#ბს-95(კ-19) 14 მარტი, 2019 წელი

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატამ

შემდეგი შემადგენლობით:

თავმჯდომარე მაია ვაჩაძე (მომხსენებელი)

მოსამართლეები: ნუგზარ სხირტლაძე

ვასილ როინიშვილი

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლისა და 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის საფუძველზე, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 408-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, ზეპირი განხილვის გარეშე, შეამოწმა საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საფუძვლების არსებობა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2018 წლის 16 ნოემბრის განჩინების გაუქმების თაობაზე.

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

2018 წლის 18 ივნისს ვ. კ-ემ სასარჩელო განცხადებით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას, მოპასუხის - საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს მიმართ.

მოსარჩელემ ვ. კ-ის დაკავებული თანამდებობიდან გათავისუფლებისა და შინაგან საქმეთა ორგანოებიდან საქართველოს სამხედრო ძალების თადარიგში დათხოვნის შესახებ საქართველოს შინაგან საქმეთა მინისტრის მოადგილის 2012 წლის 22 მარტის #371919 ბრძანების ბათილად ცნობა, საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროსათვის ვ. კ-ის გათავისუფლებამდე დაკავებული თანამდებობის ტოლფას თანამდებობაზე აღდგენის, ასევე ვ. კ-ისათვის წელთა ნამსახურობის მიხედვით, მორიგი წოდების მინიჭებისა და ვ. კ-ისათვის გაცდენილი პერიოდის, კერძოდ, სამსახურიდან გათავისუფლების დღიდან - 2012 წლის 20 მარტიდან ტოლფას თანამდებობაზე აღდგენამდე პერიოდისათვის შრომის გასამრჯელოს ანაზღაურების დავალება მოითხოვა.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2018 წლის 16 აგვისტოს გადაწყვეტილებით ვ. კ-ის სარჩელი დაკმაყოფილდა; ბათილად იქნა ცნობილი ვ. კ-ის დაკავებული თანამდებობიდან გათავისუფლებისა და შინაგან საქმეთა ორგანოებიდან საქართველოს სამხედრო ძალების თადარიგში დათხოვნის შესახებ საქართველოს შინაგან საქმეთა მინისტრის მოადგილის 2012 წლის 22 მარტის #371919 ბრძანება; საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს დაევალა ვ. კ-ის გათავისუფლებამდე დაკავებული თანამდებობის ტოლფას თანამდებობაზე აღდგენა, ვ. კ-ისათვის წელთა ნამსახურობის მიხედვით, მორიგი წოდების მინიჭება, ასევე, ვ. კ-ისათვის გაცდენილი პერიოდის შრომის გასამრჯელოს ანაზღაურება, სამსახურიდან გათავისუფლების დღიდან - 2012 წლის 20 მარტიდან ტოლფას თანამდებობაზე აღდგენამდე პერიოდისათვის.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2018 წლის 16 აგვისტოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტრომ, რომელმაც გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა მოითხოვა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2018 წლის 16 ნოემბრის განჩინებით საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა; ძალაში დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2018 წლის 16 აგვისტოს გადაწყვეტილება.

პალატა დაეთანხმა პირველი ინსტანციის სასამართლოს განმარტებას მასზედ, რომ ვ. კ-ე გამართლდა, უდანაშაულოდ იქნა ცნობილი იმ ბრალდებაში, რომლის გამოც იგი დაითხოვეს სამსახურიდან. გამამართლებელი განაჩენი კი ადგენს რა პირის უდანაშაულობას, აღნიშნული იწვევს მისი უფლებების აღდგენას, ანუ მის რეაბილიტაციას. ვინაიდან პირის უდანაშაულოდ ცნობა გულისხმობს მის მიერ იმ დანაშაულის ჩაუდენლობას, რომელიც ბრალად ედებოდა (რასაც განსახილველ შემთხვევაში ჰქონდა ადგილი), შესაბამისად, არ არსებობდა ვ. კ-ის სამსახურიდან გათავისუფლების საფუძველიც. ამასთან, ვ. კ-ის სამსახურიდან დათხოვნა მოხდა არა სასამართლოს მიერ გამოტანილი გამამტყუნებელი განაჩენის, სასამართლოს მიერ მსჯავრდების შემდეგ, არამედ ბრალდებულის სახით პასუხისგებაში მიცემის გამო (აღნიშნული საფუძვლად დაედო საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს გენერალური ინსპექციის დასკვნასა და ვ. კ-ის სამსახურიდან გათავისუფლების შესახებ ბრძანებას).

