საქმე №ბს-1257(კ-18) 15 იანვარი, 2019 წელი

ქ.თბილისი

ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატა

შემდეგი შემადგენლობა:

ვასილ როინიშვილი (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

მაია ვაჩაძე, ნუგზარ სხირტლაძე

საქმის განხილვის ფორმა -ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი - გ. ე-ა (მოსარჩელე)

მოწინააღმდეგე მხარე - სსიპ განათლების ხარისხის განვითარების ეროვნული ცენტრი (მოპასუხე)

მესამე პირები - საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების სამინისტრო; ... უნივერსიტეტი

გასაჩივრებული გადაწყვეტილება - თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2018 წლის 7 ივნისის გადაწყვეტილება

კასატორის მოთხოვნა - გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილება

დავის საგანი - ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტების ბათილად ცნობა, ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემის დავალდებულება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

გ. ე-ამ 2017 წლის 20 ივნისის თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიაში სარჩელი აღძრა მოპასუხის - სსიპ განათლების ხარისხის განვითარების ეროვნული ცენტრის მიმართ და მოითხოვა გ. ე-ასთვის უცხოეთში მიღებული განათლების აღიარებაზე უარის თქმის შესახებ სსიპ განათლების ხარისხის განვითარების ეროვნული ცენტრის 2017 წლის 24 მაისის MES 4 17 00548055 გადაწყვეტილების ბათილად ცნობა და სსიპ განათლების ხარისხის განვითარების ეროვნული ცენტრისათვის ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემის დავალება გ. ე-ას მიერ უცხოეთში - ... უნივერსიტეტში, მიღებული უმაღლესი განათლების აღიარების შესახებ.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2017 წლის 23 ივნისის განჩინებით, საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-16 მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, საქმეში მესამე პირად ჩაება ... უნივერისტეტი.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2017 წლის 29 სექტემბრის განჩინებით, საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-16 მუხლის 1-ლი ნაწილის თანახმად, საქმეში მესამე პირად ჩაება საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების სამინისტრო.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2017 წლის 24 ნოემბრის გადაწყვეტილებით, გ. ე-ას სარჩელი დაკმაყოფილდა. ბათილად იქნა ცნობილი სსიპ განათლების ხარისხის განვითარების ეროვნული ცენტრის 2017 წლის 24 მაისის №MES 4 17 00548005 გადაწყვეტილება. სსიპ განათლების ხარისხის განვითარების ეროვნულ ცენტრს დაევალა ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემა გ. ე-ას მიერ უცხოეთში მიღებული უმაღლესი განათლების აღიარების შესახებ.

აღნიშნული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა სსიპ განათლების ხარისხის განვითარების ეროვნულმა ცენტრმა, რომელმაც თბილისის საქალაქო სასამართლოს 2017 წლის 24 ნოემბრის გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა მოითხოვა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2018 წლის 7 ივნისის გადაწყვეტილებით სსიპ განათლების ხარისხის განვითარების ეროვნული ცენტრის სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა. გაუქმდა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2017 წლის 24 ნოემბრის გადაწყვეტილება და საქმეზე მიღებულ იქნა ახალი გადაწყვეტილება, რომლითაც გ. ე-ას სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2018 წლის 7 ივნისის გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრა გ. ე-ამ, რომელმაც გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილება მოითხოვა.

