№ბს-1584(კ-18) 28 მარტი, 2019 წელი

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატამ

შემდეგი შემადგენლობით:

თავმჯდომარე მაია ვაჩაძე (მომხსენებელი)

მოსამართლეები: ნუგზარ სხირტლაძე

ვასილ როინიშვილი

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლისა და 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის საფუძველზე, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 408-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, ზეპირი განხილვის გარეშე, შეამოწმა სსიპ შემოსავლების სამსახურის საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საფუძვლების არსებობა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2018 წლის 26 სექტემბრის განჩინების გაუქმების თაობაზე.

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

2016 წლის 15 ივლისს ზ. უ-ამ სასარჩელო განცხადებით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას, მოპასუხის - სსიპ შემოსავლების სამსახურის მიმართ.

მოსარჩელის განმარტებით, პირადი საჭიროებისათვის რუსეთის ფედერაციაში შეიძინა ა/მანქანის აირბაგი, რომელიც გამოგზავნა რუსეთის ფოსტის მიერ. მიუხედავად ამანათის საქართველოში შემოსავლის გზავნილზე დართული ინვოისისა და ამ ინვოისით მოთხოვნილი თანხის გადახდის შესახებ paypal-ის მიერ გაცემული ორდერისა, საიდანაც ჩანს, რომ ღირებულება არ აღემატებოდა 300 ლარს, აეროპორტის საბაჟო სამსახურმა მაინც შეადგინა დასკვნა და დაეკისრა დღგ-ს გადახდა. აღნიშნული გაასაჩივრა სსიპ შემოსავლების სამსახურში, რომლის 2016 წლის 5 მაისის №21-10-17/39520 ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტით საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, იმ მოტივით, რომ წარდგენილ ინვოისში მითითებული ფასი მკვეთრად განსხვავდებოდა საბაჟო დეპარტამენტის საბაჟო დეკლარაციათა მონაცემთა ბაზაში არსებული მონაცემებისგან, ამავე დროს ინვოისი შედგენილი იყო საფოსტო გზავნილის ჩამოსვლის შემდეგ. 2016 წლის 29 მარტის №004191 ექსპერტიზის დასკვნის შესაბამისად, საქონლის ღირებულებამ შეადგინა 462.4 აშშ დოლარი.

მოსარჩელის განმარტებით, სსიპ შემოსავლების სამსახურის 2016 წლის 5 მაისის №21-10-17/39520 ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი გაასაჩივრა დავების განხილვის საბჭოში, რომლის 2016 წლის 5 ივლისის №19116 ბრძანებით საჩივარი არ დაკმაყოფილდა იმავე საფუძვლებით და დამატებით მიეთითა, რომ ინვოისში მითითებული მყიდველი არ იდენტიფიცირდებოდა მოსარჩელის პიროვნებასთან, ასევე paypal-ის გადარიცხვის დოკუმენტში არ იყო მითითებული ინვოისის ნომერი.

მოსარჩელის მითითებით, აღნიშნული მიდგომა გამოავლინა სსიპ შემოსავლების სამსახურმა მის მიმართ ასევე პირადი საჭიროებისათვის ჩინეთში შეძენილ ა/მანქანის მულტიმედიასთან მიმართებაში.

