#ბს-1514(2კ-18) 14 მარტი, 2019 წელი

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატამ

შემდეგი შემადგენლობით:

თავმჯდომარე მაია ვაჩაძე (მომხსენებელი)

მოსამართლეები: ნუგზარ სხირტლაძე

ვასილ როინიშვილი

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლისა და 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის საფუძველზე, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 408-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, ზეპირი განხილვის გარეშე, შეამოწმა გ. გ-ის, ე. გ-ისა და გ. ფ-ას საკასაციო საჩივრების დასაშვებობის საფუძვლების არსებობა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2018 წლის 29 ივნისის გადაწყვეტილებისა და იმავე სასამართლოს 2018 წლის 9 ივლისის დამატებითი გადაწყვეტილების, ასევე იმავე სასამართლოს 2018 წლის 22 ივნისის საოქმო განჩინების გაუქმების თაობაზე.

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

2014 წლის 21 ივლისს გ. გ-ემ სასარჩელო განცხადებით მიმართა მცხეთის რაიონული სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას, მოპასუხის - დუშეთის მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების კომისიისა და მესამე პირის - ე. გ-ის მიმართ. 2014 წლის 11 აგვისტოს მოსარჩელემ წარადგინა დაზუსტებული სარჩელი, რომლითაც თანამოპასუხედ მიუთითა ე. გ-ე.

მოსარჩელემ ე. გ-ის მოთხოვნის დაკმაყოფილების ნაწილში დუშეთის მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების მუდმივმოქმედი კომისიის 2014 წლის 17 აპრილის #5 ოქმისა და ამ ოქმის საფუძველზე 2014 წლის 17 აპრილს გაცემული #29 საკუთრების უფლების მოწმობის ბათილად ცნობა მოითხოვა. მოსარჩელე დაზუსტებული სარჩელით ასევე მოითხოვდა გ. გ-ე აღიარებული ყოფილიყო დუშეთის რაიონში, სოფელ ... არსებული უძრავი ქონების (ს/კ ...) ½ წილის მესაკუთრედ. მოსარჩელემ ამ მოთხოვნის ნაწილში გაიხმო სარჩელი და მცხეთის რაიონული სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2015 წლის 17 იანვრის განჩინებით სარჩელი აღნიშნული მოთხოვნის ნაწილში განუხილველად იქნა დატოვებული.

მოსარჩელის განმარტებით, დუშეთის მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების კომისიის #5 საოქმო გადაწყვეტილებისა და 2014 წლის 17 აპრილის #29 საკუთრების უფლების მოწმობის საფუძველზე ე. გ-ეს საკუთრებაში გადაეცა დუშეთის რაიონის სოფელ ... მდებარე 2304 კვ.მ მიწის ნაკვეთი და მასზე მდებარე საცხოვრებელი სახლი. მოსარჩელის მითითებით, ე. გ-ეს 2304 კვ.მ მიწის ნაკვეთი არ დაუკავებია და არც მასზე განთავსებული შენობა-ნაგებობა არ აუშენებია, ვინაიდან ამ ქონების რეალურ მფლობელს წარმოადგენდა თ. გ-ე, რომლის პირველი რიგის მემკვიდრეები არიან გ. და ე. გ-ეები. 1985 წლიდან მოსარჩელის მამის - თ. გ-ის მიერ დაკავებული იქნა დუშეთის რაიონის სოფელ ... მდებარე 2304 კვ.მ მიწის ნაკვეთი და ამავე წლიდან დაიწყო მასზე სახლის მშენებლობა, რომელიც დასრულებული იქნა გასული საუკუნის 80-იანი წლების დასასრულს. ვინაიდან აღნიშნულ მიწის ნაკვეთზე არანაირი დოკუმენტი არ მოიპოვებოდა, ითვლება, რომ თ. გ-ემ თვითნებურად დაიკავა მითითებული მიწის ნაკვეთი და თვითნებურად ააშენა მასზე საცხოვრებელი სახლი. ე. გ-ემ 2014 წლის 7 თებერვალს მიმართა აღიარების კომისიას და მიუთითა, რომ 1987 წლიდან თვითნებურად ფლობდა დუშეთის რაიონის სოფელ ... მდებარე 2304 კვ.მ მიწის ნაკვეთს. 1987 წელს ე. გ-ე იყო 15 წლის და ცხოვრობდა თბილისში. შესაბამისად, როგორც არასრულწოვანი ვერანაირად ვერ მოახდენდა მიწის ნაკვეთის თვითნებურად დაკავებას და მასზე სახლის აშენებას.

მცხეთის რაიონული სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2015 წლის 2 მარტის საოქმო განჩინებით საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-16 მუხლის პირველი ნაწილის საფუძველზე საქმეში მესამე პირად ჩაბმულ იქნა გ. ფ-ა.

მცხეთის რაიონული სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2015 წლის 16 მარტის გადაწყვეტილებით გ. გ-ის სარჩელი დაკმაყოფილდა; ბათილად იქნა ცნობილი ე. გ-ის სახელზე გაცემული დუშეთის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების კომისიის 2014 წლის 17 აპრილის #29 საკუთრების უფლების მოწმობა და ამავე კომისიის საოქმო გადაწყვეტილება დუშეთის რაიონის სოფელ ... არსებულ 2304 კვ.მ მიწის ნაკვეთზე და მასზე მდგარ შენობა-ნაგებობებზე ე. გ-ის საკუთრების უფლების აღიარების შესახებ.

