#ბს-1387(კს-18) 21 თებერვალი, 2019 წელი
ქ. თბილისი
ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატა
შემადგენლობა:
მაია ვაჩაძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),
მოსამართლეები: ნუგზარ სხირტლაძე, ვასილ როინიშვილი
საქმის განხილვის ფორმა - ზეპირი მოსმენის გარეშე
კერძო საჩივრის ავტორი (მოსარჩელე) - ს. ყ-ი
მოწინააღმდეგე მხარეები (მოპასუხეები) - 1. ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერია; 2. სსიპ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურის სამსახური; 3. ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახური; 4. სსიპ საქართველოს კულტურული მემკვიდრეობის დაცვის ეროვნული სააგენტო
მოსარჩელე - მ. ყ-ი
დავის საგანი - განჩინების განმარტება და გაუქმება
გასაჩივრებული განჩინებები - თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2018 წლის 27 სექტემბრისა და ამავე სასამართლოს 2018 წლის 28 სექტემბრის განჩინებები
ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:
2016 წლის 5 სექტემბერს ს. ყ-მა განცხადებით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას და მოითხოვა ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის #1-1463 ბრძანების ბათილად ცნობა, რომლითაც ძალაში იქნა დატოვებული ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის 2016 წლის 29 თებერვლის #000464 დადგენილება.
2016 წლის 6 სექტემბერს ს. ყ-მა დაზუსტებული სასარჩელო განცხადებით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას, მოპასუხეების - ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის, ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის სსიპ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურის სამსახურის, ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის მიმართ.
მოსარჩელემ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის სსიპ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურის სამსახურის 2016 წლის 26 იანვრის #2402347 ბრძანების, ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის 2015 წლის 14 აგვისტოს #000464 მითითებისა და 2016 წლის 29 თებერვლის #000464 დადგენილების, აგრეთვე, ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის 2016 წლის 5 აგვისტოს #1-1463 ბრძანების ბათილად ცნობა მოითხოვა. ამასთან, მოსარჩელემ მოითხოვა დადასტურებულიყო, რომ ...ას ქუჩა #8 ერთსართულიან სახლში შესასვლელში არსებული კარის ღიობში კარის დაყენებაზე, ავარიულ აივანსა და დერეფანში დაყენებულ ვიტრაჟებზე-ფანჯრებზე, სახლის შესასვლელის ავარიული სახურავის და ამ სახურავის ავარიული ბოძების გასამგრებლად ბოძებს შორის დაყენებულ ფანჯარაზე და 20X20X105 ბეტონის საბჯენზე არ საჭიროებდა მშენებლობის ნებართვას, რომ ეს სამუშაოები პასუხობდნენ სამშენებლო ნორმების, წესების და უსაფრთხოების ნორმებს და საჭიროებდა ამ სამუშაოების ჩატარებას.
ამასთან, მოსარჩელემ შესრულებული სამუშაოების კანონიერად აღიარება, ზედამხედველობის სამსახურის 2015 წლის 14 აგვისტოს, 2016 წლის 29 თებერვლის #000464 მითითებაში, დადგენილებასა და 2016 წლის 5 აგვისტოს ქალაქ თბილისის მერიის #1-1463 ბრძანებაში მოყვანილი ს. ყ-ის მიმართ ბრალდებების სინამდვილესთან შეუსაბამობის დადასტურება და ცილისწამებად აღიარება მოითხოვა. მოსარჩელემ აგრეთვე, მოითხოვა სასამართლოს მიერ მერიისათვის დავალება, რომ ...ას ქუჩა #18 ერთსართულიან ავარიულ სახლში ჩატარებულიყო გადაუდებელი სამშენებლო სამუშაოები, რომ სახლის ქუჩის მხრიდან მოწყობილიყო ბარიერები ერთსართულიანი სახლის კედლიდან 1,2 მეტრის დაშორებით, მიეღო ზომები, რომ ერთსართულიანი სახლის გვერდზე ხუთსართულიანი სახლის კედლიდან არ გადმოვარდნილიყო ამ სახლის ბათქაში ერთსართულიანი სახლის სახურავზე. ამასთან, მოსარჩელემ ...ას ქუჩა #18 სამსართულიანი სახლის მესამე სართულში მყოფი, სამშენებლო ნორმებისა და წესების დარღვევით დაზიანებულ ხის კოჭზე ხის აივანში აშენებული და ერთსართულიანი სახლის სახურავისათვის საშიშროების შემქმნელი კ-ის ბინის აივნის კედლის, აგრეთვე, სამშენებლო ნორმებისა და წესების დარღვევით მზიდი კედლის შიდა ნაწილსა და ერთსართულიან სახლში შეყვანილი კ-ეების კანალიზაციის მილის, პ. ჯ-ის მიერ სამშენებლო ნორმებით და წესებით აშენებული კედლისა და ი. ჩ-ის ბინაში, ქუჩის მხრიდან სახლის ფასადზე დაყენებული კარისა და ერთსართულიანი სახლის სახურავის თავზე მოწყობილი ვ. დ-ის ფანჯრის და ჰაერის ღიობების დემონტაჟის ქალაქ თბილისის მერიისათვის დავალება მოითხოვა.
ამავე სასარჩელო განცხადებით მოსარჩელემ საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 29-ე მუხლის შესაბამისად, საქმეზე საბოლოო გადაწყვეტილების მიღებამდე გასაჩივრებული ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტების მოქმედების შეჩერების თაობაზე იშუამდგომლა.
თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2016 წლის 8 სექტემბრის განჩინებით ს. ყ-ს სასარჩელო განცხადებაში არსებული ხარვეზის აღმოსაფხვრელად განჩინების ასლის ჩაბარებიდან 5 (ხუთი) დღის ვადა განესაზღვრა, ამავე სასამართლოს 2016 წლის 15 სექტემბრის განჩინებით ხარვეზის შესავსებად მიცემული ვადა მხარეს გაუგრძელდა 5 (ხუთი) კალენდარული დღით, ხოლო ამავე სასამართლოს 2016 წლის 27 სექტემბრის განჩინებით, ხარვეზის შესავსებად მიცემული ვადა მხარეს დამატებით გაუგრძელდა 5 (ხუთი) კალენდარული დღით.
2016 წლის 28 სექტემბერს ს. ყ-მა ხარვეზის შევსების მიზნით დაზუსტებული სასარჩელო განცხადებით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას, რომლითაც მის მიერ შევსებული იქნა ამავე სასამართლოს 2016 წლის 8 სექტემბრის განჩინებით დადგენილი ხარვეზი. ამასთან, დაზუსტებული იქნა მოსარჩელეთა წრე და მოსარჩელეებად განისაზღვრნენ მ. ყ-ი და ს. ყ-ი.
თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2016 წლის 3 ოქტომბრის განჩინებით მ. ყ-ისა და ს. ყ-ის შუამდგომლობა გასაჩივრებული ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის - ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის სსიპ ქალაქ თბილისის მუნიციპალუტეტის არქიტექტურის სამსახურის 2016 წლის 26 იანვრის #2402347 ბრძანების მოქმედების შეჩერების თაობაზე არ დაკმაყოფილდა.
თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2016 წლის 3 ოქტომბრის განჩინებით მ. ყ-ისა და ს. ყ-ის შუამდგომლობა ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის მოქმედების შეჩერების თაობაზე ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა; შეჩერდა გასაჩივრებული ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის - „სამშენებლო სამართალდარღვევის საქმეზე“ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის 2016 წლის 29 თებერვლის #000464 დადგენილების მოქმედება, მოცემულ საქმეზე გადაწყვეტილების კანონიერ ძალაში შესვლამდე ან სასარჩელო წარმოების სხვაგვარად დასრულებამდე; დანარჩენ ნაწილში, კერძოდ, ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერის 2016 წლის 5 აგვისტოს #1-1463 ბრძანების მოქმედების შეჩერების ნაწილში, მ. ყ-ისა და ს. ყ-ის შუამდგომლობა არ დაკმაყოფილდა.
თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2016 წლის 3 ოქტომბრის განჩინებები კერძო საჩივრით გაასაჩივრა ს. ყ-მა, რომელმაც გასაჩივრებული განჩინებების გაუქმება მოითხოვა.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2017 წლის 21 მარტის განჩინებით ს. ყ-ის კერძო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა; უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2016 წლის 3 ოქტომბრის განჩინება ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის მოქმედების შეჩერებაზე უარის თქმის შესახებ და თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2016 წლის 3 ოქტომბრის განჩინება ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერის 2016 წლის 5 აგვისტოს #1-1463 ბრძანების მოქმედების შეჩერებაზე უარის თქმის ნაწილში.
2017 წლის 28 დეკემბერს ს. ყ-მა განცხადებით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას და დამატებით მოითხოვა ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის სსიპ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურის სამსახურის 2017 წლის 28 ნოემბრის #3705517 გადაწყვეტილების ბათილად ცნობა.
თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2017 წლის 28 დეკემბრის განჩინებით მ. ყ-ისა და ს. ყ-ის სარჩელი მოპასუხეების - ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის, ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის სსიპ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურის სამსახურის, ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის, სსიპ საქართველოს კულტურული მემკვიდრეობის დაცვის ეროვნული სააგენტოს მიმართ, ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის სსიპ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურის სამსახურის 2017 წლის 28 ნოემბრის #3705517 გადაწყვეტილების ბათილად ცნობის მოთხოვნის ნაწილში არ იქნა მიღებული სასამართლოს წარმოებაში; მოსარჩელეს განემარტა, რომ იმ გარემოების აღმოფხვრის შემთხვევაში, რამაც გამოიწვია სასარჩელო განცხადების წარმოებაში მიღებაზე უარის თქმა, მას შეეძლო კვლავ მიემართა სასამართლოსათვის საერთო წესების დაცვით.