კასატორი საკასაციო საჩივარში მიუთითებს, რომ სასამართლომ არ გამოიყენა საქართველოს კონსტიტუციის 35-ე მუხლის პირველი ნაწილი, ასევე ,,ეკონომიკური, სოციალური და კულტურული უფლებების შესახებ საერთაშორისო პაქტის მე-13 მუხლის მე-2 პუნქტის ,,C" ქვეპუნქტი(საქართველოში ძალაშია 1994 წლის 3 აგვისტოდან), რომელი აქტებითაც დაცულია განათლების უფლება. აღნიშნული პაქტის მე-13 მუხლის მე-2 პუნქტის ,,C" ქვეპუნქტის 1999 წლის ზოგადი კომენტარის თანახმად, განათლების უფლება, როგორც ადამიანის ყველა სხვა დანარჩენი უფლება, სახელმწიფოს აკისრებს 3 სახის ვალდებულებას: ვალდებულებას - პატივი სცეს, ვალდებულებას - დაიცვას და ვალდებულებას - განახორციელოს განათლების უფლება. განხორციელების ვალდებულება კი, თავის მხრივ, მოიცავს ხელშეწყობისა და უზრუნველყოფის ვალდებულებებს. პატივისცემის ვალდებულება გულისხმობს, სახელმწიფოს მიერ იმ ღონისძიებებისგან თავის შეკავებას, რომლებიც ხელს უშლის ან აბრკოლებს განათლების უფლების რეალიზაციას. დაცვის ვალდებულება სახელმწიფოსგან მოითხოვს ყველა იმ ღონისძიების გატარებას, რომელიც ხელს უშლის მესამე პირების მიერ უფლების დარღვევას. განხორციელების(ხელშეწყობის) ვალდებულების ძალით, სახელმწიფომ უნდა გაატაროს ქმედითი ღონისძიებები, რათა ინდივიდებმა და საზოგადოებამ შეძლონ და გაუადვილდეთ განათლების უფლების რეალიზაცია. განხორციელების(უზრუნველყოფის) ვალდებულება გულისხმობს იმას, რომ სახელმწიფომ უნდა მოახდინოს განათლების უფლების რეალიზაცია მაშინ, როცა, მათი ნებისგან დამოუკიდებელი მიზეზების გამო, ცალკეულ ინდივიდებსა თუ საზოგადოებას არ შეუძლია განათლების უფლების თავად რეალიზაცია მათ ხელთ არსებული რესურსების მეშვეობით.

კასატორის განმარტებით სასამართლომ უგულებელყო ის ფაქტი, რომ ცენტრის უმოქმედობა და მისი დაუსაბუთებელი აქტები წარმოადგენენ აღნიშნული აქტებით აღიარებულ განათლების უფლების დაცულ სფეროში არამართლზომიერ ჩარევას. აღსანიშნავია, რომ სახელმწიფოს როლი განათლების ხარისხის განვითარების კუთხით უდავოდ მნიშვნელოვანია, თუმცა ეს არ უნდა ხდებოდეს მისი საკუთარი მოქალაქეებისათვის ზიანის მიყენების ხარჯზე. როდესაც სასამართლო ერთი წინადადებით, დაუსაბუთებლად ხაზს უსვამს გ. ე-ას მოთხოვნას და ამბობს, რომ საფუძველს მოკლებულია, ის რეალურად, ცენტრის მსგავსად, უკვე მიღებული განათლების უფლებას არამართლზომიერად უზღუდავს კასატორს. იმ რეალობაში, როდესაც არ ხდება გ. ე-ას მიერ მიღებული განათლების აღიარება, მას ეზღუდება შემდეგ საფეხურზე სწავლის გაგრძელების შესაძლებლობაც და საბოლოოდ გამოდის, რომ პირს, რომელმაც იმ დროისათვის ერთ-ერთ ყველაზე პრესტიჟულ სასწავლებელში, ურთულესი პროგრამა დაძლია, განათლება არ მიუღია.