ყოველივე აღნიშნულიდან გამომდინარე, მოსარჩელემ სსიპ შემოსავლების სამსახურის 2016 წლის 5 მაისის №21-10-17/39520 ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის, სსიპ შემოსავლების სამსახურის 2016 წლის 5 ივლისის №19116 ბრძანების, სსიპ შემოსავლების სამსახურის 2016 წლის 5 ივლისის №EL048509 საგადასახადო სამართალდარღვევის ოქმის ბათილად ცნობა და მოპასუხისათვას 2016 წლის 7 აპრილის №20010/331771 გამარტივებული საბაჟო დეკლარაციით დარიცხული - 209 ლარისა და 2016 წლის 6 ივლისის №20010/353384 გამარტივებული საბაჟო დეკლარაციით დარიცხული - 87,76 ლარის გაუქმების დავალება მოითხოვა.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2017 წლის 23 მარტის გადაწყვეტილებით ზ. უ-ას სარჩელი დაკმაყოფილდა; ბათილად იქნა ცნობილი სსიპ შემოსავლების სამსახურის 2016 წლის 5 მაისის №21-10-17/39520 ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი, სსიპ შემოსავლების სამსახურის 2016 წლის 5 ივლისის №19116 ბრძანება და სსიპ შემოსავლების სამსახურის 2016 წლის 5 ივლისის №EL048509 საგადასახადო სამართალდარღვევის ოქმი; სსიპ შემოსავლების სამსახურს 2016 წლის 7 აპრილის №20010/331771 გამარტივებული საბაჟო დეკლარაციით დარიცხული თანხის 209 ლარის ოდენობით და 2016 წლის 6 ივლისის №20010/353384 გამარტივებული საბაჟო დეკლარაციით დარიცხული თანხის 87,76 ლარის ოდენობით გაუქმება დაევალა; მოპასუხეს სსიპ შემოსავლების სამსახურს დაეკისრა ზ. უ-ას სასარგებლოდ 100 ლარის გადახდა.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2017 წლის 23 მარტის გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა სსიპ შემოსავლების სამსახურმა, რომელმაც გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა მოითხოვა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2018 წლის 26 სექტემბრის განჩინებით სსიპ შემოსავლების სამსახურის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა; უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2017 წლის 23 მარტის გადაწყვეტილება.

სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ 2016 წლის 10 მარტის ინვოისის შესაბამისად, ადრესატის მიერ რუსეთში შესყიდულ იქნა 3 ერთეული საჭის აირბაგი (უსაფრთხოების ბალიში) ავტომანქანისთვის ... . ინვოისში მიეთითა ერთეულის ფასი - 15 აშშ დოლარის ოდენობით, ჯამური თანხა - 45 აშშ დოლარი, ტრანსპორტირება/შენახვა - 25 აშშ დოლარი, ჯამი - 70 აშშ დოლარი. აქვე მიეთითა ანგარიშის ადრესატი: ... . ოპერაციის ცნობების თანახმად, შეძენილი საქონელი - უსაფრთხოების ბალიში და საჭე 45 აშშ დოლარის ღირებულების მიწოდებულ უნდა ყოფილიყო ზ. უ-ასთვის. №... ინვოისით დასტურდება, რომ ადრესატმა - ზ. უ-ამ შეიძინა ავტომანქანის მულტიმედია 125 აშშ დოლარის ღირებულებით.

სსიპ შემოსავლების სამსახურის საბაჟო დეპარტამენტის საბაჟო ღირებულებისა და საქონლის კლასიფიკაციის სამმართველოს მიერ ჩატარდა საქართველოს საბაჟო საზღვარზე შემოტანილი, ზ. უ-ას მიერ შესყიდული ა/მ აირბაგის რაოდენობისა და საქონლის საბაჟო ღირებულების განსაზღვრის შესახებ ექსპერტიზა. 2016 წლის 29 მარტს გამოიცა №004191 ექსპერტიზის დასკვნა, რომლის თანახმად, წარდგენილი საქონლის ღირებულება განისაზღვრა 462,40 აშშ დოლარის ოდენობით.

2016 წლის 7 აპრილს გაფორმდა გამარტივებული დეკლარაცია №20010/331771, სადაც 3 ერთეული აირბაგის სატარიფო ღირებულებად დაფიქსირდა 1163,92 ლარი, ხოლო გადასახდელი დღგ-ს ოდენობა განისაზღვრა 209 ლარით. მიეთითა საფოსტო გზავნილის ნომერი: №... .

სსიპ შემოსავლების სამსახურის საბაჟო დეპარტამენტის საბაჟო ღირებულებისა და საქონლის კლასიფიკაციის სამმართველოს მიერ ჩატარდა საქართველოს საბაჟო საზღვარზე შემოტანილი, ზ. უ-ას მიერ შესყიდული ა/მ მუსიკალური აღმწარმოებლის რაოდენობისა და საქონლის საბაჟო ღირებულების განსაზღვრის შესახებ ექსპერტიზა. 2016 წლის 5 ივლისს გამოიცა №009469 ექსპერტიზის დასკვნა, რომლის თანახმად, წარდგენილი საქონლის ღირებულება განისაზღვრა 195,50 აშშ დოლარის ოდენობით.

