#ბს-1397(2კ-18) 7 თებერვალი, 2019 წელი

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატამ

შემდეგი შემადგენლობით:

თავმჯდომარე მაია ვაჩაძე (მომხსენებელი)

მოსამართლეები: ნუგზარ სხირტლაძე

ვასილ როინიშვილი

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლისა და 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის საფუძველზე, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 408-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, ზეპირი განხილვის გარეშე, შეამოწმა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსა და სსიპ შემოსავლების სამსახურის საკასაციო საჩივრების დასაშვებობის საფუძვლების არსებობა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2018 წლის 12 ივლისის განჩინების გაუქმების თაობაზე.

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

2014 წლის 7 მაისს შპს „…მა“ სასარჩელო განცხადებით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას, მოპასუხეების - საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსა და სსიპ შემოსავლების სამსახურის მიმართ.

მოსარჩელემ სსიპ შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 2012 წლის 13 იანვრის #006-3 საგადასახადო მოთხოვნისა და 2012 წლის 13 იანვრის #33 ბრძანების, #4085/2/12 საჩივარზე საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებული დავების განხილვის საბჭოს 2012 წლის 14 ივნისის გადაწყვეტილებისა და #5683/2/13 საჩივარზე 2014 წლის 8 აპრილის გადაწყვეტილების ბათილად ცნობა მოითხოვა.

მოსარჩელის განმარტებით, მის მიმართ გამოცემულ შემოწმების აქტში მითითებულია, რომ შესამოწმებელ პერიოდში დასაბეგრი შემოსავალი განსაზღვრულ იქნა ე.წ. „შავი ჩანაწერების“ მიხედვით. მოსარჩელის მოსაზრებით, საგადასახადო შემოწმების შედეგები არ ეფუძნება რეალურ და ობიექტურ გამოკვლევას. შემოწმებას არ გამოუვლენია, რომ მოსარჩელე არ აწარმოებდა საქმიანობის საბუღალტრო აღრიცხვას ან საბუღალტრო ჩანაწერები იყო ხარვეზიანი. თუმცა, არ გაითვალისწინა საბუღალტრო აღრიცხვის შედეგები, რასაც საფუძვლად დაუდო მხოლოდ ერთადერთი გარემოება ე.წ. „შავი ჩანაწერების“ არსებობა. მოსარჩელე აღნიშნავს, რომ ე.წ. „შავი ჩანაწერებით“ ვერ დგინდება, თუ რა პერიოდს მოიცავს, ამასთან, მათში დაფიქსირებული საქონლის დასახელებები არ შეესაბამება საბუღალტრო მონაცემებში არსებულ სასაქონლო ნაშთებს და არ შეიცავს სხვა არსებით ინფორმაციას. ამდენად, მათი გამოყენება და გავრცელება საზოგადოების მთელ საქმიანობაზე არასწორია.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2016 წლის 24 ოქტომბრის განჩინებით საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-16 მუხლის პირველი ნაწილის საფუძველზე საქმეში მესამე პირად ჩაება საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგამოძიებო სამსახური.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2017 წლის 28 დეკემბრის გადაწყვეტილებით შპს „…ის“ სარჩელი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; ბათილად იქნა ცნობილი #5683/2/13 საჩივარზე საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებული დავების განხილვის საბჭოს 2014 წლის 8 აპრილის გადაწყვეტილება; სადავო საკითხის გადაუწყვეტლად ბათილად იქნა ცნობილი სსიპ შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 2012 წლის 13 იანვრის #006-3 საგადასახადო მოთხოვნა და 2012 წლის 13 იანვრის #33 ბრძანება, საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებული დავების განხილვის საბჭოს 2012 წლის 14 ივნისის გადაწყვეტილება #4085/2/12 საჩივარზე და მოპასუხე სსიპ შემოსავლების სამსახურს საქმისთვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე გარემოებების გამოკვლევისა და შეფასების შემდეგ კანონით დადგენილ ვადაში ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემა დაევალა.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2017 წლის 28 დეკემბრის გადაწყვეტილება სარჩელის დაკმაყოფილების ნაწილში სააპელაციო წესით გაასაჩივრეს საქართველოს ფინანსთა სამინისტრომ და სსიპ შემოსავლების სამსახურმა, რომლებმაც გასაჩივრებულ ნაწილში გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა მოითხოვეს.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2018 წლის 12 ივლისის განჩინებით სსიპ შემოსავლების სამსახურისა და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს სააპელაციო საჩივრები არ დაკმაყოფილდა; ძალაში დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2017 წლის 28 დეკემბრის გადაწყვეტილება.