კასატორი ასევე მიუთითებს, რომ სააპელაციო სასამართლომ არ გამოიყენა სზაკ-ის მე-9, მე-60 პრიმა, და 61-ე მუხლები და უგულებელყო კანონიერი ნდობის პრინციპი. ამავე საქმეზე, თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 24.11.2017 წლის №3/4380-17 გადაწყვეტილებაში ნათქვამია, რომ განსახილველი საქმის გარემოებებიდან გამომდინარე, გ. ე-ას საქმეზე სრული მოცულობით ვრცელდება კანონიერი ნდობის დამცველობითი ფუნქცია. მართალია, მოცემულ შემთხვევაში დავის საგანი არაა დიპლომისა და შესაბამისი ცნობის ბათილად ცნობა, მაგრამ განათლების აღიარებაზე უარი უთანაბრდება აღნიშნული აქტების ბათილად ცნობას, რადგან დიპლომის ნამდვილობა, თუ არ მოხდება მის საფუძველზე განათლების აღარება, რეალურად უთანაბრდება დიპლომის და მისი ცნობის დადასტურებაზე უარს. სასამართლოს მიერ აღნიშნულის გაზიარება არ უნდა მომხდარიყო, რადგან აღნიშნულით ირღვევა გ. ე-ას კანონიერი ნდობის პრინციპი. გ. ე-ა ენდობოდა დიპლომის სტაბილურობას და მისი ეს ნდობა დაცვის ღირსია სამართლებრივი უსაფრთხოების ფაქტორიდან გამომდინარე, რაც თავის მხრივ, ზღუდავს აქტის ბათილად გამოცხადების შესაძლებლობას, მოცემულ შემთხვევაში კი ზღუდავს მოპასუხეს - არ აღიაროს უცხოეთში მიღებული განათლება. განსახილველ შემთხვევაში, დაინტერესებული მხარე ენდობოდა სახელმწიფოს მოქმედებას, ამ მოქმედების შედეგების სტაბილურობას და გამოიყენა ეს ნდობა - ჩააბარა სამაგისტრო გამოცდა, თუმცა ცენტრის და შემგომ უკვე სააპელაციო სასამართლოს დაუსაბუთებელი გადაწყვეტილების გამო არ ეძლევა შემდეგ საფეხურზე სწავლის გაგრძელების შესაძლებლობა.

კასატორი აღნიშნავს, რომ სააპელაციო სასამართლომ არასწორად განმარტა მეწარმეთა შესახებ კანონი, კერძოდ, სასამართლო მიუთითებს, რომ ვინაიდან ,,... უნივერსიტეტის" თბილისის ფილიალი 1999 წლის 11 ოქტომბრის დადგენილებით დარეგისტრირდა შპს-ს სამართლებრივი ფორმით, გამორიცხავს მასში მიღებული განათლების, როგორც უცხოეთში მიღებულ განათლებად აღიარების შესაძლებლობას. შესაბამისად, სასამართლო მიიჩნევს, რომ უნივერსიტეტი იყო დამოუკიდებელი იურიდიული პირი და არა ფილიალი. აღნიშნული მსჯელობა და მის საფუძველზე გამოტანილი გადაწყვეტილება დაუსაბუთებელია და ეწინააღმდეგება კანონს. 1999 წელს არ არსებობდა საკანონმდებლო ბაზა, რომელიც ითვალისწინებდა უცხოური საწარმოს ფილიალის, როგორც სამართლებრივი ფორმის რეგისტრირებას. შესაბამისად, მხოლოდ ის ფაქტი, რომ შპს-ს ფორმითაა რეგისტრირებული უნივერსიტეტი, არ იძლევა საფუძველს არ ჩავთვალოთ ის ,,... უნივერსიტეტის" ფილიალად. აღნიშნულ შემთხვევაში ასევე შეგვიძლია ვიხელმძღვანელოთ შინაარსობრივი და ტელეოლოგიური განმარტების მეთოდებით. სუბიექტის სახელწოდებიდანაც გამომდინარეობს, რომ ის იყო ფილიალი, პრემიერ მინისტრის 1995 წლის 28 ივნისის №397გ განკარგულებითაც ის დაფუძნდა როგორც ფილიალი, ასევე ყველა ამერიკულ თუ ქართულ დოკუმენტაციაში მოიხსენიება ფილიალად. შინაარსობრივად უნივერსიტეტში სწავლა მიმდინარეობდა მთლიანად ინგლისურ ენაზე, ,,... უნივერსიტეტის" პროგრამით, სისტემითა და მეთოდებით. დიპლომსაც გასცემდა უშუალოდ ,,... უნივერსიტეტი" და მას ხელს აწერდა ,,... უნივერსიტეტის" რექტორი ან ვიცე-რექტორი. შესაბამისად, უნივერსიტეტი, სადაც სწავლობდა გ. ე-ა, იყო ,,... უნივერსიტეტის" ფილიალი და მასში მიღებული განათლება სხვა არაფერია, თუ არა უცხოეთში მიღებული.