სააპელაციო სასამართლოს მითითებით, პირველი ინსტანციის სასამართლომ მართებულად არ გაიზიარა მოპასუხე მხარის აპელირება იმ გარემოებაზე, რომ გასაჩივრებული აქტი - ბრძანება არ ეწინააღმდეგება კანონს, არ დარღვეულა მისი მომზადების ან გამოცემის კანონმდებლობით დადგენილი მოთხოვნები, ხოლო მოსარჩელის მიმართ არსებული გამამართლებელი განაჩენი, როგორც ახლად გამოვლენილი გარემოება, შეიძლება იყოს უფლებამოსილი პირის მიერ მიღებული გადაწყვეტილების (გასაჩივრებული აქტის) არა ბათილად ცნობის, არამედ მხოლოდ მისი ძალადაკარგულად გამოცხადების საფუძველი.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2018 წლის 16 ნოემბრის განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტრომ, რომელმაც გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა მოითხოვა.

კასატორის მითითებით, „პოლიციის შესახებ“ საქართველოს კანონის 41-ე მუხლის პირველი პუნქტის „ზ“ ქვეპუნქტის შესაბამისად, დისციპლინური გადაცდომის ჩადენის ან მის მიმართ კანონიერ ძალაში შესული სასამართლო განაჩენის გამო პოლიციელი დათხოვნილ უნდა იქნას სამინისტროს სტრუქტურიდან. „საჯარო სამსახურის შესახებ“ საქართველოს კანონის 27-ე მუხლის მე-2 პუნქტის „ა“ ქვეპუნქტის შესაბამისად, პირი მოხელედ არ მიიღება, თუ იგი ნასამართლევია განზრახი დანაშაულისათვის. კასატორის განმარტებით, აღნიშნული ნორმატიული ბაზა საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს ართმევდა შესაძლებლობას დისკრეციის საფუძველზე ემსჯელა ვ. კ-ის სამსახურიდან დათხოვნაზე. კანონმდებლობა იმპერატიულად ითხოვდა განაჩენის არსებობის პირობებში მოსამსახურის დათხოვნას. შესაბამისად, არსებული მტკიცებულებების საფუძველზე გამოცემული ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი აკმაყოფილებდა კანონიერების საფუძვლებს.

კასატორის აღნიშვნით, სამინისტრო პროცესების მიმდინარეობისას მიუთითებდა, რომ გადასინჯული განაჩენი არის ახლად გამოვლენილი გარემოება, რომელიც არ არსებობდა აქტის გამოცემის დროს. შესაბამისად, იგი შეიძლება გახდეს აქტის არა ბათილად ცნობის, არამედ ძალადაკარგულად აღიარების სამართლებრივი საფუძველი. ამდენად, კასატორი მიიჩნევს, რომ ვინაიდან არ ვლინდება საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს მართლსაწინააღმდეგო ქმედება, სამართლებრივად დაუსაბუთებელია მოთხოვნა განაცდურის ანაზღაურების თაობაზე.