სასამართლომ საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 41-ე, 51-ე, 296-ე, 297-ე და 299-ე მუხლებზე, აქტის გასაჩივრების უფლებასა და დოკუმენტის მხარისათვის ჩაბარების წესზე მითითებით მიიჩნია, რომ საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებული დავების განხილვის საბჭოს 2012 წლის 14 ივნისის გადაწყვეტილება 2013 წლის 14 მარტის საჩივრის წარდგენისას არ იყო კანონიერ ძალაში შესული, რამეთუ იგი მოსარჩელეს კანონით დადგენილი წესით და ვადაში არ ჩაჰბარდა. შესაბამისად, სასამართლომ მიიჩნია, რომ ის გასაჩივრდა კანონით დადგენილ ვადაში, რის გამოც ბათილად ცნო საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს 2014 წლის 8 აპრილის გადაწყვეტილება. 2013 წლის 14 მარტის საჩივარში ახლად აღმოჩენილ გარემოებებზე მითითებასთან დაკავშირებით, სასამართლომ განმარტა, რომ აღნიშნული ტერმინის გამოყენება არ გულისხმობს და არ ადასტურებს, რომ მხარეს საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებული დავების განხილვის საბჭოს 2012 წლის 14 ივნისის გადაწყვეტილება ჰქონდა ჩაბარებული და ამავდროულად გაშვებული იყო მისი გასაჩივრების ვადა.

სასამართლომ აღნიშნა, რომ არაპირდაპირი მეთოდის გამოყენება შეეხო 2009, 2010 და 2011 წლებს, შესაბამისად, პალატამ არ გაიზიარა მოპასუხეთა აპელირება მოქმედი საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 73-ე მუხლის მე-5 ნაწილზე. სასამართლომ მიუთითა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის მე-2 მუხლის მე-2 ნაწილზე, რომლის შესაბამისად, გადასახადებით დაბეგვრისათვის გამოიყენება საგადასახადო ვალდებულების წარმოშობის დღისათვის მოქმედი საქართველოს საგადასახადო კანონმდებლობა. აღნიშნული დანაწესიდან გამომდინარე, ვინაიდან არაპირდაპირი მეთოდის გამოყენება უშუალოდ გადასახადებით დაბეგვრას უკავშირდება და იგი წარმოადგენს გადასახადის გადამხდელისათვის საგადასახადო ტვირთის მოცულობის განსაზღვრის საფუძველს, ხოლო არაპირდაპირი მეთოდის გამოყენებით 2009-2011 წლებში განხორციელებული დარიცხვა არის სადავო, სწორედ აღნიშნულ პერიოდებში მოქმედი არაპირდაპირი მეთოდის გამოყენების თაობაზე შესაბამისი საკანონმდებლო რეგულაციების გამოყენება უნდა მოხდეს.

