#ბს-1117(2კ-18) 13 დეკემბერი, 2018 წელი

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატამ

შემდეგი შემადგენლობით:

თავმჯდომარე მაია ვაჩაძე (მომხსენებელი)

მოსამართლეები: ნუგზარ სხირტლაძე

ვასილ როინიშვილი

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლისა და 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის საფუძველზე, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 408-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, ზეპირი განხილვის გარეშე, შეამოწმა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსა და სსიპ შემოსავლების სამსახურის საკასაციო საჩივრების დასაშვებობის საფუძვლების არსებობა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2018 წლის 12 ივნისის განჩინების გაუქმების თაობაზე.

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

2016 წლის 16 მაისს თ. ლ-მა სასარჩელო განცხადებით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას, მოპასუხეების - საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსა და სსიპ შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის მიმართ.

მოსარჩელის მითითებით, მან 2006 წლის 4 ივლისს ეკონომიკის სამინისტროსგან აუქციონის წესით შეიძინა უძრავი ქონება, უფლების რეგისტრაცია კი საჯარო რეესტრში განხორციელდა 2006 წლის 5 ივლისს, ხოლო გასხვისება აღნიშნული მიწის ნაკვეთის მოხდა 2 წელზე მეტი ვადის გასვლის შემდეგ - 2008 წლის 12 ივლისს, რა დროსაც დაფიქსირდა განცხადებისა და უფლების რეგისტრაცია. შესაბამისად, მოსარჩელე უკანონოდ მიიჩნევს მისთვის საშემოსავლო გადასახადის დარიცხვას. ამასთან, მოსარჩელის მითითებით, მოთხოვნა ხანდაზმულია, რადგან მოქმედების განხორციელებიდან შემოწმების ბრძანების მიღებამდე გასულია 6 წელზე მეტი ვადა.

აღნიშნულიდან გამომდინარე, მოსარჩელემ სსიპ შემოსავლების სამსახურის 2014 წლის 23 ოქტომბრის შემოწმების აქტის პროექტის, საგადასახადო შემოწმების აქტის პროექტზე სსიპ შემოსავლების სამსახურის 2014 წლის 28 ოქტომბრის შეტყობინების, სსიპ შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის სათათბირო საბჭოს 2014 წლის 12 ნოემბრის #121941-21-14 სხდომის #3 ოქმის, სსიპ შემოსავლების სამსახურის აუდიტორების 2014 წლის 18 ნოემბრის დასკვნის, სსიპ შემოსავლების სამსახურის 2014 წლის 19 ნოემბრის #21-14/85987 შეტყობინების, სსიპ შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 2014 წლის 4 დეკემბრის #50291 ბრძანების, სსიპ შემოსავლების სამსახურის 2014 წლის 4 დეკემბრის #059-19 საგადასახადო მოთხოვნის, სსიპ შემოსავლების სამსახურის 2015 წლის 29 ივნისის #23079 ბრძანებისა და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებული დავების განხილვის საბჭოს 2016 წლის 21 აპრილის გადაწყვეტილების ბათილად ცნობა მოითხოვა.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2016 წლის 27 სექტემბრის საოქმო განჩინებით საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-16 მუხლის პირველი ნაწილის საფუძველზე საქმეში მესამე პირებად ჩაებნენ პ. მ-ა, გ. გ-ე, თ. გ-ე, ზ. მ-ა და ვ. ბ-ე.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2016 წლის 1 დეკემბრის გადაწყვეტილებით ფ/პ თ. ლ-ის სარჩელი დაკმაყოფილდა; ბათილად იქნა ცნობილი სსიპ შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 2014 წლის 4 დეკემბრის #50291 ბრძანება, სსიპ შემოსავლების სამსახურის 2014 წლის 4 დეკემბრის #059-19 საგადასახადო მოთხოვნა, სსიპ შემოსავლების სამსახურის 2015 წლის 29 ივნისის #23079 ბრძანება და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებული დავების განხილვის საბჭოს 2016 წლის 21 აპრილის გადაწყვეტილება.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2016 წლის 1 დეკემბრის გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრეს სსიპ შემოსავლების სამსახურმა და საქართველოს ფინანსთა სამინისტრომ, რომლებმაც გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა მოითხოვეს.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2018 წლის 12 ივნისის განჩინებით სსიპ შემოსავლების სამსახურისა და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს სააპელაციო საჩივრები არ დაკმაყოფილდა; უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2016 წლის 1 დეკემბრის გადაწყვეტილება.

სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა სადავო პერიოდში მოქმედ საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 168-ე მუხლზე, რომელიც აწესრიგებდა საშემოსავლო გადასახადით დაბეგვრისაგან ფიზიკურ პირთა შემოსავლების ცალკეული სახეების გათავისუფლებას, ასევე მიუთითა 2008 წლის 26 დეკემბრის #871 ცვლილებებისა და დამატებების შეტანის შესახებ საქართველოს კანონით საგადასახადო კოდექსის 168-ე მუხლში განხორციელებულ ცვლილებებზე და აღნიშნა, რომ მითითებული ნორმა პირს საშემოსავლო გადასახადის გადახდისაგან ათავისუფლებს, თუკი უძრავი ქონება, რომლის რეალიზაციასაც ახორციელებს, საკუთრებაში გააჩნდა ორ წელზე მეტი ვადით. ამასთან, კანონმდებელი განსაზღვრავს აღნიშნული ორწლიანი ვადის გაანგარიშების წესს და უკავშირებს მას საჯარო რეესტრში საკუთრების უფლების რეგისტრაციის მიზნით წარდგენილი (წარსადგენი) საკუთრების უფლების დამადასტურებელი დოკუმენტის შედგენის თარიღს, თუმცაღა არ აკონკრეტებს აღნიშნული თარიღი მნიშვნელოვანია ორწლიანი ვადის ათვლის თარიღის განსასაზღვრად თუ ორწლიანი ვადის გასვლაც საკუთრების გადაცემის შესახებ საჯარო რეესტრში საკუთრების უფლების რეგისტრაციის მიზნით წარდგენილი (წარსადგენი) საკუთრების უფლების დამადასტურებელი ახალი დოკუმენტის შედგენის თარიღს უნდა დაუკავშირდეს.

სააპელაციო სასამართლოს მითითებით, მოქმედი საქართველოს საგადასახადო კოდექსის მე-2 მუხლის მე-6 ნაწილის შესაბამისად, საგადასახადო ურთიერთობების რეგულირებისას ამ კოდექსში გამოყენებული საქართველოს კანონმდებლობის ტერმინები და ცნებები გამოიყენება იმ მნიშვნელობით, რა მნიშვნელობაც მათ აქვთ შესაბამის კანონმდებლობაში, თუ ამ კოდექსით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული.

სააპელაციო სასამართლომ საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 477.1 და 183-ე მუხლებზე მითითებით აღნიშნა, რომ მართალია, საგადასახადო მიზნებისათვის ნივთის საკუთრებაში არსებობის პერიოდის ათვლა არ უკავშირდება სამოქალაქო სამართლით გათვალისწინებული საკუთრების წარმოშობის მომენტს, რომელიც საკმარისად არ მიიჩნევს უფლების გადაცემის თაობაზე ხელშეკრულების დადებას, არამედ, უძრავი ნივთების შემთხვევაში აუცილებელია საკუთრების უფლების დადგენილი წესით რეგისტრაცია, მაგრამ ორწლიანი პერიოდის დასასრულის გამოთვლის კუთხით, რომლის სპეციალურ წესსაც საგადასახადო კოდექსი არ ითვალისწინებს, გამოყენებულ უნდა იქნას საქართველოს სამოქალაქო კოდექსით დადგენილი წესი. შესაბამისად, პალატამ მიიჩნია, რომ საგადასახადო კანონმდებლობა ქონების საკუთრებაში არსებობის პერიოდის განსაზღვრის მიზნით ადგენს რა მხოლოდ ვადის ათვლის თარიღს (რაც განსხვავდება სამოქალაქო კანონმდებლობით დადგენილი წესისგან) და არ ადგენს ვადის ბოლო რიცხვის განსაზღვრის წესს, ასეთად მიჩნეულ უნდა იქნეს საჯარო რეესტრში განხორციელებული რეგისტრაციის მომენტი, რამეთუ საკუთრების უფლების დარეგისტრირებამდე, მესაკუთრედ სწორედ ძველი მესაკუთრება ითვლება და საკუთრების უფლება ვერ ჩაითვლება გადასულად ახალი რეგისტრაციის განხორციელებამდე.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2018 წლის 12 ივნისის განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრეს საქართველოს ფინანსთა სამინისტრომ და სსიპ შემოსავლების სამსახურმა, რომლებმაც გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა მოითხოვეს.