კასატორის განმარტებით, არ იქნა გაზიარებული სამინისტროს პოზიცია, რომ კანონიერ ძალაში შესული ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი შესასრულებლად სავალდებულო ძალის მქონეა. აღნიშნული კანონიერი ძალა არ არის აბსოლუტური ხასიათის და კანონმდებლობა უშვებს ადმინისტრაციული ორგანოს მხრიდან ასეთი აქტების საკუთარი ინიციატივით და მთელ რიგ შემთხვევებში - ვალდებულების სახით გაუქმების შესაძლებლობას. ეს შესაძლებლობა გამომდინარეობს მმართველობითი საქმიანობის თავისებურებებიდან. ეფექტური მმართველობითი საქმიანობის განხორციელების პრინციპი უფლებამოსილებას ანიჭებს ადმინისტრაციულ ორგანოს მმართველობითი აქტები შესაბამისობაში მოიყვანოს რეალურ სამართლებრივ და ფაქტობრივ ცვლილებებთან, ახლებურად მოაწესრიგოს კონკრეტული ურთიერთობა. ბათილად ცნობის ობიექტია უკანონო აქტი, ხოლო ძალადაკარგულად გამოცხადებისა კი - კანონიერი სამართლებრივი აქტი, რაც სახეზეა მოცემულ შემთხვევაში. შესაბამისად, კასატორი მიიჩნევს, რომ გასაჩივრებული აქტების ბათილად ცნობით სასამართლოები წინააღმდეგობაში მოვიდნენ საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 60¹ მუხლთან.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2019 წლის 25 იანვრის განჩინებით საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს საკასაციო საჩივარი.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს და არ ექვემდებარება დასაშვებად ცნობას შემდეგ გარემოებათა გამო:

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის ამომწურავ საფუძვლებს, კერძოდ, აღნიშნული ნორმის თანახმად, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ საკასაციო საჩივარი დაიშვება, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს მიერ დამკვიდრებული პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით და ამასთან, არ არსებობს საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღების ვარაუდი. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება ასევე არ ეწინააღმდეგება ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს. ამასთან, საქმის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების თვალსაზრისით.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ კასატორი ვერ ასაბუთებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით. კასატორი საკასაციო საჩივარში ვერ აქარწყლებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და დასკვნებს.

ამასთან, საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ ადამიანის უფლებათა ევროპული კონვენციის მე-6 მუხლის პირველი პარაგრაფი ავალდებულებს სასამართლოს დაასააბუთოს თავისი გადაწყვეტილება, რაც არ უნდა იქნეს გაგებული თითოეულ არგუმენტზე დეტალური პასუხის გაცემად (იხ. ჯღარკავა საქართველოს წინააღმდეგ, #7932/03; Van de Hurk v. Netherlands, par.61, Garcia Ruiz v. Spain [GC] par.26; Jahnke and Lenoble v France (dec.); Perez v France [GC], par. 81).

საკასაციო სასამართლო იზიარებს მოცემულ საქმეზე ქვედა ინსტანციის სასამართლოების მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და ამ გარემოებებთან დაკავშირებით გაკეთებულ სამართლებრივ შეფასებებს და მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლომ არსებითად სწორად გადაწყვიტა მოცემული დავა.

განსახილველ შემთხვევაში, დავის საგანს წარმოადგენს ვ. კ-ის დაკავებული თანამდებობიდან გათავისუფლებისა და შინაგან საქმეთა ორგანოებიდან საქართველოს სამხედრო ძალების თადარიგში დათხოვნის შესახებ საქართველოს შინაგან საქმეთა მინისტრის მოადგილის 2012 წლის 22 მარტის #371919 ბრძანების კანონიერება, საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროსათვის ვ. კ-ის გათავისუფლებამდე დაკავებული თანამდებობის ტოლფას თანამდებობაზე აღდგენის, ასევე ვ. კ-ისათვის წელთა ნამსახურობის მიხედვით, მორიგი წოდების მინიჭებისა და ვ. კ-ისათვის გაცდენილი პერიოდის, კერძოდ, სამსახურიდან გათავისუფლების დღიდან - 2012 წლის 20 მარტიდან ტოლფას თანამდებობაზე აღდგენამდე პერიოდისათვის შრომის გასამრჯელოს ანაზღაურების დავალება.

