ბს-620-620(კ-18) 18 აპრილი, 2019წ.
ქ. თბილისი
ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატამ
შემდეგი შემადგენლობით:
ნუგზარ სხირტლაძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),
მოსამართლეები: მაია ვაჩაძე, ვასილ როინიშვილი
საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლისა და 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის საფუძველზე, ზეპირი განხილვის გარეშე, განიხილა სსიპ შემოსავლების სამსახურის საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საფუძვლები ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 13.02.2018 წ. განჩინებაზე.
ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:
სსიპ შემოსავლების სამსახურმა 19.06.2017წ. სარჩელით მიმართა საჩხერის რაიონულ სასამართლოს მოპასუხეების შპს „…ის“, შპს „მ…ისა“ და ხ. ნ-ის მიმართ მოპასუხეთა ერთმანეთის ცრუმაგიერ პირებად ცნობის მოთხოვნით.
საჩხერის რაიონული სასამართლოს 12.10.2017 წ. გადაწყვეტილებით სარჩელი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა, შპს „…ი“ და შპს „მ…“ აღიარებულ იქნენ ერთმანეთის ცრუმაგიერ პირებად, დანარჩენ ნაწილში სარჩელი არ დაკმაყოფილდა. აღნიშნული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა სსიპ შემოსავლების სამსახურმა.
ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 13.02.2018წ. განჩინებით სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, უცვლელად დარჩა გასაჩივრებული გადაწყვეტილება, რაც საკასაციო წესით გაასაჩივრა სსიპ შემოსავლების სამსახურმა.
კასატორმა საგადასახადო კოდექსის მე-19, 246-ე მუხლების საფუძველზე აღნიშნა, რომ მოპასუხეებმა განახორციელეს კონკრეტული ოპერაციები, რომლებიც მიმართული იყო საგადასახადო ვალდებულებების უზრუნველყოფის ღონისძიებებისათვის თავის არიდებისაკენ. კასატორმა აღნიშნა, რომ შპს „მ…“ დაარსდა შპს „…ის“ საგადასახადო დავალიანების შემდგომ და მას ზედნადებით გადაეწერა 10 000 ლარის ღირებულების ქონება, რის შემდეგაც დავალიანეის მქონე სუბიექტმა შეაჩერა საქმიანობა. ორივე შპს დაარსდა ხ. ნ-ის მიერ, რომელიც ასევე იყო ორივე შპს-ს დირექტორი, რაც ნიშნავს, რომ იურიდიული პირების მეშვეობით რეალურად ფიზიკური პირი - ხ. ნ-ე ახორციელებდა შესაბამის ოპერაციებს. მოპასუხეების მიერ ერთობლივად განხორციელებული ქმედებები მიმართული იყო გადასახადის გადახდევინების უზრუნველყოფის ღონისძიებისგან თავის არიდებისკენ, მოპასუხეთა საქმიანობის გამიჯვნა ფაქტობრივად შეუძლებელია. მნიშვნელოვანია, რომ გამჭოლი პასუხისმგებლობის პრინციპი უშვებს შპს-ს დირექტორის პასუხისმგებლობის შესაძლებლობას. საქმის მასალებით დგინდება, რომ შპს „…ის“ მიერ შპს „მ…“ და ხ. ნ-ე გამოყენებულ იქნენ გადასახადის გადახდევინების უზრუნველყოფის ღონისძიებისათვის თავის არიდების მიზნით. სწორედ ხ. ნ-ეს, როგორც საგადასახადო ვალდებულების მქონე შპს-ს დირექტორს, გააჩნდა ქონების საწარმოდან გარიდების მიზანი. კასატორის მოსაზრებით, გასაჩივრებული განჩინება ეწინააღმდეგება უზენაესი სასამართლოს პრაქტიკას (ბს-763-755(კ-16)).
ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:
საკასაციო სასამართლო გასაჩივრებული განჩინების გაცნობის, საქმის მასალების შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ სსიპ შემოსავლების სამსახურის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს და არ ექვემდებარება დასაშვებად ცნობას შემდეგ გარემოებათა გამო:
საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრის განსახილველად დაშვების ამომწურავ საფუძვლებს, კერძოდ, აღნიშნული ნორმის თანახმად, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ საკასაციო საჩივარი დაიშვება, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს.
საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.
საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს მიერ დამკვიდრებული პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით და ამასთან, არ არსებობს საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღების ვარაუდი. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ ეწინააღმდეგება ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს. ამასთან, საქმის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების თვალსაზრისით.
საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ კასატორი ვერ ასაბუთებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით. კასატორი საკასაციო საჩივარში ვერ აქარწყლებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებსა და დასკვნებს.