2018 წლის 10 იანვარს ს. ყ-მა განცხადებით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას და დამატებით მოითხოვა ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის სსიპ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურის სამსახურის 2017 წლის 13 ნოემბრის #3675678 გადაწყვეტილების ბათილად ცნობა.
თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2018 წლის 15 იანვრის განჩინებით მ. ყ-ისა და ს. ყ-ის სარჩელი მოპასუხეების - ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის, ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის სსიპ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურის სამსახურის, ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის, სსიპ საქართველოს კულტურული მემკვიდრეობის დაცვის ეროვნული სააგენტოს მიმართ, ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის სსიპ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურის სამსახურის 2017 წლის 13 ნოემბრის #3676578 გადაწყვეტილების ბათილად ცნობის მოთხოვნის ნაწილში არ იქნა მიღებული სასამართლოს წარმოებაში; მოსარჩელეს განემარტა, რომ იმ გარემოების აღმოფხვრის შემთხვევაში, რამაც გამოიწვია სასარჩელო განცხადების წარმოებაში მიღებაზე უარის თქმა, მას შეეძლო კვლავ მიემართა სასამართლოსათვის საერთო წესების დაცვით.
თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2017 წლის 28 დეკემბრის განჩინება კერძო საჩივრით გაასაჩივრა ს. ყ-მა, რომელმაც გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და საქალაქო სასამართლოსათვის მისი დაზუსტებული მოთხოვნების წარმოებაში მიღების შესახებ მითითების მიცემა მოითხოვა.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2018 წლის 16 აპრილის განჩინებით ს. ყ-ის კერძო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა; უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2017 წლის 28 დეკემბრის განჩინება.
თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2018 წლის 15 იანვრის განჩინება კერძო საჩივრით გაასაჩივრა ს. ყ-მა, რომელმაც გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიისათვის მისი დაზუსტებული სარჩელის წარმოებაში მიღების თაობაზე მითითების მიცემა მოითხოვა.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2018 წლის 17 აპრილის განჩინებით ს. ყ-ის კერძო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა; უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2018 წლის 15 იანვრის განჩინება.
2018 წლის 26 ივლისს ს. ყ-მა განცხადებით მიმართა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატას და თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2018 წლის 16 აპრილის განჩინების განმარტება და მისი გაუქმება მოითხოვა.
2018 წლის 26 ივლისს ს. ყ-მა განცხადებით მიმართა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატას და თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2018 წლის 17 აპრილის განჩინების განმარტება და მისი გაუქმება მოითხოვა.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2018 წლის 27 სექტემბრის განჩინებით ს. ყ-ის განცხადება თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2018 წლის 16 აპრილის განჩინების განმარტების და მისი გაუქმების შესახებ არ დაკმაყოფილდა.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2018 წლის 28 სექტემბრის განჩინებით ს. ყ-ის განცხადება თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2018 წლის 17 აპრილის განჩინების განმარტების და მისი გაუქმების შესახებ არ დაკმაყოფილდა.
სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 262-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, გადაწყვეტილების გამომტან სასამართლოს უფლება აქვს მხარეთა ან აღმასრულებლის განცხადებით, გადაწყვეტილების აღსრულების ხელშეწყობის მიზნით განმარტოს გადაწყვეტილება სარეზოლუციო ნაწილის შეუცვლელად მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილის შინაარსი ბუნდოვანია. განცხადების შეტანა გადაწყვეტილების განმარტების შესახებ დასაშვებია, თუ გადაწყვეტილება ჯერ არ არის აღსრულებული და თუ არ გასულა ვადა, რომლის განმავლობაშიც გადაწყვეტილება შეიძლება აღსრულდეს. სასამართლო უფლებამოსილია გადაწყვეტილების განმარტების საკითხი გადაწყვიტოს ზეპირი მოსმენის გარეშე. სხდომის ჩატარების შემთხვევაში მხარეებს ეგზავნება შეტყობინება, მაგრამ მათი გამოუცხადებლობა ვერ დააბრკოლებს გადაწყვეტილების განმარტების საკითხის განხილვას.
სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2017 წლის 28 დეკემბრის განჩინებით მ. ყ-ისა და ს. ყ-ის სარჩელი, მოპასუხეების - ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის, ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის არქიტექტურის სამსახურის, ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის და სსიპ საქართველოს კულტურული მემკვიდრეობის დაცვის ეროვნული სააგენტოს მიმართ, ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურის სამსახურის 2017 წლის 28 ნოემბრის #3705517 გადაწყვეტილების ბათილად ცნობის მოთხოვნის ნაწილში არ იქნა სასამართლოს წარმოებაში მიღებული.
ამასთან, თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2018 წლის 16 აპრილის განჩინებით, ს. ყ-ის კერძო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა და უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2017 წლის 28 დეკემბრის განჩინება. აღნიშნული განჩინების სამოტივაციო ნაწილში, სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა შემდეგი: „ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-2 მუხლის მე-5 ნაწილის თანახმად, სასამართლო, გარდა კანონით გათვალისწინებული შემთხვევისა, არ მიიღებს სარჩელს ადმინისტრაციული ორგანოს მიმართ, თუ მოსარჩელემ საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსით დადგენილი წესით არ გამოიყენა ადმინისტრაციული საჩივრის ერთჯერადად წარდგენის შესაძლებლობა. სააპელაციო სასამართლომ განმარტა, რომ გადაწყვეტილება უნდა გასაჩივრდეს ზემდგომ ადმინისტრაციულ ორგანოში, ხოლო მოცემულ საქმეზე, ზემდგომი ადმინისტრაციული ორგანოს ადმინისტრაციულ საჩივართან დაკავშირებით გამოტანილი გადაწყვეტილება, დაინტერესებულ პირს შეუძლია გაასაჩივროს სასამართლოში“.
სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა. რომ განჩინებაში აგრეთვე მითითებული იყო, რომ „2017 წლის 29 ნოემბერს ს. ყ-მა ადმინისტრაციული საჩივრით მიმართა ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიას და მოითხოვა ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის სსიპ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურის სამსახურის 2017 წლის 28 ნოემბრის #3705517 გადაწყვეტილების ბათილად ცნობა, თუმცა ადმინისტრაციული საჩივარი განხილვის სტადიაშია და მასზე საბოლოო გადაწყვეტილება ზემდგომ ადმინისტრაციულ ორგანოს - ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიას მიღებული არ აქვს.“
სააპელაციო სასამართლოს აღნიშვნით, განჩინებაში ასევე მითითებული იყო რომ: „სააპელაციო პალატა ზემოაღნიშნულ ფაქტობრივ გარემოებებზე და სამართლებრივ ნორმებზე მითითებით მიიჩნევს, რომ განსახილველ შემთხვევაში სახეზეა მ. ყ-ის და ს. ყ-ის მიერ წარდგენილი დაზუსტებული სარჩელის (განცხადება) დაუშვებლობის წინაპირობა, შესაბამისად, პალატა იზიარებს პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილების მართებულობას დასახელებული მოთხოვნის ნაწილში ს. ყ-ის მიერ აღძრული სარჩელის წარმოებაში მიღებაზე უარის თქმის შესახებ.“ ხოლო, სააპელაციო პალატამ დასახელებული განჩინების შემაჯამებელ სასამართლო დასკვნაში დაადგინა შემდეგი: „ს. ყ-ის კერძო საჩივარი არ დაკმაყოფილდეს და უცვლელად დარჩეს თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2017 წლის 28 დეკემბრის განჩინება.“
სააპელაციო სასამართლოს მითითებით, განცხადების ავტორის მიერ ასევე მოთხოვნილი იყო თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2018 წლის 16 აპრილის განჩინების გაუქმება, რაზედაც სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ იგი არ უნდა დაკმაყოფილებულიყო. სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 421-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილებით ან განჩინებით დამთავრებული საქმის წარმოების განახლება დასაშვებია მხოლოდ მაშინ, როდესაც არსებობს გადაწყვეტილების ბათილად ცნობის (422-ე მუხლი) ან ახლად აღმოჩენილ გარემოებათა გამო საქმის წარმოების განახლების შესახებ (423-ე მუხლი) განცხადების წანამძღვრები. ამავე კოდექსის 423-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად კი, კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილება შეიძლება გასაჩივრდეს ახლად აღმოჩენილ გარემოებათა გამო საქმის წარმოების განახლების მოთხოვნით, თუ: ა) აღმოჩნდება, რომ დოკუმენტი, რომელსაც გადაწყვეტილება ემყარება, ყალბია; ბ) დადგენილია მოწმის შეგნებულად ცრუ ჩვენება, ექსპერტის შეგნებულად ყალბი დასკვნა, შეგნებულად არასწორი თარგმანი, რასაც მოჰყვა უკანონო ან დაუსაბუთებელი გადაწყვეტილების მიღება; გ) დადგენილია ამ საქმეზე მხარეთა და მათ წარმომადგენელთა დანაშაულებრივი ქმედება ან მოსამართლის დანაშაულებრივი ქმედება; დ) სასამართლო განაჩენი, გადაწყვეტილება, განჩინება ან სხვა ორგანოს დადგენილება, რომელიც საფუძვლად დაედო ამ გადაწყვეტილებას, გაუქმდა; ე) მხარე წარუდგენს სასამართლოს კანონიერ ძალაში შესულ გადაწყვეტილებას, რომელიც გამოტანილია იმავე სარჩელის მიმართ; ვ) მხარისათვის ცნობილი გახდა ისეთი გარემოებები და მტკიცებულებები, რომლებიც, ადრე რომ ყოფილიყო წარდგენილი სასამართლოში საქმის განხილვის დროს, გამოიწვევდა მისთვის ხელსაყრელი გადაწყვეტილების გამოტანას; ზ) არსებობს ადამიანის უფლებათა ევროპის სასამართლოს კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილება (განჩინება), რომელმაც დაადგინა ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციის ან/და მისი დამატებითი ოქმების დარღვევა ამ საქმესთან დაკავშირებით, და დადგენილი დარღვევა გადასასინჯი გადაწყვეტილებიდან გამომდინარეობს; თ) არსებობს გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის ადამიანის უფლებათა კომიტეტის, ქალთა წინააღმდეგ დისკრიმინაციის ყველა ფორმის აღმოფხვრის კომიტეტის, ბავშვის უფლებათა კომიტეტის, წამების წინააღმდეგ კომიტეტის ან რასობრივი დისკრიმინაციის აღმოფხვრის კომიტეტის გადაწყვეტილება, რომლითაც ამ საქმესთან დაკავშირებით დადგენილ იქნა კომიტეტის დამაარსებელი კონვენციის დარღვევა, და გადასასინჯი გადაწყვეტილება ამ დარღვევას ეფუძნება.