საკასაციო სასამართლო იზიარებს ქვედა ინსტანციის სასამართლოთა განმარტებას მასზედ, რომ ვ. კ-ე გამართლდა, უდანაშაულოდ იქნა ცნობილი იმ ბრალდებაში, რომლის გამოც იგი დაითხოვეს სამსახურიდან. გამამართლებელი განაჩენი კი ადგენს რა პირის უდანაშაულობას, აღნიშნული იწვევს მისი უფლებების აღდგენას, მის რეაბილიტაციას. ვინაიდან პირის უდანაშაულოდ ცნობა გულისხმობს მის მიერ იმ დანაშაულის ჩაუდენლობას, რომელიც ბრალად ედებოდა (რასაც განსახილველ შემთხვევაში ჰქონდა ადგილი), შესაბამისად, არ არსებობდა ვ. კ-ის სამსახურიდან გათავისუფლების საფუძველიც. ამასთან, ვ. კ-ის სამსახურიდან დათხოვნა მოხდა არა სასამართლოს მიერ გამოტანილი გამამტყუნებელი განაჩენის, სასამართლოს მიერ მსჯავრდების შემდეგ, არამედ ბრალდებულის სახით პასუხისგებაში მიცემის გამო (აღნიშნული საფუძვლად დაედო საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს გენერალური ინსპექციის დასკვნასა და ვ. კ-ის სამსახურიდან გათავისუფლების შესახებ ბრძანებას).

საკასაციო სასამართლო ვერ გაიზიარებს კასატორის მითითებას მასზედ, რომ რამდენადაც კანონმდებლობა იმპერატიულად ითხოვდა განაჩენის არსებობის პირობებში მოსამსახურის დათხოვნას, არსებული მტკიცებულებების საფუძველზე გამოცემული ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი აკმაყოფილებდა კანონიერების საფუძვლებს. აღნიშნულის საწინააღმდეგოდ, საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ თბილისის საქალაქო სასამართლოს განაჩენი, რომლითაც ვ. კ-ე ცნობილ იქნა დამნაშავედ, მიღებულია 2012 წლის 12 ივნისს, ხოლო ვ. კ-ის დაკავებული თანამდებობიდან გათავისუფლებისა და შინაგან საქმეთა ორგანოებიდან საქართველოს სამხედრო ძალების თადარიგში დათხოვნის შესახებ საქართველოს შინაგან საქმეთა მინისტრის მოადგილის #371919 ბრძანება შედგენილია 2012 წლის 22 მარტს, ანუ მანამ, სანამ ვ. კ-ე მიეცემოდა სისხლისსამართლებრივ პასუხისგებაში. ამასთან, ხაზგასასმელია შინაგან საქმეთა სამინისტროს გენერალური ინსპექციის უფროსის, პოლიციის პოლკოვნიკის გ. გ-ის მიერ დამტკიცებული დასკვნა პოლიციის უფროს ლეიტენანტ ვ. კ-ის მიმართ ჩატარებული სამსახურებრივი შემოწმების შედეგებზე, რომლითაც მიზანშეწონილად იქნა მიჩნეული პოლიციის უფროს ლეიტენანტ ვ. კ-ისათვის დისციპლინური სახდელის შეფარდება - პასუხისგებაში მიცემის დღიდან შინაგან საქმეთა ორგანოებიდან დათხოვნა. მითითებული დასკვნის შესავალ ნაწილში აღნიშნულია, რომ შინაგან საქმეთა სამინისტროს გენერალურ ინსპექციაში მიმდინარეობდა გამოძიება სისხლის სამართლის #074108217 საქმეზე, შინაგან საქმეთა სამინისტროს თანამშრომლის - ვ. კ-ის მიმართ, საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის 332-ე მუხლის პირველი ნაწილით გათვალისწინებულ დანაშაულთან დაკავშირებით.

საკასაციო სასამართლო ზემოაღნიშნულ ფაქტობრივ გარემოებებზე დაყრდნობით განმარტავს, რომ საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს მიერ ვ. კ-ისათვის დისციპლინური სახდელის შეფარდება და შესაბამისად, მისი შინაგან საქმეთა ორგანოებიდან დათხოვნა ჯერ კიდევ მის პასუხისგებაში მიცემამდე, სასამართლოს გამამტყუნებელი განაჩენის მიღებამდე და, თავის მხრივ, მის კანონიერ ძალაში შესვლამდე განხორციელდა.

