჰა არ შედის ი. მ-ზე, მიწისა და უძრავი ქონების შეძენის დამადასტურებელი ოქმი №477-ით (2007 წლის 29 მარტი) საკუთრებაშიგადაცემული8ჰამიწის ნაკვეთის (საძოვრის)საზღვრებში.

ადმინისტრაციული ორგანოს მხრიდან საქმეში წარმოდგენილი არ არის არც ერთი მტკიცებულება, რაც სადავოს გახდიდა ან ეჭვქვეშ დააყენებდა სსიპ „ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს“ მიერ 2015 წლის 21 იანვარს გაცემული დასკვნის მართებულობას.

ამდენად, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ მოცემულ საქმეს არ გააჩნია არავითარი პრინციპული მნიშვნელობა სასამართლო პრაქტიკისათვის, ხოლო საკასაციო საჩივრებს _ წარმატების პერსპექტივა.

ზემოთქმულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ არ არსებობს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით რეგლამენტირებული არც ერთი საფუძველი, რის გამოც საკასაციო საჩივრები არ უნდა იქნეს დაშვებული განსახილველად.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლით, 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროსა და სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტოს საკასაციო საჩივრები მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;

2. უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2018 წლის 25 აპრილის განჩინება;

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე მ. ვაჩაძე

მოსამართლეები: ნ. სხირტლაძე

ვ. როინიშვილი