2016 წლის 6 ივლისს გაფორმდა გამარტივებული დეკლარაცია №20010/353384, სადაც ავტომანქანის მუსიკალური აღმწარმოებლის სატარიფო ღირებულებად დაფიქსირდა 487,58 ლარი, ხოლო გადასახდელი დღგ-ს ოდენობა განისაზღვრა 87,76 ლარით. მიეთითა საფოსტო გზავნილის ნომერი: №... .

სსიპ შემოსავლების სამსახურის საბაჟო დეპარტამენტის მიერ 2016 წლის 5 ივლისს შედგა №EL048509 საგადასახადო სამართალდარღვევის ოქმი მასზედ, რომ ზ. უ-ამ №... შემოტანილ საქონელზე წარდგენილ საბაჟო დეკლარაციაში არასწორი მონაცემები შეიტანა, რამაც გამოიწვია იმპორტის გადასახდელების ოდენობის შემცირება. ზ. უ-ა დაჯარიმდა 32,48 ლარით.

სსიპ შემოსავლების სამსახურის საბაჟო დეპარტამენტის 2016 წლის 5 მაისის №21- 10-17/39520 წერილით ზ. უ-ას, მისსავე განცხადების პასუხად, №... საფოსტო გზავნილთან დაკავშირებით ეცნობა, რომ წარდგენილ ინვოისში მითითებული ფასი მკვეთრად განსხვავდებოდა საბაჟო დეპარტამენტის საბაჟო დეკლარაციათა მონაცემთა ბაზაში არსებული მონაცემებისგან. ამასთანავე, აღნიშნული დოკუმენტი PayPal-იდან გამოგზავნილია მ/წლის 25 მარტს, საფოსტო გზავნილი №... კი საქართველოში ჩამოსულია 18 მარტს, რის გამოც რთულია დადგინდეს ურთიერთკავშირი წარდგენილ ინვოისსა და გზავნილს შორის.

აღნიშნულიდან გამომდინარე, მიზანშეწონილად არ იქნა მიჩნეული დასკვნაში მითითებული საქონლის ღირებულების კორექტირება.

ზ. უ-ამ სსიპ შემოსავლების სამსახურის საბაჟო დეპარტამენტის 2016 წლის 5 მაისის №21-10-17/39520 წერილობითი უარი, 2016 წლის 29 მარტის №004191 ექსპერტიზის დასკვნა და 2016 წლის 7 აპრილის №20010/331771 გამარტივებული საბაჟო დეკლარაცით დარიცხული თანხა (209 ლარი) გაასაჩივრა სსიპ შემოსავლების სამსახურში. სსიპ შემოსავლების სამსახურის 2016 წლის 5 ივლისის №19116 ბრძანებით საჩივარი არ დაკმაყოფილდა.

სააპელაციო სასამართლოს განმარტებით, საგადასახადო კოდექსის 213-ე მუხლი ადგენს საბაჟო ღირებულების განსაზღვრის წესს, რომლის პირველი ნაწილის თანახმად, სავაჭრო პოლიტიკის ღონისძიებების გამოყენების მიზნებისათვის საქონლის საბაჟო ღირებულების განსაზღვრა ნიშნავს საქონლის დეკლარირების დღისათვის მის შეფასებას. ამავე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, საქონლის საბაჟო ღირებულებას განსაზღვრავს დეკლარანტი. შემოსავლების სამსახური აკონტროლებს საქონლის საბაჟო ღირებულების განსაზღვრის სისწორეს და იმ შემთხვევაში, თუ არ ეთანხმება დეკლარირებულ საბაჟო ღირებულებას, მას თვითონ განსაზღვრავს. ამავე მუხლის მე-3 ნაწილის თანახმად, იმპორტისას დეკლარირებული საქონლის საბაჟო ღირებულება განისაზღვრება შემდეგი მეთოდებით: ა) გარიგების ფასის მიხედვით (პირველი მეთოდი); ბ) იდენტური საქონლის გარიგების ფასის მიხედვით (მეორე მეთოდი); გ) მსგავსი საქონლის გარიგების ფასის მიხედვით (მესამე მეთოდი); დ) საქონლის ერთეულის ფასის მიხედვით (მეოთხე მეთოდი); ე) შედგენილი ღირებულების მიხედვით (მეხუთე მეთოდი); ვ) სარეზერვო მეთოდით (მეექვსე მეთოდი). ხოლო ამავე მუხლის მე-4 ნაწილი ადგენს, რომ ამ მუხლის მე-3 ნაწილში აღნიშნული ყოველი მომდევნო მეთოდი გამოიყენება იმ შემთხვევაში, თუ დასაბუთებულად ვერ ხერხდება წინა მეთოდის გამოყენება. დეკლარანტს უფლება აქვს, შეცვალოს ამ მუხლის მე-3 ნაწილის „დ“ და „ე“ ქვეპუნქტებში აღნიშნული საქონლის საბაჟო ღირებულების განსაზღვრის მეთოდების გამოყენების რიგითობა.