საკასაციო სასამართლო ყურადღებას ამახვილებს საკასაციო საჩივრის ერთ-ერთ მოტივზე, კერძოდ, კასატორის განმარტებით, სამინისტრო პროცესების მიმდინარეობისას მიუთითებდა, რომ გადასინჯული განაჩენი არის ახლად გამოვლენილი გარემოება, რომელიც არ არსებობდა აქტის გამოცემის დროს. საკასაციო სასამართლო მითითებული გარემოების გამორიცხვით ხაზგასმით აღნიშნავს, რომ სადავო აქტის გამოცემისას არა თუ გადასინჯული განაჩენი, არამედ კანონიერ ძალაში შესული სასამართლოს გამამტყუნებელი განაჩენიც არ არსებობდა, რომელიც შესაძლოა ფაქტობრივი და სამართლებრივი საფუძველი გამხდარიყო მოსარჩელის საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროთა ორგანოებიდან დათხოვნისა.

საკასაციო სასამართლო მიუთითებს სადავო პერიოდში მოქმედ „პოლიციის შესახებ“ საქართველოს კანონზე, რომლის პირველი მუხლის მე-2 პუნქტის შესაბამისად, სამინისტროს მოსამსახურის სამსახურიდან დათხოვნის შესახებ გადაწყვეტილებას იღებს საქართველოს შინაგან საქმეთა მინისტრი ან საამისოდ უფლებამოსილი პირი. ამავე კანონის ამავე რედაქციის 22-ე მუხლის პირველი პუნქტის „თ“ ქვეპუნქტის თანახმად, სამინისტროს მოსამსახურე შეიძლება სამსახურიდან დათხოვნილ იქნეს კანონიერ ძალაში შესული სასამართლოს გამამტყუნებელი განაჩენის საფუძველზე. ამასთან, აღნიშნული განმტკიცებულია მითითებულ პერიოდში მოქმედი საქართველოს პრეზიდენტის 1997 წლის 17 მარტის #139 ბრძანებულებით დამტკიცებული საქართველოს შინაგან საქმეთა ორგანოებში სამსახურის გავლის წესის შესახებ დებულების მე-60 მუხლის „მ“ ქვეპუნქტისა და 70-ე მუხლის შესაბამისად, რომლის თანახმად, რიგითი და ოფიცერთა შემადგენლობის პირები, რომლებსაც დანაშაულის ჩადენის გამო სასამართლომ გამოუტანა გამამტყუნებელი განაჩენი, დათხოვნილ უნდა იქნენ სასამართლოს მიერ მსჯავრდების გამო.

საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ მოსარჩელე დაკავებული თანამდებობიდან დათხოვნილ იქნა არა როგორც მსჯავრდებულის (კანონიერ ძალაში შესული სასამართლო განაჩენის საფუძველზე), არამედ როგორც ბრალდებულის სტატუსით, რაც სადავო პერიოდში მოქმედი კანონმდებლობის მიხედვით, არ წარმოადგენდა სამსახურიდან დათხოვნისათვის საკმარის ფაქტობრივ მოცემულობას. აღნიშნული ვითარება კი ცალსახად ადასტურებს ვ. კ-ის თანამდებობიდან განთავისუფლების უკანონობას, რომელიც საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს აქტიური მონაწილეობით განხორციელდა, რაც გასაჩივრებული ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის უკანონობაზე მეტყველებს.