შესაბამისად, სააპელაციო პალატამ აღნიშნა, რომ განმცხადებლის მიერ არ იქნა წარდგენილი ისეთი მტკიცებულება, რომლითაც სააპელაციო სასამართლოს შესაძლებლობა ექნებოდა ემსჯელა აღნიშნულ საკითხთან მიმართებით. ზემოაღნიშნულის გათვალისწინებით, სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ მოცემულ შემთხვევაში სახეზე არ იყო, განჩინების სარეზოლუციო ნაწილის ბუნდოვანება, განჩინება იყო გასაგები და არ საჭიროებდა განმარტებას, ასევე არ არსებობდა კანონიერ ძალაში შესული განჩინების გაუქმების საფუძვლები. ამდენად, სააპელაციო სასამართლოს მითითებით, არ არსებობდა ს. ყ-ის განცხადების დაკმაყოფილების პროცესუალურ-სამართლებრივი საფუძველი.
სააპელაციო სასამართლომ გასაჩივრებულ თბილისის სააპელაციო სასამართლოს 2018 წლის 17 აპრილის განჩინებასთან მიმართებით განმარტა, რომ საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 262-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, გადაწყვეტილების გამომტან სასამართლოს უფლება აქვს მხარეთა ან აღმასრულებლის განცხადებით, გადაწყვეტილების აღსრულების ხელშეწყობის მიზნით განმარტოს გადაწყვეტილება სარეზოლუციო ნაწილის შეუცვლელად მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილის შინაარსი ბუნდოვანია. განცხადების შეტანა გადაწყვეტილების განმარტების შესახებ დასაშვებია, თუ გადაწყვეტილება ჯერ არ არის აღსრულებული და თუ არ გასულა ვადა, რომლის განმავლობაშიც გადაწყვეტილება შეიძლება აღსრულდეს. სასამართლო უფლებამოსილია გადაწყვეტილების განმარტების საკითხი გადაწყვიტოს ზეპირი მოსმენის გარეშე. სხდომის ჩატარების შემთხვევაში მხარეებს ეგზავნება შეტყობინება, მაგრამ მათი გამოუცხადებლობა ვერ დააბრკოლებს გადაწყვეტილების განმარტების საკითხის განხილვას.
სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2018 წლის 15 იანვრის განჩინებით მ. ყ-ის, ს. ყ-ის სარჩელი მოპასუხეების - ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის, ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის არქიტექტურის სამსახურის, ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის და სსიპ საქართველოს კულტურული მემკვიდრეობის დაცვის ეროვნული სააგენტოს მიმართ, ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურის სამსახურის 2017 წლის 13 ნოემბრის #3676578 გადაწყვეტილების ბათილად ცნობის მოთხოვნის ნაწილში არ იქნა სასამართლოს წარმოებაში მიღებული.
ამასთან, დადგენილი იყო, რომ თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2018 წლის 17 აპრილის განჩინებით ს. ყ-ის კერძო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა და უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2018 წლის 15 იანვრის განჩინება. აღნიშნული განჩინების სამოტივაციო ნაწილში, სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა შემდეგი: „ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-2 მუხლის მე-5 ნაწილის თანახმად, სასამართლო, გარდა კანონით გათვალისწინებული შემთხვევისა, არ მიიღებს სარჩელს ადმინისტრაციული ორგანოს მიმართ, თუ მოსარჩელემ საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსით დადგენილი წესით არ გამოიყენა ადმინისტრაციული საჩივრის ერთჯერადად წარდგენის შესაძლებლობა. სააპელაციო სასამართლომ განმარტა, რომ გადაწყვეტილება უნდა გასაჩივრდეს ზემდგომ ადმინისტრაციულ ორგანოში, ხოლო მოცემულ საქმეზე, ზემდგომი ადმინისტრაციული ორგანოს ადმინისტრაციულ საჩივართან დაკავშირებით გამოტანილი გადაწყვეტილება, დაინტერესებულ პირს შეუძლია გაასაჩივროს სასამართლოში.“
სააპელაციო სასამართლოს მითითებით, განჩინებაში ასევე მითითებული იყო, რომ „დადგენილია, რომ ს. ყ-მა 2017 წლის 11 ოქტომბერს, განცხადებით მიმართა ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურის სამსახურს და მოითხოვა ქ. თბილისში, ...ას ქუჩა #13-ში (...) არსებულ შენობაზე მცირე სარეაბილიტაციო სამუშაოების ჩატარების პროექტის შეთანხმება და ნებართვის გაცემა. ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურის სამსახურის 2017 წლის 13 ნოემბრის #3675678 გადაწყვეტილებით, ს. ყ-ს უარი ეთქვა ქ. თბილისში, ...ას ქუჩა #13-ში (...) არსებულ შენობაზე მცირე სარეაბილიტაციო სამუშაოების ჩატარების პროექტის შეთანხმებასა და ნებართვის გაცემაზე. 2017 წლის 30 ნოემბერს ს. ყ-მა ადმინისტრაციული საჩივრით მიმართა ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიას და მოითხოვა არქიტექტურის სამსახურის 2017 წლის 13 ნოემბრის #3675678 გადაწყვეტილების ბათილად ცნობა, თუმცა ადმინისტრაციული საჩივარი განხილვის სტადიაშია და მასზე საბოლოო გადაწყვეტილება ზემდგომ ადმინისტრაციულ ორგანოს - ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიას მიღებული არ აქვს.“
სააპელაციო სასამართლოს განმარტებით, განჩინებაში ასევე მითითებული იყო რომ: „სააპელაციო პალატა ზემოაღნიშნულ ფაქტობრივ გარემოებებზე და სამართლებრივ ნორმებზე მითითებით მიიჩნევს, რომ განსახილველ შემთხვევაში სახეზეა მ. ყ-ის და ს. ყ-ის მიერ წარდგენილი დაზუსტებული სარჩელის (განცხადება) დაუშვებლობის წინაპირობა, შესაბამისად, პალატა იზიარებს პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილების მართებულობას დასახელებული მოთხოვნის ნაწილში ს. ყ-ის მიერ აღძრული სარჩელის წარმოებაში მიღებაზე უარის თქმის შესახებ.“
სააპელაციო პალატამ დასახელებული განჩინების შემაჯამებელ სასამართლო დასკვნაში დაადგინა შემდეგი, რომ „ს. ყ-ის კერძო საჩივარი არ დაკმაყოფილდეს და უცვლელად დარჩეს თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2017 წლის 28 დეკემბრის განჩინება.“
სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ განცხადების ავტორის მიერ ასევე მოთხოვნილი იყო თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2018 წლის 17 აპრილის განჩინების გაუქმება, რაზედაც სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ იგი არ უნდა დაკმაყოფილებულიყო.
სააპელაციო პალატამ განმარტა, რომ საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 421-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილებით ან განჩინებით დამთავრებული საქმის წარმოების განახლება დასაშვებია მხოლოდ მაშინ, როდესაც არსებობს გადაწყვეტილების ბათილად ცნობის (422-ე მუხლი) ან ახლად აღმოჩენილ გარემოებათა გამო საქმის წარმოების განახლების შესახებ (423-ე მუხლი) განცხადების წანამძღვრები. ამავე კოდექსის 423-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილება შეიძლება გასაჩივრდეს ახლად აღმოჩენილ გარემოებათა გამო საქმის წარმოების განახლების მოთხოვნით, თუ: ა) აღმოჩნდება, რომ დოკუმენტი, რომელსაც გადაწყვეტილება ემყარება, ყალბია; ბ) დადგენილია მოწმის შეგნებულად ცრუ ჩვენება, ექსპერტის შეგნებულად ყალბი დასკვნა, შეგნებულად არასწორი თარგმანი, რასაც მოჰყვა უკანონო ან დაუსაბუთებელი გადაწყვეტილების მიღება; გ) დადგენილია ამ საქმეზე მხარეთა და მათ წარმომადგენელთა დანაშაულებრივი ქმედება ან მოსამართლის დანაშაულებრივი ქმედება; დ) სასამართლო განაჩენი, გადაწყვეტილება, განჩინება ან სხვა ორგანოს დადგენილება, რომელიც საფუძვლად დაედო ამ გადაწყვეტილებას, გაუქმდა; ე) მხარე წარუდგენს სასამართლოს კანონიერ ძალაში შესულ გადაწყვეტილებას, რომელიც გამოტანილია იმავე სარჩელის მიმართ; ვ) მხარისათვის ცნობილი გახდა ისეთი გარემოებები და მტკიცებულებები, რომლებიც, ადრე რომ ყოფილიყო წარდგენილი სასამართლოში საქმის განხილვის დროს, გამოიწვევდა მისთვის ხელსაყრელი გადაწყვეტილების გამოტანას; ზ) არსებობს ადამიანის უფლებათა ევროპის სასამართლოს კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილება (განჩინება), რომელმაც დაადგინა ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციის ან/და მისი დამატებითი ოქმების დარღვევა ამ საქმესთან დაკავშირებით, და დადგენილი დარღვევა გადასასინჯი გადაწყვეტილებიდან გამომდინარეობს; თ) არსებობს გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის ადამიანის უფლებათა კომიტეტის, ქალთა წინააღმდეგ დისკრიმინაციის ყველა ფორმის აღმოფხვრის კომიტეტის, ბავშვის უფლებათა კომიტეტის, წამების წინააღმდეგ კომიტეტის ან რასობრივი დისკრიმინაციის აღმოფხვრის კომიტეტის გადაწყვეტილება, რომლითაც ამ საქმესთან დაკავშირებით დადგენილ იქნა კომიტეტის დამაარსებელი კონვენციის დარღვევა, და გადასასინჯი გადაწყვეტილება ამ დარღვევას ეფუძნება.
