№ბს-1130(კ-18) 27 დეკემბერი, 2018 წელი

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატამ

შემდეგი შემადგენლობით:

თავმჯდომარე მაია ვაჩაძე (მომხსენებელი)

მოსამართლეები: ნუგზარ სხირტლაძე

ვასილ როინიშვილი

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლისა და 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის საფუძველზე, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 408-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, ზეპირი განხილვის გარეშე, შეამოწმა ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერთან არსებულ თვითნებურად დაკავებულ მიწაზე საკუთრების უფლების აღიარების კომისიის საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საფუძვლების არსებობა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2018 წლის 2 მაისის განჩინების გაუქმების თაობაზე.

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

2015 წლის 19 ივნისს მ. კ-ემ სასარჩელო განცხადებით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის, მოპასუხის - ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების კომისიის მიმართ.

მოსარჩელის განმარტებით, 1994 წლიდან ქალაქ თბილისში, …, … ქუჩა №...-ის მიმდებარედ, … არსებული მიწის ნაკვეთი და საცხოვრებელი სახლი საკუთრების უფლებით დარეგისტრირებულია მის სახელზე. სახლი განთავსებულია ფერდობზე და მისასვლელი სამანქანო ან ფეხით მისასვლელი გზა არ აქვს, რის გამოც მისასვლელად ყოველთვის იყენებდა ე.წ. ... ტერიტორიას. აღნიშნული ტერიტორია არის მის საკუთრების მომიჯნავედ და მასზე განთავსებული აქვს დამხმარე სათავსოები და წყალგაყვანილობა. ტერიტორია ათეული წლების წინ მან შემოღობა მართულხლართებით და გააერთიანა მის საკუთრებაში არსებულ მიწის ნაკვეთთან. მოსარჩელის განმარტებით, ამავე ტერიტორიით სარგებლობდნენ მისი წინაპრებიც.

მოსარჩელემ 2014 წლის 22 ივლისს განცხადებით მიმართა საკუთრების უფლების აღიარების კომისიას ზემოაღნიშნული თვითნებურად დაკავებული მიწის ნაკვეთის დაკანონონების თაობაზე, რაზედაც კომისიის 2015 წლის 20 აპრილის გადაწყვეტილებით ეთქვა უარი, იმ საფუძვლით, რომ მიწის ნაკვეთი არ არის მოქცეული ერთიან ღობეში და ასევე არ დასტურდება მიწის ნაკვეთის თვითნებურად დაკავებისა და ფლობის ფაქტი.

მოსარჩელის განმარტებით, სასარჩელო მოთხოვნის საფუძვლიანობას ადასტურებს კანონიერ ძალაში შესული თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 11 ოქტომბრის გადაწყვეტილებაც, რომლითაც დადასტურდა მოსარჩელის მიერ სადავო მიწის ნაკვეთით სარგებლობის ფაქტი და დადგინდა, რომ აღნიშნული მიწის ნაკვეთის გასხვისებით ილახებოდა მისი, როგორც თვითნებურად დაკავებული მიწის ნაკვეთის მოსარგებლის უფლებები და კანონით დაცული ინტერესები. მოსარჩელე თავისი მოთხოვნის საფუძვლიანობის დამადასტურებლად ასევე უთითებს ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის სსიპ ქონების მართვის სააგენტოს 19.05.2014წ. გადაწყვეტილებას, რომლითაც მას ნება მიეცა ქალაქ თბილისში, …, … ქუჩა №...-ის მიმდებარედ განეხორციელებინა გზის მოწყობისათვის საჭირო სამუშაოები. ამდენად, მოსარჩელე მიიჩნევს, რომ სადავო აქტი გამოცემულია საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე გარემოებების გამოკვლევისა და შეფასების გარეშე.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, მოსარჩელემ მისი მოთხოვნის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის ნაწილში (ოქმი №434, 48-ე საკითხი) ქალაქ თბილისის საკრებულოს ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების კომისიის 2015 წლის 20 აპრილის გადაწყვეტილების ბათილად ცნობა და ქალაქ თბილისის საკრებულოს ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების კომისიისათვის …, … ქუჩა №45-ის მიმდებარედ, N… საკადასტრო კოდით რეგისტრირებული მიწის ნაკვეთის მომიჯნავედ, ... კვ.მ მიწის ნაკვეთზე მ. კ-ის საკუთრების უფლების აღიარების თაობაზე ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემის დავალება მოითხოვა.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2016 წლის 14 სექტემბრის გადაწყვეტილებით მ. კ-ის სარჩელი დაკმაყოფილდა; სადავო საკითხის გადაუწყვეტლად ბათილად იქნა ცნობილი ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების კომისიის 2015 წლის 27 აპრილის №434 ოქმით 48-ე საკითხზე მიღებული გადაწყვეტილება და მოპასუხე ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერთან არსებულ თვითნებურად დაკავებულ მიწაზე საკუთრების უფლების აღიარების კომისიას საქმის არსებითი მნიშვნელობის გარემოებების გამოკვლევისა და შეფასების შემდეგ ახალი გადაწყვეტილების მიღება დაევალა.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2016 წლის 14 სექტემბრის გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერთან არსებულ თვითნებურად დაკავებულ მიწაზე საკუთრების უფლების აღიარების კომისიამ, რომელმაც გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა მოითხოვა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2018 წლის 2 მაისის განჩინებით ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერთან არსებულ თვითნებურად დაკავებულ მიწაზე საკუთრების უფლების აღიარების კომისიის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა; უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2016 წლის 14 სექტემბრის გადაწყვეტილება.

სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ ქალაქ თბილისში, ... ქუჩა №45-ის მიმდებარედ/ქალაქი თბილისის, ..., ..., ... ქუჩა №...-ში, N... საკადასტრო კოდის მქონე 371.00 კვადრატული მიწის ნაკვეთის და მასზე განთავსებული 327.79 კვ.მ ფართობის შენობა- ნაგებობ(ებ)ის მესაკუთრეა მ. კ-ე 11.12.2003 წლიდან და მის მომიჯნავე მიწის ნაკვეთს ის ფლობს სადღეისოდ. იმ ფაქტის გათვალისწინებით, რომ N... საკადასტრო კოდის მქონე ... კვადრატული მიწის ნაკვეთის მესაკუთრე მ. კ-ე არის 2003 წლიდან, პირველი ინსტანციის სასამართლომ გაიზიარა მხარის განმარტება მასზედ, რომ მოთხოვნილი მიწის ნაკვეთითაც მოსარჩელე ამავე დროიდან სარგებლობდა. თბილისის საქალაქო სასამართლომ მიუთითა კანონიერ ძალაში შესულ თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 11.10.2007 წლის №3ბ/65-06 გადაწყვეტილებაზე, რომლითაც სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ №... მიწის ნაკვეთი მდებარეობდა მ. კ-ის მოსაზღვრედ და კომუნიკაციები (წყლის და კანალიზაციის მილები) გადიოდა აღნიშნულ მიწის ნაკვეთზე. სასამართლომ ასევე დადგენილად მიიჩნია, რომ მ. კ-ე და მისი წინაპრები წლების განმავლობაში სარგებლობდნენ მითითებული მიწის ნაკვეთით და აღნიშნული უძრავი ქონების გასხვისებით უკანონოდ ილახებოდა და იზღუდებოდა მისი კანონიერი უფლება, რადგან ვეღარ სარგებლობდა ტერიტორიით, როგორც სახლთან მისასვლელი გზით.

სააპელაციო სასამართლომ გაიზიარა საქალაქო სასამართლოს შეფასება, რომ კომისიის მიერ გასაჩივრებული გადაწყვეტილება მიღებული იყო თბილისის სააპელაციო სასამართლოს 11.10.07წ. №3ბ/65-06 გადაწყვეტილების შეფასებისა და დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების გათვალისწინების გარეშე. სადავო გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგებოდა „ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების შესახებ“ საქართველოს კანონის მოთხოვნებს, რადგან არ არის გამოკვლეული განსახილველ საკითხთან დაკავშირებული ყველა ფაქტობრივი და სამართლებრივი გარემოება. გადაწყვეტილება ყოველ კონკრეტულ შემთხვევაში უნდა იქნეს მიღებული საქმის ყველა გარემოების გამოკვლევისა და შეფასების საფუძველზე. მოცემულ შემთხვევაში კომისიის მიერ ყურადღება იქნა გამახვილებული მხოლოდ ერთ-ერთ ფაქტობრივ გარემოებაზე და მთლიანობაში არ არის გამოკვლეული „ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების შესახებ“ საქართველოს კანონით გათვალისწინებულ სხვა მოთხოვნებს აკმაყოფილებს თუ არა მ. კ-ის განცხადება საკუთრების უფლების აღიარებაზე. სააპელაციო პალატამ ასევე დამატებით მიუთითა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს 11.10.07წ. №3ბ/65-06 გადაწყვეტილებით დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების შეფასებისა და გათვალისწინების საჭიროებაზე.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2018 წლის 2 მაისის განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერთან არსებულ თვითნებურად დაკავებულ მიწაზე საკუთრების უფლების აღიარების კომისიამ, რომელმაც გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა მოითხოვა.