საქართველოს ფინანსთა მინისტრის 2012 წლის 26 ივლისის №290 ბრძანებით დამტკიცებული „საქართველოს საბაჟო ტერიტორიაზე საქონლის გადაადგილებისა და გაფორმების შესახებ“ ინსტრუქციის მე-4 მუხლის პირველი პუნქტის მიხედვით, ზოგადი დეკლარირება ხორციელდება ელექტრონულად ან წერილობით, ხოლო სადავო პერიოდში მოქმედი ნორმის მე-2 პუნქტის „ა“ და „ბ“ ქვეპუნქტების თანახმად, საქონლის შემოტანისას ზოგადი დეკლარირება ხორციელდება ერთ-ერთი შემდეგი დოკუმენტის წარდგენით: ა) სატრანსპორტო დოკუმენტი: ა.ა) საავტომობილო ტრანსპორტით გადაზიდვის დროს – სატრანსპორტო ზედნადები ან TIR-წიგნაკი; ა.ბ) საზღვაო ტრანსპორტით გადაზიდვის დროს – კონოსამენტი; ა.გ) საჰაერო ტრანსპორტით გადაზიდვის დროს – ავიაზედნადები; ა.დ) სარკინიგზო ტრანსპორტით გადაზიდვის დროს – სარკინიგზო ზედნადები; ბ) საქონლის ნასყიდობის ხელშეკრულების ან ანგარიშ-ფაქტურის (ინვოისი), ან სხვა საანგარიშსწორებო დოკუმენტის დედანი ან ასლი. 2016 წლის პირველი თებერვლიდან მოქმედი მოცემული ნორმის „ბ“ ქვეპუნქტი ჩამოყალიბებულია შემდეგნაირად - საქონლის ნასყიდობის ხელშეკრულების ან ანგარიშ-ფაქტურის (ინვოისი), ან სხვა საანგარიშსწორებო დოკუმენტის დედანი ან ასლი (გარდა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 199-ე მუხლის „დ.დ“ და „დ.ე“ ქვეპუნქტებით გათვალისწინებული საქონლის ზოგადი დეკლარირების შემთხვევისა).

2012 წლის 26 ივლისის №290 ბრძანების 24-ე მუხლის პირველი პუნქტის მიხედვით, საქონლის საბაჟო ღირებულება განისაზღვრება საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 213-ე მუხლის, „ტარიფებისა და ვაჭრობის შესახებ“ 1994 წლის გენერალური შეთანხმების მე-7 მუხლის განხორციელების შესახებ“ შეთანხმებით დადგენილი წესებისა და ამ ინსტრუქციის შესაბამისად, ხოლო მე-2 პუნქტის თანახმად, საქონლის დეკლარირებისას საქონლის საბაჟო ღირებულებას განსაზღვრავს დეკლარანტი და შეაქვს იგი საბაჟო დეკლარაციაში, ხოლო დეკლარანტის მიერ განსაზღვრული საბაჟო ღირებულების სისწორეს აკონტროლებს საგადასახადო ორგანო, წარდგენილი საბაჟო დეკლარაციის შემოწმებისას. მითითებული მუხლის მე-5 პუნქტის შესაბამისად, საბაჟო ღირებულების განსაზღვრის მიზნებისათვის, ფაქტობრივად გადახდილი ან გადასახდელი ფასი – ეს არის მთლიანი თანხა, რომელიც მყიდველმა გადაუხადა ან უნდა გადაუხადოს გამყიდველს ან უნდა გადაიხადოს გამყიდველის სასარგებლოდ. იგი მოიცავს ყველა გადახდას, როგორც პირდაპირს, ასევე ირიბს, რომელიც წარმოადგენს საქონლის გაყიდვის პირობას. შესაძლებელია გადახდა ხდებოდეს აკრედიტივით ან თავისუფლად ბრუნვადი ფასიანი ქაღალდებით, პირდაპირ ან ირიბად.