კასატორის - სსიპ შემოსავლების სამსახურის განმარტებით, საგადასახადო კოდექსი სპეციალური ნორმაა, იგი განსხვავებულად აწესრიგებს საგადასახადო მიზნებისთვის მოქმედ ნორმებს და საგადასახადო შეღავათით სარგებლობისთვის დაწესებულია ქონების საკუთრებაში არსებობა 2 წელზე მეტი ვადით, რაც იანგარიშება ქონების შეძენისა და გასხვისების უფლების დამდგენ დოკუმენტებს შორის სხვაობით.

კასატორის - საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს განმარტებით, კანონმდებელი საშემოსავლო გადასახადით დაბეგვრისაგან გათავისუფლების მიზნებისთვის 2-წლიანი ვადის გამოანგარიშებას უკავშირებს საჯარო რეესტრში საკუთრების უფლების რეგისტრაციის მიზნით წარდგენილი (წარსადგენი) საკუთრების უფლების დამადასტურებელი დოკუმენტის შედგენის თარიღს. საგადასახადო კოდექსი განსაზღვრავს 2-წლიანი ვადის გამოანგარიშების სპეციალურ წესს, რომელსაც უკავშირდება როგორც ვადის ათვლა, ასევე ამავე ვადის დასასრული. ტერმინი „იანგარიშება“ მიუთითებს, რომ საჯარო რეესტრში საკუთრების უფლების რეგისტრაციის მიზნით წარდგენილი (წარსადგენი) საკუთრების უფლების დამადასტურებელ დოკუმენტს წარმოადგენს როგორც რეალიზებული ქონების შესყიდვის (აუქციონის ოქმი), ასევე შემდგომი რეალიზაციის დოკუმენტები (ნასყიდობის ხელშეკრულება).

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2018 წლის 5 ოქტომბრის განჩინებით საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსა და სსიპ შემოსავლების სამსახურის საკასაციო საჩივრები.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრების დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსა და სსიპ შემოსავლების სამსახურის საკასაციო საჩივრები არ აკმაყოფილებს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს და არ ექვემდებარება დასაშვებად ცნობას შემდეგ გარემოებათა გამო:

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის ამომწურავ საფუძვლებს, კერძოდ, აღნიშნული ნორმის თანახმად, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ საკასაციო საჩივარი დაიშვება, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივრები არ არის დასაშვები საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.

საკასაციო საჩივრები არ არის დასაშვები სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს მიერ დამკვიდრებული პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით და ამასთან, არ არსებობს საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღების ვარაუდი. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება ასევე არ ეწინააღმდეგება ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს. ამასთან, საქმის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების თვალსაზრისით.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ კასატორები ვერ ასაბუთებენ სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით. კასატორები საკასაციო საჩივრებში ვერ აქარწყლებენ სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და დასკვნებს.