მცხეთის რაიონული სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2015 წლის 16 მარტის გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა ე. გ-ემ, რომელმაც გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა მოითხოვა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2016 წლის 7 დეკემბრის განჩინებით საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-16 მუხლის პირველი ნაწილის საფუძველზე საქმეში მესამე პირად ჩაბმულ იქნა ნ. ე-ე.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2017 წლის 17 ნოემბრის განჩინებით გ. ფ-ას კერძო საჩივარი დაკმაყოფილდა; გაუქმდა მცხეთის რაიონული სასამართლოს 2015 წლის 2 მარტის საოქმო განჩინება გ. ფ-ას საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-16 მუხლის პირველი ნაწილის შესაბამისად საქმეში მესამე პირად ჩართვის შესახებ; გ. ფ-ას შუამდგომლობა საქმეში საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-16 მუხლის მე-2 ნაწილის შესაბამისად მესამე პირად ჩაბმის თაობაზე დაკმაყოფილდა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2018 წლის 22 ივნისის საოქმო განჩინებით გ. გ-ის შუამდგომლობა ექსპერტიზის დანიშვნის თაობაზე არ დაკმაყოფილდა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2018 წლის 29 ივნისის გადაწყვეტილებით ე. გ-ის სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა; გაუქმდა მცხეთის რაიონული სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2015 წლის 16 მარტის გადაწყვეტილება და საქმეზე მიღებულ იქნა ახალი გადაწყვეტილება; გ. გ-ის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.

სააპელაციო სასამართლოს მითითებით, განსახილველ შემთხვევაში დადგენილია, რომ ე. გ-ემ 2014 წლის 7 თებერვალს განცხადებით მიმართა დუშეთის მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების კომისიას დუშეთის რაიონის სოფელ ... მდებარე 2304 კვ.მ მიწის ნაკვეთსა და მასზე მდებარე საცხოვრებელ სახლზე საკუთრების უფლების აღიარების მოთხოვნით. ე. გ-ემ განცხადებაში მიუთითა, რომ 1987 წლიდან თვითნებურად ჰქონდა დაკავებული სოფელ ... მდებარე 2304 კვ.მ მიწის ნაკვეთი. განმცხადებელმა კომისიას წარუდგინა მოწმეთა ნოტარიულად დამოწმებული განცხადება, რომელშიც მოწმეები ე. ა-ი, ზ. ხ-ი და გ. ბ-ი ადასტურებდნენ, რომ ე. გ-ე 1987 წლიდან ფლობს, ფაქტობრივად უვლის და განაგებს დუშეთის რაიონის სოფელ ... მდებარე 2304 კვ.მ მიწის ნაკვეთსა და მასზე არსებულ საცხოვრებელ სახლს. ამდენად, მოპასუხის მიერ უფლებამოსილ ადმინისტრაციულ ორგანოს კანონით დადგენილი წესით, შესაბამისი დოკუმენტაციით წარედგინა განცხადება, რომლითაც დასტურდებოდა როგორც მიწის ნაკვეთის დაკავების ფაქტი, ისე მასზე შენობა-ნაგებობის არსებობა, აღნიშნული კი წარმოადგენდა განმცხადებლის მოთხოვნის დაკმაყოფილების საფუძველს. მით უფრო, რომ კომისიის მიერ 2014 წლის 2 აპრილს მიწის ნაკვეთის ადგილზე დათვალიერებაც განხორციელდა და დადასტურდა განმცხადებლის მიერ აღწერილი ფაქტების არსებობა.

სააპელაციო სასამართლოს მითითებით, გ. გ-ის სასარჩელო მოთხოვნა ემყარებოდა იმ ფაქტს, რომ ე. გ-ემ დაირეგისტრირა მამის საკუთრებაში არსებული 100 კვ.მ მიწის ნაკვეთი, რომელზეც თ. გ-ის მიერ იყო აშენებული სახლი. შესაბამისად, გ. გ-ე მიიჩნევდა, რომ ხელყოფილი იყო მისი, როგორც კანონისმიერი მემკვიდრის უფლება. სააპელაციო პალატამ განმარტა, რომ ე. გ-ის მიერ მოთხოვნა ადმინისტრაციულ ორგანოში არ ყოფილა წარდგენილი როგორც მემკვიდრის მიერ, არამედ მან განაცხადა, რომ მიწის ნაკვეთი თავად ჰქონდა თვითნებურად დაკავებული და საცხოვრებელი სახლიც თავად ააშენა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2018 წლის 9 ივლისის დამატებითი გადაწყვეტილებით გ. გ-ეს ე. გ-ის სასარგებლოდ დაეკისრა აპელანტის მიერ იურიდიული მომსახურებისათვის გადახდილი თანხის ნაწილის - 2 000 (ორი ათასი) ლარის ანაზღაურება.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2018 წლის 29 ივნისის გადაწყვეტილება, ამავე სასამართლოს 2018 წლის 9 ივლისის დამატებითი გადაწყვეტილება და ამავე სასამართლოს 2018 წლის 22 ივნისის საოქმო განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა გ. გ-ემ, რომელმაც გასაჩივრებული გადაწყვეტილებებისა და განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება მოითხოვა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2018 წლის 9 ივლისის დამატებითი გადაწყვეტილება გ. გ-ისათვის ადვოკატის ჰონორარის დაკისრების მოთხოვნის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის ნაწილში საკასაციო წესით გაასაჩივრეს ე. გ-ემ და გ. ფ-ამ, რომლებმაც გასაჩივრებული გადაწყვეტილების ამ ნაწილში გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით გ. გ-ისათვის 3000 აშშ დოლარის შესაბამისი საბანკო კურსით ექვივალენტით ლარში თანხის სრულად გადახდის დაკისრება მოითხოვეს.

კასატორის - გ. გ-ის განმარტებით, სააპელაციო სასამართლომ სრულიად უგულებელყო გ. გ-ის მიერ წარდგენილი სპეციალისტის - შპს „...ის“ 2018 წლის 11 ივნისის დასკვნა, რითიც დასტურდება, რომ სახეზეა სულ სხვადასხვა მონაცემებისა და სხვადასხვა ფართობის მქონე #... და #... უძრავი ქონებები მასზე არსებული სხვადასხვა შენობა-ნაგებობებით, რომელთა ერთი უფლების ობიექტად მიჩნევა არასწორია, ასევე სპეციალისტის დასკვნით გამოიკვეთა სადავო #... საკადასტრო კოდზე არსებული შენობა-ნაგებობის კონსტრუქციული მთლიანობის შესახებ საინჟინრო ექსპერტიზის ჩატარების საჭიროება იმის დასადგენად, რომ #... და #... უძრავი ქონებები და მასზე არსებული შენობა-ნაგებობები არ წარმოადგენს ერთი და იგივე უფლების ობიექტს.