შესაბამისად, სააპელაციო პალატამ აღნიშნა, რომ განმცხადებლის მიერ არ იყო წარდგენილი ისეთი მტკიცებულება, რომლითაც სააპელაციო სასამართლოს შესაძლებლობა ექნებოდა ემსჯელა აღნიშნულ საკითხთან მიმართებით. ზემოაღნიშნულის გათვალისწინებით, სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ მოცემულ შემთხვევაში სახეზე არ იყო განჩინების სარეზოლუციო ნაწილის ბუნდოვანება, განჩინება იყო გასაგები და არ საჭიროებდა განმარტებას, ასევე სახეზე არ იყო კანონიერ ძალაში შესული განჩინების გაუქმების საფუძვლები. ამდენად, არ არსებობდა ს. ყ-ის განცხადების დაკმაყოფილების პროცესუალურ-სამართლებრივი საფუძველი.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2018 წლის 27 სექტემბრისა და ამავე წლის 28 სექტემბრის განჩინებები კერძო საჩივრით გაასაჩივრა ს. ყ-მა, რომელმაც გასაჩივრებული განჩინებების გაუქმება და თბილისის სააპელაციო სასამართლოსათვის 2018 წლის 13 მარტის დაზუსტებულ კერძო საჩივარში მოყვანილი მისი მოთხოვნების დაკმაყოფილების დავალება მოითხოვა. კერძო საჩივრის ავტორი განმარტავს, რომ თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2018 წლის 27 სექტემბრისა და ამავე სასამართლოს 2018 წლის 28 სექტემბრის გასაჩივრებული განჩინებები გამოტანილია სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 262-ე მუხლის პირველი ნაწილის დარღვევით.
საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2018 წლის 28 დეკემბრის განჩინებით ს. ყ-ის კერძო საჩივარი წარმოებაში იქნა მიღებული.
ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:
საკასაციო სასამართლო საქმის მასალების გაცნობის, წარმოდგენილი კერძო საჩივრის საფუძვლიანობისა და გასაჩივრებული განჩინების კანონიერება-დასაბუთებულობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ ს. ყ-ის კერძო საჩივარი არ უნდა დაკმაყოფილდეს შემდეგ გარემოებათა გამო:
საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლის მე-2 ნაწილის შესაბამისად, თუ ამ კოდექსით სხვა რამ არ არის დადგენილი, ადმინისტრაციულ სამართალწარმოებაში გამოიყენება საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის დებულებანი. საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 420-ე მუხლის შესაბამისად, კერძო საჩივრების განხილვა ზემდგომ სასამართლოებში წარმოებს ამ სასამართლოებისათვის გათვალისწინებული წესების დაცვით.
საკასაციო სასამართლო უპირველესად მიუთითებს, რომ ს. ყ-ის 2018 წლის 26 ივლისის განცხადებებით, რომლებიც წარმოადგენდა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2018 წლის 27 სექტემბრისა და ამავე სასამართლოს 2018 წლის 28 სექტემბრის განჩინებების გამოცემის საფუძველს, მოთხოვნილი იყო თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2018 წლის 16 აპრილისა და ამავე სასამართლოს 2018 წლის 17 აპრილის განჩინებათა განმარტება და მათი გაუქმება. ამდენად, საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ კერძო საჩივრით გასაჩივრებულ განჩინებებზე მსჯელობისას სასამართლოს მსჯელობის საგანს წარმოადგენს, ერთი მხრივ, თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2018 წლის 16 აპრილისა და ამავე სასამართლოს 2018 წლის 17 აპრილის განჩინებათა განმარტების და, მეორე მხრივ, მათი გაუქმების საფუძვლების თაობაზე სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებულ განჩინებებში განვითარებულ პოზიციათა დასაბუთებულობის შემოწმება.
საქმის მასალებით დადგენილია, რომ მოსარჩელეებმა - მ. ყ-მა და ს. ყ-მა წარდგენილი სარჩელით ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის სსიპ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურის სამსახურის 2016 წლის 26 იანვრის #2402347 ბრძანების, ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის 2015 წლის 14 აგვისტოს #000464 მითითებისა და 2016 წლის 29 თებერვლის #000464 დადგენილების, აგრეთვე, ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის 2016 წლის 5 აგვისტოს #1-1463 ბრძანების ბათილად ცნობა მოითხოვეს. ამასთან, მოსარჩელეებმა მოითხოვეს დადასტურებულიყო, რომ ...ას ქუჩა #8 ერთსართულიან სახლში შესასვლელში არსებული კარის ღიობში კარის დაყენებაზე, ავარიულ აივანსა და დერეფანში დაყენებულ ვიტრაჟებზე-ფანჯრებზე, სახლის შესასვლელის ავარიული სახურავის და ამ სახურავის ავარიული ბოძების გასამგრებლად ბოძებს შორის დაყენებულ ფანჯარაზე და 20X20X105 ბეტონის საბჯენზე არ საჭიროებდა მშენებლობის ნებართვას, რომ ეს სამუშაოები პასუხობდნენ სამშენებლო ნორმების, წესების და უსაფრთხოების ნორმებს და საჭიროებდა ამ სამუშაოების ჩატარებას.
ამასთან, მოსარჩელეებმა შესრულებული სამუშაოების კანონიერად აღიარება, ზედამხედველობის სამსახურის 2015 წლის 14 აგვისტოს, 2016 წლის 29 თებერვლის #000464 მითითებაში, დადგენილებასა და 2016 წლის 5 აგვისტოს ქალაქ თბილისის მერიის #1-1463 ბრძანებაში მოყვანილი ს. ყ-ის მიმართ ბრალდებების სინამდვილესთან შეუსაბამობის დადასტურება და ცილისწამებად აღიარება მოითხოვეს. მოსარჩელეებმა აგრეთვე მოითხოვეს სასამართლოს მიერ მერიისათვის დავალება, რომ ...ას ქუჩა #18 ერთსართულიან ავარიულ სახლში ჩატარებულიყო გადაუდებელი სამშენებლო სამუშაოები, რომ სახლის ქუჩის მხრიდან მოწყობილიყო ბარიერები ერთსართულიანი სახლის კედლიდან 1,2 მეტრის დაშორებით, მიეღო ზომები, რომ ერთსართულიანი სახლის გვერდზე ხუთსართულიანი სახლის კედლიდან არ გადმოვარდნილიყო ამ სახლის ბათქაში ერთსართულიანი სახლის სახურავზე. ამასთან, მოსარჩელეებმა თ. ...ას ქუჩა #18 სამსართულიანი სახლის მესამე სართულში მყოფი, სამშენებლო ნორმებისა და წესების დარღვევით დაზიანებულ ხის კოჭზე ხის აივანში აშენებული და ერთსართულიანი სახლის სახურავისათვის საშიშროების შემქმნელი კ-ის ბინის აივნის კედლის, აგრეთვე, სამშენებლო ნორმებისა და წესების დარღვევით მზიდი კედლის შიდა ნაწილსა და ერთსართულიან სახლში შეყვანილი კ-ეების კანალიზაციის მილის, პ. ჯ-ის მიერ სამშენებლო ნორმებით და წესებით აშენებული კედლისა და ი. ჩ-ის ბინაში, ქუჩის მხრიდან სახლის ფასადზე დაყენებული კარისა და ერთსართულიანი სახლის სახურავის თავზე მოწყობილი ვ. დ-ის ფანჯრის და ჰაერის ღიობების დემონტაჟის ქალაქ თბილისის მერიისათვის დავალება მოითხოვეს.
საქმის მასალებით ასევე დადგენილია, რომ თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2017 წლის 28 დეკემბრის განჩინებით მ. ყ-ისა და ს. ყ-ის სარჩელი მოპასუხეების - ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის, ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის სსიპ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურის სამსახურის, ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის, სსიპ საქართველოს კულტურული მემკვიდრეობის დაცვის ეროვნული სააგენტოს მიმართ, ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის სსიპ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურის სამსახურის 2017 წლის 28 ნოემბრის #3705517 გადაწყვეტილების ბათილად ცნობის მოთხოვნის ნაწილში არ იქნა მიღებული სასამართლოს წარმოებაში.
სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ ს. ყ-მა 2017 წლის 3 ნოემბერს განცხადებით მიმართა ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის სსიპ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურის სამსახურს და მოითხოვა სამშენებლო სამართალდარღვევის სანქციისაგან განთავისუფლება. ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის სსიპ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურის სამსახურის 2017 წლის 28 ნოემბრის #3705517 გადაწყვეტილებით ს. ყ-ს 2017 წლის 3 ნოემბრის AR1554521 ელექტრონული განცხადებით დაყენებული მოთხოვნის დაკმაყოფილებაზე ეთქვა უარი.
საქალაქო სასამართლომ აღნიშნა, რომ საქმეში არსებული მასალებით დასტურდებოდა, რომ 2017 წლის 29 ნოემბერს ს. ყ-მა ადმინისტრაციული საჩივრით მიმართა ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიას და მოითხოვა ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის სსიპ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურის სამსახურის 2017 წლის 28 ნოემბრის #3705517 გადაწყვეტილების ბათილად ცნობა, თუმცა ადმინისტრაციული საჩივარი განხილვის სტადიაშია და მასზე საბოლოო გადაწყვეტილება ზემდგომ ადმინისტრაციულ ორგანოს - ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიას მიღებული არ აქვს.
საქალაქო სასამართლომ მიუთითა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-2 მუხლის მე-5 პუნქტზე, რომლის თანახმადაც, სასამართლო, გარდა კანონით გათვალისწინებული შემთხვევისა, არ მიიღებს სარჩელს ადმინისტრაციული ორგანოს მიმართ, თუ მოსარჩელემ საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსით დადგენილი წესით არ გამოიყენა ადმინისტრაციული საჩივრის ერთჯერადად წარდგენის შესაძლებლობა. საქალაქო სასამართლომ აღნიშნა, რომ მითითებული მუხლის ანალიზიდან გამომდინარე, ადმინისტრაციული საჩივრის ერთჯერადად წარდგენის უფლება ნიშნავს დაინტერესებული პირის მიერ ასეთი საჩივრის შესაბამის ადმინისტრაციულ ორგანოში არამარტო წარდგენას, არამედ დადგენილ ვადებში მის განხილვას, გადაწყვეტილების მიღებას და მხოლოდ საჩივრის განხილვის შედეგებიდან გამომდინარე, ან/და ასეთი საჩივრის დადგენილ ვადაში განხილვაზე უარის თქმის შემთხვევაში სასამართლოში დავის დაწყებას, დასახელებული ნორმის სხვაგვარი განმარტების შემთხვევაში შესაძლოა სახეზე იყოს ის გარემოება, როდესაც ადმინისტრაციული ორგანოს (მოცემულ შემთხვევაში ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის სსიპ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურის სამსახურის) მიერ გამოცემული ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის კანონიერების თაობაზე წარდგენილ ადმინისტრაციულ საჩივარს ერთდროულად განიხილავს როგორც ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამომცემი ზემდგომი ადმინისტრაციული ორგანო (კონკრეტულ შემთხვევაში ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერია), ასევე დაინტერესებული პირის მიერ წარდგენილი ადმინისტრაციული სარჩელის საფუძველზე, ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ გამოცემული იმავე ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის კანონიერების საკითხს სასარჩელო წარმოების წესით განიხილავს სასამართლო, რაც წინააღმდეგობაში მოდის, როგორც საქართველოს ადმინისტარციული საპროცესო კოდექსის მე-2 მუხლის მე-5 ნაწილის დანაწესთან, ასევე საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის, საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის დებულებებთან.
ამდენად, ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სასამართლომ მიიჩნია, რომ არ არსებობდა მ. ყ-ისა და ს. ყ-ის მიერ აღძრული დაზუსტებული სარჩელის (განცხადების) პროცესუალური დასაშვებობა, აღნიშნული გარემოება კი დასახელებული მოთხოვნის ნაწილში ს. ყ-ის მიერ აღძრული სარჩელის წარმოებაში მიღებაზე უარის თქმის სამართლებრივ საფუძველს წარმოადგენდა.
რაც შეეხება თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2018 წლის 16 აპრილის განჩინებას, აღნიშნული განჩინებით არ იქნა გაზიარებული ს. ყ-ის მიერ თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2017 წლის 28 დეკემბრის განჩინების გაუქმების მოთხოვნით წარდგენილი კერძო საჩივარი. სააპელაციო პალატამ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებსა და შესაბამის სამართლებრივ ნორმებზე მითითებით მიიჩნია, რომ სახეზე იყო მ. ყ-ისა და ს. ყ-ის მიერ წარდგენილი დაზუსტებული სარჩელის (განცხადების) დაუშვებლობის წინაპირობა, შესაბამისად, პალატამ გაიზიარა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2017 წლის 28 დეკემბრის განჩინების მართებულობა დასახელებული მოთხოვნის ნაწილში ს. ყ-ის მიერ აღძრული სარჩელის წარმოებაში მიღებაზე უარის თქმის შესახებ.
საკასაციო სასამართლო აგრეთვე მიუთითებს თბილისის საქალაქო სასამართლოს 2018 წლის 15 იანვრის განჩინებაზე, რომლითაც მ. ყ-ისა და ს. ყ-ის სარჩელი მოპასუხეების - ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის, ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის სსიპ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურის სამსახურის, ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის, სსიპ საქართველოს კულტურული მემკვიდრეობის დაცვის ეროვნული სააგენტოს მიმართ, ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის სსიპ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურის სამსახურის 2017 წლის 13 ნოემბრის #3676578 გადაწყვეტილების ბათილად ცნობის მოთხოვნის ნაწილში არ იქნა მიღებული სასამართლოს წარმოებაში.
ზემოხსენებული მოთხოვნის დასაშვებობაზე მსჯელობისას საქმეში არსებული მასალებით სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ ს. ყ-მა 2017 წლის 11 ოქტომბერს განცხადებით მიმართა ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის სსიპ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურის სამსახურს და მოითხოვა ქ. თბილისში, ...ას ქუჩის #13-ში (...) არსებულ შენობაზე მცირე სარეაბილიტაციო სამუშაოების ჩატარების პროექტის შეთანხმება და ნებართვის გაცემა. ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის სსიპ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურის სამსახურის 2017 წლის 13 ნოემბრის #3675678 გადაწყვეტილებით ს. ყ-ს უარი ეთქვა ქ. თბილისში, ...ას ქუჩის #13-ში (...) არსებულ შენობაზე მცირე სარეაბილიტაციო სამუშაოების ჩატარების პროექტის შეთანხმებისა და ნებართვის გაცემაზე.
საქალაქო სასამართლოს მითითებით, საქმეში არსებული მასალებით დასტურდებოდა, რომ 2017 წლის 30 ნოემბერს ს. ყ-მა ადმინისტრაციული საჩივრით მიმართა ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიას და მოითხოვა ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის სსიპ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურის სამსახურის 2017 წლის 13 ნოემბრის #3675678 გადაწყვეტილების ბათილად ცნობა, თუმცა ადმინისტრაციული საჩივარი განხილვის სტადიაშია და მასზე საბოლოო გადაწყვეტილება ზემდგომ ადმინისტრაციულ ორგანოს - ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიას მიღებული არ აქვს.
ამდენად, ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სასამართლომ მიიჩნია, რომ მითითებულ შემთხვევაში არ არსებობდა ს. ყ-ის მიერ აღძრული დაზუსტებული სარჩელის (განცხადების) პროცესუალური დასაშვებობა, აღნიშნული გარემოება კი დასახელებული მოთხოვნის ნაწილში ს. ყ-ის მიერ აღძრული სარჩელის წარმოებაში მიღებაზე უარის თქმის სამართლებრივ საფუძველს წარმოადგენდა.
გარდა აღნიშნულისა, სასამართლომ დამატებით მიუთითა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 83-ე მუხლის დანაწესებზე და განმარტა, რომ მოცემულ შემთხვევაში, წარმოდგენილი განცხადებით (სარჩელით) მოსარჩელე მხარეს ახალი სასარჩელო მოთხოვნა ჰქონდა ჩამოყალიბებული, რაც ზემოაღნიშნული ნორმის შესაბამისად, წარმოადგენდა ახალ სასარჩელო მოთხოვნებს და არა მის მიერ უკვე აღძრული სასარჩელო განცხადების დაზუსტებას, რის გამოც მას ახალი სასარჩელო განცხადებით (აღნიშნული საქმისაგან დამოუკიდებლად) უნდა მიემართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიისათვის. დასახელებული გარემოება კი, თავის მხრივ, ასევე დამატებით წარმოადგენდა აღნიშნული მოთხოვნის ნაწილში სარჩელის წარმოებაში მიღებაზე უარის თქმის სამართლებრივ საფუძველს.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2018 წლის 17 აპრილის განჩინებით არ იქნა გაზიარებული ს. ყ-ის მიერ თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2018 წლის 15 იანვრის გაუქმების მოთხოვნით წარდგენილი კერძო საჩივარი. სააპელაციო სასამართლომ სრულად გაიზიარა საქალაქო სასამართლოს მსჯელობა და მიიჩნია, რომ კერძო საჩივრით ვერ იქნა გაბათილებული პირველი ინსტანციის სასამართლოს დასკვნები დაზუსტებული (გაზრდილი) სარჩელის წარმოებაში მიღებაზე უარის თქმის თაობაზე, შესაბამისად, მიიჩნია, რომ სახეზე არ იყო გასაჩივრებული განჩინების გაუქმების სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 393-ე და 394-ე მუხლებით გათვალიწინებული საფუძვლები, რის გამოც უცვლელად უნდა დარჩენილიყო გასაჩივრებული განჩინება.