კასატორის განმარტებით, წინა ინსტანციის სასამართლოებმა მიიჩნიეს, რომ ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების კომისიის მიერ გასაჩივრებული გადაწყვეტილება მიღებულ იქნა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულსაქმეთა პალატის 11.10.07წ. №3ბ/65-06 გადაწყვეტილების შეფასებისა და დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების გათვალისწინების გარეშე. სასამართლოების შეფასებით, მ. კ-ე ქ. თბილისი, ..., ... ქ. №...-ის მიმდებარედ N... საკადასტრო კოდის მქონე ... კვ.მ მიწის ნაკვეთის მესაკუთრე არის 2003 წლის 11 დეკემბრიდან, შესაბამისად, სადავო მიწის ნაკვეთსაც მ. კ-ე ამავე დროიდან ფლობდა. სასამართლოს განმარტებით, აღნიშნული დასტურდება თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 11.10.07წ. №3ბ/65-06 გადაწყვეტილებით.

კასატორი არ ეთანხმება აღნიშნულს და მიაჩნია, რომ სასამართლოს დასკვნა არ გამომდინარეობს საქმეში შეკრებილი მტკიცებულებების ობიექტური ანალიზისა და შეფასებიდან. იმ ფაქტობრივი გარემოების სწორად დადგენას, თუ რატომ არ დაკმაყოფილდა მ. კ-ის განცხადება მიწის ნაკვეთზე საკუთრების უფლების აღიარების თაობაზე, გადამწყვეტი მნიშვნელობა ჰქონდა საქმეზე სწორი გადაწყვეტილების მიღებისათვის. კასატორის მითითებით, სასამართლომ ასევე არ გამოიყენა კანონი, რომელიც უნდა გამოეყენებინა და არასწორად განმარტა კანონი, კერძოდ: „ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების შესახებ“.

კასატორის მოსაზრებით, სააპელაციო სასამართლომ ისე, როგორც საქალაქო სასამართლომ ყურადღების მიღმა დატოვა აღიარების კომისიის მიერ უარის თქმის საფუძველი, კერძოდ, ის რომ არ დასტურდება მოთხოვნილი მიწის ნაკვეთის თვითნებურად დაკავების ფაქტი კანონის მოქმედებამდე.

კასატორის მითითებით, სასამართლოს ასევე არ შეუფასებია მ. კ-ის მიერ აღიარების კომისიისათვის წარდგენილი დოკუმენტაციით რამდენად დასტურდებოდა მის მიერ სადავო მიწის ნაკვეთის 2007 წლამდე დაკავებისა და მიწის ნაკვეთის ფლობისა და სარგებლობის ფაქტი. სასამართლომ გადაწყვეტილებაში საერთოდ არ იმსჯელა ზემოაღნიშნული კანონისა და ბრძანებულების მჭიდრო ურთიერთკავშირში მყოფ ნორმებზე და აღნიშნული ნორმებით გათვალისწინებულ დოკუმენტაციაზე, არ იმსჯელა იმაზე, საქართველოს პრეზიდენტის 2007 წლის 15 სექტემბრის №525 ბრძანებულების მე-2 მუხლის „ე“ ქვეპუნქტში მითითებული დოკუმენტები კომისიას წარედგინა თუ არა ერთობლიობაში და მ. კ-ის განცხადება აკმაყოფილებდა თუ არა კანონის მოთხოვნებს. მხოლოდ ის გარემოება, რომ მ. კ-ე N... საკადასტრო კოდის მქონე ... კვ.მ მიწის ნაკვეთის მესაკუთრე არის 2003 წლიდან, არ შეიძლება გახდეს მოთხოვნის დაკმაყოფილების საფუძველი. აღნიშნული ცალსახად ეწინააღმდეგება „ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთზე საკუთრების უფლების აღიარების შესახებ“ საქართველოს კანონის მიზანს და მოთხოვნებს.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2018 წლის 8 ოქტომბრის განჩინებით საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერთან არსებულ თვითნებურად დაკავებულ მიწაზე საკუთრების უფლების აღიარების კომისიის საკასაციო საჩივარი.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერთან არსებულ თვითნებურად დაკავებულ მიწაზე საკუთრების უფლების აღიარების კომისიის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს და არ ექვემდებარება დასაშვებად ცნობას შემდეგ გარემოებათა გამო:

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის ამომწურავ საფუძვლებს, კერძოდ, აღნიშნული ნორმის თანახმად, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ საკასაციო საჩივარი დაიშვება, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს მიერ დამკვიდრებული პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით და ამასთან, არ არსებობს საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღების ვარაუდი. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება ასევე არ ეწინააღმდეგება ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს. ამასთან, საქმის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების თვალსაზრისით.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ კასატორი ვერ ასაბუთებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით. კასატორი საკასაციო საჩივარში ვერ აქარწყლებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და დასკვნებს.

ამასთან, საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ ადამიანის უფლებათა ევროპული კონვენციის მე-6 მუხლის პირველი პარაგრაფი ავალდებულებს სასამართლოს დაასაბუთოს თავისი გადაწყვეტილება, რაც არ უნდა იქნეს გაგებული თითოეულ არგუმენტზე დეტალური პასუხის გაცემად (იხ. ჯღარკავა საქართველოს წინააღმდეგ, #7932/03; Van de Hurk v. Netherlands, par.61, Garcia Ruiz v. Spain [GC] par.26; Jahnke and Lenoble v France (dec.); Perez v France [GC], par. 81).

საკასაციო სასამართლო იზიარებს მოცემულ საქმეზე ქვედა ინსტანციის სასამართლოების მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და ამ გარემოებებთან დაკავშირებით გაკეთებულ სამართლებრივ შეფასებებს და მიიჩნევს, რომ განსახილველ შემთხვევაში სახეზეა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 32-ე მუხლის მე-4 ნაწილის გამოყენების წინაპირობები. საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 32.4 მუხლით მინიჭებულ უფლებამოსილებას სასამართლო იყენებს მაშინ, როდესაც სასამართლო წესით ვერ ხერხდება ფაქტობრივი გარემოებების დადგენა და შეფასება, შესაბამისად, შეუძლებელი ხდება სადავო ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის მატერიალური კანონიერების შემოწმება.

მოცემულ შემთხვევაში, გასაჩივრებულია ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების კომისიის 2015 წლის 27 აპრილის №434 ოქმით 48-ე საკითხზე მიღებული გადაწყვეტილება, რომლითაც მ. კ-ეს უარი ეთქვა ..., ... ქ. №...-ის მიმდებარედ ... კვ.მ მიწის ნაკვეთის დაკანონებაზე.

საქმის მასალებიდან გამომდინარე, დადგენილია, რომ 2003 წლის 11 დეკემბრიდან ქალაქ თბილისში, ... ქუჩა №...-ის მიმდებარედ/ქალაქი თბილისის, ..., ..., ... ქუჩა №...-ში, N... საკადასტრო კოდის მქონე ... კვადრატული მიწის ნაკვეთის და მასზე განთავსებული ... კვ.მ ფართობის შენობა-ნაგებობ(ებ)ის მესაკუთრეა მ. კ-ე და მის მომიჯნავე მიწის ნაკვეთს ის ფლობს დღესაც.