კასატორის მითითებით, სადავო მიწის ნაკვეთების თვითნებურად დამკავებელს წარმოადგენდა სწორედ ე. და გ. გ-ეების მამა - თ. (თა.) გ-ე, რომელმაც ჯერ კიდევ 1982 წელს დაიკავა დუშეთში, სოფელ ... არსებული 2304 კვ.მ მიწის ნაკვეთი და მანვე მისი ძალებითა და სახსრებით ააშენა მიწის ნაკვეთზე 3-სართულიანი საცხოვრებელი სახლი აუზითა და ავტოფარეხით. თუმცა ვინაიდან თ. გ-ე გარდაიცვალა 2014 წლის 25 თებერვალს, „ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთზე საკუთრების უფლების აღიარების შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-2 მუხლის „ე“ ქვეპუნქტის თანახმად, დაინტერესებულ პირებს წარმოადგენენ მისი უფლებამონაცვლეები და მემკვიდრეები - შვილები: როგორც ე. გ-ე, ასევე მოსარჩელე - გ. გ-ე თანაბარი უფლებებით, კერძოდ, ½-½ წილების შესაბამისად. თუმცა ე. გ-ემ აღნიშნული ფაქტი დაუმალა აღიარების კომისიას იმ მიზნით, რომ გარდაცვლილი მამის - თ. გ-ის მიერ თვითნებურად დაკავებული/საკუთრებაში არსებული ზემოაღნიშნული სადავო უძრავი ქონება არ გაყოფილიყო მის მემკვიდრეებს შორის (ხსენებული ქონებიდან არ მიეღო სამკვიდრო წილი თავის ძმას - გ. გ-ეს) და არ შესულიყო აღნიშნული ქონება სამკვიდრო მასაში.

კასატორის განმარტებით, ფაქტია, რომ ე. გ-ეს აღიარების კომისიაში არ წარუდგენია კანონით განსაზღვრული არც ერთი დოკუმენტი, არც ცნობა-დახასიათება უფლების დამადასტურებელი დოკუმენტის გარეშე, არც სასამართლოს აქტი, არც აბონენტად აყვანის დოკუმენტი ან გადახდის ქვითარი, რაც ცხადია გამორიცხავდა სადავო მიწის ნაკვეთსა და შენობა-ნაგებობებზე მისი საკუთრების უფლების აღიარებას. თუმცა კასატორის მითითებით, სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნული გარემოება არა თუ არ გამოიკვლია, არამედ საერთოდ უგულებელყო იგი, რაც ასევე მიუთითებს საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 102-ე მუხლის მე-3 ნაწილისა და 105-ე მუხლის მოთხოვნათა დარღვევაზე.

კასატორის მითითებით, ნიშანდობლივია ის გარემოებაც, რომ 2015 წლის 2 მარტს საჯარო რეესტრში ე. გ-ის 2015 წლის 20 თებერვლის სარეგისტრაციო განცხადებაზე წარმოების დასრულებისა და #... და #... საკადასტრო კოდის უძრავი ქონებების გაერთიანების შედეგად მიღებულ იქნა მორიგი უკანონობა. კერძოდ, მითითებული ქონებების გაერთიანებამ გამოიწვია ის, რომ ე. გ-ის სახელზე რეგისტრირებულ #... საკადასტრო უძრავ ქონებაში - 2304 კვ.მ მიწის ნაკვეთში შევიდა #... საკადასტრო კოდზე ე. გ-ის სახელზე 2004 წლიდან რეგისტრირებული 100 კვ.მ მიწის ნაკვეთი, რაც ე. გ-ეს შეძენილი ჰქონდა სულ სხვა უფლების დამდგენი დოკუმენტის - თ. ხ-თან 1995 წელს გაფორმებული ნასყიდობის ხელშეკრულების საფუძველზე.

კასატორი მიუთითებს სადავო პერიოდში (2014 წელს) მოქმედ „ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთზე საკუთრების უფლების აღიარების შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-2 მუხლის „დ“ ქვეპუნქტზე, რომლის თანახმად, საკუთრების უფლების აღიარება დაიშვება მხოლოდ სახელმწიფოს საკუთრებაში არსებულ მიწაზე და მასზე განთავსებულ შენობა-ნაგებობაზე.

ამდენად, კასატორი მიიჩნევს, რომ დუშეთის აღიარების კომისიამ ე. გ-ეს სადავო 2014 წლის 17 აპრილის საკუთრების უფლების მოწმობის საფუძველზე, საკუთრების უფლება უღიარა იმ 100 კვ.მ მიწის ნაკვეთზეც, რომელიც სახელმწიფოს საკუთრებას არ წარმოადგენდა. შესაბამისად, აღიარების კანონის იმპერატიული მოთხოვნების საწინააღმდეგოდ, დუშეთის აღიარების კომისიამ ფაქტობრივად განკარგა კერძო პირის საკუთრება, რისი უფლებაც მას არ გააჩნდა, ვინაიდან აღიარების კანონის თანახმად, საკუთრების უფლების აღიარება მხოლოდ სახელმწიფო საკუთრებაში არსებულ მიწებსა და ქონებაზე ხორციელდება.

ამასთან, კასატორი წარმოდგენილი საკასაციო საჩივრით ითხოვს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2018 წლის 22 ივნისის იმ საოქმო განჩინების გაუქმებას, რომლის საფუძველზეც სააპელაციო სასამართლომ არ დააკმაყოფილა გ. გ-ის შუამდგომლობა ლევან სამხარაულის სახელობის ექსპერტიზის ეროვნულ ბიუროში სადავო უძრავ ქონებაზე ექსპერტიზის დანიშვნისა და ჩატარების შესახებ და შენობა-ნაგებობის კონსტრუქციული მთლიანობის შესახებ საინჟინრო ექსპერტიზის დანიშვნას 1995 წლის 15 ივნისის ნასყიდობის ხელშეკრულების გაფორმების შემდგომ პერიოდში სადავო შენობა-ნაგებობაზე მიშენებისა და მათზე ფართობის გაზრდა-მიმატების დადგენის, აგრეთვე, იმის გასარკვევად, წარმოადგენს თუ არა ე. გ-ის საკუთრებაში არსებული უძრავი ქონება ერთ მთლიან ნაგებობას, ერთიან კონსტრუქციას და მიშენებულია თუ არა რაიმე ნაწილი აღნიშნულ შენობაზე.