კასატორი მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლომ არასწორად განმარტა კანონი, კერძოდ, ე-ას საქმეზე მიუთითებს და ავრცელებს ,,უმაღლესი განათლების შესახებ" საქართველოს კანონის დღევანდელ რედაქციას, კერძოდ მე-14 მუხლის მე-4 პუნქტს და მიუთითებს, რომ ფილიალს კანონით დადგენილი წესით უნდა გაველო ავტორიზაცია. 1995-2005 წლებში და შემდგომაც, 2010 წლამდე კანონი არ ითვალისწინებდა ავტორიზაციის გავლის მექანიზმს. შესაბამისად, გაურკვეველია, როგორ წარმოუდგენია სასამართლოს უნივერსიტეტის მიერ ისეთი პროცედურის გავლის ფაქტის არსებობა, რომელიც იმ დროისათვის არ არსებობდა. ,,ნორმატიული აქტების შესახებ“ საქართველოს კანონის 24-ე მუხლის თანახმად: ,,1. ნორმატიულ აქტს უკუძალა აქვს მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ ეს პირდაპირ არის დადგენილი ამ ნორმატიული აქტით. 2. ნორმატიულ აქტს, რომელიც ადგენს ან ამძიმებს პასუხისმგებლობას, უკუძალა არა აქვს.“ შესაბამისად, დაუშვებელია 2005 წლის ურთიერთობაზე გავრცელდეს 2010 წლის აქტით დადგენილი წესი.

გადაწყვეტილებაში ავტორიზაციის შემდეგ საუბარია ლიცენზირებაზე. 2004 წლის 21 დეკემბრის "უმაღლესი განათლების შესახებ" საქართველოს კანონის მე-14 მუხლის მე-4 პუნქტის თანახმად (2005 წლის 10 იანვრისათვის მოქმედი რედაქცია) უცხო ქვეყნის უმაღლესი საგანმანათლებლო დაწესებულების ფილიალი საქართველოს ტერიტორიაზე საქმიანობის განსახორციელებლად ნამდვილად საჭიროებდა ლიცენზიას. თუმცა, გასათვალისწინებელია, რომ აღნიშნული კანონი ძალაში შევიდა 2005 წლის 10 იანვარს, როდესაც გ. ე-ა უკვე ამთავრებდა სწავლას უნივერსიტეტში. ახალი საკანონმდებლო რეგულაციის მიღებისას არსებობს გარკვეული გარდამავალი პერიოდი რასაც საჭიროებენ სუბიექტების ცვლილებებთან შესაბამისობაში მოსაყვანად. ამ შემთხვევაშიც უნივერსიტეტს შეეცვალა სახელწოდება და ხელახლა დარეგისტრირდა როგორც უცხოური საწარმოს ფილიალი - ახალი საკანონმდებლო მოთხოვნის თანახმად და ლიცენზირება გაიარა 2006 წლის 20 იანვარს, შესაბამისად, სასამართლოს გადაწყვეტილება ამ მხრივაც დაუსაბუთებელია. იმ რეალობაში, როდესაც არ არსებობდა შესაბამისი საკანონმდებლო ბაზა და მისი შექმნა დაიწყო კასატორის 4 - წლიანი სწავლების პერიოდის დასასრულს, დაუშვებელია ახალი რეგულაციები გავრცელდეს მასზე და იმის გამო, რომ სახელმწიფოს არ ჰქონდა შესაბამისი საკანონმდებლო ბაზა და რეგულაციები მოხდეს გ. ე-ას უფლებების, კანონიერი ინტერესების და კანონიერი ნდობის პრინციპის ხელყოფა. სააპელაციო სასამართლო იყენებს ,,ევროპის რეგიონში უმაღლეს განათლებასთან დაკავშირებული კვალიფიკაციების ცნობის შესახებ" 1997 წლის ლისაბონის კონვენციას. აღსანიშნავია, რომ ამერიკის შეერთებული შტატები არ არის 1997 წლის ლისაბონის კონვენციის ხელმომწერი, შესაბამისად, სრულიად არარელევანტურია გადაწყვეტილების დასაბუთებაში მასზე მითითება, ვინაიდან კონვენციის აღნიშნული პუნქტი შეეხება ხელშემკვრელ მხარეებს.