საკასაციო პალატა თავდაპირველად ყურადღებას ამახვილებს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს 2018 წლის 27 სექტემბრის განჩინებაზე, რომლითაც შეფასებულ იქნა ს. ყ-ის მოთხოვნა ამავე სასამართლოს 2018 წლის 16 აპრილის განჩინების განმარტებისა და მისი გაუქმების თაობაზე. საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 262-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, გადაწყვეტილების გამომტან სასამართლოს უფლება აქვს მხარეთა ან აღმასრულებლის განცხადებით, გადაწყვეტილების აღსრულების ხელშეწყობის მიზნით განმარტოს გადაწყვეტილება სარეზოლუციო ნაწილის შეუცვლელად მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილის შინაარსი ბუნდოვანია. განცხადების შეტანა გადაწყვეტილების განმარტების შესახებ დასაშვებია, თუ გადაწყვეტილება ჯერ არ არის აღსრულებული და თუ არ გასულა ვადა, რომლის განმავლობაშიც გადაწყვეტილება შეიძლება აღსრულდეს. სასამართლო უფლებამოსილია გადაწყვეტილების განმარტების საკითხი გადაწყვიტოს ზეპირი მოსმენის გარეშე. სხდომის ჩატარების შემთხვევაში მხარეებს ეგზავნება შეტყობინება, მაგრამ მათი გამოუცხადებლობა ვერ დააბრკოლებს გადაწყვეტილების განმარტების საკითხის განხილვას.
საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ ზემოხსენებული დანაწესის შესაბამისად, გადაწყვეტილება/განჩინება იმ შემთხვევაში განიმარტება, როდესაც მისი შინაარსი არის ბუნდოვანი, გაურკვეველი ან წინააღმდეგობრივი. ამასთან, გაურკვევლობა უნდა ეხებოდეს სასამართლო გადაწყვეტილების/განჩინების სარეზოლუციო ნაწილს. გადაწყვეტილების გამომტანი სასამართლოს მიერ გადაწყვეტილების/განჩინების განმარტების მიცემისას პრიორიტეტულია არა მხარის სურვილი, მოისმინოს მიღებული გადაწყვეტილების/განჩინების დამატებითი არგუმენტები, არამედ გადაწყვეტილებისა თუ განჩინების სარეზოლუციო ნაწილის შინაარსის ბუნდოვანება.
საკასაციო სასამართლო ყურადღებას ამახვილებს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2018 წლის 27 სექტემბრის განჩინების შინაარსზე, კერძოდ, აღნიშნულ განჩინებაში მითითებულია, რომ „საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-2 მუხლის მე-5 ნაწილის თანახმად, სასამართლო, გარდა კანონით გათვალისწინებული შემთხვევისა, არ მიიღებს სარჩელს ადმინისტრაციული ორგანოს მიმართ, თუ მოსარჩელემ საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსით დადგენილი წესით არ გამოიყენა ადმინისტრაციული საჩივრის ერთჯერადად წარდგენის შესაძლებლობა. სააპელაციო სასამართლომ განმარტა, რომ გადაწყვეტილება უნდა გასაჩივრდეს ზემდგომ ადმინისტრაციულ ორგანოში, ხოლო მოცემულ საქმეზე, ზემდგომი ადმინისტრაციული ორგანოს ადმინისტრაციულ საჩივართან დაკავშირებით გამოტანილი გადაწყვეტილება, დაინტერესებულ პირს შეუძლია გაასაჩივროს სასამართლოში“.
სააპელაციო სასამართლოს განჩინებაში ასევე მითითებულია, რომ „2017 წლის 29 ნოემბერს ს. ყ-მა ადმინისტრაციული საჩივრით მიმართა ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიას და მოითხოვა ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის სსიპ ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურის სამსახურის 2017 წლის 28 ნოემბრის #3705517 გადაწყვეტილების ბათილად ცნობა, თუმცა ადმინისტრაციული საჩივარი განხილვის სტადიაშია და მასზე საბოლოო გადაწყვეტილება ზემდგომ ადმინისტრაციულ ორგანოს - ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიას მიღებული არ აქვს.“
განჩინებაში ასევე აღნიშნულია, რომ „სააპელაციო პალატა ზემოაღნიშნულ ფაქტობრივ გარემოებებზე და სამართლებრივ ნორმებზე მითითებით მიიჩნევს, რომ განსახილველ შემთხვევაში სახეზეა მ. ყ-ის და ს. ყ-ის მიერ წარდგენილი დაზუსტებული სარჩელის (განცხადება) დაუშვებლობის წინაპირობა, შესაბამისად, პალატა იზიარებს პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილების მართებულობას დასახელებული მოთხოვნის ნაწილში ს. ყ-ის მიერ აღძრული სარჩელის წარმოებაში მიღებაზე უარის თქმის შესახებ.“
სააპელაციო პალატამ დასახელებული განჩინების შემაჯამებელ სასამართლო დასკვნაში კი დაადგინა, რომ „ს. ყ-ის კერძო საჩივარი არ დაკმაყოფილდეს და უცვლელად დარჩეს თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2017 წლის 28 დეკემბრის განჩინება.“
საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ ზემოხსენებული განჩინების სარეზოლუციო ნაწილი არ არის ბუნდოვანი, შესაბამისად, იგი არ საჭიროებდა მისი გამომტანი სასამართლოს მიერ განმარტებას. მისი დასაბუთება მოცემულია ამავე გადაწყვეტილების სამოტივაციო ნაწილში, ხოლო სარეზოლუციო ნაწილის შინაარსი სავსებით ცხადია. შესაბამისად, საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ გადაწყვეტილების განმარტებაზე ს. ყ-ის მოთხოვნა უსაფუძვლოა, ვინაიდან საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 262-ე მუხლი იძლევა გადაწყვეტილების განმარტების შესაძლებლობას მისი შინაარსის შეუცვლელად, სასამართლო არ არის უფლებამოსილი, გადაწყვეტილების/განჩინების განმარტების მოტივით, თუნდაც ნაწილობრივ შეცვალოს იგი ან შეეხოს ისეთ საკითხს, რომელიც არ იყო მისი მსჯელობის საგანი.
რაც შეეხება თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2018 წლის 16 აპრილის განჩინების გაუქმების თაობაზე ს. ყ-ის მოთხოვნას, საკასაციო სასამართლო ხაზგასმით მიუთითებს, რომ გასაჩივრების მომენტისათვის აღნიშნული განჩინება კანონიერ ძალაში იყო შესული.
საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 421-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილებით ან განჩინებით დამთავრებული საქმის წარმოების განახლება დასაშვებია მხოლოდ მაშინ, როდესაც არსებობს გადაწყვეტილების ბათილად ცნობის (422-ე მუხლი) ან ახლად აღმოჩენილ გარემოებათა გამო საქმის წარმოების განახლების შესახებ (423-ე მუხლი) განცხადების წანამძღვრები.
ამავე კოდექსის 423-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად კი, კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილება შეიძლება გასაჩივრდეს ახლად აღმოჩენილ გარემოებათა გამო საქმის წარმოების განახლების მოთხოვნით, თუ: ა) აღმოჩნდება, რომ დოკუმენტი, რომელსაც გადაწყვეტილება ემყარება, ყალბია; ბ) დადგენილია მოწმის შეგნებულად ცრუ ჩვენება, ექსპერტის შეგნებულად ყალბი დასკვნა, შეგნებულად არასწორი თარგმანი, რასაც მოჰყვა უკანონო ან დაუსაბუთებელი გადაწყვეტილების მიღება; გ) დადგენილია ამ საქმეზე მხარეთა და მათ წარმომადგენელთა დანაშაულებრივი ქმედება ან მოსამართლის დანაშაულებრივი ქმედება; დ) სასამართლო განაჩენი, გადაწყვეტილება, განჩინება ან სხვა ორგანოს დადგენილება, რომელიც საფუძვლად დაედო ამ გადაწყვეტილებას, გაუქმდა; ე) მხარე წარუდგენს სასამართლოს კანონიერ ძალაში შესულ გადაწყვეტილებას, რომელიც გამოტანილია იმავე სარჩელის მიმართ; ვ) მხარისათვის ცნობილი გახდა ისეთი გარემოებები და მტკიცებულებები, რომლებიც, ადრე რომ ყოფილიყო წარდგენილი სასამართლოში საქმის განხილვის დროს, გამოიწვევდა მისთვის ხელსაყრელი გადაწყვეტილების გამოტანას; ზ) არსებობს ადამიანის უფლებათა ევროპის სასამართლოს კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილება (განჩინება), რომელმაც დაადგინა ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციის ან/და მისი დამატებითი ოქმების დარღვევა ამ საქმესთან დაკავშირებით, და დადგენილი დარღვევა გადასასინჯი გადაწყვეტილებიდან გამომდინარეობს; თ) არსებობს გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის ადამიანის უფლებათა კომიტეტის, ქალთა წინააღმდეგ დისკრიმინაციის ყველა ფორმის აღმოფხვრის კომიტეტის, ბავშვის უფლებათა კომიტეტის, წამების წინააღმდეგ კომიტეტის ან რასობრივი დისკრიმინაციის აღმოფხვრის კომიტეტის გადაწყვეტილება, რომლითაც ამ საქმესთან დაკავშირებით დადგენილ იქნა კომიტეტის დამაარსებელი კონვენციის დარღვევა, და გადასასინჯი გადაწყვეტილება ამ დარღვევას ეფუძნება.