კასატორები - ე. გ-ე და გ. ფ-ა მიიჩნევენ, რომ გასაჩივრებული გადაწყვეტილება, რითაც არასაპროცესო ხარჯების გადახდა სრულად არ დაკმაყოფილდა, არის სამართლებრივად დაუსაბუთებელი და არსებობს ამ ნაწილში გადაწყვეტილების გაუქმების აბსოლუტური საფუძველი. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2018 წლის 9 ივლისის დამატებით გადაწყვეტილების დასაბუთებისას სასამართლო საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 53-ე მუხლის პირველი ნაწილის დანაწესს დაეყრდნო, თუმცა კასატორები მიიჩნევენ, რომ მოცემულ შემთხვევაში, ნორმა არასწორად იქნა განმარტებული. კერძოდ, კასატორების მითითებით, მოსარჩელეს სურდა მოცემული დავის ფორმატით იმ მემკვიდრეობის დადგენა და ისეთ ქონებაზე, რაც არ წარმოადგენდა მამკვიდრებლის ქონებას. ამასთან, მიუხედავად იმისა, რომ მოცემულ შემთხვევაში გასაჩივრებულია ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი, დავა ქონებრივია და ის შეეხება გასაჩივრებული ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტით მესამე პირისათვის მიკუთვნებული ქონების დაუფლებას მოსარჩელის მიერ. კასატორების განმარტებით, ვინაიდან ე. გ-ემ სრულიად დაუმსახურებლად გასწია ხარჯი და სარჩელი უსაფუძვლოა, მოსარჩელეს ე. გ-ის სასარგებლოდ სრულად უნდა დაეკისროს ადვოკატის ჰონორარის ის ნაწილიც, რომელიც სააპელაციო სასამართლოს დამატებითი გადაწყვეტილებით არ იქნა ანაზღაურებული. ამდენად, კასატორები მიიჩნევენ, რომ მოთხოვნა ადვოკატის მომსახურებისათვის გაწეული ხარჯის ანაზღაურების თაობაზე უნდა დაკმაყოფილდეს სრულად - 3000 აშშ დოლარის შესაბამისი საბანკო კურსით ექვივალენტით ლარში.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2018 წლის 21 დეკემბრის განჩინებით საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული გ. გ-ის საკასაციო საჩივარი.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2019 წლის 15 თებერვლის განჩინებით საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული ე. გ-ისა და გ. ფ-ას საკასაციო საჩივარი.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრების დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ გ. გ-ის, ე. გ-ისა და გ. ფ-ას საკასაციო საჩივრები არ აკმაყოფილებს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს და არ ექვემდებარება დასაშვებად ცნობას შემდეგ გარემოებათა გამო:

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის ამომწურავ საფუძვლებს, კერძოდ, აღნიშნული ნორმის თანახმად, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ საკასაციო საჩივარი დაიშვება, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივრები არ არის დასაშვები საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.

საკასაციო საჩივრები არ არის დასაშვები სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს მიერ დამკვიდრებული პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით და ამასთან, არ არსებობს საკასაციო საჩივრების განხილვის შედეგად მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღების ვარაუდი. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება ასევე არ ეწინააღმდეგება ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს. ამასთან, საქმის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების თვალსაზრისით.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ კასატორები ვერ ასაბუთებენ სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით. კასატორები საკასაციო საჩივრებში ვერ აქარწყლებენ სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და დასკვნებს.

ამასთან, საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ ადამიანის უფლებათა ევროპული კონვენციის მე-6 მუხლის პირველი პარაგრაფი ავალდებულებს სასამართლოს დაასაბუთოს თავისი გადაწყვეტილება, რაც არ უნდა იქნეს გაგებული თითოეულ არგუმენტზე დეტალური პასუხის გაცემად (იხ. ჯღარკავა საქართველოს წინააღმდეგ, #7932/03; Van de Hurk v. Netherlands, par.61, Garcia Ruiz v. Spain [GC] par.26; Jahnke and Lenoble v France (dec.); Perez v France [GC], par. 81).

განსახილველ შემთხვევაში, დავის საგანს წარმოადგენს ე. გ-ის მოთხოვნის დაკმაყოფილების ნაწილში დუშეთის მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების მუდმივმოქმედი კომისიის 2014 წლის 17 აპრილის #5 ოქმისა და ამ ოქმის საფუძველზე 2014 წლის 17 აპრილს გაცემული #29 საკუთრების უფლების მოწმობის კანონიერება.

საკასაციო სასამართლო უპირველესად ყურადღებას ამახვილებს კასატორის - გ. გ-ის მითითებაზე საქმეში გ. ფ-ას მესამე პირად ჩაბმის მართებულობასთან დაკავშირებით. კერძოდ, კასატორი უსაფუძვლოდ მიიჩნევს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2017 წლის 17 ნოემბრის განჩინებით საქმეში გ. ფ-ას საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-16 მუხლის მე-2 ნაწილით გათვალისწინებულ მესამე პირად ჩაბმას და მიუთითებს, რომ მცხეთის რაიონულმა სასამართლომ სწორად ჩააბა აღნიშნული პირი საქმეში საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-16 მუხლის პირველი ნაწილის საფუძველზე.

საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ სამართალწარმოებაში კონკრეტული პირის სტატუსის მართებულ განსაზღვრას ფუნდამენტური საპროცესო-სამართლებრივი მნიშვნელობა ენიჭება, რამდენადაც სწორედ საქმეში მონაწილე პირის სტატუსზეა მიბმული მის მიერ სამართალწარმოების ფარგლებში საკუთარი უფლებების დაცვის მიზნით საპროცესო კანონმდებლობით განსაზღვრული მთელი რიგი საპროცესო-სამართლებრივი მექანიზმების რეალიზაციის შესაძლებლობები. ამდენად, ადმინისტრაციულ სამართალწარმოებაში მონაწილე პირთა წრის და, მათ შორის, საქმეში ჩაბმულ მესამე პირთა სტატუსის საფუძვლიანი, მართებული განსაზღვრა სასამართლოს არა მხოლოდ უფლებამოსილებას, არამედ, იმავდროულად, მის უპირობო ვალდებულებას წარმოადგენს.