საკასაციო სასამართლო იზიარებს მოცემულ საქმეზე სააპელაციო ინსტანციის სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს, ამ გარემოებებთან დაკავშირებით გაკეთებულ სამართლებრივ შეფასებებს და მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლომ არსებითად სწორად გადაწყვიტა მოცემული დავა.
კასატორის მითითება ცრუმაგიერობის დადგენის ზოგად წინაპირობებსა და საგადასახადო კოდექსის 246-ე მუხლზე, არ ასაბუთებს სარჩელის საფუძვლიანობას, რადგან კასატორი ვერ ადასტურებს რომელიმე მის მიერვე აღნიშნული კრიტერიუმის არსებობას. ამასთანავე, მოპასუხეთა საქმიანობის, რეგისტრაციის ადგილის იდენტურობა იმთავითვე არ გულისხმობს მათ ცრუმაგიერობას, რადგან საგადასახადო კოდექსის 246-ე მუხლის მიხედვით ცრუმაგიერობის დადგენის აუცილებელი კუმულაციური წინაპირობებია: გადასახადის გადამხდელის სხვა პირისაგან განსხვავების შეუძლებლობა და გადასახადის გადახდევინების უზრუნველყოფის ღონისძიებისათვის თავის არიდების მიზანი. მოცემულ შემთხვევაში, სააპელაციო პალატამ მართებულად მიუთითა, რომ გადასახადის გადახდაზე ვალდებულმა პირმა, შპს „...მა“ გადასცა თავისი ქონება შპს „მ...ს“, ეს ქონება ფიზიკურ პირს - ხ. ნ-ეს არ მიუღია.
კასატორი ვერ ადასტურებს, რომ ხ. ნ-ე გამოყენებული იყო გადასახადის გადახდევინების უზრუნველყოფის ღონისძიებებისთვის თავის არიდების მიზნით. მხოლოდ ის, რომ ორივე შპს ხ. ნ-ის მიერ არის დაარსებული, არ ადასტურებს ხ. ნ-ისა და იურიდიული პირების ცრუმაგიერობას, რადგან ხ. ნ-ს დამოუკიდებლად რაიმე საქმიანობა არ განუხორციელებია, იგი მოქმედებდა შპს-ს სახელით, შესაბამისად, მისი ქმედებების თანამდევი შედეგები წარმოიშობოდა შპს-ებთან მიმართებით. ერთი პირის მიერ შპს-ს დაფუძნების შესაძლებლობა იმთავითვე არ ადასტურებს დამფუძნებლისა და შპს-ს ცრუმაგიერობას, მათი უფლება-მოვალეობები და ქონება ურთიერთგამიჯნულია, ისინი მოქმედებენ როგორც დამოუკიდებელი სუბიექტები, ინდივიდუალურად მონაწილეობენ სამართლებრივ ურთიერთობებში. ამასთანავე, კასატორის მითითება საკასაციო პალატის 13.03.2018წ. Nბს-763-755(კ-16) გადაწყვეტილებაზე არარელევანტურია, რადგან არსებითად განსხვავებულია ფაქტობრივი გარემოებები, აღნიშნულ დავაში შპს-ს დაარსებით და მისთვის ქონების გადაცემით შეიზღუდა ინდ.მეწარმის პასუხისმგებლობის ფარგლები, ხოლო განსახილველ დავაში პასუხისმგებლობის ფარგლები არ შეცვლილა, რადგან შპს „…მა“ საგადასახადო დავალიანების უზრუნველყოფის ღონისძიებისათვის თავის არიდების მიზნით გამოიყენა შპს „მ…“.
ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების გათვალისწინებით საკასაციო პალატა თვლის, რომ კასატორის მიერ მითითებული გარემოებები არ ქმნის საკასაციო საჩივრის დასაშვებად ცნობის საფუძველს. საკასაციო სასამართლო თვლის, რომ მოცემულ საქმეს არ გააჩნია პრინციპული მნიშვნელობა სასამართლო პრაქტიკისათვის, ხოლო საკასაციო საჩივარს - წარმატების პერსპექტივა. ამდენად, არ არსებობს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით რეგლამენტირებული არც ერთი საფუძველი, რის გამოც სსიპ შემოსავლების სამსახურის საკასაციო საჩივარი არ უნდა იქნეს დაშვებული განსახილველად.
ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:
საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლით, 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლით და
დ ა ა დ გ ი ნ ა:
1. სსიპ შემოსავლების სამსახურის საკასაციო საჩივარი მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;
2. უცვლელად დარჩეს ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 13.02.2018წ. განჩინება;
3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.
თავმჯდომარე ნ. სხირტლაძე
მოსამართლეები: მ.ვაჩაძე
ვ. როინიშვილი