ამასთან, საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ ადამიანის უფლებათა ევროპული კონვენციის მე-6 მუხლის პირველი პარაგრაფი ავალდებულებს სასამართლოს დაასაბუთოს თავისი გადაწყვეტილება, რაც არ უნდა იქნეს გაგებული თითოეულ არგუმენტზე დეტალური პასუხის გაცემად (იხ. ჯღარკავა საქართველოს წინააღმდეგ, #7932/03; Van de Hurk v. Netherlands, par.61, Garcia Ruiz v. Spain [GC] par.26; Jahnke and Lenoble v France (dec.); Perez v France [GC], par. 81).

საკასაციო სასამართლო იზიარებს მოცემულ საქმეზე სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და ამ გარემოებებთან დაკავშირებით გაკეთებულ სამართლებრივ შეფასებებს და მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლომ არსებითად სწორად გადაწყვიტა მოცემული დავა.

განსახილველ შემთხვევაში დადგენილია, რომ სსიპ შემოსავლების სამსახურის მიერ განხორციელდა ფ/პ თ. ლ-ის საქმიანობის საგადასახადო შემოწმება. შემოწმების შედეგებზე გამოცემული საგადასახადო შემოწმების აქტში აღინიშნა, რომ ფ/პირმა მიწის ნაკვეთი შეიძინა აუქციონის წესით ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროსგან 2006 წლის 4 ივლისს 283,5 ლარად, რომლის რეალიზაციაც განახორციელა შპს ,,...ზე“ 2008 წლის 3 ივნისს 960 681,6 ლარად. აუქციონის ოქმი შედგენილია 2006 წლის 4 ივლისს, რომლის საფუძველზეც აღნიშნული მიწის ნაკვეთი დარეგისტრირდა რეესტრში 2006 წლის 5 ივლისს. ნასყიდობის ხელშეკრულება ფ/პირსა და შპს ,,...ს“ შორის გაფორმდა 2008 წლის 3 ივნისს, რომლის საფუძველზეც საჯარო რეესტრში საკუთრების უფლება დარეგისტრირდა 2008 წლის 12 ივლისს. შემმოწმებელთა პოზიციით, ვინაიდან მიწის ნაკვეთი ფიზიკური პირის საკუთრებაში იმყოფებოდა 2 წელზე ნაკლები ვადით (2006 წლის 4 ივლისიდან - 2008 წლის 3 ივნისამდე), მას წარმოეშვა საშემოსავლო გადასახადის დეკლარირებისა და გადახდის ვალდებულება. ორწლიანი ვადა გაანგარიშებულ იქნა საჯარო რეესტრში საკუთრების უფლების მოსაპოვებლად წარსადგენი დოკუმენტების შედგენის თარიღების მიხედვით. ფ/პირს წარმოეშვა დამატებით საგადასახადო ვალდებულება საშემოსავლო გადასახადის ნაწილში. საგადასახადო შემოწმების აქტის საფუძველზე ფ/პ თ. ლ-ის მიმართ გამოიცა ბრძანება გადასახადების/გადასახდელების და საგადასახადო სანქციების თანხების დარიცხვის/შემცირების შესახებ და საგადასახო მოთხოვნა, რომელთა საფუძელზე მოსარჩელეს გადასახდელად დაერიცხა სულ 617 577 ლარი.

მხარეთა შორის სადავოა აღნიშნული 2-წლიანი ვადის გამოთვლის წესი. მოსარჩელე - თ. ლ-ი არ ეთანხმება განხორციელებულ დარიცხვას იმ საფუძვლით, რომ უძრავი ქონების შეძენიდან გასხვისებამდე - საკუთრების უფლების გადაცემამდე, გასული იყო 2-წლიანი ვადა.