სააპელაციო სასამართლოს განმარტებით, მნიშვნელოვანია, რომ საქონლის საბაჟო ღირებულება განისაზღვრება გარიგების ფასით. აღნიშნული გამომდინარეობს როგორც უშუალოდ საქართველოს საგადასახადო კოდექსის, ისე კანონქვემდებარე ნორმატიული აქტის დანაწესებიდან. საგულისხმოა, რომ კანონმდებელი წინა მეთოდის გამოყენების შესაძლებლობის გამორიცხვის გარეშე დაუშვებლად მიიჩნევს შემდგომ მეთოდზე გადასვლას. გარიგების ფასის მეთოდის გამოუყენებლობა შესაძლებელია განხორციელდეს მხოლოდ ცალკეული კანონით გათვალისწინებული გარემოებების არსებობისას, რომელთა არსებობაც განსახილველ შემთხვევაში დადასტურებული არ არის. ამასთან, გარიგების ფასი გულისხმობს საქონელში ფაქტობრივად გადახდილ ფასს. შესაბამისად, საქონლის საბაჟო ღირებულებას შეადგენს გარიგების ფასი, ანუ იმპორტირებული საქონლის საბაჟო ღირებულება განისაზღვრება, როგორც შესაბამის ხელშეკრულებაში მითითებული ფასი, რომლის განსაზღვრის საფუძველს წარმოადგენს შესაბამის ხელშეკრულებასა და ანგარიშ-ფაქტურაში, ინვოისში აღნიშნული ფასი. კონკრეტულ შემთხვევაში გასათვალისწინებელია მოსარჩელის მიერ იურიდიული ფაქტის დამადასტურებელი დოკუმენტის - საბაჟო დეკლარაციის წარდგენის ფაქტი. ამასთან, საგულისხმოა, რომ თუკი საგადასახადო ორგანო ეჭვს შეიტანს საბაჟო ღირებულების განსაზღვრაში, იგი უფლებამოსილია, რომ თავად განსაზღვროს საქონლის ღირებულება კანონით გათვალისწინებული წესების შესაბამისად. ამასთანავე, სააპელაციო პალატამ გაიზიარა საქალაქო სასამართლოს განმარტება, რომ საგადასახადო ორგანოს მიერ საბაჟო ღირებულების განსაზღვრისას სათანადოდ უნდა იქნეს დასაბუთებული, რატომ არ იქნა გაზიარებული დეკლარანტის მიერ დაფიქსირებული საქონლის საბაჟო ღირებულება.

პალატის მითითებით, კონკრეტულ შემთხვევაში საქმეში წარმოდგენილი გარიგების დოკუმენტით ნათლად იკვეთება ოპერაციის მონაწილე მხარეები და გარიგების საგნის ღირებულება. აღნიშნული გარემოებები კი გამორიცხავს ადმინისტრაციული ორგანოს უფლებას თავად განსაზღვროს საქონლის ღირებულება. ამასთანავე, იმ პირობებშიც კი, თუ დეკლარანტის მიერ გაცხადებული საქონლის ღირებულება მნიშვნელოვნად განსხვავდება მსგავსი საქონლის საბაჟო ღირებულებისგან, აღნიშნული არ ქმნის საფუძველს, რომ არ იქნეს გაზიარებული დეკლარანტის მიერ გაცხადებული ფასი, თუკი ასეთი ფასი დასტურდება წარდგენილი მტკიცებულებებით. აღნიშნულიდან გამომდინარე, არ არსებობდა საქონლის საბაჟო ღირებულების საგადასახადო ორგანოს მიერ განსაზღვრის წინაპირობები.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2018 წლის 26 სექტემბრის განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა სსიპ შემოსავლების სამსახურმა, რომელმაც გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა მოითხოვა.