აღნიშნული საკანონმდებლო რეგულაციების გაანალიზების შედეგად, სსიპ შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 2012 წლის 13 იანვრის #006-3 საგადასახადო მოთხოვნისა და 2012 წლის 13 იანვრის #33 ბრძანების კანონიერებასთან დაკავშრებით, სასამართლომ საბოლოოდ დაასკვნა, რომ მხოლოდ ეჭვი პირის მიერ კანონმდებლობის დარღვევის თაობაზე არ შეიძლება გახდეს მისთვის საგადასახადო ტვირთის დამძიმების საფუძველი. ეჭვი უნდა იყოს გონივრული და შესაბამისი ფაქტობრივ-სამართლებრივი საფუძვლებით გამყარებული. პალატამ მიიმჩნია, რომ ადმინისტრაციულ ორგანოს სათანადოდ არ დაუდგენია ფაქტობრივი გარემოებები, დაეყრდნო ე.წ. „შავ ჩანაწერებს“, რომლებიც არ არის სრულყოფილად წარმოებული, მათში ასახული მონაცემების სიზუსტე დადგენილი არ არის და ვერც პერიოდის იდენტიფიცირება ხდება. ამასთან, განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია, რომ გადამხდელს გააჩნდა რიგი დოკუმენტებისა, რომლებიც საგადასახადო ორგანოთა მიერ არ არის შეფასებული.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2018 წლის 12 ივლისის განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრეს საქართველოს ფინანსთა სამინისტრომ და სსიპ შემოსავლების სამსახურმა, რომლებმაც გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა მოითხოვეს.

კასატორის - საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს განმარტებით, საქართველოს ფინანასთა სამინისტროს დავების განხილვის საბჭოს 2012 წლის 14 ივნისის გადაწყვეტილება შპს „…ს“ გაეგზავნა 2012 წლის 20 ივნისს, ანუ როდესაც მოსარჩელემ 2013 წლის 14 მარტს მიმართა დავების განხილვის საბჭოს და მოითხოვა ახლად აღმოჩენილ გარემოებათა გამო საქმის განახლება. კასატორი აღნიშნავს, რომ საჩივარს თან ერთვის დავების განხილვის საბჭოს 2012 წლის 14 ივნისის გადაწყვეტილება შპს „…ის“ მიმართ, სადაც გადამხდელი დეტალურად განიხილავს საბჭოს 2012 წლის 14 ივნისის გადაწყვეტილებას და ითხოვს მის გაუქმებას. კასატორის მითითებით, ნათლად დასტურდება ის ფაქტი, რომ გადამხდელისთვის ცნობილი იყო გადაწყვეტილების შინაარსი და ამიტომ ითხოვდა დავის განახლებასა და ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტების ბათილად ცნობას.

კასატორი ყურადღებას ამახვილებს იმ გარემოებაზე, რომ 2011 წლის 16 აგვისტოს, სავაჭრო მაღაზია „…“ საგამოძიებო სამსახურის თანამშრომლებმა ამოიღეს ორი რვეული, სადაც ჩანაწერები შესრულებულია გამყიდველ თ. ც-ის მიერ. კერძოდ, ერთ რვეულში საქონლის ჩამონათვალის მიხედვით, აღნიშნულია საქონლის რაოდენობა და ღირებულება. მეორე რვეულში აღნიშნულია, იმ პერიოდში, მაღაზიაში არსებული საქონლის რაოდენობა და გასაყიდი ფასი. აღნიშნულთან დაკავშირებით კასატორი განმარტავს, რომ გადასახადის გადამხდელი ახორციელებდა საქონლის რეალიზაციას მხოლოდ საკონტროლო-სალარო აპარატის საშუალებით, რომლის საფუძველზე შეუძლებელია განისაზღვროს დაბეგვრის ობიექტი და შესაბამისი საგადასახადო ვალდებულებები. ამასთან, დღის ბოლოს განხორციელებული ჩანაწერებით შეუძლებელი იყო კონტროლი განხორციელებულიყო ოპერაციის დაწყებაზე, მიმდინარეობასა და დასრულებაზე. ამდენად, კასატორის მოსაზრებით, ცალსახაა, რომ გადასახადის გადამხდელი არ ახორციელებდა ბუღალტრულ აღრიცხვას დადგენილი წესით.

სამინისტროს განმარტებით, შემოწმების შედეგად დადგენილი საწარმოს აღურიცხავი შემოსავალი საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 73-ე მუხლის მე-4 ნაწილის შესაბამისად, ჩაითვალა პირადი მიზნებისთვის გამოყენებულად, რაც გაუთანაბრდა ხელფასს. აღნიშნულიდან გამომდინარე, საზოგადოებას საშემოსავლო გადასახადში დამატებით გადასახდელად დაეკისრა სულ 5670 ლარი. შესაბამისად, არ არსებობს ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ გამოცემული აქტის გაუქმების საფუძველი.