სადავო პერიოდში (2009 წლის პირველ იანვრამდე მოქმედი რედაქცია) მოქმედი საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 168-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ვ“ ქვეპუნქტის თანახმად, საშემოსავლო გადასახადით დაბეგვრისაგან თავისუფლდება ფიზიკური პირის მიერ 6 თვეზე მეტი ვადით საკუთრებაში არსებული ავტოსატრანსპორტო საშუალების ან/და 2 წელზე მეტი ვადით საკუთრებაში არსებული მატერიალური აქტივების რეალიზაციით ან/და საწარმოს ლიკვიდაციის ან საწესდებო კაპიტალის შემცირების გზით ამ საწარმოს პარტნიორ ფიზიკურ პირზე წილის სანაცვლოდ (იმ შემთხვევაში, თუ საწარმოს წილზე ფიზიკური პირის საკუთრების უფლების წარმოშობიდან გასულია 2 წელზე მეტი) უძრავი ქონების საკუთრებაში გადაცემით მიღებული ნამეტი, გარდა მის მიერ სამეწარმეო საქმიანობის ფარგლებში მატერიალური აქტივების რეალიზაციით მიღებული ნამეტისა. ამ ქვეპუნქტით განსაზღვრული 2-წლიანი ვადა უძრავი ქონების რეალიზაციის შემთხვევაში იანგარიშება საქართველოს საჯარო რეესტრში საკუთრების უფლების რეგისტრაციის მიზნით წარდგენილი (წარსადგენი) საკუთრების უფლების დამადასტურებელი დოკუმენტის შედგენის თარიღის მიხედვით (გარდა იმ შემთხვევისა, როდესაც უძრავი ქონება მიღებულია ფიზიკური პირის მიერ საწარმოდან წილის სანაცვლოდ ამ საწარმოს ლიკვიდაციისას ან საწესდებო კაპიტალის შემცირებისას. ამ შემთხვევაში უძრავ ქონებაზე საკუთრების 2-წლიანი ვადა იანგარიშება ფიზიკური პირის მიერ ამ საწარმოში შესაბამისი წილის შეძენის დღიდან. წილის სხვადასხვა დროს შეძენის შემთხვევაში 2-წლიანი ვადა იანგარიშება შესაბამისი წილის შეძენის თარიღიდან), ხოლო „რეალიზაციით მიღებული ნამეტი“ იანგარიშება, როგორც სხვაობა ქონების რეალიზაციის ფასსა და მასზე საკუთრების უფლების წარმოშობისას მისი შეძენის ფასს შორის, გარდა საკუთრების უფლების უსასყიდლოდ (სახელმწიფო ქონების პრივატიზებისას, ქონების ჩუქებით ან მემკვიდრეობით მიღებისას ან სხვა შემთხვევებში) წარმოშობისას, როდესაც ნამეტი იანგარიშება, როგორც სხვაობა უსასყიდლოდ მიღებული ქონების რეალიზაციის ფასსა და მიღების მომენტში მის საბაზრო ფასს შორის.

2008 წლის 26 დეკემბრის #871 ცვლილებებისა და დამატებების შეტანის შესახებ საქართველოს კანონით საგადასახადო კოდექსის 168-ე მუხლის „ვ“ პუნქტი ჩამოყალიბდა „ვ.ა“, „ვ.ბ“ და „ვ.გ“ ქვეპუნატქებად და „ვ.ა“ პუნქტის თანახმად, საშემოსავლო გადასახადით დაბეგვრისაგან თავისუფლდება ფიზიკურ პირთა შემოსავლების შემდეგი სახეები: ფიზიკური პირის მიერ: 2 წელზე მეტი ვადით საკუთრებაში არსებული საცხოვრებელი ბინის (სახლის) მასზე დამაგრებული მიწით რეალიზაციით მიღებული ნამეტი. აღნიშნული 2-წლიანი ვადა აითვლება საქართველოს საჯარო რეესტრში საკუთრების უფლების რეგისტრაციის მიზნით წარდგენილი (წარსადგენი) საკუთრების უფლების დამადასტურებელი დოკუმენტის შედგენის თარიღის მიხედვით, ხოლო „რეალიზაციით მიღებული ნამეტი“ იანგარიშება, როგორც სხვაობა საცხოვრებელი ბინის (სახლის) მასზე დამაგრებული მიწით რეალიზაციის ფასსა და მასზე საკუთრების უფლების წარმოშობისას მისი შეძენის ფასს შორის, გარდა საკუთრების უფლების უსასყიდლოდ მიღებისა (სახელმწიფო პრივატიზებისას, ჩუქებით ან მემკვიდრეობით მიღებისას ან სხვა შემთხვევებში), როდესაც ნამეტი იანგარიშება, როგორც სხვაობა უსასყიდლოდ მიღებული საცხოვრებელი ბინის (სახლის) მასზე დამაგრებული მიწით რეალიზაციის ფასსა და მიღების მომენტში მის საბაზრო ფასს შორის.