კასატორის განმარტებით, საგადასახადო კოდექსის 213-ე მუხლის მიხედვით სავაჭრო პოლიტიკის ღონისძიებების გამოყენების მიზნებისათვის საქონლის საბაჟო ღირებულების განსაზღვრა ნიშნავს საქონლის დეკლარირების დღისათვის მის შეფასებას. ამავე მუხლით დადგენილია, რომ საქონლის საბაჟო ღირებულებას განსაზღვრავს დეკლარანტი, ხოლო შემოსავლების სამსახური აკონტროლებს საქონლის საბაჟო ღირებულების განსაზღვრის სისწორეს და იმ შემთხვევაში, თუ არ ეთანხმება დეკლარირებულ საბაჟო ღირებულებას, მას თვითონ განსაზღვრავს.

საქართველოს ფინანსთა მინისტრის 2012 წლის 26 ივლისის №290 ბრძანებით დამტკიცებული „საქართველოს საბაჟო ტერიტორიაზე საქონლის გადაადგილებისა და გაფორმების შესახებ“ ინსტრუქციის მე-5 თავით დადგენილია საქონლის საბაჟო ღირებულების განსაზღვრის წესები. აღნიშნული ინსტრუქციის 24-ე მუხლის პირველი პუნქტის თანახმად, საქონლის საბაჟო ღირებულება განისაზღვრება საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 213-ე მუხლის, „ტარიფებისა და ვაჭრობის შესახებ“ 1994 წლის გენერალური შეთანხმების მე-7 მუხლის განხორციელების შესახებ“ შეთანხმებით დადგენილი წესებისა და ამ ინსტრუქციის შესაბამისად.

კასატორის მითითებით, განსახილველ შემთხვევაში, ზ. უ-ას მიერ საბაჟო ორგანოსთვის წარდგენილი ინვოისითა და თანხის გადარიცხვის დამადასტურებელი დოკუმენტებით ვერ ხდება საბაჟო ოპერაციის მონაწილეების იდენტიფიცირება, რადგან აღნიშნულ ინვოისში მითითებულია მყიდველი - ... , რისი იდენტიფიცირებაც ზ. უ-ასთან შეუძლებელია, ამასთან, გადარიცხვის დოკუმენტში არ არის მითითებული ინვოისის ნომერი. კასატორის განმარტებით, შემოსავლების სამსახურში საგადასახადო დავის მიმდინარეობისას, საქმის გარემოებები სრულყოფილად იქნა შესწავლილი და გადაწყვეტილება მიღებულ იქნა აღნიშნული შესწავლის საფუძველზე. იმის გათვალისწინებით, რომ ზ. უ-ას მიერ საბაჟო ორგანოსათვის წარდგენილი ინვოისის და PayPal-ის მეშვეობით თანხის გადარიცხვის დამადასტურებელი დოკუმენტებით ვერ ხდება იდენტიფიცირება საბაჟო ოპერაციის მონაწილეების, შესაბამისად, სსიპ შემოსავლების სამსახურს მიაჩნია, რომ სადავო ინდივიდუალური ადმინისტრაციული აქტები კანონშესაბამისია.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2018 წლის 28 დეკემბრის განჩინებით საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული სსიპ შემოსავლების სამსახურის საკასაციო საჩივარი.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ სსიპ შემოსავლების სამსახურის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს და არ ექვემდებარება დასაშვებად ცნობას შემდეგ გარემოებათა გამო:

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის ამომწურავ საფუძვლებს, კერძოდ, აღნიშნული ნორმის თანახმად, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ საკასაციო საჩივარი დაიშვება, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს მიერ დამკვიდრებული პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით და ამასთან, არ არსებობს საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღების ვარაუდი. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება ასევე არ ეწინააღმდეგება ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს. ამასთან, საქმის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების თვალსაზრისით.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ კასატორი ვერ ასაბუთებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით. კასატორი საკასაციო საჩივარში ვერ აქარწყლებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და დასკვნებს.