კასატორი მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლომ არასწორად განმარტა ,,უმაღლესი განათლების შესახებ" საქართველოს კანონის მე-2 მუხლის ჰ(6) ქვეპუნქტი, რომლის თანახმად, უცხოეთში მიღებული განათლების აღიარება არის კომპეტენტური ორგანოს მიერ უცხოეთში მიღებული კვალიფიკაციის ან უცხოეთში მიღებული განათლების აღიარება. მან ნორმის მიზანი განმარტა არასწორად და მიზნის დასადგენად გამოიყენა საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების მინისტრის 2010 წლის 1 ოქტომბრის №98/ნ ბრძანებაში 2016 წლის 3 ნოემბერს შესული ცვლილება. სასამართლომ აღნიშნული ცვლილების შედეგად ბრძანებაში დამატებული მე-6 მუხლის პირველი და მე-4 პუნქტები გამოიყენა, რომელთა თანახმადაც ,,უცხოეთში მიღებული განათლების აღიარება არ გულისხმობს საქართველოს ტერიტორიაზე მყოფი პირების მიერ უცხოეთის უმაღლეს საგანმანათლებლო დაწესებულებაში დისტანციურად მიღებული განათლების აღიარებას, რა დროსაც სასწავლო პროცესი სრულად ან ნაწილობრივ მაინც არ ხორციელდება უცხო ქვეყნის ტერიტორიაზე პროფესორ – მასწავლებლისა და სტუდენტის საკონტაქტო საათების ფარგლებში". ,,საკითხის გადაწყვეტისათვის ცენტრი უფლებამოსილია მოითხოვოს დამატებითი, მათ შორის, უცხოეთში მიღებული განათლების აღიარების მიზნებისთვის, პირის საზღვარგარეთ ცხოვრების დამადასტურებელი დოკუმენტაციის წარმოდგენა."

,,ნორმატიული აქტების შესახებ“ საქართველოს კანონის 24-ე მუხლის თანახმად: ,,1. ნორმატიულ აქტს უკუძალა აქვს მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ ეს პირდაპირ არის დადგენილი ამ ნორმატიული აქტით. 2. ნორმატიულ აქტს, რომელიც ადგენს ან ამძიმებს პასუხისმგებლობას, უკუძალა არა აქვს.“ შესაბამისად, დაუშვებელია 2005 წლის ურთიერთობაზე გავრცელდეს 2016 წელს 2010 წლის ბრძანებაში შესული ცვლილება, რომელიც აუარესებს გ. ე-ას მდგომარეობას და მით უმეტეს, მოხდეს ნორმის მიზნის განმარტება 10 წლის შემდეგ მიღებული კანონით.

იმავდროულად, დისტანციური სწავლების რეჟიმზე სასამართლოს მიერ აპელირება არის დაუშვებელი, რადგან არც ადმინისტრაციული წარმოების მასალებიდან, არც უნივერსიტეტის მიერ წარდგენილი დოკუმენტაციიდან არ დგინდება გ. ე-ას მიერ დისტანციური სწავლების ფაქტი. გ. ე-ას არასოდეს მოუთხოვია დისტანციური სწავლების გავლის ფაქტის დადასტურება, მან ცენტრს მიუთითა ხარვეზის შევსების შესახებ განცხადებაში რომ სწავლება მიმდინარეობდა საქართველოში და მას არ გადაუკვეთია აშშ საზღვარი ამ მიზნით. შესაბამისად, დისტანციური სწავლების შესახებ საკითხის დაყენება და მასზე მსჯელობა გადაწყვეტილებაში დაუსაბუთებელია.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2018 წლის 22 ოქტომბრის განჩინებით გ. ე-ას საკასაციო საჩივარი, ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ გ. ე-ას საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს და არ ექვემდებარება დასაშვებად ცნობას შემდეგ გარემოებათა გამო:

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრის განსახილველად დასაშვებობის ამომწურავ საფუძვლებს, კერძოდ, აღნიშნული ნორმის თანახმად, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ საკასაციო საჩივარი დაიშვება, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს მიერ დამკვიდრებული პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით და ამასთან, არ არსებობს საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღების ვარაუდი. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული გადაწყვეტილება არ ეწინააღმდეგება ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს. ამასთან, საქმის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების თვალსაზრისით.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ კასატორი ვერ ასაბუთებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით. კასატორი საკასაციო საჩივარში ვერ აქარწყლებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებსა და დასკვნებს.

საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ ადამიანის უფლებათა ევროპული კონვენციის მე-6 მუხლის პირველი ნაწილი ავალდებულებს სასამართლოს, დაასაბუთოს თავისი გადაწყვეტილება, რაც არ უნდა იქნეს გაგებული თითოეულ არგუმენტზე დეტალური პასუხის გაცემად (იხ. ჯღარკავა საქართველოს წინააღმდეგ, №7932/03; Van de Hurk v. Netherlands, par.61, Garcia Ruiz v. Spain [GC] par.26; Jahnke and Lenoble v France (dec.); Perez v France [GC], par. 81).

საკასაციო სასამართლო იზიარებს მოცემულ საქმეზე ქვედა ინსტანციის სასამართლოების მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და ამ გარემოებებთან დაკავშირებით სააპელაციო პალატის მიერ გაკეთებულ სამართლებრივ შეფასებებს და მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლომ არსებითად სწორად გადაწყვიტა მოცემული დავა.

განსახილველ შემთხვევაში, მოსარჩელე ითხოვს უცხოეთში მიღებული განათლების აღიარებას, რაც არსებითად განსხვავდება დიპლომის ნამდვილობის დადასტურებისაგან. საქმეზე დადგენილია, რომ გ. ე-ას სახელზე ,,... უნივერსიტეტის" მიერ 2005 წელს გაიცა დიპლომი ბიზნეს ადმინისტრირებაში და მიენიჭა ბაკალავრის ხარისხი. სადავო გარემოებას არ წარმოადგენს, რომ გ. ე-ამ განათლება მიიღო საქართველოს ტერიტორიაზე, თბილისში. მას განათლების მიღების მიზნით ვიზიტი არ განუხორციელებია უცხოეთში. დადგენილია, რომ სსიპ განათლების ხარისხის განვითარების ეროვნული ცენტრის 2016 წლის 30 აგვისტოს N MES 9 16 00997387 აქტის თანახმად, გ. ე-ას უარი ეთქვა მის სახელზე გაცემული დოკუმენტის (რეგისტრაციის N 112283) ნამდვილობის დადასტურებაზე. ხოლო შემდეგ, სსიპ განათლების ხარისხის განვითარების ეროვნული ცენტრის 2017 წლის 24 მაისის №MES 4 17 00548055 გადაწყვეტილებით გ. ე-ას უარი ეთქვა უცხოეთში მიღებული განათლების აღიარებაზე.

საქმის მასალებით დადასტურებულია, რომ დიდუბე-ჩუღურეთის რაიონული სასამართლოს 1999 წლის 11 ოქტომბრის დადგენილებით დარეგისტრირდა შპს ,,... უნივერსიტეტის თბილისის ფილიალი“. შესაბამისად, სააპელაციო პალატამ მართებულად მიუთითა, რომ ვინაიდან, საგანმანათლებლო დაწესებულება დარეგისტრირდა საქართველოს კანონმდებლობით გათვალისწინებული წესით, მოექცა ამავე საკანონმდებლო არეალში და იმართებოდა ქართული კანონმდებლობით, აღნიშნული ფაქტი გამორიცხავს შპს ,,... უნივერსიტეტის თბილისის ფილიალში“ მიღებული განათლების როგორც უცხოეთში მიღებულ განათლებად აღიარების შესაძლებლობას.