კასატორი - სსიპ შემოსავლების სამსახური მიუთითებს საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 199-ე მუხლის პირველ და მე-2 ნაწილებზე, საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 136-ე მუხლის პირველ ნაწილსა და ამავე კოდექსის 49-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ე“ ქვეპუნქტზე და აღნიშნავს, რომ საქართველოს საგადასახადო კანონმდებლობა მაკონტროლებელ ორგანოს აძლევს უფლებამოსილებას, იხელმძღვანელოს საწარმოში არსებული მასალებისა თუ მოპოვებული ნებისმიერი ფაქტებისა და გარემოებების გათვალისწინებით თუ შემოწმების დროს ბუღალტრული აღრიცხვები არასათანადოდ იყო წარმოებული და მაკონტროლებელ ორგანოს არ შეეძლო დაედგინა მეწარმის საქმიანობასთან დაკავშირებული ყველა ოპერაცია. საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 199-ე მუხლით გადამხდელს ევალებოდა, რომ სრულად აღრიცხულიყო მის საქმიანობასთან დაკავშირებული ყველა ოპერაცია, რაც კონკრეტულ შემთხვევაში სახეზე არ იყო, რაც ასევე დადასტურდა საქმის ზეპირი განხილვის ეტაპზე.

კასატორის მითითებით, გარდა იმისა, რომ არსებობდა რეალური საფუძვლები შემმოწმებლების მიერ არაპირდაპირი მეთოდის გამოყენებისა, მოსარჩელეს კანონით დადგენილი გასაჩივრების ვადის დარღვევით ჰქონდა წარდგენილი საჩივარი.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2018 წლის 16 ნოემბრის განჩინებით საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსა და სსიპ შემოსავლების სამსახურის საკასაციო საჩივრები.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრების დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსა და სსიპ შემოსავლების სამსახურის საკასაციო საჩივრები არ აკმაყოფილებს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს და არ ექვემდებარება დასაშვებად ცნობას შემდეგ გარემოებათა გამო:

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის ამომწურავ საფუძვლებს, კერძოდ, აღნიშნული ნორმის თანახმად, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ საკასაციო საჩივარი დაიშვება, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივრები არ არის დასაშვები საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.

საკასაციო საჩივრები არ არის დასაშვები სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს მიერ დამკვიდრებული პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით და ამასთან, არ არსებობს საკასაციო საჩივრების განხილვის შედეგად მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღების ვარაუდი. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება ასევე არ ეწინააღმდეგება ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს. ამასთან, საქმის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების თვალსაზრისით.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ კასატორები ვერ ასაბუთებენ სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით. კასატორები საკასაციო საჩივრებში ვერ აქარწყლებენ სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და დასკვნებს.

ამასთან, საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ ადამიანის უფლებათა ევროპული კონვენციის მე-6 მუხლის პირველი პარაგრაფი ავალდებულებს სასამართლოს დაასაბუთოს თავისი გადაწყვეტილება, რაც არ უნდა იქნეს გაგებული თითოეულ არგუმენტზე დეტალური პასუხის გაცემად (იხ. ჯღარკავა საქართველოს წინააღმდეგ, #7932/03; Van de Hurk v. Netherlands, par.61, Garcia Ruiz v. Spain [GC] par.26; Jahnke and Lenoble v France (dec.); Perez v France [GC], par. 81).