ამასთან, საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ ადამიანის უფლებათა ევროპული კონვენციის მე-6 მუხლის პირველი პარაგრაფი ავალდებულებს სასამართლოს დაასაბუთოს თავისი გადაწყვეტილება, რაც არ უნდა იქნეს გაგებული თითოეულ არგუმენტზე დეტალური პასუხის გაცემად (იხ. ჯღარკავა საქართველოს წინააღმდეგ, #7932/03; Van de Hurk v. Netherlands, par.61, Garcia Ruiz v. Spain [GC] par.26; Jahnke and Lenoble v France (dec.); Perez v France [GC], par. 81).

საკასაციო სასამართლო იზიარებს მოცემულ საქმეზე ქვედა ინსტანციის სასამართლოების მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და ამ გარემოებებთან დაკავშირებით გაკეთებულ სამართლებრივ შეფასებებს და მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლომ არსებითად სწორად გადაწყვიტა მოცემული დავა.

განსახილველ შემთხვევაში გასაჩივრებული ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტების გამოცემის საფუძველს წარმოადგენს ის გარემოება, რომ საფოსტო გზავნილს არ ახლდა საქონლის ნასყიდობის დამადასტურებელი დოკუმენტი, თუმცა წარმოდგენილ ინვოისში მითითებული მყიდველი ვერ იქნა იდენტიფიცირებული მოსარჩელე - ზ. უ-ასთან და ასევე მითითებული ფასი მკვეთრად განსახვავდებოდა საბაჟო დეპარტამენტის საბაჟო დეკლარაციათა მონაცემთა ბაზაში არსებული მონაცემებისგან.

დავის სწორად გადაწყვეტისათვის მნიშვნელოვანია იმ საკითხის გამორკვევა, მოსარჩელის მიერ შეძენილი საქონელი ექვემდებარებოდა თუ არა დღგ-ით დასაბეგრ საქონელს და რამდენად სწორად იყო ინვოისები შევსებული.

საკასაციო სასამართლო მიუთითებს საქართველოს საგადასახადო კოდექსის პირველ მუხლზე, რომლის თანახმად, ეს კოდექსი საქართველოს კონსტიტუციის შესაბამისად განსაზღვრავს საქართველოს საგადასახადო სისტემის ფორმირებისა და ფუნქციონირების ზოგად პრინციპებს, აწესრიგებს საქართველოს საბაჟო საზღვარზე მგზავრის, საქონლისა და სატრანსპორტო საშუალების გადაადგილებასთან დაკავშირებულ სამართლებრივ ურთიერთობებს, სამართლებრივ ურთიერთობაში მონაწილე პირის, გადასახადის გადამხდელისა და უფლებამოსილი ორგანოს სამართლებრივ მდგომარეობას, განსაზღვრავს საგადასახადო სამართალდარღვევის სახეებს, საქართველოს საგადასახადო კანონმდებლობის დარღვევისათვის პასუხისმგებლობას, უფლებამოსილი ორგანოსა და მისი თანამდებობის პირების არამართლზომიერ ქმედებათა გასაჩივრების წესსა და პირობებს, საგადასახადო დავის გადაწყვეტის წესს, არეგულირებს საგადასახადო ვალდებულების შესრულებასთან დაკავშირებულ სამართლებრივ ურთიერთობებს.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 207-ე მუხლის „ს“ ქვეპუნქტის მიხედვით, საბაჟო ზედამხედველობა არის შემოსავლების სამსახურის მიერ გასატარებელ ღონისძიებათა ერთობლიობა, რომლის მიზანია საქონლის მიმართ სავაჭრო პოლიტიკის ღონისძიებების დაცვა, ხოლო „ტ“ ქვეპუნქტის თანახმად, საბაჟო კონტროლი არის შემოსავლების სამსახურის მიერ განხორციელებული ცალკეული მოქმედებები, რომელთა მიზანია საქართველოს საბაჟო ტერიტორიაზე საქონლის შემოტანასა და საქართველოს საბაჟო ტერიტორიიდან საქონლის გატანასთან დაკავშირებული საქართველოს კანონმდებლობის მოთხოვნათა დაცვის უზრუნველყოფა.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 213-ე მუხლის მიხედვით, სავაჭრო პოლიტიკის ღონისძიებების გამოყენების მიზნებისათვის საქონლის საბაჟო ღირებულების განსაზღვრა ნიშნავს საქონლის დეკლარირების დღისათვის მის შეფასებას. საქონლის საბაჟო ღირებულებას განსაზღვრავს დეკლარანტი. შემოსავლების სამსახური აკონტროლებს საქონლის საბაჟო ღირებულების განსაზღვრის სისწორეს და იმ შემთხვევაში, თუ არ ეთანხმება დეკლარირებულ საბაჟო ღირებულებას, მას თვითონ განსაზღვრავს.