საკასაციო სასამართლოს განმარტებით, „ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-2 მუხლის „გ“ ქვეპუნქტის შესაბამისად, თვითნებურად დაკავებულ მიწას წარმოადგენს - ამ კანონის ამოქმედებამდე ფიზიკური პირის მიერ თვითნებურად დაკავებული სახელმწიფო საკუთრების სასოფლო ან არასასოფლო- სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთი, რომელზედაც განთავსებულია საცხოვრებელი სახლი (აშენებული ან დანგრეული) ან არასაცხოვრებელი დანიშნულების შენობა (აშენებული), ასევე დაინტერესებული ფიზიკური პირის საკუთრებაში ან მართლზომიერ მფლობელობაში არსებული მიწის ნაკვეთის მომიჯნავე, თვითნებურად დაკავებული მიწის ნაკვეთი (შენობით ან მის გარეშე), რომლის ფართობიც ნაკლებია საკუთრებაში ან მართლზომიერ მფლობელობაში არსებული მიწის ნაკვეთის ფართობზე, ასევე კერძო სამართლის იურიდიული პირის საკუთრებაში ან მართლზომიერ მფლობელობაში არსებული მიწის ნაკვეთის მომიჯნავე, თვითნებურად დაკავებული მიწის ნაკვეთი, რომელზედაც განთავსებულია არასაცხოვრებელი დანიშნულების შენობა (აშენებული), რომლის ფართობიც ნაკლებია საკუთრებაში ან მართლზომიერ მფლობელობაში არსებული მიწის ნაკვეთის ფართობზე და რომელიც საკუთრების უფლების აღიარების მოთხოვნის მომენტისათვის სახელმწიფოს მიერ არ არის განკარგული, გარდა ამ მუხლის „ა“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებული შემთხვევებისა.

საკასაციო სასამართლო ყურადღებას ამახვილებს კანონიერ ძალაში შესულ თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 11 ოქტომბრის გადაწყვეტილებაზე, რომლითაც მ. კ-ის სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; თბილისის ვაკე-საბურთალოს რაიონული სასამართლოს 27.02.2004წ. გადაწყვეტილების შეცვლით მიღებულ იქნა ახალი გადაწყვეტილება; მ. კ-ის სარჩელი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა; სადავო საკითხის გადაუწყვეტლად ბათილად იქნა ცნობილი ქალაქ თბილისის მერიის ადგილობრივი მმართველობის დაბა წყნეთის გამგეობის 13.06.2002 წლის №7.112/111 და 19.07.2002წ. №9.127/111 დადგენილებები ... ... ქუჩა №...-ში მცხოვრები ს. მ-ისათვის ინდ. ბინათმშენებლობისათვის ..., ე.წ. „...“ ტერიტორიაზე - ნაკვეთი №...-ის გამოყოფის ნაწილში და დაევალა ქალაქ თბილისის დიდგორის რაიონის გამგეობას (დაბა წყნეთის გამგეობის უფლებამონაცვლე) საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის გარემოებების გამოკვლევისა და შეფასების შემდეგ გამოეცა ახალი ინდივიდუალურ-ადმინისტრაციული აქტი. სააპელაციო პალატის მოსაზრებით, სადავო ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტები გამოცემულ იქნა საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე გარემოებების გამოკვლევისა და შეფასების გარეშე. აღნიშნული გადაწყვეტილებით დადგინდა, რომ მ. კ-ის სახლთმფლობელობას მისასვლელი სამანქანო გზა გააჩნდა ... ქუჩის მხრიდან, რაც წარმოადგენდა სხვა პირის საკუთრებას და რომელი გზითაც სარგებლობდა მოსარჩელე. მოსარჩელეს სხვა მისასვლელი გზა არ გააჩნდა. მოსარჩელეს ტყის მხრიდან მისასვლელი გზა არ გააჩნდა, რადგან ასეთი გზა არ არსებობდა. სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ მ. კ-ის მოსაზრება გეგმარებით დოკუმენტში არსებულ ხარვეზთან დაკავშირებით არ იყო უსაფუძვლო. მ. კ-ის მიმართ არ იქნა მხედველობაში მიღებული ექსტრემალური სიტუაციის წარმოშობისას ალტერნატიული მისასვლელი გზა. ამავდროულად „ტყის მხრიდან“ ასეთი პერსპექტივა გეგმარებით არ მოიაზრებოდა. არასრულფასოვნად იყო დამუშავებული საკანალიზაციო კოლექტორის მოწყობის პერსპექტივა და შესაძლებლად იქნა მიჩნეული „...“ დაგეგმარების პროექტის კორექტირება. სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ №.. მიწის ნაკვეთი მდებარეობდა მ. კ-ის მოსაზღვრედ და მოსარჩელის კომუნიკაციები (წყლის და კანალიზაციის მილები) გადიოდა აღნიშნულ მიწის ნაკვეთზე. სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა, რომ მ. კ-ე და მისი წინაპრები წლების განმავლობაში სარგებლობდნენ იმ გზით, რომელიც სადავო აქტებით, როგორც №... მიწის ნაკვეთი, გამოეყო ს. მ-ს. ამდენად, სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ სადავო ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტებით შეილახა და უკანონოდ შეიზღუდა მესაკუთრე მ. კ-ის კანონიერი უფლება, რადგან ვეღარ სარგებლობდა ტერიტორიით, როგორც სახლთან მისასვლელი გზით, ასევე იძულებული იყო უზრუნველეყო ამ ტერიტორიაზე განთავსებული მისი კომუნიკაციების ამოღება. აგრეთვე, გაურკვეველი იყო №12 ნაკვეთი შედიოდა სატყეო მეურნეობის ფონდში თუ იგი გადაცემული იყო ... მოსახლეობის მიწის რეფორმის ფონდში.