რაც შეეხება შპს ,,... უნივერსიტეტის თბილისის ფილიალის“ უმაღლესი საგანმანათლებლო საქმიანობის ლიცენზიის საკითხს, დადგენილია, რომ ასეთი ლიცენზია სასწავლო დაწესებულებამ მოიპოვა საქართველოს განათლებისა და

მეცნიერების მინისტრის 2006 წლის ბრძანებით. ხოლო, გ. ე-ას სახელზე 2005 წელს გაიცა დიპლომი. აღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო პალატა ,,უმაღლესი განათლების შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-14 მუხლი მე-4 ნაწილზე მითითებით, იზიარებს სააპელაციო პალატის შეფასებას, რომ უცხო ქვეყნის უმაღლესი საგანმანათლებლო დაწესებულების ფილიალის მიერ საქართველოს ტერიტორიაზე შესაბამისი საგანმანათლებლო საქმიანობის განსახორციელებლად საჭიროა მისი ავტორიზაციის სტანდარტებთან შესაბამისობის დადგენა საქართველოს საერთაშორისო ხელშეკრულებებითა და საქართველოს სხვა საკანონმდებლო და კანონქვემდებარე ნორმატიული აქტებით დადგენილი წესით, რისთვისაც უცხო ქვეყნის უმაღლესი საგანმანათლებლო დაწესებულება გადის ავტორიზაციას ფილიალის საქართველოს კანონმდებლობით განსაზღვრულ ავტორიზაციის სტანდარტებთან შესაბამისობის დადგენის საფუძველზე. ამდენად, უცხოეთში რეგისტრირებული დაწესებულების ფილიალის მიერ საქართველოში საგანმანათლებლო საქმიანობის განხორციელებისათვის, უმნიშვნელოვანესია კანონით დადგენილი წესით ავტორიზაციის გავლა, რაც განსახილველ შემთხვევაში, შპს ,,... უნივერსიტეტის თბილისის ფილიალ კოლეჯს“ გ. ე-სათვის დიპლომის გაცემის დროისათვის (2005წ.) არ გააჩნდა. შესაბამისად, ,,... უნივერსიტეტის თბილისის ფილიალ კოლეჯში“ მიღებული განათლების საფუძველზე, 2005 წელს გაცემული დიპლომის არსებობის პირობებში, უსაფუძვლოა გ. ე-ას სასარჩელო მოთხოვნა მის მიერ უცხოეთში უმაღლესი განათლების მიღების აღიარების თაობაზე.

კონკრეტულ შემთხვევაში სასამართლოების მიერ დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების გათვალისწინებით საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ კასატორის მიერ მითითებული გარემოებები არ ქმნის საკასაციო საჩივრის დასაშვებად ცნობის საფუძველს. მოცემულ საქმეს არ გააჩნია არავითარი პრინციპული მნიშვნელობა სასამართლო პრაქტიკისათვის, ხოლო საკასაციო საჩივარს _ წარმატების პერსპექტივა.

ზემოთქმულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ არ არსებობს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით რეგლამენტირებული არც ერთი საფუძველი, რის გამოც საკასაციო საჩივარი არ უნდა იქნეს დაშვებული განსახილველად.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლით, 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. გ. ე-ას საკასაციო საჩივარი მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;

2. უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2018 წლის 7 ივნისის გადაწყვეტილება;

3. კასატორს - გ. ე-ას (პ/ნ...) დაუბრუნდეს 27.09.2018წ. №455 საგადახდო დავალებით მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის - 300 ლარის, 70% - 210 ლარი შემდეგი ანგარიშიდან: ქ. თბილისი, სახელმწიფო ხაზინა, ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი №300773150;

4. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე ვ. როინიშვილი

მოსამართლეები: მ. ვაჩაძე

ნ. სხირტლაძე