საკასაციო სასამართლო იზიარებს მოცემულ საქმეზე სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და ამ გარემოებებთან დაკავშირებით გაკეთებულ სამართლებრივ შეფასებებს და მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლომ არსებითად სწორად გადაწყვიტა მოცემული დავა.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 44-ე მუხლის პირველი ნაწილის შესაბამისად, საგადასახადო ორგანო დოკუმენტს პირს უგზავნის ან/და წარუდგენს წერილობითი ან ელექტრონული ფორმით. ამავე მუხლის მე-8 ნაწილის შესაბამისად, დოკუმენტის ჩაბარება დასტურდება მის მეორე ეგზემპლარზე ან ფოსტის შესაბამის დოკუმენტზე მიმღების ხელმოწერით. იქვე აღინიშნება მიმღების სახელი და გვარი და ადრესატთან მისი დამოკიდებულება, აგრეთვე დოკუმენტის ჩაბარების თარიღი.

განსახილველ შემთხვევაში დადგენილია, რომ საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს მიერ სასამართლოში არ არის წარმოდგენილი მოსარჩელისათვის 2012 წლის 14 ივნისის გადაწყვეტილების ჩაბარების დამადასტურებელი საფოსტო უკუგზავნილი, ხოლო საზოგადოება უარყოფს ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ჩაბარებას.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 305-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, მომჩივნის მიერ გასაჩივრების ვადის დარღვევის შესახებ მტკიცების ტვირთი ეკისრება საგადასახადო ორგანოს. ამდენად, ვინაიდან კანონმდებლობით დადგენილია საფოსტო გზავნილის მეშვეობით აქტის გაგზავნისას მისი ადრესატისათვის ჩაბარების ფაქტის დადასტურების პროცედურა, ხოლო საგადასახადო ორგანო ვერ უზრუნველყოფს შესაბამისი დასტურის წარმოდგენას, მოსარჩელე კი უარყოფს გადაწყვეტილების ჩაბარებას, საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებული დავების განხილვის საბჭოს 2012 წლის 14 ივნისის გადაწყვეტილება 2013 წლის 14 მარტის საჩივრის წარდგენისას არ იყო კანონიერ ძალაში შესული, რამეთუ იგი მოსარჩელეს კანონით დადგენილი წესით და ვადაში არ ჩაჰბარდა. ამასთან, აღსანიშნავია, რომ ადმინისტრაციულ ორგანოს საჩივრის განხილვამდე ზუსტად უნდა განესაზღვრა მხარის მოთხოვნა, რაც რეალურად იყო არა დავის განახლება ახლად აღმოჩენილ გარემოებათა გამო, არამედ ზოგადად ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტების ბათილად ცნობა. შესაბამისად, მართებულად იქნა ბათილად ცნობილი საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებული დავების განხილვის საბჭოს 2014 წლის 8 აპრილის გადაწყვეტილება (#5683/2/13 საჩივარზე).

საკასაციო სასამართლოს მითითებით სააპელაციო სასამართლომ მართებულად არ გაიზიარა მოპასუხეთა მითითება, რომ რადგან დარიცხვა რამდენიმე გადასახადში მოხდა, რომელთა პერიოდებიც ერთმანეთისაგან განსხვავდება, მართლზომიერია არაპირდაპირი მეთოდის გამოყენება, გარდა იმისა, რომ გადასახადის დარიცხვის ძირითადი საფუძველი ერთი და იგივე ფაქტი - ე.წ. „შავი ჩანაწერები“ გახდა, იმ პირობებში, რომ სადავოა არაპირდაპირი მეთოდის გამოყენების შედეგად დარიცხვა, ასეთი დარიცხვის შედეგად გამოვლენილი ფაქტები ვერ გამოდგება საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 73-ე მუხლით გათვალისწინებული პირობების არსებობის დამადასტურებელ ფაქტად. რაც შეეხება ინვენტარიზაციის ჩატარებისას დანაკლისის გამოვლენას, სადავო პერიოდში მოქმედი ნორმა არ ითვალისწინებდა არაპირდაპირი მეთოდის გამოყენების ერთ-ერთ წინაპირობად იმ გარემოებას, რომ „მიმდინარე საგადასახადო კონტროლის ღონისძიებების შედეგად შესამოწმებელ პერიოდში გამოვლენილია პირის მიერ საგადასახადო სამართალდარღვევის ჩადენის ორი ან მეტი შემთხვევა ან/და არსებითი სხვაობა პირის მიერ საგადასახადო ორგანოში წარდგენილ/დეკლარირებულ დაბეგვრასთან დაკავშირებულ მონაცემებსა და ამ ღონისძიებების შედეგად ფაქტობრივად დაფიქსირებულ მონაცემებს შორის“ (აღნიშნული ქვეპუნქტი 73-ე მუხლის მე-5 ნაწილს 2012 წლის 28 დეკემბრის #189 საქართველოს კანონით დაემატა და ამოქმედდა 2013 წლის პირველი იანვრიდან).