შესაბამისად, საკასაციო პალატა იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს მითითებას, რომ განმცხადებლის მიერ არ ყოფილა წარმოდგენილი ისეთი მტკიცებულება, რომლითაც სასამართლოს შესაძლებლობა ექნებოდა ემსჯელა კანონიერ ძალაში შესული გასაჩივრებული განჩინების გაუქმების საკითხთან მიმართებით. ყოველივე ზემოაღნიშნულის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2018 წლის 27 სექტემბრის განჩინება კანონიერია და არ არსებობს მისი გაუქმების ფაქტობრივი და სამართლებრივი საფუძველი.
ამასთან, საკასაციო სასამართლო მიზანშეწონილად მიიჩნევს, შეეხოს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2018 წლის 16 აპრილის განჩინების შინაარსს. კერძოდ, მართალია, მითითებული განჩინება მისი სიცხადიდან გამომდინარე არ საჭიროებს განმარტებას, ამავდროულად არ არსებობს მისი გაუქმების წინაპირობები, თუმცა საკასაციო პალატა ვერ გაიზარებს სააპელაციო სასამართლოს დასაბუთებას ს. ყ-ის მიერ გადაწყვეტილების ზემდგომ ადმინისტრაციულ ორგანოში ერთჯერადად გასაჩივრების წესის გამოყენების საკითხთან დაკავშირებით. საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ მოსარჩელემ 2017 წლის 29 ნოემბერს ადმინისტრაციული საჩივრით მიმართა ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიას და მოითხოვა ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის სსიპ ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურის სამსახურის 2017 წლის 28 ნოემბრის #3705517 გადაწყვეტილების ბათილად ცნობა, თუმცა ადმინისტრაციული საჩივარი განხილვის სტადიაშია და მასზე საბოლოო გადაწყვეტილება ზემდგომ ადმინისტრაციულ ორგანოს - ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიას მიღებული არ აქვს.
საკასაციო სასამართლო მიუთითებს საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 177-ე მუხლის მე-2 ნაწილზე, რომლის თანახმად, ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემისათვის დადგენილი ვადის დარღვევა ჩაითვლება ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემაზე უარის თქმად და იგი გასაჩივრდება ამ თავით დადგენილი წესით.
საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ ადმინისტრაციული კანონმდებლობით ადმინისტრაციული ორგანოსადმი მიკუთვნებული საკითხის გადაწყვეტისათვის განსაზღვრული ვადის დარღვევა აღნიშნული საკითხის გადაწყვეტაზე უარის თქმას წარმოადგენს. საქმის მასალებით დადგენილია, რომ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიას გაშვებული აქვს საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 180-ე მუხლის პირველი ნაწილით განსაზღვრული ადმინისტრაციული საჩივრის განხილვის ერთთვიანი ვადა. ამასთან, ხაზგასასმელია ისიც, რომ საქმის მასალებში არ მოიპოვება დოკუმენტი, რომელიც დაადასტურებდა ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ ადმინისტრაციული საჩივრის განხილვის ვადის გაგრძელებას. ამდენად, ამგვარი მოცემულობა ს. ყ-ის მიერ წარდგენილი ადმინისტრაციული საჩივრით მოთხოვნილი საკითხის გადაწყვეტაზე ზემდგომი ადმინისტრაციული ორგანოს - ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის უარად უნდა ყოფილიყო მიჩნეული.
საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 22-ე მუხლის მე-3 ნაწილი განსაზღვრავს სარჩელის დასაშვებობის ერთ-ერთ წინაპირობას, კერძოდ, თუ კანონით სხვა რამ არ არის დადგენილი, სარჩელი სასამართლოს უნდა წარედგინოს შესაბამისად ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ან ადმინისტრაციულ საჩივართან დაკავშირებული გადაწყვეტილების გაცნობიდან, ასევე ადმინისტრაციულ საჩივართან დაკავშირებული გადაწყვეტილების გამოტანისათვის დადგენილი ვადის გასვლიდან 1 თვის ვადაში, ხოლო ნორმატიული აქტის შემთხვევაში – უშუალო ზიანის მიყენებიდან 3 თვის ვადაში.
საკასაციო სასამართლო ზემოხსენებულ სამართლებრივ საფუძველზე დაყრდნობით განმარტავს, რომ ადმინისტრაციული საპროცესო კანონმდებლობით გათვალისწინებულია პოტენციური მოსარჩელის უფლებათა დაცვის გარანტიები, რომელიც აძლევს მას საშუალებას, ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ ადმინისტრაციული საჩივრის განხილვის ვადის დარღვევის შემთხვევაში, აღნიშნული ვადის გასვლიდან ერთი თვლის ვადაში სარჩელის წარდგენის გზით, სწორედ სამართალწარმოების ფარგლებში ეძიოს მისი უფლებების დაცვის სამართლებრივი შესაძლებლობები. ამდენად, ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ ადმინისტრაციულ საჩივართან დაკავშირებული გადაწყვეტილების გამოტანისათვის დადგენილი ვადის გაშვება დასაშვებს ხდის სარჩელის წარდგენას სასამართლოში.
საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ მიუხედავად თბილისის სააპელაციო სასამართლოს 2018 წლის 16 აპრილის განჩინების დასაბუთების გაუზიარებლობისა, მითითებული განჩინება კანონიერ ძალაშია შესული, რომელიც არ ექვემდებარება გასაჩივრებას, ამასთან, არ არსებობს მისი გაუქმების საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 423-ე მუხლით გათვალისწინებული სამართლებრივი საფუძვლები, რის გამოც საკასაციო სასამართლო მოკლებულია შესაძლებლობას, იმსჯელოს მისი კანონიერების საკითხზე, შეაფასოს და გადაწყვიტოს აღნიშნული განჩინებით განსაზღვრული შედეგის მართებულობა. თუმცა, დასაბუთების გაუზიარებლობის, აგრეთვე, სააპელაციო სასამართლოს ზემოხსენებული განჩინებით დამდგარი შედეგის რევიზიის შეუძლებლობის პირობებში, საკასაციო სასამართლო მოსარჩელეს განუმარტავს, რომ მას აქვს უფლება ახალი სასარჩელო მოთხოვნით მიმართოს სასამართლოს და სწორედ ამ გზით მოითხოვოს საკუთარ უფლებათა ან/და კანონით გათვალისწინებულ ინტერესთა დაცვა.
რაც შეეხება თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2018 წლის 28 სექტემბრის განჩინებას, რომლითაც შეფასებულ იქნა ს. ყ-ის მოთხოვნა ამავე სასამართლოს 2018 წლის 17 აპრილის განჩინების განმარტებისა და მისი გაუქმების თაობაზე, საკასაციო პალატა განმეორებით მიუთითებს, რომ საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 262-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, გადაწყვეტილების გამომტან სასამართლოს უფლება აქვს მხარეთა ან აღმასრულებლის განცხადებით, გადაწყვეტილების აღსრულების ხელშეწყობის მიზნით განმარტოს გადაწყვეტილება სარეზოლუციო ნაწილის შეუცვლელად მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილის შინაარსი ბუნდოვანია. განცხადების შეტანა გადაწყვეტილების განმარტების შესახებ დასაშვებია, თუ გადაწყვეტილება ჯერ არ არის აღსრულებული და თუ არ გასულა ვადა, რომლის განმავლობაშიც გადაწყვეტილება შეიძლება აღსრულდეს. სასამართლო უფლებამოსილია გადაწყვეტილების განმარტების საკითხი გადაწყვიტოს ზეპირი მოსმენის გარეშე. სხდომის ჩატარების შემთხვევაში მხარეებს ეგზავნება შეტყობინება, მაგრამ მათი გამოუცხადებლობა ვერ დააბრკოლებს გადაწყვეტილების განმარტების საკითხის განხილვას.