სააპელაციო სასამართლო განმარტავს, რომ სადავო პერიოდში მოქმედი საქართველოს პრეზიდენტის 1997 წლის 17 მარტის #139 ბრძანებულებით დამტკიცებული საქართველოს შინაგან საქმეთა ორგანოებში სამსახურის გავლის წესის შესახებ დებულების 76-ე მუხლის თანახმად, შს ორგანოს ის თანამშრომლები, რომლებიც უსაფუძვლოდ იქნენ დათხოვნილი შს ორგანოებიდან, გადაყენებული ან ჩამოქვეითებული დაკავებული თანამდებობიდან, რომლებსაც ჩამოერთვათ სპეციალური წოდება, ექვემდებარებიან შესაბამისად აღდგენას როგორც თანამდებობაზე, ისე შს ორგანოებში და სპეციალურ წოდებაში. სამსახურში, სპეციალურ წოდებაში და თანამდებობაზე აღდგენის საფუძველია სამსახურებრივი შემოწმების დასკვნა, ძალაში შესული სასამართლო გადაწყვეტილება, აგრეთვე რეაბილიტირებულის განცხადება შს ორგანოებში აღდგენაზე. ამავე დებულების 78-ე მუხლის შესაბამისად, შს ორგანოებში აღდგენილ თანამშრომლებს მუშაობის უწყვეტ სტაჟში ჩაეთვლებათ დათხოვნის ბრძანების ხელმოწერის დღიდან აღდგენამდე განვლილი პერიოდი, ხოლო 79-ე მუხლის თანახმად, შს ორგანოდან უსაფუძვლოდ დათხოვნილ თანამშრომლებს აღდგენის შემთხვევაში უნაზღაურდებათ მათთვის მიყენებული მატერიალური ზარალი მოქმედი კანონმდებლობის შესაბამისად.

აღნიშნული საკითხი იგივენაირად არის დარეგულირებული დავის გადაწყვეტის დროს მოქმედი კანონმდებლობითაც, კერძოდ, საქართველოს შინაგან საქმეთა მინისტრის 2015 წლის 31 დეკემბრის #995 ბრძანებით დამტკიცებული საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროში სამსახურის გავლის წესის 68-ე მუხლის პირველი პუნქტის თანახმად, სამინისტროს მოსამსახურეები სამსახურიდან უკანონო დათხოვნის/გათავისუფლების, დაქვეითების ან წოდების უკანონო ჩამორთმევის შემთხვევაში ექვემდებარებიან აღდგენას თანამდებობაზე, ასევე უბრუნდებათ ჩამორთმეული წოდება.

განთავისუფლების უკანონობის დადგენის პირობებში, საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ განსახილველ შემთხვევაში სახეზეა ვ. კ-ის დაკავებული თანამდებობიდან გათავისუფლებისა და შინაგან საქმეთა ორგანოებიდან საქართველოს სამხედრო ძალების თადარიგში დათხოვნის შესახებ საქართველოს შინაგან საქმეთა მინისტრის მოადგილის 2012 წლის 22 მარტის #371919 ბრძანების ბათილად ცნობისა და ვ. კ-ის გათავისუფლებამდე დაკავებული თანამდებობის ტოლფას თანამდებობაზე აღდგენის თაობაზე საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროსათვის ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ - სამართლებრივი აქტის გამოცემის დავალების საფუძველი, რაც უნდა განხორციელდეს „საჯარო სამსახურის შესახებ“ საქართველოს კანონის 118-ე მუხლის შესაბამისად.

საკასაციო პალატა ასევე იზიარებს სასამართლოს გადაწყვეტილებას - საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროსათვის ვ. კ-ისათვის წელთა ნამსახურობის მიხედვით, მორიგი წოდების მინიჭების და მისთვის იძულებით გაცდენილი პერიოდის შრომის გასამრჯელოს ანაზღაურების დავალების თაობაზე, აღნიშნული პერიოდი კი მოიცავს სამსახურიდან გათავისუფლების დღიდან - 2012 წლის 20 მარტიდან ტოლფას თანამდებობაზე აღდგენამდე პერიოდს.

ამდენად, საკასაციო სასამართლო მიუთითებს, რომ მოცემულ საქმეს არ გააჩნია არავითარი პრინციპული მნიშვნელობა სასამართლო პრაქტიკისათვის, ხოლო საკასაციო საჩივარს _ წარმატების პერსპექტივა.

ზემოთქმულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ არ არსებობს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით რეგლამენტირებული არც ერთი საფუძველი, რის გამოც საკასაციო საჩივარი არ უნდა იქნეს დაშვებული განსახილველად.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლით, 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს საკასაციო საჩივარი მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;

2. უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2018 წლის 16 ნოემბრის განჩინება;

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე მ. ვაჩაძე

მოსამართლეები: ნ. სხირტლაძე

ვ. როინიშვილი