კონკრეტულ შემთხვევაში საქმეში წარმოდგენილი 2016 წლის 10 მარტის ინვოისით დასტურდება, რომ ადრესატის მიერ რუსეთში შესყიდულ იქნა 3 ერთეული, საჭის აირბაგი (უსაფრთხოების ბალიში) ავტომანქანისთვის ... . ინვოისში მიეთითა ერთეულის ფასი - 15 აშშ დოლარის ოდენობით, ჯამური თანხა - 45 აშშ დოლარი, ტრანსპორტირება/შენახვა - 25 აშშ დოლარი, ჯამი - 70 აშშ დოლარი. აქვე მიეთითა ანგარიშის ადრესატი: ... . ამასთან, ოპერაციის ცნობების თანახმად, შეძენილი საქონელი - უსაფრთხოების ბალიში და საჭე 45 აშშ დოლარის ღირებულების მიწოდებულ უნდა ყოფილიყო ზ. უ-ასთვის. ასევე დადგენილია, რომ №... ინვოისით ადრესატმა - ზ. უ-ამ შეიძინა ავტომანქანის მულტიმედია 125 აშშ დოლარის ღირებულებით.

აღნიშნულიდან გამომდინარე, ქვედა ინსტანციის სასამართლოებმა მართებულად არ გაიზიარეს მოპასუხე ადმინისტრაციული ორგანოს მოსაზრება მასზედ, რომ წარმოდგენილი ინვოისებით შეუძლებელია უფლებამოსილი პირის/ადრესატის დადგენა, რადგან ერთ შემთხვევაში ინვოისი და ოპერაციის ცნობები ნათლად მიუთითებს ადრესატზე - ზ. უ-აზე, ხოლო მეორე შემთხვევაში თავად ინვოისში ფიქსირდება შემსყიდველი პირი - ზ. უ-ა. ამდენად, აღნიშნულ გარემოებაზე მითითება ვერ გაამართლებს ადმინისტრაციული ორგანოს გადაწყვეტილებას თავად განესაზღვრა საქონლის საბაჟო ღირებულება. საქმეში წარმოდგენილი გარიგების დოკუმენტით ნათლად იკვეთება ოპერაციის მონაწილე მხარეები და გარიგების საგნის ღირებულება. აღნიშნული გარემოებები კი გამორიცხავს ადმინისტრაციული ორგანოს უფლებას თავად განსაზღვროს საქონლის ღირებულება. ამასთანავე, იმ პირობებშიც კი, თუ დეკლარანტის მიერ გაცხადებული საქონლის ღირებულება მნიშვნელოვნად განსხვავდება მსგავსი საქონლის საბაჟო ღირებულებისგან, აღნიშნული არ ქმნის საფუძველს, რომ არ იქნეს გაზიარებული დეკლარანტის მიერ გაცხადებული ფასი, თუკი ასეთი ფასი დასტურდება წარდგენილი მტკიცებულებებით. აღნიშნულიდან გამომდინარე, არ არსებობდა საქონლის საბაჟო ღირებულების საგადასახადო ორგანოს მიერ განსაზღვრის წინაპირობები.

ამდენად, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ მოცემულ საქმეს არ გააჩნია არავითარი პრინციპული მნიშვნელობა სასამართლო პრაქტიკისათვის, ხოლო საკასაციო საჩივარს _ წარმატების პერსპექტივა.

ზემოთქმულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ არ არსებობს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით რეგლამენტირებული არც ერთი საფუძველი, რის გამოც საკასაციო საჩივარი არ უნდა იქნეს დაშვებული განსახილველად.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლით, 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. სსიპ შემოსავლების სამსახურის საკასაციო საჩივარი მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;

2. უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2018 წლის 26 სექტემბრის განჩინება;

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე მ. ვაჩაძე

მოსამართლეები: ნ. სხირტლაძე

ვ. როინიშვილი