ვინაიდან მოსარჩელე სადავო პერიოდში განხორციელებულ რეალიზაციის ნაწილზე ფლობს პირველად დოკუმენტაციას, ხოლო ნაწილის რეალიზაცია ხდებოდა საკონტროლო-სალარო აპარატის გამოყენებით, მართალია, ჩეკით მხარეთა იდენტიფიცირება არ ხდება და იგი პირველად სააღრიცხვო დოკუმენტს არ წარმოადგენს, თუმცა იგი არის მომხმარებელთან ანგარიშსწორების დოკუმენტი, რომლითაც დადასტურებულია პროდუქციის რეალიზაციის ფაქტი და ღირებულება. ამდენად, მოსარჩელის მიერ ჩეკების წარდგენის გათვალისწინებით, შესაძლებელი უნდა ყოფილიყო შედარება მხარის მიერ ნაჩვენებ მონაცემებსა და ჩეკებით გათვალისწინებულ მონაცემებს შორის, რაც საგადასახადო შემოწმებისას არ განხორციელებულა. უფრო მეტიც, დარიცხვა მოხდა არა კონკრეტული დოკუმენტების, არამედ ე.წ. „შავი ჩანაწერების“ საფუძველზე, რომლებში მითითებული მონაცემების სისწორეც არ დგინდება, რადგან საწარმოს დირექტორი სადავოდ ხდის ამ ჩანაწერებში მითითებული ფაქტების სიზუსტეს, თავად გამყიდველის ჩვენებაში კი აღნიშნულია, რომ მონაცემები არის ფასდაკლებამდე პერიოდის, შესაბამისად, ვერ იქნება მიჩნეული, რომ იგი სრულ სურათს ასახავს. გარდა ამისა, აღნიშნული ჩანაწერებით შეუძლებელია პერიოდის დადგენა.

ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს დასკვნას, რომ ადმინისტრაციულ ორგანოს სათანადოდ არ დაუდგენია ფაქტობრივი გარემოებები, დაეყრდნო ე.წ. „შავ ჩანაწერებს“, რომლებიც არ არის სრულყოფილად წარმოებული, მათში ასახული მონაცემების სიზუსტე დადგენილი არ არის და ვერც პერიოდის იდენტიფიცირება ხდება. ამასთან, განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია, რომ გადამხდელს გააჩნდა რიგი დოკუმენტებისა, რომლებიც საგადასახადო ორგანოთა მიერ არ არის შეფასებული. ყოველივე აღნიშნული კი ადასტურებს მოცემულ შემთხვევაში საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 32-ე მუხლის მე-4 ნაწილის გამოყენების საჭიროებას.

ამდენად, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ მოცემულ საქმეს არ გააჩნია არავითარი პრინციპული მნიშვნელობა სასამართლო პრაქტიკისათვის, ხოლო საკასაციო საჩივრებს - წარმატების პერსპექტივა.

ზემოთქმულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ არ არსებობს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით რეგლამენტირებული არც ერთი საფუძველი, რის გამოც საკასაციო საჩივრები არ უნდა იქნეს დაშვებული განსახილველად.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლით, 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით,

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსა და სსიპ შემოსავლების სამსახურის საკასაციო საჩივრები მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;

2. უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2018 წლის 12 ივლისის განჩინება;

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე მ. ვაჩაძე

მოსამართლეები: ნ. სხირტლაძე

ვ. როინიშვილი