საკასაციო სასამართლო მიუთითებს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-16 მუხლის პირველ ნაწილზე, რომლის თანახმად, სასამართლოს მთავარი სხდომის დამთავრებამდე სასამართლო უფლებამოსილია აცნობოს პირს, რომლის ინტერესებსაც შეიძლება შეეხოს სასამართლოს გადაწყვეტილება, ადმინისტრაციული პროცესის დაწყების შესახებ და ჩააბას იგი საქმეში მესამე პირად. ამავე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, მესამე პირი აუცილებლად უნდა იქნეს საქმეში ჩაბმული, თუ იგი არის იმ სამართალურთიერთობის მონაწილე, რომლის თაობაზედაც სასამართლოს მიერ მხოლოდ საერთო გადაწყვეტილების გამოტანაა შესაძლებელი.

ზემოხსენებულ სამართლებრივ საფუძვლებზე დაყრდნობით, საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ საქმეში საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-16 მუხლის მე-2 ნაწილით განსაზღვრულ მესამე პირად ჩაბმის უმთავრეს წინაპირობას იმ სამართალურთიერთობის მონაწილედ ყოფნა წარმოადგენს, რომლის თაობაზედაც სასამართლოს მიერ მხოლოდ საერთო გადაწყვეტილების გამოტანაა შესაძლებელი. განსახილველ შემთხვევაში, მოსარჩელის - გ. გ-ის მიერ გასაჩივრებული აქტები უშუალო შემხებლობაშია მხოლოდ მის დასთან - ე. გ-ესთან. კერძოდ, სადავო საკითხი შეეხება აღიარებით კომისიასა და ე. გ-ეს, ასევე, გ. გ-ეს შორის არსებულ დავას იმ ქონებაზე, რომელიც გ. ფ-ას საკუთრებას არასდროს არ წარმოადგენდა. რაც შეეხება უშუალოდ ე. გ-ის მეუღლეს - გ. ფ-ას, საქმის მასალებიდან გამომდინარე, მისი ერთადერთი უშუალო კავშირი სადავო მიწის ნაკვეთთან სწორედ მასზე აღმართული შენობა-ნაგებობის მშენებლობაზე კონკრეტული ხარჯის გაწევაში ვლინდება. საყურადღებოა ისიც, რომ დღევანდელი მოცემულობით, სადავო მიწის ნაკვეთი აღარ წარმოადგენს არც მისი მეუღლის - ე. გ-ის საკუთრებას, იგი საქმეში მესამე პირად ჩაბმული სხვა პირის - ნ. ე-ის საკუთრებაა. შესაბამისად, განსახილველ დავაში გ. ფ-ას ერთადერთი ინტერესი, სავარაუდოდ, უშუალოდ სადავო მიწის ნაკვეთზე აღმართულ შენობა-ნაგებობაზე გაწეული დანახარჯების პოტენციური დაკარგვის რისკს შეიძლება უკავშირდებოდეს. ამდენად, გ. ფ-ა არ წარმოადგენს სადავო სამართალურთიერთობის მონაწილეს, ამგვარი ფაქტობრივი და სამართლებრივი მოცემულობა კი უსაფუძვლოს ხდის საქმეში გ. ფ-ას საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-16 მუხლის მე-2 ნაწილის საფუძველზე ჩაბმას, რის გამოც იგი მისივე ინტერესების გათვალისწინებით, საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-16 მუხლის პირველი ნაწილით განსაზღვრული სტატუსის მქონე მესამე პირად უნდა იქნეს მიჩნეული.

ამდენად, საკასაციო სასამართლო მართალია იზიარებს კასატორის - გ. გ-ის განმარტებებს მოცემულ საკითხთან დაკავშირებით, თუმცა აღნიშნავს, რომ ამ ურთიერთობის ამგვარი გადაწყვეტა გავლენას ვერ ახდენს განსახილველი დავის შედეგზე.

კერძოდ, საკასაციო სასამართლო იზიარებს მოცემულ საქმეზე სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და ამ გარემოებებთან დაკავშირებით გაკეთებულ სამართლებრივ შეფასებებს და მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლომ არსებითად სწორად გადაწყვიტა მოცემული დავა.

სადავო პერიოდში მოქმედი საქართველოს პრეზიდენტის 2007 წლის 15 სექტემბრის #525 ბრძანებულებით დამტკიცებული „ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების წესის“ (ძალადაკარგულია 2016 წლის 31 ივლისიდან) მე-2 მუხლის პირველი პუნქტის „ე“ ქვეპუნქტის თანახმად, მიწის თვითნებურად დაკავების დამადასტურებელი დოკუმენტი არის ცნობა-დახასიათება უფლების დამადასტურებელი დოკუმენტის გარეშე, სასამართლოს აქტი, ორთოფოტო (აეროფოტოგადაღება), აბონენტად აყვანის დოკუმენტი, გადახდის ქვითარი ან/და სხვა დოკუმენტი.

საკასაციო სასამართლო იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს მითითებას მასზედ, რომ განსახილველ შემთხვევაში, დადგენილია, რომ ე. გ-ემ 2014 წლის 7 თებერვალს განცხადებით მიმართა დუშეთის მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების კომისიას დუშეთის რაიონის სოფელ ... მდებარე 2304 კვ.მ მიწის ნაკვეთსა და მასზე მდებარე საცხოვრებელ სახლზე საკუთრების უფლების აღიარების მოთხოვნით. ე. გ-ემ განცხადებაში მიუთითა, რომ 1987 წლიდან თვითნებურად ჰქონდა დაკავებული სოფელ ... მდებარე 2304 კვ.მ მიწის ნაკვეთი. განმცხადებელმა კომისიას წარუდგინა მოწმეთა ნოტარიულად დამოწმებული განცხადება, რომელშიც მოწმეები ე. ა-ი, ზ. ხ-ი და გ. ბ-ი ადასტურებდნენ, რომ ე. გ-ე 1987 წლიდან ფლობს, ფაქტობრივად უვლის და განაგებს დუშეთის რაიონის სოფელ ... მდებარე 2304 კვ.მ მიწის ნაკვეთსა და მასზე არსებულ საცხოვრებელ სახლს. ამდენად, ე. გ-ის მიერ უფლებამოსილ ადმინისტრაციულ ორგანოს კანონით დადგენილი წესით, შესაბამისი დოკუმენტაციით წარედგინა განცხადება, რომლითაც დასტურდებოდა როგორც მიწის ნაკვეთის დაკავების ფაქტი, ისე მასზე შენობა-ნაგებობის არსებობა, აღნიშნული კი წარმოადგენდა განმცხადებლის მოთხოვნის დაკმაყოფილების საფუძველს. მით უფრო, რომ კომისიის მიერ 2014 წლის 2 აპრილს მიწის ნაკვეთის ადგილზე დათვალიერებაც განხორციელდა და დადასტურდა განმცხადებლის მიერ აღწერილი ფაქტების არსებობა.