საყურადღებოა ასევე ის გარემოება, რომ საკუთრების უფლების აღიარების კომისიის მოხსენებითი ბარათის თანახმად, 22.04.2015წ. მოხდა ქალაქ თბილისში, ..., ... ქუჩა №...-ის მიმდებარედ, მ. კ-ის საკუთრებაში არსებული უძრავი ქონების მომიჯნავედ მიწის ნაკვეთის დათვალიერება, რა დროსაც დადგინდა, რომ მ. კ-ის მიერ მოთხოვნილი მიწის ნაკვეთი ნაწილობრივ შემოღობილია მავთულბადით. ნოტარიულად დამოწმებული მოწმეთა ჩვენებით ასევე დადასტურებულია, რომ მ. კ-ე მათ მეზობლად რამდენიმე ათეული წელია ფლობს მის საკუთრებაში არსებული მიწის ნაკვეთის მომიჯნავედ მდებარე მიწის ნაკვეთს და ისინი თანახმანი არიან მ. კ-ემ მოახდინოს ქალაქ თბილისში, ..., ... ქუჩა №...-ის მიმდებარედ, N... საკადასტრო კოდით რეგისტრირებული მიწის ნაკვეთის მომიჯნავედ, ... კვ.მ მიწის ნაკვეთზე საკუთრების უფლების რეგისტრაცია.

ყოველივე აღნიშნულის გათვალისწინებით, ქვედა ინსტანციის სასამართლოებმა მართებულად მიიჩნიეს, რომ განსახილველ შემთხვევაში ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ გადაწყვეტილების მიღებისას არ არის სათანადოდ გამოკვლეული საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე ყველა გარემოება, ადმინისტრაციულმა ორგანომ მ. კ-ის მიმართ გამოსცა დაუსაბუთებელი აქტი, მიუთითა იმ გარემოებაზე, რომ არ დასტურდებოდა კანონის ამოქმედებამდე სადავო მიწის ნაკვეთის თვითნებურად დაკავების ფაქტი, რაც ადასტურებს მოცემულ შემთხვევაში საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 32-ე მუხლის მე-4 ნაწილის გამოყენების საჭიროებას.

ამდენად, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ მოცემულ საქმეს არ გააჩნია არავითარი პრინციპული მნიშვნელობა სასამართლო პრაქტიკისათვის, ხოლო საკასაციო საჩივარს _ წარმატების პერსპექტივა.

ზემოთქმულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ არ არსებობს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით რეგლამენტირებული არც ერთი საფუძველი, რის გამოც საკასაციო საჩივარი არ უნდა იქნეს დაშვებული განსახილველად.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლით, 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერთან არსებულ თვითნებურად დაკავებულ მიწაზე საკუთრების უფლების აღიარების კომისიის საკასაციო საჩივარი მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;

2. უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2018 წლის 2 მაისის განჩინება;

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე მ. ვაჩაძე

მოსამართლეები: ნ. სხირტლაძე

ვ. როინიშვილი