საკასაციო სასამართლო იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს მსჯელობას იმასთან დაკავშირებით, რომ 2009 წლიდან მოქმედი რეგულაციით ცალსახად და მკაფიოდ განისაზღვრა, რომ საკუთრების უფლების რეგისტრაციის მიზნით წარდგენილი (წარსადგენი) საკუთრების უფლების დამადასტურებელი დოკუმენტის შედგენის თარიღი 2-წლიანი ვადის ათვლის დასაწყისს წარმოადგენს.

ამასთან, იქიდან გამომდინარე, რომ საგადასახადო კანონმდებლობა ქონების საკუთრებაში არსებობის პერიოდის განსაზღვრის მიზნით ადგენს მხოლოდ ვადის ათვლის თარიღს და საგადასახადო კოდექსი არ ითვალისწინებს სპეციალურ წესს 2-წლიანი პერიოდის დასასრულის გამოთვლის კუთხით, საკასაციო სასამართლო იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს მითითებას საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 2.6 მუხლზე, საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 477.1 და 183-ე მუხლებზე და აღნიშნავს, რომ 2-წლიანი პერიოდის დასასრულის განსაზღვრისას გამოყენებულ უნდა იქნეს საქართველოს სამოქალაქო კოდექსით დადგენილი წესი და ასეთად მიჩნეულ იქნეს საჯარო რეესტრში განხორციელებული რეგისტრაციის მომენტი, ვინაიდან საკუთრების უფლების დარეგისტრირებამდე, მესაკუთრედ სწორედ ძველი მესაკუთრე ითვლება და საკუთრების უფლება ვერ ჩაითვლება გადასულად ახალი რეგისტრაციის განხორციელებამდე.

ზემოაღნიშნული მსჯელობისა და საქმეში არსებული ფაქტობრივი გარემოებების გათვალისწინებით, საგადასახადო მიზნებისათვის, მოცემულ შემთხვევაში ქონების საკუთრებაში არსებობის ვადის ათვლა უნდა დაიწყოს აუქციონის ოქმის შედგენის თარიღიდან - 2006 წლის 4 ივლისიდან და დასრულდეს მოცემულ ქონებაზე საჯარო რეესტრში ახალი მესაკუთრის რეგისტრაციის თარიღით - 2008 წლის 12 ივლისით. შესაბამისად, თ. ლ-ი რეალიზებულ ქონებას საკუთრებაში ფლობდა 2 წელზე მეტი ვადით, რაც ქონების რეალიზაციის დროს მოქმედი საგადასახადო კოდექსის 168-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ვ“ ქვეპუნქტის საფუძველზე, გათავისუფლებული იყო საშემოსავლო გადასახადისაგან, რის გამოც თ. ლ-ის მიერ განხორციელებული კონკრეტული ოპერაცია არ წარმოშობდა საგადასახადო ვალდებულებას.

ამდენად, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ მოცემულ საქმეს არ გააჩნია არავითარი პრინციპული მნიშვნელობა სასამართლო პრაქტიკისათვის, ხოლო საკასაციო საჩივრებს _ წარმატების პერსპექტივა.

ზემოთქმულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ არ არსებობს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით რეგლამენტირებული არც ერთი საფუძველი, რის გამოც საკასაციო საჩივრები არ უნდა იქნეს დაშვებული განსახილველად.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლით, 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსა და სსიპ შემოსავლების სამსახურის საკასაციო საჩივრები მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;

2. უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2018 წლის 12 ივნისის განჩინება;

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე მ. ვაჩაძე

მოსამართლეები: ნ. სხირტლაძე

ვ. როინიშვილი