საკასაციო სასამართლო ხაზგასმით მიუთითებს საქმეზე დადგენილად მიჩნეულ ფაქტობრივ გარემოებაზე, კერძოდ, მოწმე ნ. გ-ემ, რომელიც არის გ. და ე. გ-ეების დედა, განმარტა, რომ დუშეთის რაიონის სოფელ ... მდებარე უძრავი ნივთის ღირებულების ნაწილი, დაახლოებით, 1/3 გადაიხადა თ. (იგივე თა.) გ-ემ, ხოლო დანარჩენი თანხა, რომელიც არ ახსოვს რამდენი იყო, გადაიხადა ე. გ-ის მეუღლემ - გ. ფ-ამ.

საკასაციო სასამართლო მიუთითებს, რომ აღნიშნული გარემოება ცალსახად ადასტურებს ე. გ-ის ოჯახის აქტიურ მონაწილეობას სადავო მიწის ნაკვეთზე სამშენებლო სამუშაოთა განხორციელებაში, რაც, თავის მხრივ, სადავო მიწის ნაკვეთითა და მასზე განთავსებული შენობა-ნაგებობებით მისი და მისი მეუღლის - გ. ფ-ას დაინტერესებაზე მიუთითებს.

ამასთან, საკასაციო სასამართლო ყურადღებას ამახვილებს კასატორის მითითებაზე, კერძოდ, კასატორი აღნიშნავს, რომ ვინაიდან თ. გ-ე გარდაიცვალა 2014 წლის 25 თებერვალს, „ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთზე საკუთრების უფლების აღიარების შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-2 მუხლის „ე“ ქვეპუნქტის თანახმად, დაინტერესებულ პირებს წარმოადგენენ მისი უფლებამონაცვლეები და მემკვიდრეები - შვილები: როგორც ე. გ-ე, ასევე მოსარჩელე - გ. გ-ე თანაბარი უფლებებით, კერძოდ, ½-½ წილების შესაბამისად.

საკასაციო საჩივრის ზემოხსენებულ მოტივთან მიმართებით, საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ მოსარჩელე მიწის ნაკვეთზე ე. გ-ის საკუთრების უფლების აღიარებას სადავოდ ხდის მემკვიდრეობის საფუძვლით, ამასთან, აღნიშნული მოტივით სადავოა მოპასუხეზე უძრავი ქონების არა სრული, არამედ მისი მხოლოდ ½ ნაწილის აღიარება, რამდენადაც კასატორი საქმის მიმდინარეობისას და, მათ შორის, საკასაციო საჩივარშიც ნათლად მიუთითებს წილების თანაბარი გადანაწილების საჭიროებასა და მართებულობაზე. ამდენად, აღნიშნულით იგი ფაქტობრივად აღიარებს ე. გ-ის უფლებას, წარმოადგენდეს სადავო უძრავი ქონებების მესაკუთრეს, სადავოა მხოლოდ აღნიშნულ ქონებებზე საკუთრების უფლებასთან მიმართებით მესაკუთრეთა წილობრივი მონაწილეობა.

საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ ზემოაღნიშნულ გარემოებასთან ერთობლიობაში უნდა შეფასდეს საკასაციო საჩივრის კიდევ ერთი მოტივი ე. გ-ის მიერ აღიარების კომისიისათვის მისი ძმის, როგორც თ. გ-ის მემკვიდრის არსებობის ფაქტის დამალვასთან დაკავშირებით, კერძოდ, კასატორი მიიჩნევს, რომ აღნიშნული მისმა დამ სწორედ იმ მიზნით განახორციელა, რომ გარდაცვლილი მამის - თ. გ-ის მიერ თვითნებურად დაკავებულ/საკუთრებაში არსებული ზემოაღნიშნული სადავო უძრავი ქონება არ გაყოფილიყო მის მემკვიდრეებს შორის (ხსენებული ქონებიდან არ მიეღო სამკვიდრო წილი თავის ძმას - გ. გ-ეს) და არ შესულიყო აღნიშნული ქონება სამკვიდრო მასაში.

საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ საკუთრების უფლების აღიარების კომისია უფლების აღიარებას ან მასზე უარის თქმას წარდგენილი დოკუმენტების შემოწმებითა და მათი შეფასებით ახორციელებს. საქმის მასალებით დადგენილია, რომ ე. გ-ემ დუშეთის მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების კომისიას წარუდგინა ყველა საჭირო, კანონმდებლობით განსაზღვრული დოკუმენტი, რის საფუძველზეც განხორციელდა სადავო ქონებებზე მისი საკუთრების უფლების აღიარება. ამასთან, საკუთრების უფლების აღიარების კომისიის პირდაპირ ვალდებულებაში არ შედის განმცხადებლის მემკვიდრეთა ძიება იმისათვის, რომ სადავო ქონებაზე განხორციელდეს საკუთრების უფლების მემკვიდრეებზე თანაბარი თუ კონკრეტული პროპორციულობით გადანაწილება. ადმინისტრაციული ორგანოსათვის მემკვიდრეთა შესახებ ინფორმაციის მოძიების ვალდებულების განსაზღვრა განაპირობებს მისთვის კანონით გაუთვალისწინებელი იმ ტვირთის დაკისრებას, რომელიც საფრთხეს შეუქმნის განმცხადებლებზე საკუთრების უფლების აღიარების ეფექტურ განხორციელებას, რამდენადაც აღნიშნული ვალდებულების დაკისრებით აღიარების კომისია მოკლებული იქნება შესაძლებლობას, მემკვიდრეთა მოძიების საჭიროების ფონზე დროულად უღიაროს პირს საკუთრების უფლება. ამასთან, საკითხის ამგვარი გადაწყვეტით, კონკრეტული სადავო მიწის ნაკვეთით დაინტერესებული ყოველი ახალი, თავდაპირველად მოუძიებელი და წარმოებაში გაუთვალისწინებელი მემკვიდრის გამოჩენა გამოიწვევს საკუთრების უფლების აღიარების კომისიის მიერ მიღებული გადაწყვეტილების უკანონობას, რაც კიდევ უფრო გააჭიანურებს და არაგონივრულად გაართულებს მოთხოვნილ მიწის ნაკვეთზე განმცხადებელთა საკუთრების უფლების აღიარების პროცედურას.

საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ მიწის ნაკვეთზე საკუთრების უფლების აღიარების პროცესში კომისია ენდობა განმცხადებლის მიერ მემკვიდრეთა არსებობა-არარსებობის შესახებ წარდგენილ ინფორმაციას, რომლის მართებულობის გადამოწმება საკუთრების უფლების აღიარების კომისიის ვალდებულებას არ წარმოადგენს. მისთვის უმთავრესია დადგინდეს, წარმოადგენს თუ არა თავად განმცხადებელი „ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთზე საკუთრების უფლების აღიარების შესახებ“ საქართველოს კანონით განსაზღვრულ დაინტერესებულ პირს, მის სავარაუდო მემკვიდრეს ან უფლებამონაცვლეს, რომელსაც უფლება აქვს კონკრეტულ მიწის ნაკვეთზე მოითხოვოს საკუთრების უფლების აღიარება.

საგულისხმოა ისიც, რომ საქმის მასალებით დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების მიხედვით, სადავო მიწის ნაკვეთს თვითნებურად დაეუფლა და მის ფლობას ახორციელებდა თ. გ-ის ოჯახი. ამასთან, საკასაციო სასამართლო მიუთითებს, რომ კასატორი სადავოდ მიიჩნევს არა მიწის ნაკვეთზე ე. გ-ის საკუთრების უფლების არსებობის მართლზომიერებას, არამედ მასზე მხოლოდ წილთა არასწორ გადანაწილებას და მიიჩნევს, რომ სადავო მიწის ნაკვეთზე გ. გ-ისა და ე. გ-ის საკუთრების უფლება თანაბრად, ½-½ პროპორციულობით უნდა გადანაწილებულიყო. აღნიშნულ ფაქტობრივ გარემოებებზე დაყრდნობით, საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ ხსენებული საფუძველი, აღიარების კომისიისათვის მემკვიდრეთა ძიების ვალდებულების დაკისრების უსაფუძვლობასთან ერთობლიობაში, არ წარმოადგენს სადავო ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტების ბათილად ცნობისათვის საკმარის, წონად საფუძველს. ფაქტია, რომ თავად გ. გ-ეც აღიარებს სადავო ქონებაზე ე. გ-ის საკუთრების უფლების მხოლოდ ½ ნაწილს, რაც მიუთითებს იმაზე, რომ, განსახილველ შემთხვევაში, ფაქტობრივად სადავოა ქონებაზე პირთა საკუთრების უფლების წილობრივი განაწილება, აღნიშნული კი არა ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი, არამედ სამოქალაქო-სამართლებრივი შეფასების საგანს წარმოადგენს. ამდენად, საკასაციო სასამართლო მიუთითებს, რომ კასატორს - გ. გ-ეს უფლება აქვს სწორედ სამოქალაქო სამართალწარმოების ფარგლებში ეძიოს მისი უფლების რეალიზების პროცესუალური და მატერიალური შესაძლებლობები.

საკასაციო სასამართლო იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს შეფასებას და საკასაციო საჩივრის მოტივებთან მიმართებით განმარტავს, რომ სადავო აქტების გამოცემისას 100 კვ.მ მიწის ნაკვეთი და 2304 კვ.მ მიწის ნაკვეთი სხვადასხვა საკადასტრო კოდით იყო რეგისტრირებული და მათი გაერთიანება მოხდა მოგვიანებით - დუშეთის სარეგისტრაციო სამსახურის 2015 წლის 2 მარტის #... გადაწყვეტილებით. იმ პირობებში, როდესაც დუშეთის სარეგისტრაციო სამსახურის გადაწყვეტილების კანონიერების გადამოწმება განსახილველი დავის ფარგლებში არ ხდება და იგი გამოცემულია სადავო ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტების მიღების შემდეგ, მოცემული ვერ იქნება მოპასუხე ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ მიღებული გადაწყვეტილების უკანონობის დამადასტურებელი მტკიცებულება. შესაბამისად, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ სადავო ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტები გამოცემულია მათი მიღებისას მოქმედი კანონმდებლობის შესაბამისად.

რაც შეეხება კასატორის მითითებას შპს „...ის“ მიერ გაცემული დასკვნის გაუთვალისწინებლობასთან დაკავშირებით, საკასაციო პალატა ხაზგასმით მიუთითებს, რომ აღნიშნული დასკვნა იძლევა არა უტყუარ, დაზუსტებულ, არამედ სავარაუდო ინფორმაციას მასში ასახულ გარემოებებთან მიმართებით. ამდენად, იგი ვერ დაექვემდებარება უტყუარ გაზიარებას, ხოლო მისი გაუთვალისწინებლობა კი არ წარმოადგენს გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმების ფაქტობრივ თუ სამართლებრივ საფუძველს.