ამდენად, საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ ზემოხსენებული დანაწესის შესაბამისად, გადაწყვეტილება/განჩინება იმ შემთხვევაში განიმარტება, როდესაც მისი შინაარსი არის ბუნდოვანი, გაურკვეველი ან წინააღმდეგობრივი. ამასთან, გაურკვევლობა უნდა ეხებოდეს სასამართლო გადაწყვეტილების/განჩინების სარეზოლუციო ნაწილს. გადაწყვეტილების გამომტანი სასამართლოს მიერ გადაწყვეტილების/განჩინების განმარტების მიცემისას პრიორიტეტულია არა მხარის სურვილი, მოისმინოს მიღებული გადაწყვეტილების/განჩინების დამატებითი არგუმენტები, არამედ გადაწყვეტილებისა თუ განჩინების სარეზოლუციო ნაწილის შინაარსის ბუნდოვანება.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს 2018 წლის 17 აპრილის განჩინებაში მითითებულია, რომ „დადგენილია, რომ ს. ყ-მა 2017 წლის 11 ოქტომბერს, განცხადებით მიმართა ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურის სამსახურს და მოითხოვა ქ. თბილისში, ...ას ქუჩა #13-ში (...) არსებულ შენობაზე მცირე სარეაბილიტაციო სამუშაოების ჩატარების პროექტის შეთანხმება და ნებართვის გაცემა. ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურის სამსახურის 2017 წლის 13 ნოემბრის #3675678 გადაწყვეტილებით, ს. ყ-ს უარი ეთქვა ქ. თბილისში, ...ას ქუჩა #13-ში (...) არსებულ შენობაზე მცირე საეაბილიტაციო სამუშაოების ჩატარების პროექტის შეთანხმებასა და ნებართვის გაცემაზე. 2017 წლის 30 ნოემბერს ს. ყ-მა ადმინისტრაციული საჩივრით მიმართა ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიას და მოითხოვა არქიტექტურის სამსახურის 2017 წლის 13 ნოემბრის #3675678 გადაწყვეტილების ბათილად ცნობა, თუმცა ადმინისტრაციული საჩივარი განხილვის სტადიაშია და მასზე საბოლოო გადაწყვეტილება ზემდგომ ადმინისტრაციულ ორგანოს - ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიას მიღებული არ აქვს.“
განჩინებაში ასევე მითითებულია რომ „სააპელაციო პალატა ზემოაღნიშნულ ფაქტობრივ გარემოებებზე და სამართლებრივ ნორმებზე მითითებით მიიჩნევს, რომ განსახილველ შემთხვევაში სახეზეა მ. ყ-ის და ს. ყ-ის მიერ წარდგენილი დაზუსტებული სარჩელის (განცხადება) დაუშვებლობის წინაპირობა, შესაბამისად, პალატა იზიარებს პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილების მართებულობას დასახელებული მოთხოვნის ნაწილში ს. ყ-ის მიერ აღძრული სარჩელის წარმოებაში მიღებაზე უარის თქმის შესახებ.“
სააპელაციო პალატამ დასახელებული განჩინების შემაჯამებელ სასამართლო დასკვნაში კი დაადგინა, რომ „ს. ყ-ის კერძო საჩივარი არ დაკმაყოფილდეს და უცვლელად დარჩეს თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2017 წლის 28 დეკემბრის განჩინება.“
საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ ზემოხსენებული განჩინების სარეზოლუციო ნაწილი არ არის ბუნდოვანი, შესაბამისად, იგი არ საჭიროებდა მისი გამომტანი სასამართლოს მიერ განმარტებას. მისი დასაბუთება მოცემულია ამავე გადაწყვეტილების სამოტივაციო ნაწილში, ხოლო სარეზოლუციო ნაწილის შინაარსი სავსებით ცხადია. შესაბამისად, საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ გადაწყვეტილების განმარტებაზე ს. ყ-ის მოთხოვნა უსაფუძვლოა, ვინაიდან საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 262-ე მუხლი იძლევა გადაწყვეტილების განმარტების შესაძლებლობას მისი შინაარსის შეუცვლელად, სასამართლო არ არის უფლებამოსილი, გადაწყვეტილების განმარტების მოტივით, თუნდაც ნაწილობრივ შეცვალოს იგი ან შეეხოს ისეთ საკითხს, რომელიც არ იყო მისი მსჯელობის საგანი.
რაც შეეხება თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2018 წლის 28 სექტემბრის განჩინების იმ ნაწილს, რომლითაც უსაფუძვლოდ იქნა მიჩნეული ს. ყ-ის მოთხოვნა ამავე სასამართლოს 2018 წლის 17 აპრილის განჩინების გაუქმების თაობაზე, საკასაციო სასამართლო ხაზგასმით მიუთითებს, რომ გასაჩივრების მომენტისათვის თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2018 წლის 17 აპრილის განჩინება კანონიერ ძალაში იყო შესული.
საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 421-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილებით ან განჩინებით დამთავრებული საქმის წარმოების განახლება დასაშვებია მხოლოდ მაშინ, როდესაც არსებობს გადაწყვეტილების ბათილად ცნობის (422-ე მუხლი) ან ახლად აღმოჩენილ გარემოებათა გამო საქმის წარმოების განახლების შესახებ (423-ე მუხლი) განცხადების წანამძღვრები.
საკასაციო პალატა გასაჩივრებული განჩინების ზემოხსენებულ ნაწილში კანონიერების შეფასებისას კვლავ მიუთითებს საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 423-ე მუხლის დანაწესებზე და აღნიშნავს, რომ განმცხადებლის მიერ არ ყოფილა წარმოდგენილი ისეთი მტკიცებულება, რომლითაც სასამართლოს შესაძლებლობა ექნებოდა ემსჯელა კანონიერ ძალაში შესული გასაჩივრებული განჩინების გაუქმების საკითხთან მიმართებით. ყოველივე ზემოაღნიშნულის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2018 წლის 28 სექტემბრის განჩინება კანონიერია და არ არსებობს მისი გაუქმების ფაქტობრივი და სამართლებრივი საფუძველი.
ამასთან, საკასაციო სასამართლო დამატებით ყურადღებას ამახვილებს იმ გარემოებაზე, რომ 2018 წლის 17 აპრილის განჩინების კანონიერების შეფასებისას სასამართლოს მსჯელობის საგანს წარმოადგენდა სასარჩელო მოთხოვნის დაზუსტებაზე უარის თქმის მართებულობა, კერძოდ, ს. ყ-ის მიერ გასაჩივრებულ იქნა ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურის სამსახურის 2017 წლის 13 ნოემბრის #3675678 გადაწყვეტილება, რომლითაც ს. ყ-ს უარი ეთქვა ქ. თბილისში, ...ას ქუჩა #13-ში (...) არსებულ შენობაზე მცირე სარეაბილიტაციო სამუშაოების ჩატარების პროექტის შეთანხმებასა და ნებართვის გაცემაზე.
საკასაციო სასამართლო ზემოაღნიშნულთან მიმართებით მიუთითებს, რომ საქართველოს სამოქალაქო საპორცესო კოდექსის 83-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, მხარეები სარგებლობენ თანაბარი საპორცესო უფლებებით. მათ უფლება აქვთ, გაეცნონ საქმის მასალებს, გააკეთონ ამონაწერები ამ მასალებიდან გადაიღონ ასლები, განაცხადონ აცილებანი, წარადგინონ მტკიცებულებანი, მათ შორის, ექსპერტის(საექსპერტო დაწესებულების) დასკვნები, სპეციალისტის ცნობები, მონაწილეობა მიიღონ მტკიცებულებათა გამოკვლევაში, შეკითხვები დაუსვან მოწმეებს, ექსპერტებს, სპეციალისტებს, სასამართლოს წინაშე განაცხადონ შუამდგომლობები, მისცენ სასამართლოს ზეპირი და წერილობითი ახსნა-განმარტებანი, წარადგინონ იმავე ტიპის საქმეზე სხვა სასამართლოს გადაწყვეტილებანი, წარადგინონ თავიანთი დასკვნები და გამოთქვან მოსაზრებები საქმის განხილვის დროს წამოჭრილ ყველა საკითხე, უარყონ მოსაზრებები საქმის განხილვის დროს წამოჭრილ ყველა საკითხზე, უარყონ მეორე მხარის შუამდგომლობები, დასკვნები და მოსაზრებები, გაასაჩივრონ სასამართლოს გადაწყვეტილებები და განჩინებები, წარადგინონ მორიგების აქტი საქმის განხილვის ნებისმიერ ეტაპზე და ისარგებლონ ამ კოდექსით მათთვის მინიჭებული სხვა უფლებებით, ხოლო ამავე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, მოსარჩელეს უფლება აქვს, საქმის წინასწარი სასამართლო განხილვისათვის მომზადების დამთავრება და შეცვალოს სარჩელის საფუძველი ან საგანი, შეავსოს სარჩელში მითითებული გარემოებები და მტკიცებულებები, გაადიდოს ან შეამციროს სასარჩელო მოთხოვნის ოდენობა, რის შესახებაც სასამართოლომ უნდა აცნობოს მოპასუხეს. ამავე კოდექსის მე-3 ნაწილის თანახმად, კი საქმის წინასწარი სასამართლო განხილვისათვის მომზადების შემდეგ სარჩელის საფუძველის ან საგნის შეცვლა დასაშვებია მხოლოდ მოპასუხის წინასწარი თანხმობით. ასეთი თანხმობის შემთხვევაში მოპასუხეს შეუძლია მოითხოვოს სასამართლო სხდომის გადადება სხვა დროისთვის.
საკასაციო პალატა განმარტავს, რომ თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2018 წლის 16 აპრილისა და ამავე სასამართლოს 2018 წლის 17 აპრილის განჩინებებით გადაწყვეტილი შემთხვევების განსხვავებულობას სწორედ სასარჩელო მოთხოვნების შინაარსი განაპირობებს. კერძოდ, პირველ შემთხვევაში, სასარჩელო განცხადება წარმოადგენდა იმ სასარჩელო მოთხოვნათა დაზუსტებას, რომელიც თავდაპირველად მოსარჩელის მიერ იყო წარდგენილი, განსხვავებით მეორე შემთხვევისაგან, სადაც წარმოდგენილი განცხადებით (სარჩელით) მოსარჩელე მხარეს ახალი სასარჩელო მოთხოვნა აქვს ჩამოყალიბებული, რაც საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 83-ე მუხლის დანაწესთა შესაბამისად, წარმოადგენს ახალ სასარჩელო მოთხოვნას და არა ს. ყ-ის მიერ უკვე აღძრული სასარჩელო განცხადების დაზუსტებას, რის გამოც მან ახალი სარჩელით (აღნიშნული საქმისაგან დამოუკიდებლად) უნდა მიმართოს სასამართლოს.
ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2018 წლის 27 სექტემბრისა და ამავე სასამართლოს 2018 წლის 28 სექტემბრის განჩინებები ეფუძნება სათანადო ფაქტობრივ და სამართლებრივ წინამძღვრებს, რის გამოც ს. ყ-ის კერძო საჩივარი არ უნდა დაკმაყოფილდეს და უცვლელად უნდა დარჩეს გასაჩივრებული განჩინებები.
ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი
საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლის მეორე ნაწილით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 419-ე, 420-ე მუხლებით და
დ ა ა დ გ ი ნ ა:
1. ს. ყ-ის კერძო საჩივარი არ დაკმაყოფილდეს;
2. უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2018 წლის 27 სექტემბრისა და ამავე სასამართლოს 2018 წლის 28 სექტემბრის განჩინებები;
3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.
თავმჯდომარე მ. ვაჩაძე
მოსამართლეები: ნ. სხირტლაძე
ვ. როინიშვილი