საკასაციო სასამართლო თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2018 წლის 22 ივნისის განჩინების კანონიერებასთან მიმართებით განმარტავს, რომ განსახილველ შემთხვევაში, მოცემული ადმინისტრაციული დავის ფარგლებში, მიწის ნაკვეთზე განთავსებული შენობა-ნაგებობების კონსტრუქციული მთლიანობის საკითხის გადაწყვეტა არ იძენს რაიმე პრინციპულ მნიშვნელობას დავის სწორად გადაწყვეტისათვის, რამდენადაც აღნიშნული ვერ განაპირობებს სადავო ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტებისა და შესაბამისად, არც სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინებისა და გადაწყვეტილებების უკანონობას. ამასთან, საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 407-ე მუხლის დებულებათა გათვალისწინებით, საკასაციო სასამართლოში საქმის წარმოების დროს, სასამართლო მოკლებულია ახალი მტკიცებულებების მოპოვების შესაძლებლობას, იგი არ წარმოადგენს საქმის ფაქტობრივი გარემოებების დამდგენ სასამართლოს, რის გამოც საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ კასატორის - გ. გ-ის შუამდგომლობა სადავო მიწის ნაკვეთზე არსებული შენობა-ნაგებობის კონსტრუქციული მთლიანობის შესახებ საინჟინრო ექსპერტიზის დანიშვნის თაობაზე არ უნდა დაკმაყოფილდეს.

კასატორების - ე. გ-ისა და გ. ფ-ას საკასაციო საჩივართან დაკავშირებით, საკასაციო სასამართლო მიუთითებს საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 53-ე მუხლის პირველ ნაწილზე, რომლის თანახმად, იმ მხარის მიერ გაღებული ხარჯების გადახდა, რომლის სასარგებლოდაც იქნა გამოტანილი გადაწყვეტილება, ეკისრება მეორე მხარეს, თუნდაც ეს მხარე განთავისუფლებული იყოს სახელმწიფო ბიუჯეტში სასამართლო ხარჯების გადახდისაგან. თუ სარჩელი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა, მაშინ ამ მუხლში აღნიშნული თანხა მოსარჩელეს მიეკუთვნება სარჩელის იმ მოთხოვნის პროპორციულად, რომელიც სასამართლოს გადაწყვეტილებით იქნა დაკმაყოფილებული, ხოლო მოპასუხეს – სარჩელის მოთხოვნის იმ ნაწილის პროპორციულად, რომელზედაც მოსარჩელეს უარი ეთქვა. იმ მხარის წარმომადგენლის დახმარებისათვის გაწეულ ხარჯებს, რომლის სასარგებლოდაც იქნა გამოტანილი გადაწყვეტილება, სასამართლო დააკისრებს მეორე მხარეს გონივრულ ფარგლებში, მაგრამ არაუმეტეს დავის საგნის ღირებულების 4 პროცენტისა, ხოლო არაქონებრივი დავის შემთხვევაში – განსახილველი საქმის მნიშვნელობისა და სირთულის გათვალისწინებით, 2000 ლარამდე ოდენობით.

საკასაციო პალატა ხაზგასმით აღნიშნავს, რომ კანონმდებლობა იმპერატიულად განსაზღვრავს წარმომადგენლის დახმარებისათვის გაწეული ხარჯების ანაზღაურების მაქსიმალურ ოდენობას - 2000 ლარს. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული დამატებითი გადაწყვეტილებით კასატორთა წარმომადგენლის მომსახურებაზე გაწეული საადვოკატო მომსახურების ხარჯი სამოქალაქო საპროცესო კანონმდებლობით დაშვებული მაქსიმალური ოდენობით ანაზღაურდა, რის გამოც გადაწყვეტილება სრულ შესაბამისობაშია კანონმდებლობის მოთხოვნებთან.

ამდენად, საკასაციო სასამართლო მიუთითებს, რომ მოცემულ საქმეს არ გააჩნია არავითარი პრინციპული მნიშვნელობა სასამართლო პრაქტიკისათვის, ხოლო საკასაციო საჩივრებს _ წარმატების პერსპექტივა.

ზემოთქმულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ არ არსებობს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით რეგლამენტირებული არც ერთი საფუძველი, რის გამოც საკასაციო საჩივრები არ უნდა იქნეს დაშვებული განსახილველად.

ამასთან, საკასაციო სასამართლო მიუთითებს საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილზე და აღნიშნავს, რომ საკასაციო საჩივრის დაუშვებლად ცნობის შემთხვევაში პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70 პროცენტი.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ ვინაიდან გ. გ-ეს საკასაციო საჩივარზე 22.11.2018წ. საგადასახადო დავალებით გადახდილი აქვს სახელმწიფო ბაჟი - 300 ლარის ოდენობით, ხოლო ე. გ-ეს საკასაციო საჩივარზე 04.02.2019წ. საგადახდო დავალებით გადახდილი აქვს სახელმწიფო ბაჟი - 300 ლარის ოდენობით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, გ. გ-ეს (პ/ნ 01008010408; GE 15TR38203) და ე. გ-ეს (პ/ნ 01008001372) უნდა დაუბრუნდეთ საკასაციო საჩივრებზე გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70 პროცენტი _ 210-210 ლარი შემდეგი ანგარიშიდან: ქ. თბილისი, სახელმწიფო ხაზინა, ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის #200122900, სახაზინო კოდი #300773150.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლით, 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. გ. გ-ის, ე. გ-ისა და გ. ფ-ას საკასაციო საჩივრები მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;

2. უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2018 წლის 29 ივნისის გადაწყვეტილება, იმავე სასამართლოს 2018 წლის 9 ივლისის დამატებითი გადაწყვეტილება და იმავე სასამართლოს 2018 წლის 22 ივნისის საოქმო განჩინება;

3. გ. გ-ეს (პ/ნ ...; GE ...) დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე მის მიერ 22.11.2018წ. საგადასახადო დავალებით გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის - 300 ლარის 70 პროცენტი - 210 ლარი შემდეგი ანგარიშიდან: ქ. თბილისი, სახელმწიფო ხაზინა, ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი #300773150;

4. ე. გ-ეს (პ/ნ ...) დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე მის მიერ 04.02.2019წ. საგადახდო დავალებით გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის - 300 ლარის 70 პროცენტი - 210 ლარი შემდეგი ანგარიშიდან: ქ. თბილისი, სახელმწიფო ხაზინა, ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი #300773150;

5. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე მ. ვაჩაძე

მოსამართლეები: ნ. სხირტლაძე

ვ. როინიშვილი